SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"NGHIÊN CỨU KHẢO SÁT MỨC ĐỘ HÌNH THÀNH BIỂU
TƢỢNG MỘT SỐ LOẠI RAU CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI"
1
PHẦN I
MỞ ĐẦU
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai, là niềm vui, hạnh phúc, niềm tự hào của mỗi gia
đình,của xã hội và đất nước. Trong thời đại hiện nay đấ nước ta đang trên đà phát triển và
hội nhập; chiến lược giáo dục con người mới,đòi hỏi chúng ta là những nhà giáo dục cần
phải nâng cao hơn nữa về chất lượng gia đình toàn diện, để đào tạo gia đình những chủ
nhân tương lai cho đất nước
Bảo vệ chăm sóc, gia đình trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội của các cấp lãnh
đạo,để thật sự gia đìnhlà quốc sách hàng đầu. Nhăm tạo ra những con người mới,con
người phát triển toàn diện (đức,trí, thể,mỹ,lao động) để có thể tiếp nhận thông tin một
cách năng động, sáng tạonhằm đưa đất nước này càng phát triển. Đây chính là vấn đề vô
cùng cần thiết với ngành gia đình đặc biệt là ngành mầm non.
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Vì vậy
trường mẫu giáo là nơi gieo mầm thuận lợi cho việc nảy nở và phát triển trí tuệ của tuổi
thơ. Là môi trường tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người mới
XHCN.
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục mầm non, đòi hỏi đội ngũ CBGV ngành học mầm
non. Phải đảm bảo về chất lượng giáo dục, đạt trình độ chuẩn có đạo đức trog sáng, có
năng lực, sáng tạo đổi mới nội dung, phương pháp giáo gục mầm non, biết cách phối hợp
lồng ghép nội dung các môn học, đan xen vào nhau một cách lô gích phù hợp với chủ
điểm và từng độ tuổi của trẻ. Nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ, phát huy
bài học giúp trẻ tìm hiểu được thế giới xung quanh, cung cấp tri thức mới và hình thành
được biểu tượng về mốtố loại rau cho trẻ, giáo viên lấy trẻ làm trung tâm khám phá theo
yêu cầu nội dung nhiệm vụ giảng dạy, giáo viên tác động đến trẻvề mọi mặt ý thích, tình
cảm, hành viđể giúp trẻ phát triển toàn diện, nhất la mở rộng tầm quan sát, khám phá về
thế giới môi trường xung quanh trẻ đang diễn ra hằng ngày trong cuộc sống.
II/ Mục đích nghiên cứu
Chúng tôi nghiên cứu đề tài khảo sát mức độ hình thành biểu tượng về một số loại rau
cho trẻ 5 – 6 tuổi nhằm mục đích làm rõ thực trạng mức độ hình thành các biểu tượng về
lợi ích của một số loại rau nhằm phát triển toàn diện cho trẻ .
III/ Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
1. Khách thể nghiên cứu quá trình hình thành biểu tƣợng về một số loại rau cho
trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động chung. Ở trƣờng Mầm non Ngọc lan.
Nghiên cứu này được thực hiện với 2 giáo viên tại 2 lớp lá 1 và lá 2. trường Mầm non
Ngọc Lan – thị trấn Eakar – Huyện Eakar – Tỉnh ĐăkLăk.
2. Đối tƣợng nghiên cứu :
Một số biện pháp khảo sát mức độ hình thành biểu tượng về một số loại rau cho trẻ 5
– 6 tuổi thông qua hoạt động chung.
Môi trường xung quanh trẻ vô cùng phong phú, hấp dẫn, thế giới thực vật, cây cối,
rau quả muôn màu muôn sắc, kích thích tìm tòi, khám phá, sự tò mò ở trẻ, trẻ mong muốn
được tìm hiểu về đặc điểm, cấu tạo, lợi ích của các loại rau trong cuộc sống hằng ngày.
Giáo viên cần tổ chức các hoạt động tìm hiểu về một số loại rau một cách phong phú, đa
dạng để trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động. Khám phá với vật thật, tranh ảnh, mô
hình, trẻ được chế biến các món ăn từ các loại rau, củ quả. Khi trẻ được làm quen với một
4
sự thật,hiện tượng, cô giáo giúp trẻ nhận biết một cách linh hoạt, sáng tạo, để trẻ biết
được tên gọi, màu sắc, cấu tạo hình dạng, kích thước, đặc điểm của chúng.
