SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số phương pháp dạy học nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong môn GDQP - AN

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay, tình hình chính trị thế giới và trong nước có nhiều chuyển biến hết
sức phức tạp. Vì vậy, việc đưa môn GDQP – AN vào giảng dạy như một môn học
chính khóa tronh nhà trường phổ thông là một quyết sách đúng đắn và sáng suốt của
Đảng ta. Tuy nhiên, việc nhận thức được vai trò và ý nghĩa của môn học này ở đa
phần học sinh nói riêng và người dân nói chung vẫn còn hời hợt, mờ nhạt. Do đó
nhiệm vụ đầu tiên của người giáo viên giáo dục QP – AN là phải nâng cao ý thức của
học sinh đối với môn học này.
Giáo dục quốc phòng – an ninh là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân,
nhằm thống nhất nhận thức về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng con người mới
XHCN có sự phát triển toàn diện. Giáo dục QPAN cho học sinh là một nhiệm vụ cấp
bách, quan trọng trong chiến lược đào tạo con người mới XHCN, nhằm giáo dục cho
thế hệ trẻ nói chung, học sinh nói riêng lòng yêu nước, yêu CNXH, ý thức tổ chức kỷ
luật, tinh thần tập thể ; bồi dưỡng những kiến thức cơ bản về đường lối quân sự, quốc
phòng của Đảng, kỹ năng quân sự để sẵn sàng tham gia lực lượng vũ trang khi cần
thiết đáp ứng nhu cầu, nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc trong tình hình mới. Đồng thời, giáo
dục QP-AN còn góp phần nâng cao ý thức xây dựng bảo vệ Tổ quốc, nâng cao dân
trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
Giáo dục quốc phòng -An ninh ( GDQP-AN) là một môn học chính trong các
bậc học từ bậc trung học phổ thông ( THPT). Cũng như các môn học khác, Giáo dục
quốc phòng - An ninh đang ngày càng phát huy vai trò và ý nghĩa của nó trong việc
giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ. Những chuyển biến to lớn, sâu sắc trong thời đại ngày
nay càng chứng tỏ sự cần thiết, phải có nội dung và phương pháp dạy học GDQPAN
cho phù hợp nhằm góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả của công tác giáo dục đào
tạo. Song, so với yên cầu, nhiệm vụ của sự nghiệp đổi mới giáo dục đào tạo thì chúng
ta vẫn thấy rằng chưa thể thỏa mản với những gì đã đạt được.
Sau nhiều năm giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng – an ninh theo phương
pháp mới, bản thân tôi nhận thấy trong một tiết dạy giáo viên phải chuyển tải quá

đồng nghiệp… góp ý, tạo điều kiện để tôi hoàn thành đề tài này. Và nếu thành công,
đó sẽ là cơ sở để tôi có thể tiếp tục nghiên cứu ở những bài, chương rộng hơn sau
này.

Trường THPT Số 1 Bảo Thắng

2

Kiều Ngọc Sơn


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số phương pháp dạy học nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong môn GDQP - AN

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Hiện nay, nền giáo dục nước ta đang bước vào giai đoạn, mà việc đổi mới
phương pháp giảng dạy là một vấn đề cấp bách được đặt ra. Phải vận dụng những
phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo
và đào tạo khả năng tự học cho học sinh. Để thực hiện tốt chủ trương này thì cần phải
tạo cho học sinh sự hứng thú đối với môn học và tham gia đầy đủ các tiết học lí
thuyết cũng như thực hành. Đặc biệt đối với môn giáo dục QP-AN, một môn học khá
mới mẻ với các em học sinh khi mới bước vào bậc THPT.
Mỗi tiết học giáo dục quốc phòng – an ninh chính khóa đã truyền thụ cho các
em học sinh những tri thức cơ bản của nền Giáo dục quốc phòng toàn dân, những
hiểu biết về tổ chức QĐND Việt Nam, về nhà trường quân đội, về lịch sử QĐND
Việt Nam, truyền thống đấu tranh dựng nước - giữ nước của dân tộc và Luật biên giới
Quốc gia. Đó là những kiến thức rất bổ ích, thiết thực với học sinh phổ thông trước
ngưỡng cửa cuộc đời. Qua các tiết học thực hành các em còn được làm quen với tác
phong quân đội như điều lệnh, đội ngũ; các tư thế vận động cơ bản trong chiến đấu;

