A. Mục đích, sự cần thiết
Giáo dục thể chất là một mặt của giáo dục toàn diện, đồng thời là một bộ phận
không thể tách rời của sự nghiệp giáo dục của Đảng và nhà nước ta.
Sự nghiệp giáo dục nói chung và giáo dục thể chất nói riêng đã góp phần hết
sức quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, hoàn thiện về nhân
cách, trí tuệ ,thể chất để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất
nước, giữ vững và tăng cường an ninh quốc phòng.
Tầm quan trọng của TDTT thể hiện rõ trong tư tưởng và việc làm của Chủ
Tịch Hồ Chí Minh – Người dạy: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời
sống mới, việc gì cũng cần đến sức khỏe mới thành công”.
Chỉ thị số 36 – CT/TW ngày 24 tháng 03 năm 1994 của BCH TW Đảng Cộng
Sản Việt Nam về công tác TDTT trong giai đoạn mới đã khẳng định phương hướng
“Phát triển TDTT là bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế – Xã
hội của Đảng và nhà nước, nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người, công
tác TDTT phải góp phần tích cực nâng cao sức khỏe, giáo dục nhân cách, đạo đức,
lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, nâng
cao năng suất lao động của xã hội và năng lực chiến đấu của lực lượng vũ trang”.
Trong cuộc sống hiện nay, vị trí công tác TDTT trong nhà trường càng được xác
định theo đúng tầm quan trọng của nó. Thông qua giáo dục trong bộ môn thể dục, bồi
dưỡng cho học sinh những đức tính dũng cảm, giúp học sinh biết được kĩ năng cơ bản
để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành
mạnh, tác phong nhanh nhẹn, kỉ luật, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao, giữ
gìn vệ sinh. Có sự tăng tiến về thể lực, thi đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và thể hiện
khả năng của bản thân về thể dục thể thao, biết vận dụng những điều đã học vào nếp
sinh hoạt ở trong và ngoài nhà trường, góp phần chuẩn bị cho thế hệ trẻ có nếp sống, tác
phong công nghiệp.
1


Trong giáo dục thể chất, môn Điền kinh là nội dung cơ bản, là nền tảng để
phát triển các tố chất thể lực cơ sở cho các môn thể thao khác. Trong đó nội dung

THCS nếu các em chưa thường xuyên tập luyện một môn thể thao nào đó thì có thể
coi đây như là một việc làm nặng nhọc với các em. Nhằm giúp học sinh có góc
nhìn thân thiện hơn và tiến đến có ý thức thường xuyên tập luyện chạy bền hằng
ngày để rèn luyện thân thể; 100% học sinh đạt thành tích xếp loại “Đạt” hay nói
cách khác là các em sẽ “Vượt lên chính mình” là điều mà những người dạy và học
Chạy bền đều muốn có và đây cũng là mục đích mà đề tài này muốn nêu lên.
1.3. Nhiệm vụ, phạm vi và thời gian thực hiện.
Để đạt được mục đích tìm hiểu và đánh giá của đề tài tôi xác định nhiệm vụ
sau:
Hiểu được nguyên nhân ảnh hưởng đến tính tích cực tập luyện chạy bền của
học sinh và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của môn chạy bền.
Thời gian thực hiện từ ngày 25/12/2013 đến ngày 11/03/2014.
1.4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.
Nhằm đáp ứng nhu cầu công tác giáo dục thể chất toàn diện cho học sinh cấp
THCS. Tiếp tục giữ vững và phát huy tinh thần tự giác, tích cực tập luyện bộ môn
Điền kinh (nội dung chạy bền) trong giờ thể dục chính khóa cũng như tập luyện
ngoại khóa của học sinh toàn trường nói chung và học sinh lớp 8;9 nói riêng tại
trường THCS Thị trấn Mường Chà .
Với tâm huyết của người làm công tác giáo dục thể chất trong nhà trường
THCS buộc người giáo viên thể dục phải lỗ lực vượt qua mọi khó khăn để hoàn
thành mục tiêu giáo dục sức khỏe cho học sinh thông qua tập luyện chạy bền.
1.5. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
- Lập kế hoạch chi tiết, khoa học phù hợp với các đối tượng học sinh.
- Giáo viên phải nghiên cứu lựa chọn phương pháp thích hợp với thực tế
giảng dạy.
- Làm cho học sinh hiểu được lợi ích, tác dụng của môn học, với người bình thường ai
cũng có thể tập được, phải thường xuyên tự giác tập.
3



