SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ RÈN
LUYỆN KĨ NĂNG NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN NGẮN
VÀ TIỂU THUYẾT TRONG SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN 1112"

1


A.Đặt vấn đề
I. Lý do chọn đề tài:
Thứ nhất: Như chúng ta đã biết, việc hình thành và rèn luyện kỹ năng trong quá trình
làm văn cho học sinh là vô cùng cần thiết. Việc làm này cả 3 phân môn: Tiếng Việt, Đọc
văn, Làm văn cùng đảm nhận, trong đó phân môn Làm văn giữ vai trò chủ đạo. Phân
môn này giúp học sinh hình thành một hệ thống kỹ năng đảm bảo cho quá trình hoàn
thiện một bài văn có hiệu quả: từ kỹ năng tìm hiểu đề, tìm ý, lập ý, lập dàn ý cho đến lập
luận (nêu luận điểm, tìm luận cứ, sắp xếp luận điểm, luận cứ ….) rồi mở bài, chuyển ý,
chuyển đoạn, kết bài … Trên cơ sở những kỹ năng cơ bản đó, đối với mỗi thể loại, giáo
viên phải hình thành cho học sinh những kỹ năng riêng phù hợp với đặc trưng thể loại
(gọi là mô hình chung) như nghị luận về một tác phẩm kịch, nghị luận về một tác phẩm
thơ, đoạn thơ … và việc rèn luyện kỹ năng nghị luận về một tác phẩm truyện ngắn, tiểu
thuyết cũng không ngoại lệ.
Thứ 2: Nhìn vào hệ thống chương trình của 3 khối lớp, chúng ta thấy số lượng tác phẩm
văn xuôi (đặc biệt là truyện ngắn, tiểu thuyết) chiếm tỉ lệ tương đối lớn. Vì vậy trong hầu
hết các kì thi lớn như thi tốt nghiệp, thi đại học, thi học sinh giỏi….số điểm dành cho
những câu hỏi thuộc tác phẩm truyện, tiểu thuyết cũng chiếm tỉ lệ cao trong cấu trúc đề
thi (có thể 50%, thậm chí lên đến 70%). Chính vì thế quan tâm đến những giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả rèn luyện kĩ năng viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong tác phẩm
văn xuôi là vô cùng cần thiết.
Thứ 3: Chúng ta biết, tác phẩm văn xuôi (đặc biệt tác phẩm truyện ngắn và tiểu thuyết) là

ngắn và tiểu thuyết trong sách giáo khoa Ngữ Văn 11- 12 (chương trinh nâng cao).
II. Phạm vi, phương pháp nghiên cứu:
1. Phạm vi nghiên cứu:
Trong chương trình THPT ở cả 3 khối lớp, tỉ lệ các tác phẩm truyện ngắn và tiểu thuyết
tương đối lớn. Nhưng ở phạm vi đề tài này tôi chỉ đề cập một số tác phẩm của chương
trình Ngữ Văn 11- 12 (thuộc chương trình nâng cao) và một số phần kiến thức làm văn, lí
luận văn học có liên quan. Cụ thể:
- Bài lí luận: Đọc truyện ngắn và tiểu thuyết (SGK Ngữ Văn 11, tập 1 trang 196, 197)
- Bài: Nghị luận về tác phẩm, đoạn trích văn xuôi (SGK Ngữ Văn 12, tập 2 trang 19->
21).
- Một số tác phâm truyện ngắn, đoạn trích tiểu thuyết:
+ Hai đứa tre (Thạch Lam- SGK Ngữ Văn 11, tập 1 trang 121-> 129)
+ Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân- SGK Ngữ Văn 11, tập 1 trang 142-> 149)
+ Hạnh phúc của một tang gia (Trích tiểu thuyết “Số đỏ”- Vũ Trọng Phụng- SGK Ngữ
Văn 11, tập 1 trang 159-> 166 )
+ Chí Phèo (Nam Cao- SGK Ngữ Văn 11, tập 1 trang 178-> 189)
+ Đời thừa (Nam Cao- SGK Ngữ Văn 11, tập 1 trang 202-> 208)
+ Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài- SGK Ngữ Văn 12, tập 2 trang 3-> 15 )
+ Vợ nhặt (Kim Lân - SGK Ngữ Văn 12, tập 2 trang 22-> 32)
+ Những đứa con trong gia đình (Nguyễn Thi- SGK Ngữ Văn 12, tập 2 trang 39-> 47)
3