đầu tư cơ sở vật chất cũng như đồ dùng học tập và thao luyện . Trường có một đội
ngũ sư phạm hùng hậu đều đạt chuẩn và trên chuẩn về kiến thức, có chuyên môn
vững, nhiệt tình, tận tụy với công tác quản lý và giảng dạy.
Hội đồng sư phạm nhà trường về tuổi đời công tác được dàn trải qua nhiều thế
hệ, và luôn có sự đoàn kết gắn bó mật thiết với nhau.
Đối với môn Giáo dục quốc phòng – An ninh. Nhà trường cùng các cấp lãnh đạo
luôn quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi. Đội ngũ giáo viên giáo dục quốc phòng –
an ninh đều được đào tạo vững về chuyên môn, nhiệt tình và tâm huyết với môn học.
Điều kiện sân bãi, phòng học, dụng cụ trang thiết bị cần thiết cho môn học Giáo
dục quốc phòng – an ninh tương đối đầy đủ.
Nề nếp, kỷ cương của nhà trường đối với học sinh chặt chẽ qua từng cấp, từng
khâu nên đa phần các em chăm ngoan và có ý thức học tập tốt.
b. Khó khăn
Đội ngũ giáo viên giáo dục Quốc phòng – An ninh hoàn toàn là giáo viên được
đào tạo từ chuyên ngành giáo dục thể chất. Đối với lĩnh vực Quốc phòng – An ninh,
tuy được đào qua lớp giáo viên giáo dục Quốc phòng và được tập huấn về chuyên
môn thường xuyên hàng năm, nhưng do đây là một lĩnh vực khá mới mẻ và thời gian
được lĩnh hội về chuyên môn có hạn nên ít nhiều đã gặp phải khó khăn trong giảng
dạy.
Đối với học sinh : Do khách quan các em được sinh ra và lớn lên trong thời bình
và do yêu cầu về lượng kiến thức của các môn học, giờ học cộng thêm áp lực từ phía
không ít phụ huynh nên đã tác động ít nhiều đến suy nghĩ và việc xác định nhiệm vụ
học tập đối với bộ môn này. Và một phận nhỏ học sinh còn coi đây là môn học phụ,
Trường THPT Số 1 Bảo Thắng

4

Kiều Ngọc Sơn



dụng giáo án điện tử nhưng vẫn phải có bài soạn…
- Công việc đầu tiên khi thiết kế slide cho bài giảng điện tử là phải chọn màu nền,
phông chữ, kiểu chữ và cỡ chữ cho bài giảng. Đây là khâu khá quan trọng, làm tốt
Trường THPT Số 1 Bảo Thắng

5

Kiều Ngọc Sơn


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số phương pháp dạy học nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong môn GDQP - AN

khâu này sẽ giúp học sinh dù ngồi cuối lớp vẫn theo dõi được slide đồng thời chữ
không quá lớn, chiếm quá nhiều “đất” của mỗi slide; màu nền, màu chữ cũng cần hài
hòa sao cho đảm bảo độ tương phản nhưng không quá lòe loẹt hay ảm đạm gây phản
cảm. Do chưa có một chuẩn chung, do đó tôi phải thiết kế thử và giảng thử nhiều lần
trên lớp, lấy ý kiến giáo viên trong tổ và của học sinh để chọn được một phương án
phù hợp nhất. Nên cố gắng mô hình hóa nội dung bài giảng thành các sơ đồ, mô hình,
đồ thị để chuyển các slide. Công việc này chiếm mất nhiều thời gian, công sức của
giáo viên, nhưng bù lại việc truyền tải bài giảng đến học sinh sẽ rất trực quan, sinh
động, giúp học sinh hưng phấn hơn khi tiếp thu bài giảng và do đó hiệu quả tiếp thu
bài giảng sẽ cao hơn.
- Việc thiết kế kết cấu bài giảng cũng như sự tiện lợi khi giảng cũng cần được chú
trọng. Tôi chọn giải pháp để tất cả các chương trình cùng một tệp Powerpoint và sử
dụng tính năng Huperlink của Powerpoint để liên kết giữa các chương trong bài giảng
và giửa các nội dung bài giảng với các tư liệu được sử dụng. Ví dụ: khi giáo viên
đang giảng ở trang danh mục các chương, có thể chuyển ngay đến chương bất kỳ của
bài giảng bằng cách nhắp chuột lên đầu mục chương đó trong danh sách. Hay có thể
sử dụng các nút chức năng để chuyển đến phần tư liệu và quay về vị trí bài giảng ban

