1
1.Tên đề tài:
KINH NGHIỆM CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY - HỌC Ở TRƯỜNG PTDTBT THCS
TRÀ DON, HUYỆN NAM TRÀ MY, TỈNH QUẢNG NAM.
2. Đặt vấn đề.
Xuất phát từ mục tiêu chung của giáo dục THCS là củng cố và phát triển
những kết quả giáo dục Tiểu học, tiếp tục phát triển toàn diện cả về đạo đức, trí
tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con
người Việt Nam XHCN có trình độ học vấn, có những hiểu biết ban đầu về kỹ
thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học THPT, trung học chuyên nghiệp, học nghề
hoặc đi vào cuộc sống lao động. Bắt đầu từ năm học 2001-2002, với chủ trương
thay sách giáo khoa, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học của Bộ GD&ĐT thì
vấn đề chất lượng dạy học, chất lượng hiệu quả hoạt động công tác chuyên môn
được quan tâm hơn và đánh giá đúng mức. Để nâng cao chất lượng giáo dục phải
phối kết hợp nhiều yếu tố, trong đó yếu tố về “người thầy” được quan tâm hơn,
“muốn có trò giỏi thì phải có thầy giỏi” và hoạt động của các tổ chuyên môn cũng
giữ vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng dạy học.
3. Cơ sở lí luận.
Căn cứ theo Điều 16, Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ
thông và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư số
12/2011/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo.
“ Điều 16. Tổ chuyên môn
1. Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức làm công tác thư
viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho học sinh của trường trung
2
Đào tạo, của Phòng GD & ĐT năm nào cũng chỉ đạo cho các đơn vị, trường học
làm tốt công việc cải tiến nội dung, nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên
môn, coi đây là một trong những nhiệm vụ cơ bản, thiết thực để nâng cao chất
lượng dạy - học, thực hiện đổi mới giáo dục.
Trong các năm trước hoạt động của một số tổ chuyên môn chưa đi vào thực
chất để nâng cao chất lượng dạy học, sinh hoạt tổ chuyên môn còn nặng về giải
quyết sự vụ, thi đua ... Họp nhóm chuyên môn chưa đều, còn hình thức ....Trong
các năm gần đây, dù được sự quan tâm rất lớn của Phòng GD&ĐT huyện Nam Trà
My trong công các sinh hoạt tổ chuyên môn, tuy nhiên việc thực hiện nề nếp
chuyên môn của các đơn vị không được thống nhất, chưa đồng đều, hiệu quả thực
tế chưa cao...
Trường THCS BTCX Trà Don nay là trường PTDTBT THCS Trà Don đóng
chân trên địa bàn xã Trà Don, là một xã vùng cao của huyện Nam Trà My - một
trong những huyện có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn của tỉnh Quảng
Nam.Trường PTDTBT THCS Trà Don là một trường chuyên biệt, bắt đầu từ năm
học 2010-2011, được UBND huyện phê duyệt đề án trường chuẩn Quốc gia giai
đoạn 2010-2015.Trường có những điều kiện thuận lợi như: trường đã được các cơ
quan chức năng đầu tư xây dựng, nâng cấp nhiều hạng mục quan trọng như phòng
học, nhà công vụ, nhà bán trú học sinh, máy móc trang thiết bị phục vụ dạy học; bổ
sung đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, trình độ Đại học chiếm tỉ lệ cao.Tuy nhiên,
trường vẫn có những khó khăn như: do thực hiện đề án luân chuyển của Hội đồng
Nhân dân tỉnh Quảng Nam nên số lượng và chất lượng giáo viên của đơn vị thường
xuyên có sự biến động, tỉ lệ giáo viên lâu năm, có kinh nghiệm chiếm tỉ lệ thấp; tỉ
lệ giáo viên hợp đồng chiếm tỉ lệ cao...
Trước yêu cầu và tình hình thực tế của trường, trước các đòi hỏi bức bách
phải nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục nhằm đáp ứng được những yêu cầu
4
- Đối với các loại văn bản chỉ đạo về giảng dạy từng bộ môn cụ thể, do tổ trưởng
chuyên môn triển khai thực hiện.
- Ngoài ra trong phòng Hội đồng sư phạm phải có một số chỗ khá thuận lợi để
niêm yết các văn bản chuyên môn quan trọng hay sử dụng thường xuyên như các
văn bản đánh giá xếp loại học sinh, đánh giá xếp loại giáo viên; các văn bản
chuyên môn mới để cán bộ, giáo viên tiện theo dõi học tập và thực hiện.
b) Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn lập kế hoạch kịp thời cho các hoạt động
chuyên môn chung toàn trường trong từng tuần, từng tháng, học kỳ và cả năm học,
dành thời gian hợp lý cho các tổ chuyên môn.
- Đây là công việc rất quan trọng nhằm thực hiện các nhiệm vụ về chuyên môn mà
Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT và Hội nghị cán bộ, nhà giáo đầu năm học đề ra.
