Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuật
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuậtPhòng GDĐT Huyện Quỳnh Phụ
*****************
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm
Áp dụng một số phương pháp tích hợp để nâng cao
chất lượng dạy học phân môn vẽ trang trí
Môn Mĩ Thuật
Mã Trường :

Năm học 2013 - 2014
Sáng kiến kinh nghiệm và giải pháp kinh nghiệm
1
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuật
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuậtSáng kiến và giải pháp kinh nghiệm
Áp dụng một số phương pháp tích hợp để nâng cao
chất lượng dạy học phân môn vẽ trang trí
A. CƠ SƠ LÝ LUẬN THỰC TIỂN.
-Mĩ thuật là nghệ thuật của thị giác là nghệ thuật tìm ra cái đẹp nên dạy học mĩ
thuật là tổ chức và thực hiện các hoạt động giúp học sinh nâng cao sự hiểu biết về
giáo dục thẩm mĩ, rèn luyện kĩ năng để ứng dụng sự hiểu biết thẩm mĩ vào cuộc
sống .
-Với mục tiêu chung và chương trình cụ thể, dạy học mĩ thuật ở THCS không
chỉ là vẽ mà lấy hoạt động mĩ thuật để nâng cao hiểu biết cho học sinh giúp các em
có thêm kiến thức, kỷ năng trong quá trình hoàn thiện nhân cách Đức-Trí- Thể -
Mĩ.

tư tưởng chủ đạo của phương pháp dạy học mĩ thuật. Kết quả cuả việc “dạy” là
kiến thức phải “đến”, phải “vào” người học. Hơn nữa, học sinh phải là người chủ
động tiếp nhận kiến thức từ giáo viên. Khi giảng dạy, giáo viên không chỉ quan
tâm đến phương pháp dạy của giáo viên mà còn phải chú ý tới phương pháp học
của học sinh. Do đó dạy học mĩ thuật ở trường THCS, giáo viên cần lưu ý những
điểm sau:
+Tạo không khí học tập tốt để học sinh háo hức chờ đón bài học.
+Tạo điều kiện cho học sinh suy nghĩ, tìm hiểu những vấn đề mà giáo viên
giảng giải.
+Tổ chức bài học sao cho học sinh tham gia vào quá trình nhận thức một cách
tự giác.
+Động viên, khích lệ nhằm giúp học sinh làm bài bằng khả năng và cảm xúc
riêng.
II. Vì sao phải vận dụng nhiều phương pháp dạy học?
-Tình trạng dạy học thầy đọc, trò chép hoặc giảng giải xen kẽ vấn đáp, giải
thích minh họa bằng tranh, dẫn đến học sinh vẫn quen lối học thụ động, gây khó
khăn cho việc áp dụng lối dạy hoạt động tích cực.
-Nhiều giáo viên còn lúng túng, thiếu những phương pháp mẫu cụ thể để tham
khảo, học tập vận dụng phương pháp dạy học tích cực.
-Việc kiểm tra thi cử vẫn theo lối cũ, chưa khuyến khích cách học tự học, tự
tìm tòi, sáng tạo.
-Phương tiện, thiết bị dạy học môn mĩ thuật còn chưa đáp ứng đủ chương trình.
Còn có thể nêu thêm những nguyên nhân khác. Đáng chú ý là nhiều giáo viên
chưa thực sự giác ngộ ý nghĩa việc đổi mới phương pháp dạy học trong mục tiêu
đào tạo lớp người mới, năng động sáng tạo phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước nên chưa quyết tâm từ bỏ thói quen dạy học theo kiểu truyền đạt kiến
thức sách vở, thụ động.
-Không ít giáo viên dạy mĩ thuật theo kiểu chuyên nghiệp: dạy kĩ thuật vẽ là
chủ yếu, chưa chú ý đến mục tiêu là giáo dục thẩm mĩ cho học sinh nên chưa thực
sự phát huy khả năng độc lập suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo của học sinh.

p ca thiờn nhiờn v cuc sng xung quanh qua nhng hỡnh tng c khỏi
quỏt hoỏ, in hỡnh hoỏ bng ngụn ng c trng ca hi ho l hỡnh mng, ng
nột, mu sc m nht c b cc theo nguyờn tc ca ngh thut trang trớ.
-V trang trớ cũn giỳp cho hc sinh bit vn dng kin thc vo thc tin cuc
sng v cỏc mụn khỏc trng ph thụng.
2. Nhng yờu cu khi dy hc phõn mụn V trang trớ.
a. Yêu cầu đối với học sinh khi học trang trí.
-Phải có phơng tiện để học và thể hiện làm bài trang trí nh: bút chì, tẩy, thớc kẻ,
compa, màu bút dạ, màu sáp, giấy A
3