+ Một người Hà Nội (Nguyễn Khải- SGK Ngữ Văn 12, tập 2 trang 39-> 47)
+ Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu- SGK Ngữ Văn 12, tập 2 trang 89-> 98)
2. Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu và viết đề tài này, tôi sử dụng một số phương pháp như: so
sánh, phân tích, phân loại, thống kê,…
B. Giải quyết vấn đề:
I.Tầm quan trọng của việc rèn luyện kĩ năng nghị luận về tác phẩm văn xuôi cho

1. Giúp học sinh nắm vững và vận dụng linh hoạt một số kiến về tác giả có liên
quan, hỗ trợ hữu ích cho việc đọc - hiểu văn bản:
Trên thực tế, chúng ta biết trước khi tiếp cận các đề văn về 1 vấn đề trong tác phẩm
truyện ngắn hoặc đoạn trích tiểu thuyết, học sinh thường phải trải qua quá trình đọc rồi
hiểu các giá trị về nội dung, tư tưởng cũng như những nét độc đáo về nghệ thuật của tác
phẩm đó rồi mới viết bài. Như vậy khâu đầu tiên là đọc - hiểu thật tốt văn bản. Để đọchiểu hiệu quả văn bản, tôi hướng dẫn các em hiểu và vận dụng một số kiến thức có giá trị
từ cuộc đời, phong cách hoặc một số thông tin liên quan đến cuộc đời, sự nghiệp nhà văn.
Bởi lẽ tư tưởng, tình cảm cũng như phong cách nghệ thuật của nhà văn chi phối trực tiếp
đến quá trình sáng tạo văn bản, thậm chí in đậm dấu ấn trong những hình tượng nhân vật,
qua những trang viết của những nhà văn.
Chẳng hạn: Khi đọc- hiểu truyện ngắn Hai đúa trẻ (Thạch Lam), học sinh sẽ có cái nhìn
sâu sắc hơn về tình cảm mà nhà văn dành cho những con người. đặc biệt những trẻ thơ
cũng như cảnh vật quê hương nơi phố huyện nghèo nếu các em nắm vững được những lời
tâm sự của chị gái nhà văn là Nguyễn Thị Thế về kỉ niệm tuổi thơ của 2 chị em: “ Năm
Thạch Lam lên 7 tuổi, cha của ông qua đời, cảnh nhà khó khăn, mẹ Thạch Lam phải
tảo tần buôn bán để nuôi con cái ăn học. Các anh của Thạch Lam đi học ở Hà Nội thi
thoảng mới về. Thạch Lam và chị Thế được mẹ giao trông coi một cửa hàng tạp
hoá”.Trong cuốn Hồi kí về gia đình Nguyễn Tường, chị Thế tâm sự: Tôi không ngờ em
Sáu (tên lúc nhỏ của nhà văn Thạc Lam) lại có trí nhớ dai đến thế như truyện em tôi
tả 2 chị em thức đợi chuyến tầu đêm đi qua rồi mới ngủ. Năm đó tôi mới 9 tuổi, em tôi
lên 8 mà mẹ tôi đã giao cho 2 chị em coi cửa hàng, cửa hàng chỉ bán có rượu, bánh
khảo, thuốc lào cốt để đưa khách quen vào nhà bà ngoại. Như vậy chính kỉ niệm thời
thơ ấu đã khắc sâu trong tâm trí Thạch Lam rồi in dấu trên những trang văn của đời ông.
Hay nói khác đi, kỉ niệm êm đềm, trong sáng của tuổi thơ nơi phố huyện Cẩm Giàng- Hải
Dương đã nuôi dưỡng tâm hồn lãng mạn của Thạch Lam.
Hoặc các em sẽ hiểu được vì sao Tô Hoài – một nhà văn sinh ra, lớn lên bên bờ sông Tô
Lịch của mảnh đất Hà Thành lại có những trang viết chân thực, hấp dẫn và cảm động
đến thế về cuộc sống sinh hoạt, phong tục tập quán cũng như thiên nhiên miền Tây (qua
Vợ chồng A Phủ) nếu các em nắm vững đặc điểm nổi bật trong phong cách truyện của
Tô Hoài là thể hiện vốn hiểu biết phong phú về nhiều lĩnh vực đời sống, đặc biệt là phong