Ngoài công việc thông thường mà người cán bộ quản lý phải làm là: lập kế hoạch
cho phần việc được phụ trách trong cả năm học, từng học kỳ, từng tháng, thì một
phần việc rất quan trọng là lập được kế hoạch cụ thể trong việc sử dụng thời gian
của mỗi tuần.
- Trong 2 năm trở lại đây, trường chúng tôi thường quy định trong 2 lần sinh hoạt
chuyên môn của tổ phải có một lần tổ chức sinh hoạt chuyên môn vào thứ ngày thứ
7 tuần thứ 2 của tháng. Do có sự quy định như vậy nên các tổ chuyên môn luôn
có sự chủ động về thời gian, kế hoạch để tổ chức sinh hoạt chuyên môn hiệu quả.
Dựa vào kế hoạch trên các bộ phận và đặc biệt là các tổ chuyên môn chủ động
trong việc lập kế hoạch hoạt động của tổ. Trong đó có kế hoạch tổ chức học tập các
chuyên đề giảng dạy, chuyên đề về bồi dưỡng học sinh giỏi, phujddaoj hocjsinh
yếu kém, phân công giáo viên thao giảng minh hoạ chuyên đề ... Do có kế hoạch
sớm, cụ thể nên việc thực hiện được chuẩn bị chu đáo, đạt kết quả khá tốt.
5.2. Biện pháp thứ hai: Tổ chức tốt việc kiểm tra đánh giá học sinh.
Kiểm tra và đánh giá kiến thức học sinh là một công việc rất quan trọng của
người giáo viên, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác chỉ đạo
6
7
kế hoạch và phân công giáo viên dự giờ đồng nghiệp theo thời khoá biểu chính
khoá, nhằm tăng cường trao đổi, rút kinh nghiệm trong giảng dạy, đặc biệt là các
bài khó dạy, các dạng bài quan trọng. Trong năm học: 2013-2014 đã tổ chức được
10 tiết thao giảng, tổ chức được 2 chuyên đề cấp trường, 1 chuyên đề cấp cụm
chuyên môn:
Chuyên đề cấp trường: Vận dụng phương pháp khai thác kênh hình vào trong
Sách giáo khoa vào trong dạy học học môn Lịch sử khối 6 trường PTDTBT THCS Trà Don.
Chuyên đề cấp trường: Ứng dụng CNTT hướng dẫn học sinh khai thác tích cực
kênh hình để học tốt môn Địa lí 6
Chuyên đề cấp cụm chuyên môn: “Một số phương pháp giúp học sinh lớp 6 học tốt
các phép tính trong số nguyên”.
.+ Việc xây dựng đội ngũ giáo viên giỏi cấp trường, giáo viên giỏi cấp cơ sở cũng
được quan tâm không kém, bởi muốn có trò giỏi thì phải có thầy giỏi. Ngay từ đầu
năm học, nhà trường tiến hành cho giáo viên đăng kí công tác thi đua, đăng kí giáo
viên dạy giỏi các cấp.Tổ chức tốt hội thi giáo viên giỏi cấp trường, cử những giáo
viên đạt giải tham gia hội thi cấp cơ sở.
5.4. Biện pháp thứ tư: Chỉ đạo việc nâng cao chất lượng họp tổ chuyên môn.
- Nhà trường quy định mỗi tháng phải sinh họat chuyên môn đảm bảo 2 lần/ 1
tháng.
+ Nội dung họp tổ chuyên môn bao gồm: Nội dung mang tính chất hành chính như
thi đua, kỷ luật, nề nếp ... chỉ được chiếm không quá 1/2 thời gian sinh hoạt
tổ.Thời gian còn lại, tổ chuyên môn cần trao đổi, thảo luận về kinh nghiệm chủ
nhiệm lớp, kinh nghiệm trong công tác vận động và duy trì sĩ số học sinh, phương
pháp dạy học tích cực, xem xét việc thực hiện chương trình, thống nhất từng tiết
dạy của tuần tiếp theo về nội dung, phương pháp, đồ dùng dạy học, thống nhất kiến
8
Trong quá trình chỉ đạo hoạt động dạy và học, người cán bộ quản lý phải
luôn chú ý đến việc phát huy dân chủ, phát huy trí tuệ của tập thể. Vì có thể nói:
người dạy học là giáo viên – người đánh giá học sinh cũng là giáo viên. Do đó
trong quá trình chỉ đạo hoạt động dạy và học, cán bộ quản lý giáo dục phải luôn
chú ý lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng của cán bộ, giáo viên. Đồng thời xếp
thời gian một cách khoa học hợp lý để mỗi thầy cô giáo tự đánh giá công tác đã
làm được trong từng học kỳ, từ đó đề ra các biện pháp thiết thực nhằm nâng cao
chất lượng dạy học trong học kỳ tiếp theo. Sau đó mỗi tổ chuyên môn họp sơ kết
học kỳ và đề ra kế hoạch nâng cao chất lượng dạy học. Trên cơ sở kế hoạch của
giáo viên, của tổ chuyên môn, ban giám hiệu xây dựng kế hoạch và các biện pháp
chính nhằm nâng cao chất lượng dạy học cho học kỳ tiếp theo. Đối với học kỳ I
công việc này thường hoàn thành trong tuần 19 (khi vừa kết thúc học kì I). Với
cách làm này chúng tôi không áp đặt chỉ tiêu cho từng giáo viên nhưng vẫn phát
huy tốt phong trào thi đua dạy và học đi vào thực chất, không chạy theo hình thức.