- Bước hai làm chậm có phân tích.
- Bước ba làm tổng thể.
Làm theo phương pháp này giáo dục cho HS hiểu và biết được các nguyên tắc,
tính kỷ luật trong quân đội
3.2. Đổi mới các sử dụng đồ dùng dạy học.
Trong dạy học. Nhất là việc giảng dạy môn GDQP – AN việc sử dụng đồ dùng
dạy học là rất quan trọng vì trong môn này việc dạy thực hành ngoài sân bãi không
gian, diện tích lớn nếu việc sử dụng đồ dùng dạy học không khéo sẽ mất nhiều thời
gian trong tiết dạy dẫn đế hiệu quả trong tiết dạy không cao.
VD:
- Dạy tiết ném lựu đạn xa chúng đích, chúng mục tiêu. Nếu để HS tự do ném, không
có đồ dùng hỗ trợ thì công việc thu gom lựu đạn sau mỗi lần ném mất rất nhiều thời
gian.
- Hay bài bắn súng CKC bài 1b. Nếu chúng ta cắm bia cách 100m mà giảng lý thuyết
thì một số em khá giỏi nắm bắt được. còn một số em còn chưa biết ngắm thế nào,
ngắm vào đâu. Mà mỗi lần như vậy giáo viên lại di chuyển để giải thích cho HS thì
mất nhiều thời gia và công sức.
Chính vì vậy tôi đã vận dụng và sáng tạo ra hai mô hình phục vụ các nội dung
này để giảm thiểu số thời gian và công sức của giáo viên khi giảng dạy cũng như giúp
HS nắm bài học rễ dàng và hiệu quả hơn.
a. Sản phẩn 1(Bia ném lựu đạn đa năng) áp dụng với bài ném lựu đạn xa chúng đích,
chúng mục tiêu.

Trường THPT Số 1 Bảo Thắng

7

Kiều Ngọc Sơn



- Chiếu: 4 cái.
- Bút bi: 4 cái.
- Kính kiểm tra: 1 cái
Trng THPT S 1 Bo Thng

8

Kiu Ngc Sn


SNG KIN KINH NGHIM
Mt s phng phỏp dy hc nhm to hng thỳ cho hc sinh trong mụn GDQP - AN

- Bia số 4: 1 cái.
III.

Lên lớp

1.ổn định tổ chức:
2.Nêu nội dung, mục tiêu bài học.
3.Giảng bài mới:
4.Luyện tập:
5.Củng cố bài:
6.Kiểm tra:
Nội dung
Tiết 18

Ph-ơng pháp tổ chức

I. Ngắm bắn.

Gv

2. Thứ tự thực hành ngắm.
a. Lấy th-ớc ngắm. Th-ớc ngắm t-ơng ứng với
cự li.
b. Lấy đ-ờng ngắm cơ bản.
c. Lấy đ-ờng ngắm đúng.
Trng THPT S 1 Bo Thng

9

Kiu Ngc Sn


SNG KIN KINH NGHIM
Mt s phng phỏp dy hc nhm to hng thỳ cho hc sinh trong mụn GDQP - AN

Nội dung
3. Các yếu tố ảnh h-ởng đến kết quả bắn.