-Nắm đợc nội dung vẽ trang trí khác với vẽ theo mẫu. Mỗi bài học vẽ trang trí
đều có sự khác nhau về mức độ yêu cầu.
-Thông qua bài giảng, hc sinh biết cách làm một bài trang trí theo đúng phơng
pháp (tìm và sắp xếp các mảng hình chính, phụ, tìm chọn và sắp xếp hoạ tiết, tìm
đậm nhạt và tìm màu). Học vẽ trang trí hc sinh cần có một t duy sáng tạo và say
mê, tìm tòi để bài vẽ có hiệu quả cao.
b. Yờu cu i vi ngời dạy.
-Phải nắm chắc chơng trình dạy vẽ trang trí của mỗi lớp thông qua các bài cụ
thể
Sỏng kin kinh nghim v gii phỏp kinh nghim
4
Sỏng kin v gii phỏp kinh nghim mụn m thut
Sỏng kin v gii phỏp kinh nghim mụn m thut -Mỗi bài dạy trang trí phải đảm bảo đúng kiến thức cơ bản, có trọng tâm, mang
đặc trng môn học.
-Biết mở rộng kiến thức trong mỗi bài dạy bằng sự hớng dẫn hc sinh tìm tòi,
sáng tạo (tìm hoạ tiết, tìm bố cục, tìm màu cho hài hoà). Hớng dẫn cách làm bài

Sỏng kin v gii phỏp kinh nghim mụn m thut
Sỏng kin v gii phỏp kinh nghim mụn m thutliên hệ thực tế để làm rõ hơn những khái niệm vừa đợc trình bày. Trong chơng trình
trang trí hầu hết các bài đều có sự liên hệ đến thực tế. Ví dụ: Các bài trang trí cơ
bản nh hình vuông, hình tròn, đờng diềm, hình chữ nhật hoặc các bài trang trí ứng
dụng nh: Kẻ chữ, Trang trí đầu báo tờng, Trang trí quạt giấy, Trang trí lọ hoa,
Trang trí đĩa tròn, Trang trí hộp mứt, Trang trí trại hè .
Giáo viên có thể sử dụng các bài học cũ của hc sinh lớp trớc để phân tích và
cũng nên tìm tòi chọn một vài đồ vật nh: tờ bích báo, lọ hoa bằng gốm, hộp mứt
các loại nhằm giúp h c sinh mở rộng thêm kiến thức học trang trí gắn liền với đời
sống.
Phần lí thuyết chỉ giúp hc sinh nắm vững những khái niệm cơ bản, những dự
định sẽ làm và những kiến thức tạo cơ sở ban đầu cho sự hình thành sáng tạo, tìm
tòi để h c sinh vận dụng trong bài trang trí cụ thể, vì vậy bài lí thuyết phải có trọng
tâm, giáo viên giảng giải vừa sức với khả năng nhận thức của hc sinh và có nhiều
liên hệ thực tế để hc sinh dễ hiểu và dễ làm bài. Khi giảng lí thuyết cơ bản, giáo
viên nên đặt nhiều câu hỏi, giúp các em nắm chắc hơn bài học và làm cho tiết dạy
thêm sinh động.
Lí thuyết cơ bản không chỉ dừng ở phần giảng cho toàn lớp mà giỏo viờn cần
sử dụng nó khi hớng dẫn góp ý cho từng em. Thông qua bài làm của hc sinh giáo
viên có thể biết ngay những phần lí thuyết các em có nắm chắc hay không và trên
cơ sở đó góp ý, nhắc lại những phần lí thuyết đã dạy, giúp các em sửa chữa, tìm
cách giải quyết mới trong bài làm trang trí.
b. Phơng pháp giảng dạy bi thc hnh trang trí.
*. Hớng dẫn hc sinh tìm hiểu nội dung bài trang trí:
Nhằm phân biệt bài trang trí thuộc loại nào: trang trí cơ bản hay trang trí ứng
dụng, nếu là trang trí cơ bản thì bố cục, hoạ tiết, màu sắc luôn có sự tìm tòi để có
một bài vẽ trang trí có bố cục đẹp, hài hoà. Còn nếu là bài trang trí ứng dụng thì