Tôi tiến hành nghiên cứu trên 2 lớp mẫu giáo lớn với 60 học sinh, tại điểm lớp
chính khối 3A thị trấn Eakar – Huyện Eakar – Tỉnh ĐăkLăk . Điều tra khảo sát trưng cầu
ý kiến 08 giáo viên trong trường Mầm non Ngọc Lan
6
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
CHƢƠNG I: CÁC PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Phương pháp hình thành biểu tượng về các loại rau cho trẻ mẫu giáo 5 – 6
tuổi thông qua hoạt động chung :
Sau khi xây dựng các kế hoạch nhiệm vụ triển khai các hoạt động làm quen với
MTXQ với chủ đề “ Bước đầu khảo sát mức độ hình thành biểu tượng về các loại rau”
chúng tôi đã tiến hành các phương pháp sau :
Phƣơng Pháp thứ nhất : Phương pháp điều tra :
Tiến hành tổ chức cho 60 trẻ tại lớp lá 1 và lớp lá 2, quan sát thử nghiệm
trên thực tế theo chủ đề hình thành biểu tượng về các loại rau theo chương trình đổi mới,
chủ điểm thế giới thực vật.
Phƣơng pháp thứ 2 : Phương pháp quan sát thực hành :
Trên cơ sở thực hành quan sát thử nghiệm “ Hình thành biểu tượng về các
loại rau” chúng tôi đã theo dõi phân tích hiệu quả của quá trình hoạt động phương án mới
và rút ra bài học kinh nghiệm trong việc cho trẻ làm quen MTXQ nói chung và “ Hình
thành biểu tượng về các loại rau” nói riêng. Trong khi tổ chức cho trẻ hoạt động “ Hình
thành biểu tượng về các loại rau” thông qua hoạt động chung trên lớp chúng tôi gồm hai
người đã liên tục bám sát tổ chức hoạt động, một người trực tiếp giảng dạy hướng dẫn
giúp trẻ quan sát khám phá hình thành biểu tượng về các loại rau và tích hợp các bộ môn
học như : âm nhạc,văn học, toán, tạo hình, trò chơi trong suốt 1 tuần diễn ra hoạt động
xoay quanh chủ đề, chúng tôi thấy trẻ rất tích cực chủ động tìm tòi, khám phá qua tranh
ảnh và thực tế đem lại kết quả sáng tạo. Trong quá trình hoạt động làm cho trẻ tư duy,
linh hoạt và nhanh nhẹn hơn.
thức, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, đi dạo đi chơi, giờ chơi tự do, cho trẻ nêu
lại những gì trẻ được khám phá bằng ngôn ngữ, qua ghi chép bằng ký hiệu, vẽ, năn,
xé dán, sao chép tên các loại rau có trong ảnh, ảnh trẻ được quan sát.
Giáo viên giải thích những điều trẻ chưa rõ khi khám phá bằng ngôn ngữ, hình ảnh, vật
thật gợi mở cho trẻ hiểu sâu, hiểu rộng về đối tượng và sự việc trong quá trình quan sát
khám phá.
3. Đặc điểm hình thành biểu tƣợng một só loai rau cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua
hoạt động chung.
* Đặc điểm tâm lý của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động chung.
Độ tuổi mẫu giáo lớn là giai đoạn cuối cùng của trẻ ở lứa tuổi mầm non, tức là độ tuổi
đến trường phổ thông ở giai đoạn này những cấu tạo tâm lý đặc trưng của con người đã
được hinh thành trước đây, đặc biệt là trong độ tuổi mẫu giáo nhỡ vẫn tiếp tục phát triển
mạnh với sự giáo dục của người lớn, những chức năng tâm lý đó sẽ được hoàn thiện về
mọi phương diện của hoạt động tâm lý ( nhận thức, tình cảm, ý chí ) để hoàn thành việc
xây dựng những cơ sở ban đầu nhân cách của con người, xử dụng thuần thục tiéng mẹ
trong sinh hoạt hàng ngày, nắm vững ngữ âm và ngữ điệu khi sử dụng tiếng mẹ đẻ.
Phát triển vốn từ và cơ cấu ngữ pháp.
Phát triển ngôn ngữ mạch lạc.
Xác định ý thức và tính chủ động trong hoạt động, tâm lý xuất hiện kiểu tư duy trực
quan, hình tượng mới, tư duy trực quan sơ đồ và những yếu tố của kiểu tư duy lô gíc.