a. Về hình tượng nhân vật:
Đây là yếu tố đầu tiên, quan trọng hàng đầu của thể loại truyện ngắn và tiểu thuyết. Khi
đọc văn bản học sinh cần phân biệt đâu là nhân vật chính, đâu là nhân vật phụ và nhân
vật đó được chú trọng miêu tả theo phương diện nào. Từ đó hiểu được ý nghĩa của các
phương tiện đó trong việc xây dựng nhân vật.
Ví dụ: Đọc truyện “Vợ chồng A phủ” (Tô Hoài), các em cần thấy được ở hình tượng
nhân vật Mị, Tô Hoài không chú trọng miêu tả những nét chân dung, ngoại hình mà ông
quan tâm miêu tả tâm lý của Mị. Từ đó để khắc hoạ cuộc đời, số phận bất hạnh cũng như
ngợi ca sức sống tiềm tàng, mãnh liệt ở người con gái Tây Bắc này. Hoặc tương tự đọc
truyện “Vợ nhặt”, học sinh cần thấy rằng ở nhân vật bà cụ Tứ, Kim Lân không quan tâm
6


nhiều trong việc miêu tả chân dung nhân vật mà chủ yếu khám phá thế giới nội tâm qua
việc miêu tả diễn biến tâm trạng nội tâm của bà cụ Tứ. Qua đó nhà văn ngợi ca vẻ đẹp
tâm hồn của người mẹ nghèo, sống nhân hậu, vị tha, đọ lượng và giàu tình yêu thương
các con …
Tiếp đó, học sinh cũng phải hiểu mối quan hệ giữa nhân vật với nhân vật, giữa nhân vật
với hoàn cảnh xung quanh. Vì đó là yếu tố để giúp nhà văn bộc lộ địa vị, tính cách, số
phận nhân vật. Ví dụ: Đặt nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao trong
mối quan hệ với Bá Kiến, ta mới hiểu được mối xung đọt giai cấp không thể điều hoà
trong xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng 8 năm 1945. Hay đặt người đàn bà hàng
chài trong truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” (Nguyễn Minh Châu) trong quan hệ với
người đàn ông vũ phu, với nghệ sĩ Phùng, với Chánh án Đậu ta mới thấy rõ được vẻ đẹp
của chị cũng như tính cách của từng nhân vật…
Hiểu được như vậy học sinh mới nhận thức rõ ý nghĩa của nhân vật trong tác phẩm.
b. Cốt truyện, chi tiết:
Thật thiếu sót và sẽ khó khăn cho học sinh khi các em làm bài về một tác phẩm truyện
hoặc một đoạn trích tiểu thuyết mà không nắm vững được cốt truyện của tác phẩm đó. Vì
vậy, khi hướng dẫn đọc – hiểu văn bản cho học sinh, tôi đặc biệt quan tâm đến vấn đề