biết cách sử dụng màu sắc sao cho hợp lí và hài hoà. Có thể sử dụng hoà sắc nóng
hay hoà sắc lạnh, sử dụng các gam màu trầm hay các gam màu sáng.
Trong mỗi bài vẽ trang trí phải tìm màu chủ đạo. Từ màu chủ đạo tìm các màu
khác đặt vào cho hợp lí và cân nhắc đặt các màu cạnh nhau cho hài hoà. Quá trình
vẽ một bài trang trí là quá trình tìm tòi, suy nghĩ để quyết định dùng màu nào cho
hợp lí, muốn vậy HS phải thuộc bảng pha màu, đó là cơ sở để khám phá, tìm ra các
màu mới, tạo nên các hoà sắc đẹp.
Sỏng kin kinh nghim v gii phỏp kinh nghim
7
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuật
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuật c. Các phương pháp dạy học phân môn vẽ trang trí
* Phương pháp quan sát.
-Phương pháp quan sát có một vai trò quan trọng đối với phân môn vẽ trang trí,
sử dụng phương pháp này học sinh được quan sát tìm hiểu đối tượng, tìm ra vẻ đẹp
của đối tượng từ đó có tính chọn lọc tạo điều kiện cho bài vẽ trang trí đẹp hơn. Học
sinh củng có thể quan sát những công trình kiến trúc, những sản phẩm mĩ thuật
ứng dụng, những bài trang trí cơ bản đến phức tạp, để có cách nhận xét, đánh giá,
cảm nhận được tính thẩm mĩ. Từ đó học sinh có kinh nghiệm để làm bài hoặc vận
dụng bài trang trí đã học vào thực tế cuộc sống.
-Giáo viên phải có sự hướng dẫn cụ thể cách quan sát, phân tích các sản phẩm
mĩ thuật về bố cục, đường nét, màu sắc… để học sinh có được phương pháp quan
sát tốt, góp phần hình thành tính thẩm mĩ, trong cách cách nhìn nhận đánh giá cho
học sinh. Học sinh phải có được kĩ năng quan sát mọi sự vật hiện tượng xung
quanh để nắm bắt được đặc điểm, giúp cho trí tưởng tượng được phát triển phong
phú, làm tăng cảm xúc thẩm mĩ, tránh phảm ánh sai lệch hiện thực cuộc sống.
Thông qua quan sát, nhận xét góp phần hình thành thị hiếu thẩm mĩ cho học sinh ,
phát huy tính sáng tạo và bồi dưỡng tình cảm trân trọng cái đẹp.

dung.
+ Sau khi gii thiu dựng dy hc theo tng ni dung, giỏo viờn phi ct i
hc sinh tp trung vo ni dung khỏc. Cui cựng trỡnh by tng th cht li
ni dung tng quỏt ca bi dy.
+ Cn phi chỳ ý ti v trớ trỡnh by dựng dy hc.
-Giỏo viờn cn cú k hoch su tm bi v trang trớ ca hc sinh lm t liu
ging dy. Sau khi cú t liu, cn phõn loi tng bi dy sao cho sỏt i tng,
ỳng vi ni dung yờu cu ca tng bi dy. Chớnh nhng bi v ca hc sinh mi
l l minh chng sinh ng cho bi dy, bi chỳng sỏt ni dung, yờu cu bi hc,
phự hp vi kh nng hc sinh, vỡ vy cú tỏc dng khớch l ng viờn cỏc em hc
tp.
* Phng phỏp vn ỏp.
Dựng cỏc cõu hi hc sinh suy ngh tr li v ni dung bi hc. Hc sinh
c suy ngh trc v d oỏn ni dung m giỏo viờn s ging, cỏc em s khụng
b ng trong qua trỡnh tip thu kin thc.
Cn kt hp nhun nhuyn gia phng phỏp thuyt trỡnh v phng phỏp vn
ỏp. Li ging an xen vi cõu hi, to iu kin cho hc sinh c ch ng
nghe-suy ngh-d oỏn-ch i thụng tin mi. Thng c s dng trong cỏc
hot ng quan sỏt, nhn xột, ỏnh giỏ kt qu hc tp. Vi phng phỏp vn ỏp
giỏo viờn cú th tỡm hiu c mc tip thu bi hc ca hc sinh, bit c kin
thc lnh hi ca hc sinh cú s iu chnh hoc b sung kp thi. Thụng qua
phng phỏp vn ỏp hc sinh cú th trao i ý kin vi nhau ri i n ý kin
thng nht hoc mc tiờu ca bi hc.
* Phng phng phỏp trc quan kt hp vi phng phỏp phõn tớch.
Cỏc bi hc ca phõn mụn v trang trớ thng khụng nng v lý thuyt nhng
yờu cu ca phõn mụn l phi giỳp cho cỏc em khc sõu kin thc, nh lõu. Vỡ vy
phng phỏp trc quan kt hp vi phng phỏp phõn tớch l mt gii phỏp phự
hp trong vic dy hc phõn mụn v trang trớ. Tuy khụng cú iu kin tip xỳc trc
tip nhng cụng trỡnh, sn phm, nhng thụng qua tranh nh, bi v trang trớ v
c phõn tớch c th hc sinh s tip thu ni dung kin thc bi hc mt cỏch d