Ph-ơng pháp tổ chức

- Lấy sai đ-ờng ngắm cơ bản.
- Lấy sai đ-ờng ngắm đúng.
- Mặt súng nghiêng.
- ảnh h-ởng do gió.
4. Tập ngắm chụm.

(bia s 4 con)
- Giáo viên phân tích và thí

quc phũng. Mt khỏc vi tõm sinh lý la tui hc trũ vic thi u, phõn th hng thỡ
hc sinh s rt hng thỳ v tham gia nhit tỡnh. T ú vic HS tip thu bi hc s t
hiu qu cao.
ỏp dng c hiu qu phng phỏp ny giỏo viờn cn phõn b thi gian
trong mt tit hc tht hp lý khi ỏp dng ni dung thi u vo sao cho t hiu
qu cao.

Trng THPT S 1 Bo Thng

10

Kiu Ngc Sn


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số phương pháp dạy học nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong môn GDQP - AN

3.4 Áp dụng phương pháp trò chơi Quốc phòng vào giảng dạy.
a. Đánh chiếm lô cốt(Đánh trận giả):
- Tình huống giả định: Một nhóm địch đang cổ thủ tại một lô cốt được trang bị một
súng máy và các loại vũ khí khác. Chúng đang từ lô cốt bắn sối sả ra làm chậm được
tấn công của quân ta.
- Nhiệm vụ: Một tiểu đội có nhiệm vụ tiêu diệt lô cốt để quân ta hành quân tấn công
được rễ dàng.
- Chuẩn bị: Một loa cá nhân chạy thẻ nhớ có cà tiếng súng đạn bắn(Hiện nay loa cá
nhân này học sinh có rất nhiều). Một số bao cát; nghế giáo viên để là vật che chắn.
- Vũ khí được trang bị: Súng tiểu liên AK; Bộc phá khối hoặc ống; Lựu đạn
- Cách chơi: Tiểu đội trưởng tập trung tiểu đội của mình giao nhiệm vụ từng thành
viên. Chia làm ba mũi tấn công.
+ Mũi một gồm hai đồng chí tấn công bên trái được trang bị súng AK; một khối bộc

- Bước đầu vận dụng phù hợp các tư thê, động tác với các lại địa hình, địa vật và
trong các tình huống khác nhau
3. Thái độ:
- Có ý thức, thái độ đúng đắn, nghiêm túc, không ngại khó, không ngại bẩn
II. CHUẨN BỊ
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án, SGK, SGV, các tài liệu liên quan đến bài học
- Súng TL AK: 4 khẩu, lựu đạn 4 quả, cờ tượng trưng, vật che khuất, che đỡ
- Bồi dưỡng cán bộ chuyên trách
2. Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước nội dung của tiết học
- Trang thiết bị quy định
III. CẤU TRÚC NỘI DUNG
1. Cấu trúc nội dung:
- Lợi dụng địa hình, địa vật che khuất
- Lợi dụng địa hình, địa vật che đỡ
- Lợi dụng địa hình trống trải
2. Nội dung trọng tâm:
- Tư thế, động tác khi lợi dụng địa hình địa vật che đỡ, che khuất và địa hình trống
trải

Trường THPT Số 1 Bảo Thắng

12

Kiều Ngọc Sơn


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số phương pháp dạy học nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong môn GDQP - AN

hoạ, tư thế, động tác mà GV làm mẫu
Lên thực hiện động tác theo chỉ định

13

Kiều Ngọc Sơn


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số phương pháp dạy học nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong môn GDQP - AN

- Gọi 3 HS lên thực hiện động tác

của GV

- Nhận xét và nêu những điểm chú ý khi
thực hiện động tác lợi dụng
Hoạt động 2: Luyện tập (15 phút)
Lớp chia làm 4 tổ luyện tập theo sự
chỉ huy của cán bộ chuyên trách . Học
sinh tích cực luyện tập theo sơ đồ
GV luôn bao quát toàn bộ lớp