sáng tác. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để học sinh hiểu giá trị văn bản. Vì
vậy tôi luôn ý thức việc cung cấp đơn vị kiến thức này cho các em:
Chẳng hạn học sinh sẽ không hiểu hết được tình đời, tình người, cũng như tinh thần lạc
quan của người lao động trong truyện ngắn Vợ nhặt, đặc biệt là niềm tin mãnh liệt của
nhà văn vào người lao động, nếu các em không có hiểu biết về bối cảnh của lịch sử xã
hội Việt Nam vào năm 1945. Đó là bối cảnh nạn đói thảm khốc chưa từng có trong lịch
sử – nạn đói năm Ất Dậu (1945) với hơn 2 triệu đồng bào chết đói, tính từ Quảng Trị đến
Lạng Sơn. Có làng chết gần hết, có nhà chết chẳng còn ai, nhiều người chết lả trên đường
đi, chết gục bên gốc cây, chết lăn trên hè phố, ngõ chợ … Nhiều gia đình phải ăn cháo
cám, rau má, củ chuối … cầm hơi mà vẫn không thoát chết. Gia đình nhà văn Kim Lân
cũng từng trải qua những ngày đói ấy. Sự kiện lịch sử bi thảm này đã làm lay động trái
tim nhiều nghệ sĩ. Hình ảnh nạn đói xuất hiện trong hàng loạt những tác phẩm: Địa ngục
(Nguyên Hồng), Mười năm (Tô Hoài), Vỡ bờ (Nguyễn Đình Thi), Xuân đến và Đói!
Đói! (Tố Hữu) và không thể không nhắc đến Vợ nhặt của Kim Lân. Cũng thật thiếu sót
nếu không cung cấp cho học sinh đầy đủ kiến thức về bối cảnh lịch sử như dầu sôi, lửa
bỏng dẫn đến sự ra đời của những bài hịch thời đánh Mỹ như Rừng xà nu (Nguyễn
Trung Thành), và cũng không thể hiểu hết giá trị của truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài
xa” nếu các em thiếu kiến thức về bối cảnh đời sống xã hội Việt Nam sau 1975.
d. Kết cấu: Kết cấu là cách tổ chức tác phẩm. Khi đọc – hiểu tôi thường lưu ý học sinh
phát hiện ra những trường hợp độc đáo về kết cầu để từ đó thấy được ý đồ sáng tạo của
nhà văn cũng như giá trị mà nó mang lại cho tác phẩm. Ví dụ: đọc Chí Phèo, cần cho học
sinh nhận ra kết cấu đặc biệt của tác phẩm, nhà văn Nam Cao không miêu tả câu truyện
theo trình tự thời gian mà theo kiểu cấu trúc vòng tròn, đầu cuối tương ứng. Tương tự
như thế, truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành, nhà văn mở đầu và kết thúc
tác phẩm bằng hình ảnh rừng xà nu. Đây là kiểu kết cấu đầu cuối tương ứng…

8


Đó là những lưu ý tôi thường thực hiện ở bước đọc – hiểu văn bản. Tôi thiết nghĩ chừng


Phân tích tình huống truyện Vợ nhặt?

3.

Vẻ đẹp của các nhân vật: Tràng, thị, bà cụ Tứ?

4.

Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng trong phần kết thúc truyện Vợ nhặt?

5.

Hình ảnh bữa cơm ngày đói trong truyện ngắn Vợ nhặt?

6.