lại một lần nữa khẳng định kiến thức mình đã tìm đến thông qua kết quả và quá
trình thực hành.
* Phương pháp trò chơi.
Sử dụng phương pháp trò chơi giáo viên sẽ tạo được tích tích cực hoạt động thi
đua học tập giữa các nhóm, các cá nhân.
Phương pháp này gây được hứng thú học tập cho học sinh, tạo ở các em sự háo
hức chờ đón để được học phân môn vẽ trang trí. Giáo viên là người đóng vai trò
chỉ đạo tổ chức các hoạt động chơi mà học để đạt được hiệu quả cao nhất.
* Phương pháp làm việc theo nhóm:
Phương pháp này phát huy được tính tích cực, chủ động, mọi học sinh đều
được tham gia học tập. Xây dựng cho học sinh tinh thần tập thể, ý thức cộng đồng
với công việc chung, đồng thời hình thành ở học sinh phương pháp làm việc khoa
học, tự lập kế hoạch và làm việc theo kế hoạch.
* Hình thành học tập:
+Giao bài tập
+Giao câu hỏi theo phiếu bài tập, giao bài cho từng nhóm học sinh thảo luận.
* Tổ chức:
+Chia nhóm. Có thể đặt tên cho nhóm.
+Cử nhóm trưởng và thư ký ghi chép…
+Vị trí của nhóm
* Tiến hành:
+Nhận bài tập.
+Nhóm trưởng nêu yêu cầu.
+Các thành viên thảo luận hoặc cùng làm.
+Nhóm trưởng hoặc đại diện thay mặt nhóm trình bày.
Sáng kiến kinh nghiệm và giải pháp kinh nghiệm
10
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuật
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuật


với từng loại học sinh; giỏi, khá, trung bình, yếu kém. Mỗi loại học sinh đều có
yêu cầu, gợi ý riêng và cách bổ sung khác nhau. Giáo viên làm việc với từng học
sinh, góp ý, khích lệ mỗi em hoàn thành bài vẽ bằng khả năng của mình.
* Đánh giá kết quả bài học.
Việc đánh giá kết quả bài học cần được tính ngay từ khi xác định mục tiêu và
thiết kế bài học nhằm giúp học sinh và giáo viên kịp thời nắm được thông tin liên
hệ ngược chiều để điều chỉnh hoạt động dạy và học.
Dựa vào mục tiêu của môn mĩ thuật là giáo dục thị hiếu thẩm mĩ, nhìn nhận ra
cái đẹp, cảm thụ cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp để thưởng thức và vận dụng cái đẹp vào
cuộc sống. Do vậy đánh giá kết quả học mĩ thuật không nên quá phụ thuộc vào kết
quả bài vẽ cụ thể, vì đằng sau bài vẽ và quá trình học mĩ thuật, học sinh còn hiểu
biết về cái đẹp và đã vận dụng vào sinh hoạt, học tập hàng ngày. Hơn nữa một bộ
phận học sinh hiểu và cảm thụ được cái đẹp nhưng rất khó thể hiện ra bài vẽ. Cái
Sáng kiến kinh nghiệm và giải pháp kinh nghiệm
11
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuật
Sáng kiến và giải pháp kinh nghiệm môn mĩ thuậtđích của dạy mĩ thuật ở phổ thông là đào tạo ra nhiều người biết thưởng thức cái
đẹp chứ không phải là đào tạo người làm ra cái đẹp cho xã hội.
D. KẾT LUẬN
-Nói đến phương pháp dạy học là nói đến cách dạy của giáo viên và cách học
của học sinh. Giáo viên không chỉ chú ý đến phương pháp truyền đạt mà còn phải
tạo dựng cho học sinh phương pháp tiếp nhận, để cuối cùng là kiến thức đến với
học sinh một cách dễ dàng, nhanh và sâu sắc hơn. Như định hướng đổi mới
phương pháp dạy học: Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tích cực, tự
giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn
học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào
thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.