9
CHƢƠNG II : CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VIỆC HÌNH THÀNH BIỂU TƢỢNG VỀ
CÁC LOẠI RAU CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở TRƢỜNG MẦM NON
NGỌC LAN THỊ TRẤN EAKAR.
1. Thực trạng về việc hình thành biểu tƣơng về các loại rau cho trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi ở trƣờng mầm non Ngọc Lan thị trấn Eakar.
Tôi đã tiến hành điều tra khảo sát và trưng cầu các ý kiếncủa 08 giáo viên trong
- Đối với trẻ: vẫn còn một số trẻ nhận dạng các thuộc tính của các loại rau còn
chậm chưa được thành thạo nhanh nhẹn, chưa tích cực tham gia vào các hoạt động.
Trong thời gian qua việc xây dựng nội dung chương trình và thực hiện chuyên đề
của bộ môn MTXQ nói chung,và tổ chức thực hiện “ bước đầu khảo sát mức độ hình
thành biểu tượng về các loại rau” cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động chung
trong nhà trường đặc biệt là 2 lớp lá1 và lá 2 và thực hiện bộ môn làm quen vơí MTXQ
xoay quanh chủ điểm, chủ đề, thế giới thực vật “ hình thành biểu tượng về các loại rau”.
Đồng thời qua quá trình đổi mới nội dung chương trình chăm sóc giáo dục trẻ,Tôi rút ra
những bài học kinh nghiệm như sau:
Phải thường xuyên nghiên cứu các tài liệu tham khảo, phải tiếp thu chuyên đề một
cách thật đầy đủ,lắng nghe ý kiến đóng góp, tích luỹ và áp dụng những đổi mới vào tiết
dạy thật kịp thời.
Trong quá trình thực hiện trên cơ sở nắm chắc phương pháp lý luận và từ đó tạo
điều kiện trong thực tiễn dạy học ở trường mầm non theo chương trình đổi mới hiện nay
11
đó là dạy học theo hướng tích hợp nói chung,với các bộ môn học nói riêng, đậc biệt là
MTXQ xoay quanh chủ đề thế giới thực vật “ hình thành biểu tượng về các loại rau” việc
thực hiện chương trình theo hướng tích hợp không phải ngày một, ngày hai, có thể thực
hiện đại trà được trong thực tế đã thực hiện nhưng kết quả không theo ý muốn của
chương trình đổi mới.
Chính vỳ vậy việc nghiên cứu tổ chức thực hiện dề tài “ bước đầu khoả sát mức độ
hình thành biểu tượng về các laọi rau” cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trẻ quan sát thực tế về
các loại rau, hy vọng rằng qua đề tài này sẽ đóng góp một phần nhỏ bé vào sự đổi mới
chủ chương trình giáo dục mầm non trong nhà trường ngày càng có hiệu quả hơn.
CHƢƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH BIỂU TƢỢNG CÁC LOẠI
RAU CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CHUNG
lĩnh hội,tri thức phát triển kỹ năng, của môn học theo nội dung chủ điểm.
Hoạt động chung có mụch đích học tập,có sự hướng dẫn của giáo viên nhằm cung
cấp những ý tưởng mới, dạy trẻ học những kiến thức và kỹ năng mới dựa trên những hiễu
biết và kinh nghiệm đã có ở trẻ,phát huy tính tích cực của trẻ.
Thiết kế xây dựng các dang hoạt động theo cách kết hợp khác nhau một cách phù
hợp, linh hoạt tạo những tình huống hoạt động của trẻ cùng với những thao tác thử
13
nghiêp,quan sát, khám phá, tìm hiểu, tập làm qua các hoạt động “hình thành biểu tượng
về các loại rau” để giúp trẻ thực sự được hoạt động lĩnh hội kiến thức,hình thành kỹ năng.
Tổ chức hoạt động chung theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm đáp ứng nhu cầu và
và phù hợp với khả năng cá nhân trẻ. Hướng dẫn trẻ phát huy cao dộ tiềm năng vốn có
của mình, trong hoạt đọng trẻ là chủ điểm lĩnh hội trí thức một cách sinh động và sáng
tạo và thực hiện những công việc được giao của từng cá nhân trẻ.
Tạo điều kiện cho trẻ thường xuyên tiếp cận với các đối tượng ở MTXQ nói chung
và “hình thành biểu tượng các loại rau” nói riêng.