Khoa học cũng như thực tiễn đời sống xã hội đã chứng minh TDTT là một
phương tiện tích cực nhất, chủ động nhất và có hiệu quả hết sức to lớn trong việc
giữ gìn cũng cố và nâng cao sức khoẻ cho mọi người thuộc mọi lứa tuổi khác nhau
mà đặc biệt là thế hệ trẻ, những người xây dựng và làm chủ đất nước trong tương
lai.
Trong sự nghiệp đổi mới của dân tộc ta. TDTT có một vị trí vô cùng quan
trọng được Đảng và Nhà nước ta quan tâm. Điều này được thể hiện trong văn kiện
hội nghị lần thứ 4 ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 7 (4-1-1993) đã nêu
“Những quan điểm chỉ đạo lớn của Đảng và Nhà nước đổi mới công tác này được
chăm lo phát triển sự nghiệp TDTT, coi đó là biện pháp hàng đầu để tăng cường
sức khoẻ”. Nhân tố con người được Đảng và Nhà nước ta coi trọng, xem là vốn quý
nhất trong xã hội. Nhất là trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế. Bác Hồ đã nói
5


“Muốn xây dựng xã hội chủ nghĩa thì trước hết phải có con người xã hội chủ
nghĩa”. Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Quyết định số
16/2006/QĐ-BGD ĐT ngày 5/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng
đã nêu : "Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù
hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp
học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác , rèn luyện kĩ
năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui,
hứng thú và trách nhiệm học tập của học sinh". Vậy ngay trong những bước đi ban
đầu của thời kỳ quá độ hiện nay TDTT trước hết chủ yếu gắn với sự nghiệp đào tạo
con người và phục vụ con người. Những năm gần đây Đảng và Nhà nước ta chú
trọng và đầu tư phát triển TDTT cho quần chúng nhân dân và có những bước
chuyển mạnh mẽ. Nghị quyết ban chấp hành TW IV khoá VII đã chỉ rõ “ Đổi mới
phương pháp ở tất cả các cấp học, bậc học, kết hợp học với hành, học tập với lao
động sản xuất, thực nghiệm và nghiên cứu khoa học, gắn nhà trường với xã hội, áp
dụng những phương pháp giáo dục hiện đại, bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư

công tác.
- Muốn học tốt các môn Thể dục thể chất nói chung và môn Điền kinh nói
riêng. Đặc biệt là nội dung chạy bền để giúp các em phát triển đều đặn những nhóm
cơ chủ yếu tạo điều kiện hình thành tư thế đứng đắn, điều chỉnh linh hoạt sự vận
động của cơ thể trong quá trình học tập và luyện tập điền kinh: Phải nói đến môn
chạy bền. Tại sao trong khi luyện tập học sinh thường sợ môn này?
- Vì chạy bền khả năng duy trì hoạt động kéo dài, hoạt động với cường độ
khác nhau. Do đó cần phải giúp các em giảm bớt lo sợ khi luyện tập chạy bền để
các em thoải mái hưng phấn trong khi luyện tập tức là giúp các em phân biệt được
sức bền chung và sức bền chuyên môn. Là một tố chất thể lực cần phải phân phối
sức cho hợp lý trên toàn bộ cự ly cho phù hợp.
- Học sinh các trường THCS, ngoài việc học tập các môn văn hóa để phát
triển trí tuệ, thì việc học bộ môn Thể dục, tập luyện TDTT thường xuyên ở nhà,