Uốn nắn, sửa sai động tác cho học sinh

V. Trò chơi: 10 phút
VI. CỦNG CỐ
GV gọi 4 HS đại diện của mỗi tổ lên 4 học sinh đại diện cho mỗi tổ lên
thực hiện lại động tác theo yêu cầu của thực hiện theo yêu cầu của GV, số
học sinh còn lại chú ý quan sát và cho

Qua thực tế những năm giảng dạy môn giáo dục quốc phòng – an ninh. Với sự
cố gắng nghiên cứu, trao dồi, học hỏi kinh nghiệm qua đồng nghiệp bản thân tôi đã
đúc kết được một số biện pháp cụ thể như trên và đã đưa vào áp dụng giảng dạy cho
các học sinh hai khối lớp 10, 12 của Trường THPT Số 1 Bảo Thắng.
So sánh với thực tế và sau khi tiến hành áp dụng một số kinh nghiệm và các giải
pháp của sáng kiến kinh nghiệm đã đạt được một số kết quả cụ thể như sau :
- Tiết học môn giáo dục quốc phòng – an ninh sinh động hơn.
- Học sinh phát huy được tính tự giác và tích cực hơn.
- Ý thức học tập, kỷ luật của học sinh được thể hiện ở mức độ cao hơn.
- Học sinh lĩnh hội được kiến thức nhanh và sâu rộng hơn.
* Kết quả đánh giá xếp loại cuối năm của môn giáo dục quốc phòng – an ninh
của từng năm học được nâng dần lên:
Xếp
loại

GIỎI

KHÁ

TB

YẾU

2011 - 2012

34%

47%

8%

nghiệp nên việc yêu cầu các em phải tìm hiểu những vấn đề liên quan đến chính trị,
quân sự, quốc phòng không phải là điều dễ dàng. Hay việc bắt các em phải tập luyện
những tư thế, động tác trong đấu trên chiến trường chưa được các em nhận thức một
cách đúng đắn. Hơn thế nữa tâm lí chung của học sinh là tập cho vui chứ nó không có
ý nghĩa gì với thời đại hiện nay làm cho các em không nghiêm túc, thậm chí ngại học,
ngại vận động. Vì vậy, với vai trò, trách nhiệm của một giáo viên dạy GDQP-AN, tôi
mạnh dạn nghiên cứu và đề xuất một phương pháp nhằm tạo sự hứng thú cho các em
với môn học này. Từ đó,dần dần nâng cao nhận thức của học sinh thành ý thức chủ
động, tích cực trong học tập để bồi dưỡng kiến thức cũng như kỹ năng về quân sự,
quốc phòng cho bản thân.
Qua quá trình giảng dạy, tôi đã vận dụng và khai thác triệt để những kinh
nghiệm vốn có kết hợp với việc đổi mới phương pháp giảng dạy trong cả tiết lí thuyết
cũng như luyện tập thực hành. Kết quả cho thấy chất lượng bộ môn được nâng cao
hơn . Bên cạnh đó học sinh thấy yêu thích học môn GDQP-AN và giờ dạy GDQPAN thêm sinh động , hấp dẫn và thành công hơn. Đây có thể nói là bước đầu thành
công trong công tác giảng dạy bộ môn này.
Trong quá trình giảng dạy tôi đúc rút ra kinh nghiệm thực tiễn như đã trình bày
ở trên. Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu đề tài này chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu
sót và hạn chế, rất mong sự đóng góp ý kiến của lãnh đạo, của quý thầy cô giáo, các
đồng nghiệp cũng như sự chỉ đạo về chuyên môn của trường để bản thân được học
hỏi thêm, mỗi ngày phát huy tốt hơn giờ dạy GDQP-AN ở trường THPT và đề tài
sáng kiến của tôi được toàn vẹn hơn. Xin chân thành cảm ơn các đồng chí.

Trường THPT Số 1 Bảo Thắng

16

Kiều Ngọc Sơn


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đặt vấn đề

1

Giải quyết vấn đề

3

Cơ sở lý luận

3

Thực trạng của vấn đề

4

Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

5

Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

15

Kết luận

16

Mục lục