Hình thành và rèn luyện các kỹ năng trong tiềm hiểu, khám pha, lao động.
Nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện tốt về 5 mặt,đức,trí,thể,mĩ,lao động.
Nhằm giáo dục hình thành nhân cách phẩm chất tốt trong hoạt đọng và học tập
b)Ý nghĩa
Thông qua những biện pháp tổ chức các dạng hoạt động MTXQ nói chung,chủ đề thế
giới thực vật nói riêng,có ý nghĩa rất lớn.khi đựoc tổ chức các hoạt động học tập trực
quan “hình thành biểu tượng về các loại rau” trẻ được quan sát sự vật, hiện tượng về thế
giới thực vật nói chung và các loại rau nói riêng,như vậy sẽ có tác dụng trẻ nhận ra cái
đẹp và giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ, bảo quản các đồ dùng học tập của bản thân,của lớp
và biết giữ gìn vệ sinh, cảnh quan môi trường sư phạm xanh,sạch,đẹp.
Trong quá trình hoạt động lời nói của cô giáo đã kích thích xúc cảm thẩm mĩ và đạo
đức của trẻ, đồng thời dạy cho trẻ biết điều hay lẽ phải trong cuộc sống.
15
nhược điểm rút kinh nghiệp và kiệp thời bổ sung vào kế hoạch để làm tốt, đồng
thời chúng tôi luôn trao đổi giữa ban giám hiệu,tổ chuyên môn, các giáo viên giảng
dạy trực tiếp trong nhà trường và các bạn đồng nghiệp để đem lại thành công trong
quá trình thực hiện “bước đầu khảo sát mức độ hình thành biểu tượng về các loại
rau” có khoa học chủ động, sử lý nhanh và đạt được kết quả cao.
* Xây dựng chƣơng trình lịch báo giảng thực hiện:
Xây dựng chương trình lịch báo giảng, theo tháng,theo tuần,theo thứ của từng bộ
môn đưa ra chỉ tiêu yêu cầu cần đạt cụ thể,ở các bộ môn nói chung và tiềm
hiễu,MTXQ thế giới thực vật nói riêng. Đặc biệt là khi tổ chức cho trẻ “hình thành
biểu tượng về các loại rau” để từ đó giáo viên bám sát thực hiện đầy đủ nghiêm túc:
* xây dựng môi trƣờng sinh hoạt hàng ngày:
Chuẩn bị và nghiên cứu các bước tiến hành qui trình trước khi cho trẻ “ hình thành
biểu tượng các loại rau”.
BIỆN PHÁP 2:
Công tác phối kết hợp,tuyên truyền xây dựng đội ngũ trong việc “hình thành biễu
tượng các loại rau”.
* Công tác phối kết hợp:
Trước hết ban giám hiệu nhà trường,giáo viên,phụ huynh cùng có trách nhiệm quan
tâm đầu tư về cơ sở vật chất, các trang thiết bị phục vụ cho các tiết tìm hiểu MTXQ nói
chung, “ hình thành biểu tượng các loại rau” nói riêng, tạo cho trẻ được hoạt đọng với
cảnh thật,vật thât,để giúp trẻ tiếp thu và nghi nhớ liên tưởng sâu hơn đồng thời trẻ tài hiện
lại được sự việc một cách logic.
* Công tác tuyên truyền:
16
Toàn bộ các lớp phải có bảng tin tuyên truyền,học tập,trong tuàn trong ngày,giáo
để thực hiện tiết dạy sao cho sinh động ,hấp dẫn,đi tuần tự từ tổng quat đênd chi
tiết,đàm thoại,so sánh,luyện tập,hoặc kết hợp trò chơi,từng phần phải có sự liên
kết,logíc, linh động, linh hoạt,sáng tạo và lôi cuốn sự chú ý và tích cực hoạt động của
trẻ. Chính vì thế trong quá trình hoạt động của giáo viên có tác dụng trực tiếp với học
tập của học sinh nlà việc lên lớp xong không tách riêng việc lên lớp với bước tích luỹ
soạn bài,kiểm tra,bổ sung thực hiện kiến thức theo yêu cầu bài dạy nên giáo viên cần
chú ý tới 3 quá trình đó là: soạn bài, giảng bài và thực hành. Đặc biệt phải chú ý đến 2
phần chính đó la: giảng bài và thưc hành theo bài soạn đó là cơ sở để giảng và dẫn dắt
tới thực hành phần đa số giáo viên chưa chú ý đênd bài soạn, mà bài soạn là cơ sở tư
duy của giáo viên trong khi thực hiện giảng dạy cho trẻ làm quen môi trường xung
quanh nói chung “hình thành biểu tượng các loại rau” nói riêng căn cú vào yêu cầu kiến
thức cơ bản để cung cấp cho học sinh.