7


nhằm nâng cao sức khỏe chống lại bệnh tật và phục vụ lao động sản xuất. Đây là
một nhu cầu không thể thiếu đối với bản thân của mỗi học sinh.
- Thực hiện kế hoạch thường xuyên của ngành và kế hoạch cụ thể năm học
của Nhà trường về giảng dạy bộ môn Thể dục chính khóa 2 tiết/tuần.
- Nhiệm vụ dạy học chính trong môn chạy bền là rèn luyện kỹ thuật và rèn
luyện sức bền cho học sinh, đồng thời phát hiện học sinh năng khiếu để bồi dưỡng.
- Sân bãi tập luyện cơ bản có để học sinh thực hiện đảm bảo đủ cự ly quy
định, phân phối thời gian giảng dạy chạy bền ở cuối tiết (khoảng 5-7 phút) đảm bảo
lượng vận động cần thiết để phát triển sức bền.
2.3.Thực trạng
2.3.1. Thuận lợi.
Việc phát huy tính tích cực của học sinh khối 9 trường THCS Thị trấn trong
luyện tập chạy bền tương đối tốt. Giáo viên thể dục đã giúp các em hoàn thành mục

tính tích cực của học sinh trong luyện tập chạy bền .
* Với học sinh:
Đa số các em chưa ý thức cao việc luyện tập đặc biệt là môn chạy bền.
Tài liệu tham khảo còn thiếu ảnh hưởng đến quá trình tập luyện và sự hứng
thú luyện tập ở nội dung chạy bền. Đặc biệt tình trạng học sinh chưa đáp ứng được
yêu cầu về thể lực vẫn còn nhiều. Trên thực tế tại Trường THCS Thị trấn học sinh
luôn rất e ngại phải luyện tập chạy bền, đến kỳ kiểm tra lại cố quá sức nên cũng dễ
xảy ra hiện tượng quá mệt thậm chí choáng ngất do đặc thù của bộ môn, vì thế vấn
đề cần giải quyết là phải làm sao để cho học sinh có hứng thú và ham thích, biết
cách luyện tập chạy bền. Từ những vấn đề trên tôi mạnh dạn đưa ra một số giải
pháp sau.
2.4. Giải pháp
- Để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền, GV
phải dùng nhiều hình thức và biện pháp tập luyện khác nhau, có như vậy nội dung
tập luyện sẽ bớt đơn điệu và gây hứng thú học tập cho học sinh.

9


- Hình thức trò chơi vận động là một trong những hình thức đầu tiên có tác
dụng kích thích tập luyện và phù hợp với tâm - sinh lý lứa tuổi học sinh cần được
sử dụng nhiều (giáo viên nên thay đổi trò chơi dưới nhiều hình thức, tránh trường
hợp lặp lại trò chơi, dễ gây nhàm chán trong học sinh).
- Đối với trường không có đường chạy vì địa điểm chật hẹp nên sử dụng hình
thức chạy tại chỗ, chạy trong khu vực quy định, chạy vòng số 8, chạy theo đường
gấp khúc... với thời gian chạy tăng dần sau từng buổi tập.
- Các trường có đường chạy dài nên sử dụng hình thức chạy lặp lại nhiều lần,
chạy tốc độ trung bình 1,2 vòng, chạy biến tốc, cũng giúp cho việc nâng cao sức
bền rất tốt cho người tập. Tuy nhiên cần phải đảm bảo nguyên tắc tăng dần cự ly
chạy sau từng buổi tập, không nên cho chạy dài trong những buổi tập đầu.