Giá trị hiện thực và nhân đạo của truyện ngắn Vợ nhặt?
9


7.
Hãy phân tích để chứng minh ý kiến tâm sự của nhà văn Kim Lân khi viết truyện
Vợ nhặt: “Trong sự túng đói, quay quắt, trong bất cứ hoàn cảnh khốn khổ nào, người
nông dân ngụ cư vẫn khao khát vươn lên cái chết thê thảm để mà vui, để mà hi vọng”
Từ hệ thống câu hỏi đó, bản thân học sinh bước đầu đã nhận thấy kiểu đề về một tác
phẩm đoạn trích văn xuôi rất phong phú và đa dạng.
b) Bước 2: Tôi hướng dẫn học sinh giải quyết một số đề cụ thể. Trước một đề văn tôi
thực hiện quy trình giải đề với 1 số việc cụ thể sau đây:
b1) Hình thành kỹ năng phân tích đề cho học sinh:

từ đó nêu luận đề.
Ví dụ: đề bài: Phân tích diễn biến tâm trạng của bà cụ Tứ trong truyện ngắn Vợ nhặt
của Kim Lân? Học sinh có thể mở: Kim Lân (1920-2007)là một trong những cây bút
văn xuôi hàng đầu của văn học hiện đại Việt Nam. Ông là nhà văn một lòng một dạ đi
về với đất, với người, với thuần hậu nguyên thuỷ của cuộc sống nông thôn (Nguyên
Hồng). Vợ nhặt (1954) là một trong những tác phẩm ưu tú của Kim Lân. Tác phẩm
được viết trên nền hiện thực của nạn đói năm 1945- Ất Dậu. Sau đó in trong tập
truyện con chó xấu xí (1962). Trong tác phẩm Kim Lân không chỉ thành công ở việc
xây dựng tình huống chuyện độc đáo mà còn hấp dẫn người đọc bởi tài năng miêu tả
tâm lý nhân vật, đặc biệt là diễn biến tâm trạng của bà cụ Tứ .
Thứ 2, học sinh có thể trích dẫn những ý kiến hay những lời thơ phù hợp với đề bài cần
triển khai.
Ví dụ: Hướng dẫn học sinh triển khai đề: Phân tích giá trị nhân đạo của truyện ngắn
Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài), tôi hướng dẵn học sinh một trong các cách sau: lấy nhận
định của Nam Cao trong truyện ngắn Đời thừa để mở: Một tác phẩm thật giá trị, phải
vượt lên bên trên tất cả các bờ cõi và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho cả loài
người. Nó phải chứa đựng được một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn lại vừa
phấn khởi. Nó ca tụng lòng thương, tình bác ái, sự công bình. Nó làm cho người gần
người hơn. Đó là những lời khẳng định của Nam Cao về giá trị nhân đạo của một tác
phẩm văn học. Với những ý nghĩa đó, Vợ chồng A Phủ xứng đáng là một tác phẩm
mang giá trị nhân đạo sâu sắc.
Hoặc một số câu nói nổi tiếng của các nhà lý luận, phê bình có thể dùng cho nhiều mở
bài:
- Tác phẩm nghệ thuật chân chính không chấm dứt ở trang cuối cùng, không bao giờ hết
khả năng kể chuyện (Chingiz ĂjMatov)
- Tác phẩm nghệ thuật đích thực nhất là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ bao giờ cũng là
một phát minh về hình thức và một khám phá về nội dung .(Lêônit – Lêônốp) hoặc một số
lời thơ có ý nghĩa tương đồng liên quan đến luận đề.
Ví dụ: Khi hướng dẫn giải một số đề của hai tác phẩm Những đứa con trong gia đình
(Nguyễn Thi) và Rừng xà nu (Nguyễn Trung Thành), tôi cung cấp cho học sinh một số

Thứ 3, học sinh có thể vào bài bằng chính ấn tượng, tình cảm của mình về tác phẩm,
đoạn trích văn xuôi hoặc bằng những liên tưởng, tưởng tượng để mở bài.
Ví dụ: Đề bài: Cảm nhận hình ảnh đôi bàn tay Tnú trong tác phẩm Rừng xà nu –
Nguyễn Trung Thành? Học sinh có thể mở: Gấp lại trang văn Rừng xà nu của Nguyễn