5.7. Biện pháp thứ 7: Tăng cường bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh
yếu kém.
- Thực tế chất lượng giáo dục là một vấn đề búc xúc của các đơn vị trường trên địa
bàn huyện. Để nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị, tổ chuyên môn có một vai
trò hết sức quan trọng .
+ Là nơi trực tiếp xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh
yếu kém cho từng giáo viên.
+ Là nơi tực tiếp đôn đốc, kiểm tra kết quả thực hiện của từng giáo viên và báo
cáo với Ban giám hiệu để có kế hoạch điều chỉnh kịp thời.
* Một số lưu ý:
- Phải nhận thức một cách đúng đắn, vị trí, vai trò, tác dụng, hiệu quả của tổ
chuyên môn trong hoạt động chung của đơn vị và trong công tác nâng cao chất
lượng dạy học.
10
11
Xin nêu một vài số liệu của trường PTDTBT THCS Trà Don trong 4 năm gần
đây.
+ Về phía giáo viên:
Giáo viên giỏi Giáo viên giỏi cấp Giáo viên có
Năm học
cấp cơ sở
2010 - 2011
2011 - 2012
2012-2013
2013-2014
trường
chuyên môn
02
03
07
07
yếu
0
0
0
0
06
8
* Ghi chú: Kết quả năm học 2013 - 2014 là kết quả xét cấp trường, chờ kết quả xét
và công nhận của cấp trên.
TS
Năm học
Số giỏi Học sinh Học sinh Học sinh Học sinh Học sinh
học sinh cấp huyện
giỏi
tiên tiến lên lớp
cấp
thẳng
thi lại
lưu ban
trường
2010 - 2011
2011-2012
2012-2013
2013-214
180
3
0
0
12
7. Kết luận:
Trường PTDTBT THCS Trà Don cũng là một trong những xã vùng cao của
huyện Nam Trà My với những thuận lợi và khó khăn đặc thù như đã nêu ở phần
đầu.Tuy nhiên trong những năm qua, từ năm học 2010-2011 đến nay, đặc biệt là
năm học 2013-2014, chúng tôi áp dụng những kinh nghiệm về chỉ đạo công tác tổ
chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy học được đúc rút từ quá trình thực tế của
đơn vị và đã thu được những kêt quả tốt đẹp như đã nêu.Tôi hy vọng rằng, với sự
chỉ đạo sát sao và yêu cầu ngày càng cao của Phòng GD&ĐT Nam Trà My về
công tác chuyên môn và chất lượng giáo dục toàn diện, với những kinh nghiệm mà
tôi đã trình bày, nếu được đông đảo các cán bộ và giáo viên của các đơn vị trường
học trên địa bàn huyện có điều kiện tương đồng như trường PTDTBT THCS Trà
Don áp dụng một cách linh hoạt vào điều kiện cụ thể của từng đơn vị thì hiệu quả
của Kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động các tổ chuyên môn để nâng cao chất lượng
dạy - học sẽ được nâng lên và ngày càng bền vững góp phần vào việc nâng cao
chất lượng giáo dục của trường PTDTBT THCS Trà Don nói riêng và Ngành GD
Nam Trà My nói chung.
8. Đề nghị.
Việc chỉ đạo hoạt động chuyên môn để nâng cao chất lượng giáo dục một
cách toàn diện là quy định, là yêu cầu bức thiết của mỗi đơn vị, tuy nhiên để áp
dụng một cách linh hoạt và hiệu quả vào từng đơn vị là một bài toán khó đối với
đơn vị, lãnh đạo trường và toàn thể giáo viên của đơn vị, nhưng qua một thời gian
không dài, chủ trương này đã cho thấy hiệu quả tích cực, để đề tài nghiên cứu này
có thể áp dụng rộng rãi hơn ở các đơn vị trường học trên địa bàn huyện, tôi xin đề
15
2.
Tài liệu hội thảo tập huấn chia sẻ và hợp tác, VVOB, 2009.
3.
Tài liệu hội thảo tập Tổ trưởng chuyên môn, VVOB, 2010.
4.
Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo.
11. Mục lục:
Thứ
tự
Đề
mục
Tên đề mục
Trang
5.5
11
5.6
12
5.7
13
14
15
16
17
18
6
7
8
9
10
11
Tên đề tài
Đặt vấn đề
Cơ sở lí luận
Cơ sở thực tiễn
Nội dung nghiên cứu
Biện pháp thứ nhất: Triển khai, xây dựng kế hoạch chuyên
7
8
8
9
10
12
12
14
15
16