Về thực hành (luyện tâp) là bước để thưc hiện tư duy và sáng tạo của trẻ qua quá trình
quan sát,khám phá, trẻ được quan sát thực tế và tự chế biến các món ăn từ rau để mở
rộng và khắc sâu kiến thức cho trẻ, rèn cho trẻ có những kỹ năng, kỷ xảo, phong phú và
đa dạng hơn.
18
KẾT LUẬN CHUNG
Sau khi xây dựng kế hoach hoạt động cho trẻ làm quen với môi trưỡng xung quanh
và triển khai thực tế. Về việc bước đầu khảo sát mức độ hình thành biểu tượng về một
số loại rau cho trẻ 5-6 tuổi. Tôi nhận thấy các hoạt động đưa rađều phù hợp với nhận
thức của trẻ, đồng thời đã kích thích sự hứng thú và phát huy được tính chủ động, tích
cực và sáng tạo. Trẻ quyên hết mệt mỏi khi trực tiếp được tiếp cận với sự vật, hiện
tượng, đối tượng mà trẻ đang quan sát.
Trong quá trình quan sát thực tế ttrẻ nẩy sinh nhiều thắc mắc buộc giáo viên phải
giải thích. Từ đó mở mang nhiều hiểu biết cho trẻ, trẻ liên tục đặt ra nhiều câu hỏi “ Tại
sao? Thế nào?”đã có ý nghĩa rất lớn, làm trẻ động não buộc phải suy nghĩ làm rõ vấn đề
hội trao đổi kinh nghiêm, bàn bạc, tìm ra những giải pháp hay có hiệu quả.
Lãnh đạo chuyên môn nhà trường cần có tầm nhìn tổng thể, có khả năn đánh giá
đúng năng lực và sự sáng tạo phù hợp của giáo viên từ đó nhân rộng trong trường và
động viên khích lệ giáo viên có tâm huyết với nghề.
20
Cần tổ chức thi dạy môn tìm hiểu MTXQ theo hướng tích hợp đổi mới cho toàn
trường.
Cần tổ chức thi chọn đề tài cho hoạt động tìm hiểu MTXQ sao cho phù hợp với
từng khối, lớp mình phụ trách.
3/ Về phía giáo viên :
Nhận thức được trẻ đang làm gì? Có tâm với trẻ để mình phải cố gắng như thế nào?
Giáo viên phải hiểu, có năng lực, ý thức được tác dụng của việc đổi mới hoạt động
THMTXQ theo hướng tích hợp với trẻ như thế nào? Để bản thân trẻ rèn luyện thực hiện
bằng được.
Cần thường xuyên nghiên cứu tài liệu để trang bị cho mình kiến thức sâu rộng, luôn
thử nghiệm sửa sai. Trong quá trình chăm sóc trẻ để tìm ra phương pháp tốt nhất, hiệu
quả nhất.
Giáo viên phải chịu khó sưu tầm những nguyên vật liệu mới làm đồ dùng, đồ chơi
thu hút trẻ.
Giáo viên cần phải gần gũi là người bạn thân của trẻ để nắm được tâm tư, nguyện
vộng của trẻ, những hứng thú, những gì trẻ quan tâm, để từ đó xây dựng được mạng nội
dung, mạng hoạt động phù hợp với trẻ mà mình đang phụ trách.
Thường xuyên dự giờ nhau để trao đổi cho mình, cho bạn để tìm ra cách thực hiện
tốt nhất.
Mỗi khi chọn một đề tài cho trẻ hoạt đông, giáo viên phải tìm ra được mục đích yêu
cầu phát triển những gì? Khai trhác thêm được gì ở trẻ để lên kế hoạch hoạt động gồm
những hình thức tổ chức nào? Sẽ đem lại hiệu quả cao, lôi cuốn, hấp dẫn,kích thích trẻ
- Tìm hiểu môi trƣờng xung - THMTXQ
quanh
- MTXH
- Môi trƣờng xung quanh
22