12


Trung Thành, tôi thực sự cảm phục hình tượng cây xà nu anh dũng, kiên cường trong
lửa đạn chiến tranh với một sức sống bất diệt. Tôi cũng không tránh khỏi sót xa
nhưng cũng rất đỗi tự hào về hình ảnh những con người Tây Nguyên anh dũng: Cụ
Mết,Tnú, Mai, Dít, bé Heng … và đặc biệt tôi không sao quên được hình ảnh đôi bàn
tay Tnú – chi tiết nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn. Đôi bàn tay – một cuộc đời.
Hoặc khi triển khai đề bài: Chi tiết báo cháo hành của nhân vật thị Nở trong truyện ngắn
Chí Phèo – Nam Cao? Học sinh có thể viết mở bài: Ta đã từng day dứt, ám ảnh bởi
hình ảnh ngọn đèn chị Tý trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam, ta đã từng
trăn trở, băn khoăn trước cái vái của quản ngục với Huấn Cao trong tác phẩm Chữ
người tử tù (nguyễn Tuân), hay ấn tượng về đôi bàn tay Tnú trong thiên truyện Rừng
xà nu (Nguyễn Trung Thành) và cũng không thể nào quên chi tiết bát cháo hành của
thị Nở trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – một chi tiết nhỏ làm nên giá trị lớn
cho tác phẩm.
Chung quy lại, trước một đề văn học sinh có thể vào bài bằng nhiều cách khác nhau.
Phương pháp của tôi là không áp đặt hay gò các em theo một khuôn mẫu nào mà trên cơ
sở những định hướng tôi tạo cho học sinh thói quen vào bài hay, độc đáo, ấn tượng bằng
việc vận dụng linh hoạt những gì được học.
*) Ở phần thân bài: Tôi định hướng học sinh hình thành hệ thống luận điểm sao cho phù
hợp với từng kiểu đề cũng như thang điểm trong đề bài,
Ví dụ 1: Hướng dẫn học sinh triển khai kiểu câu hỏi về hoàn cảnh ra đời, ý nghĩa nhan đề
của một tác phẩm, tôi giúp học sinh xây dựng một hệ thống ý không chỉ giải quyết đề cho
một tác phẩm mà có thể vận dụng cho những tác phẩm tương tự. Cụ thể với các ý sau:

gian hoặc chưa nhận thức rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của khâu kết bài. trong quá trình
dạy, tôi đã rất chú ý đến việc hướng dẫn học sinh viết phần kết bài sao cho hiệu quả.
Phần kết bài vừa gói lại vấn đề, vừa thể hiện cái nhìn của người viết (cách đánh giá) về
những vấn đề đó. Do đó kết bài không những thâu tóm được nội dung trọng tâm đã triển
khai trong bài viết mà còn thể hiện được tình cảm của người viết trước vấn đề. Phần kết
phải vang thì bài văn mới thực sự tạo được dư âm cho người đọc. Ví dụ: Khi hướng dẫn
học sinh giải quyết đề: Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam qua hai tác phẩm Rừng
xà nu – Nguyễn Trung Thành và Những đứa con trong gia đình – Nguyễn Đình Thi, tôi
hướng dẫn học sinh kết bài như sau:
Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam hiển diện ở mọi nơi, khắp mọi miền đất
nước. Từ nông thôn đến thành thị, từ miền ngược đến miền xuôi, từ đồng bằng đến
miền núi … tất cả đã tạo nên một sức mạnh tổng hợp có thể làm lung trời lở đất để
nhấn chìm mọi bè lũ bán nước và cướp nước. Đồng thời tạo ra Một dáng đứng Việt
Nam tạc vào thế kỷ – Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân. Cuộc đời và sự hy sinh của
con người Việt Nam mãi mãi là bản hùng ca tươi đẹp cho các thế hệ sau noi theo.
4. Hướng dẫn học sinh vận dụng linh hoạt vốn sống, vốn hiểu biết về đời sống, văn
hoá, xã hội trong quá trình viết bài:
14