triển thể lực. Luyện tập trên địa hình tự nhiên và các phần chạy theo cự ly quy định.
Sự phong phú về hình thức và biện pháp tập luyện sẽ hạn chế bớt những ức chế khi
thực hiện động tác.
- Truyền thụ kiến thức xen kẽ giữa các lần tập sẽ giúp học sinh nhanh hồi
phục và các tri thức cần thiết.
- Ngay từ buổi tập đầu cần chú ý nhắc nhở học sinh trong suốt quá trình tập
luyện phải mang giày vải (ba ta) nhầm hạn chế chấn thương TDTT.
- Cần chú ý giáo dục tư tưởng, phẩm chất tâm lý cá nhân vì hạt nhân của giáo
dục Cộng sản chủ nghĩa là giáo dục tư tưởng. Việc giáo dục tư tưởng phải gắn liền
với giáo dục phẩm chất đạo đức và các phẩm chất tâm lý tập luyện chuyên môn, rất
cần thiết cho học sinh THCS, những phẩm chất này, giúp học sinh tham gia tập
luyện một cách tập trung, có mục đích, tự giác, bền bỉ. Chính vì thế, cấn giáo dục
cho học sinh hiểu rằng: những người tập luyện tích cực, thường xuyên luôn là tấm
gương sáng cho thanh thiếu niên tham gia tập luyện thể thao noi theo, và thông qua
sự tập luyện xuất sắc của họ thì danh dự của họ được tôn vinh và được mọi người
tôn trọng.
- Hàng loạt các ảnh hưởng giáo dục sâu sắc gia đình, trường học, các tổ chức
thiếu niên, nhi đồng đã tác động đến người tập. Như vậy việc phát triển các phẩm
11


chất ý chí ngay từ buổi đầu tập luyện có một ý nghĩa to lớn, vì thế cần thiết phải
phát triển và củng cố.
- Trong quá trình giảng dạy giáo viên cần trang bị cho học sinh: tư thế thân
người khi chạy, cách đặt chân chạm đất (nửa trước bàn chân) đánh tay cần phối hợp
ăn nhịp với bước chạy của chân, hít thở khi chạy (thông thường cứ 3 bước hít vào,
3 bước thở ra. Lúc thở dốc thì 2 bước hít vào 2 bước thở ra, hít vào bằng mũi, thở
ra bằng mồm). Yêu cầu giữ vững kỹ thuật trong điều kiện tập luyện. Bởi vậy việc
phát triển sức bền và kỹ thuật luôn gắn bó với nhau. Trong mối quan hệ này, phải
phát triển các khả năng phối hợp vận động cần thiết cho việc sử dụng kỹ thuật một

- Chạy vượt chướng ngại vật (25-60 mét theo nhóm)
- Chạy lặp lại cự ly (250-500 mét theo nhóm)
* Bài tập 3 : Chạy tiếp sức vượt chướng ngại vật.
Đi bộ hoặc chạy chậm 50-100 mét đầu tăng tốc độ ở cự ly 200mét và tăng
tốc độ ở cự ly 200- 300mét (tuỳ thuộc vào thể lực của học sinh để phân phối bài tập
hợp lý ).
* Bài tập 4 :
Tập chạy từ nhẹ đến nặng: những buổi tập đầu tiên cần chạy nhẹ nhàng với
tốc độ chậm khoảng 2 – 3 phút hoặc 300 – 350mét, sau đó tăng dần thời gian ,
khoảng cách tốc độ lên một chút. Sau một số buổi tập khi cơ thể đã quen có thể
nâng dần từng chỉ tiêu.
* Bài tập 5 :
Luyện tập chạy 100 mét đường thẳng và 200 mét đường vòng 1 đến 2 lần thời
gian nghĩ 2 đến 3 phút .Sau đó nâng dần cự ly .
* Bài tập 6:
Chạy tại chổ gót chạm mông, chạy nâng cao đầu gối, chạy má ngoài theo
nhịp vỗ tay của GV hoặc chạy theo thời gian quy định chừng 2 đến 3 phút sau đó
nâng dần thời gian.
* Bài tập 7 :
Chạy theo nhóm sức khoẻ hoặc tự nguyện chạy theo nhóm khoảng 4 đến 5
13


học sinh một nhóm chạy bấm thành tích hoặc không bấm thành tích(500m-600m có
thể động viên các em vượt thành tích hay cự ly đã quy định).
* Bài tập 8 :
Tập chạy tại chổ phối hợp với đánh tay,hơi thở và bước chạy (chia thành 2
nhóm hoặc chạy đồng loạt).
* Bài tập 9 :
Tập sức bền bằng đi bộ hoặc chạy trên địa hình tự nhiên theo sức khoẻ từ