Chúng ta biết bài văn là thành quả không chỉ của những đơn vị kiến thức được học qua
sách vở trong nhà trường mà còn ở khả năng vận dụng vốn hiểu biết của các em. Trong
quá trình viết bài học sinh rất cần loại kiến thức này để hoàn thiện một bài viết có chất
lượng vừa sâu, vừa rộng về tư liệu. Chẳng hạn, để giải quyết tốt các đề văn về truyện
ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân, học sinh cần có những hiểu biết về nét đẹp văn
hoá truyền thống qua các thú chơi tao nhã từ xưa của người Việt: Thả thơ, chơi chữ …
hoặc với truyện ngắn Vợ chồng A phủ, các em cần có những hiểu biết nhất định về
phong tục tập quán, lối sống của đồng bào Tây Bắc như chợ tình mùa xuân, tục cướp dâu,
trình ma … hoặc học về Rừng xà nu, học sinh cũng cần có hiểu biết về văn hoá Tây
Nguyên: đó là những sinh hoạt văn hoá cộng đồng tại nhà Rông, rồi tiếp nhận truyện

theo khối C, D có sức viết tốt, nắm vững kỹ năng làm bài, hệ thống luận điểm khoa học
chặt chẽ, bài viết có khả năng thuyết phục cao. Nhiều em khối D đạt điểm từ 24 trở lên,
thậm chí 25,75 điểm, trong đó môn Văn đạt 8,5 điểm. Nhiều em khối C đạt từ 23,5 điểm
trở lên, trong đó điểm Văn đạt 7,75 điểm, 8 điểm, 8,25 điểm …
*) Trong kỳ thi học sinh giỏi Tỉnh: Những năm gần đay trường chúng tôi đều có thành
tích cao, đặc biệt với riêng bộ môn Văn:
+ Năm học 2009 – 2010 đạt 9 giải
+ Năm học 2010 – 2011 đạt 8 giải
+ Năm học 2011 – 2012 đạt 10 giải
+ Đặc biệt năm học 2012 – 2013, đội tuyển Văn do tôi trực tiêp phụ trách đạt 9 giải (6
giải Ba, 3 giải Khuyến Khích), xếp thứ 5 trên toàn tỉnh.
C. Kết luận và đề xuất:
Tôi nhận thấy cần tiếp tục chú trọng hơn nữa đối với việc hình thành và rèn luyện kỹ
năng là văn nghị luận cho học sinh, đặc biệt là kỹ năng nghị luận về một vấn đề trong tác
phẩm truyện ngắn hoặc trích tiểu thuyết không chỉ riêng với học sinh theo khối C, D mà
ở tất cả các đối tượng.
Tôi thiết nghĩ, bản thân mỗi giáo viên cần đầu tư thích đáng hơn nữa trong quá trình
giảng dạy, đặc biệt ở những giờ hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản và các tiết dạy hình
thành và rèn luyện kỹ năng làm văn cho học trò. Có thể nói đây là công việc thường
xuyên, liên tục mà mỗi giáo viên cần nhận thức rõ và thực hiện tốt hơn nữa để không
ngừng nâng cao hiệu quả cảm thụ tác phẩm văn học, đặc biệt là quá trình hoàn chỉnh một
bài văn đạt đảm bảo chất lượng cao.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã từng tiến hành trong quá trình hình thành và
rèn luyện kỹ năng nghị luận một vấn đề trong tác phẩm truyện ngắn hoặc đoạn trích tiểu
thuyết. Những giải pháp đó có thể chưa phải là tối ưu. Vì lẽ đó tôi rất mong tất cả bạn bè,
đồng nghiệp góp ý xây dựng để SKKN của tôi có hiệu quả thiết thực hơn nữa, góp phần
nâng cao chất lượng giảng dạy môn Ngữ Văn trong nhà trường nói riêng và địa bàn toàn
tỉnh nói chung.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
16