Khối
8
9
Tổng

THCS
76
75
151

Đạt
SL
73
71
144

Chưa đạt
%
96.1%
95%
95.55%

SL
3
4
7

%
3.9%
5%

100%
100%
100%

SL
0
0
0

Bảng 2: chất lượng kiểm tra chạy bền (500m) năm học 2013 – 2014

15

%
0%
0%
0%


Biểu đồ 1: So sánh tỉ lệ học sinh xếp loại Đạt, Chưa đạt năm học 2012 – 2013 và
năm học 2013 - 2014
Qua “Biểu đồ 1” cho thấy trong năm học 2012 – 2013 tỉ lệ học sinh khối 8
và khối 9 đạt kết quả kiểm tra nội dung chạy bền xếp loại “Chưa đạt” khá cao. Sau
khi thực hiện các giải pháp nâng cao thành tích chạy bền của đề tài thì năm học
2013-2014 100% học sinh đã đạt kết quả kiểm tra xếp loại “Đạt”.
2.5.2.Về thành tích học sinh giỏi:
Các năm trước đây, tại các kì khảo sát thành tích HKPĐ môn Điền Kinh (nội
dung chạy bền) do PGD&ĐT huyện Mường Chà tổ chức, các giải nhất nhì thường
thuộc về các em học sinh tại các trường xã vùng sâu vùng xa.
Trong những năm gần đây đều có học sinh giỏi môn Điền kinh (nội dung

củng cố hoàn chỉnh kiến thức qua từng năm học.
- Ngoài ra bản thân còn phải thu thập tài liệu sách báo, tranh ảnh, nghe đài,
truy cập Internet để cập nhật tư liệu để đưa vào việc giảng dạy ngày càng phù hợp
với thực tiễn…
- Muốn vậy bản thân phải không ngừng phấn đấu từng bước trong giảng dạy
để phát hiện, bồi dưỡng những tài năng cho trường cũng là nguồn năng lực kế thừa
cho huyện nhà để phát huy cao hơn nữa để bắt kịp sự tiến bộ thể dục thể thao của
Huyện và Tỉnh bạn hướng dẫn học sinh và vân động người thân trong gia đình luôn
tích cực tham gia phong trào rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại.

17


3.2. Kiến nghị
- Điều kiện cải thiện sân bãi do sân bãi hiện không đáp ứng được nội dung
chạy bền (đường chạy,dụng cụ luyện tập...), thường xuyên hội thảo chuyên đề bộ
môn thể dục để giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ.
- Ban giám hiệu và Hội đồng giáo dục của nhà trường ủng hộ và tạo thêm điều kiện
thuận lợi khi giáo viên thực hiện chương trình chạy bền. Gia đình và xã hội nên có
cách nhìn chạy bền là môn học chính khoá theo chương trình của Bộ GD-ĐT nhằm
rèn luyện sức khoẻ chứ không phải gây ra khó khăn trong việc học tập của học
sinh.
- Nhà trường, PGD&ĐT cần Quan tâm, đẩy mạnh hơn nữa, đầu tư hơn nữa
đến lực lượng giáo viên Thể chất, các em học sinh VĐV điền kinh cấp Trường, cấp
huyện, cải thiện điều kiện tập luyện (ăn uống, bồi dưỡng, giải thưởng…) cho các
vận động viên trẻ. Đối với Phòng GD và Sở có kế hoạch đầu tư, đào tạo hơn nữa, tổ
chức nhiều giải thi đấu tạo
điều kiền giao lưu học hỏi kinh nghiệm TDTT lẫn nhau để cùng nâng cao
trình độ và gây sự hứng thú nhằm phát huy tính tích cực của học sinh THCS trong
luyện tập chạy bền .