Một số giải pháp nâng cao hiệu quả dạy học câu điều kiện trong
chương trình tiếng anh lớp 11- Trường PTDTNT Tỉnh
PHẦN THỨ NHẤT: PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
Ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng đã, đang và sẽ trở thành một
môn văn hóa cơ bản trong chương trình giáo dục phổ thông. Đồng thời việc giảng
dạy ngoại ngữ - Tiếng Anh cũng đang được các nhà trường, các nhà giáo dục,
nhiều dự án giáo dục và đông đảo giáo viên quan tâm và đưa ra nhiều phương pháp
dạy học thích hợp. Trong chương trình Tiếng Anh THPT, Câu Điều Kiện –
Conditional Sentences, là một trong các phần ngữ pháp lớn có trong các kì thi tốt
nghiệp THPT, thi tuyển sinh ĐHCĐ và thi học sinh giỏi. Tuy nhiên, đại đa số học
sinh mới nắm được cấu tạo và cách sử dụng của câu điều kiện loại 1 (type 1), loại 2
(type 2) và loại 3 (type 3). Các em thường vẫn lúng túng khi gặp các loại câu điều
kiện có hình thức hỗn hợp. Do vậy nhiều học sinh đã gặp khó khăn trong việc phân
biệt và làm các bài tập liên quan câu điều kiện.
Vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra một số hình thức nhận biết câu điều kiện theo
quan niệm cũ và quan niệm mới cùng một số dạng bài tập thường gặp nhằm giúp
các em củng cố ngữ pháp và luyện tập một cách hiệu quả và đạt kết quả cao trong
các kì thi.
II. Mục đích nghiên cứu
Trong chương trình Tiếng Anh “Câu điều kiện” được đưa vào giảng dạy ở
các khối lớp 10, 11 và 12 với các dạng bài tập khác nhau. Trong chuyên đề của
mình tôi chỉ đưa ra một số cấu trúc ngữ pháp, cách xác định câu điều kiện và các
dạng bài tập về câu điều kiện với hình thức tự luận và trắc nghiệm.
III. Đối tượng nghiên cứu.
Với chuyên đề này tôi chọn đối tượng là học sinh lớp 11 và học theo chương
trình sách giáo khoa chương trình chuẩn hiện hành. Học sinh có lực học khác nhau:
giỏi, khá, trung bình và yếu.


IV. Giới hạn phạm vi nghiên cứu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
Từ khi còn là học sinh THPT, khi học phần ngữ pháp về câu điều kiện tôi đã
luôn suy nghĩ làm thế nào để nắm được và phân biệt được các loại câu điều kiện và
làm thế nào để làm được các bài tập liên quan đến câu điều kiện đạt được kết quả
cao. Chẳng hạn như: đó là câu điều kiện loại nào? Phải chia động từ ở thì nào? Hay
làm thế nào để chuyển từ tình huống đã cho sang câu điều kiện? Đó là điều đã làm
tôi ở thời điểm đó cũng như các em học sinh bây giờ gặp khó khăn trong quá trình
học.
Hơn nữa theo phương pháp dạy- học truyền thống: giáo viên là trung tâm
còn học sinh chỉ thụ động ngồi nghe và ghi lại những gì giáo viên nói nên tiết học
ngữ pháp trở nên rất nặng nề, các em học sinh thiếu tính sáng tạo tư duy trong quá
trình học.Tuy nhiên với chương trình SGK mới hiện nay, lấy người học làm trung
tâm, luôn yêu cầu giáo viên và học sinh phải có tầm nhìn tích cực hơn trong quá
trình dạy và học. Vì vậy học sinh có khả năng tư duy, sáng tạo và chủ động hơn,
đồng thời giáo viên cũng đầu tư nhiều hơn nghiên, cứu kĩ hơn cho mỗi bài giảng
của mình.
Từ những khó khăn, những trải nghiệm trong quá trình học tập và giảng dạy,
tôi đã chọn đề tài “Câu điều kiện theo quan điểm mới” làm vấn đề nghiên cứu của
mình. Khi nghiên cứu chuyên đề này tôi cố gắng tìm các dạng bài tập khác nhau để
giới thiệu cho các em học sinh giúp các em hiểu và làm được bài tập.


CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI
Qua thực tế giảng dạy và kết quả đánh giá kiểm tra ở các khối lớp với
chương trình phân ban, nhiều em đã hiểu và làm được bài tập về câu điều kiện. tuy
nhiên kết quả chưa được như mong muốn vì phần kiến thức nền của các em còn
nhiều hạn chế.
Kết quả áp dụng đối với ba lớp 11A, 11B và 11E trường PTDTNT Tỉnh như
sau:
Lớp 11A: Loại giỏi: 9.1%

1. Câu điều kiện loại 1 (Conditional sentences: type 1)
- Diễn tả những hành động, sự việc có khả năng thực hiện được, hoặc có khả năng
xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai.
FUTURE ACTIONS

Eg. If you don’t work hard, you will not pass the exam.
THÓI QUEN (HABITUAL)

If + S + simple present tense ... + simple present tense ...
If the doctor has morning office hours, he visits every patiens in the affternoon.
I usually walk to school if I have enough time.


MỆNH LỆNH (COMMAND)

If + S + simple present tense ... + command form of verb + ...
If you go to the Post Office, mail this letter for me.
Please call me if you hear anything from Jane.

2. Câu điều kiện loại 2 (Conditional sentences: type 2)
- Diễn tả những hành động, sự việc không thể xảy ra ở hiện tại; hoàn toàn trái
ngược với thực trạng ở hiện tại.

Eg. If I were you, I would make friend with her.
3. Câu điều kiện loại 3 (Conditional sentences: type 3)
- Diễn tả những sự việc, hành động không thể xảy ra trong quá khứ; hoàn toàn trái
ngược với thực trạng trong quá khứ.

Eg. If he had called the police, he would not have been in trouble.
B. Các cách diến đạt khác của câu điều kiện

Will còn được dùng theo mẫu câu này để diễn đạt sự ngoan cố: Nếu .....


•

nhất định, Nếu ..... cứ.
If you will turn on the music loudly so late tonight, no wonder why your
neighbours complain.

•

If you could: Xin vui lòng. Diễn đạt lịch sự 1 yêu cầu mà người nói cho rằng
người kia sẽ đồng ý như là một lẽ đương nhiên.
If you could open your book, please.

• If + Subject + should + ..... + command: Ví phỏng như. Diễn đạt một tình
huống

dù

có

thể

xảy

ra

được


giống câu điều kiện không có thật ở hiện tại.


If our boss was/were to come in now (= if the boss came in now), we
would be in real trouble.
What would we do if I was/were to lose my job.
Hoặc có thể diễn đạt một ý lịch sự khi đưa ra đề nghị
If you were to move your chair a bit, we could all sit down.
Note: Cấu trúc này tuyệt đối không được dùng với các động từ tĩnh tại hoặc chỉ
trạng thái tư duy
Correct: If I knew her name, I would tell you.
Incorrect: If I was/were to know...
•

If it + to be + not + for: Nếu không vì, nếu không nhờ vào.
Thời hiện tại:
If it wasn’t/weren’t for the children, that couple wouldn’t have any
thing to talk about.
Thời quá khứ:
If it hadn’t been for your help, I don’t know what to do.
Not đôi khi được thêm vào những động từ sau if để bày tỏ sự nghi ngờ,
không chắc chắn. (Có nên ... Hay không ...)
I wonder if we shouldn’t ask the doctor to look at Mary.

•

It would... if + subject + would... (sẽ là... nếu – không được dùng trong văn
viết)
It would be better if they would tell every body in advance.
How would we feel if this would happen to our family.

His style, if simple, is pleasant to read.
The profits, if little lower than last year’s, are still extremely wealthy
Cấu trúc này có thể thay bằng may..., but
His style may be simple, but it is pleasant to read.
11. Hình thức đảo ngữ của câu điều kiện
Type 1:
If-clause = Should + S (+not) + V(bare-inf.)…
Eg. If he has money, he will buy a new car.
 Should he have money, he will buy a new car.
If Linda does not do her homework, she will be punished.
 Should Linda not do her homework, she will be punished.
Type 2:


If-clause = Were + S (+not) + to V…
Eg. If he knew the answer, he would tell you.
 Were he to know the answer, he would tell you.
If I were you, I would go abroad for studying.
 Were I you, I would go abroad for studying.
Type 3:
If-clause = Had + S (+ not) + P2…
Eg. If they had not gone to Huong pagoda by coach, they would not have got
carsick.
 Had they not gone to Huong pagoda by coach, they would not have got carsick.
C. Câu điều kiện theo quan điểm mới
Theo quan điểm mới, Tiếng Anh có hai loại câu điều kiện chủ yếu. Đó là: Câu điều
kiện biểu thị và câu điều kiện giả định.
1. Câu điều kiện biểu thị
a) Mệnh đề điều kiện (If – clause)
Thì của động từ và trạng ngữ chỉ thời gian phải tương ưng nhau (tức là cùng


 Nguyễn mẫu tiếp diễn (be V-ing)

+ present perfect / past simple / past perfect  Nguyên mẫu hoàn thành (have PII)
+ past progressive / persent perfect progressive / past perfect progressive
 Nguyên mẫu hoàn thành tiếp diễn (have been V-ing)
Eg. If it does not rain tomorrow, we will go swimming.
If my mother is at home now, she will be cooking dinner.
If he is living in London at present, he will be working as an engineer.
If John was in the theatre yesterday, he will not go there again today.
If she has been learning English for seven years, she will have spoken this
language fluently.
2. Câu điều kiện giả định
a) Mệnh đề điều kiện (If-clause)
Thì của động từ và trạng ngữ chỉ thời gian không tương ứng (tức là không cùng
nằm trên một bậc).
Adverbials of time
Present simple or future
Present progressive

Tense of verbs
Past simple tense
Past progressive tense or past simple

Present perfect

tense
Past perfect tense or past perfect

Past simple

If we had not gone to Huong pagoda by coach yesterday, we would not have
got carsick.
III. CÁC DẠNG BÀI TẬP VỀ CÂU ĐIỀU KIỆN
1. DẠNG BÀI TẬP TỰ LUẬN
1.1. Conditional sentences: Type 1
Example: If he runs, he will get there in time.
The cat will scratch you if you pull her tail.
Exercise 1: Put the verbs in brackets into the correct tenses.
1. David will leave for Ren tomorrow if the weather .......................... (be) fine.
2. What will you do if you ............................ (not / go) away for the weekend ?
3. The game .......................................... (start) if you put a coin in the slot.
4. If you ................................... (be) scared of spiders, don’t go into the garden.


5. We’ll have to go without John if he ( not arrive)…………….soon.
6. Please don’t disturb him if he ...................................... (be) busy.
7. If she ........... (accept) your card and roses, things will be very much hopeful.
8. If a holiday .................................... (fall) on a weekend, go to the beach.
9. If she (come)…………………………. late again, she’ll lose her job.
10. If he (wash)…………………………..my car, I’ll give him $20.
11. He’ll be late for the train if he (not start)………………………….. at once.
12. If I lend you $100, when you (repay)………………………… me?
13. Unless I have a quiet room I (not be able)……………..... to do any work.
14. If we leave the car here, it (not be)…………………….. in anybody’s way.
15. Someone (steal)…………………………. your car if you leave it unlocked.
16. Unless he (sell)………………….more, he won’t get much commission.
17. If you come late, they (not let)………………………. you in.
18. If you (not go)……………………….. away I’ll send for the police.
19. If he ..................................... (eat) all that, he will be ill.
20. What .................................. (happen) if my parachute does not open?

23. If I ............................... (be) rich, I would live in a castle.
24. If you ............................. (not – work) so hard, you would find the time.
25. If he .................................. (work) harder, the result would be better.
1.3. Conditional sentences: Type 3
Example: - If we had found him earlier, we could have saved his life.
- If the patient had got the treatment, he wouldn’t have đie.
- Had he studied hard, he would have passed the exam
Exercise 3: Put the verbs in brackets into the correct tenses.
1. If Mary (wear)…………a raincoat, she would not have got a cold.
2. There (not have)….....……an accident if the driver in front hadn’t stopped so
suddenly.


3. If she had eaten something, she (not feel)………………………. hungry.
4. If I (have)………………a sound sleep last night I would have been well.
5. If it (not rain)…………yesterday we would have had lunch in t he garden.
6. If it had not been very expensive I (buy)…………………………..it.
7. If the teacher (speak)………………more slowly Peter would have understood
the lessons.
8. If I ................. (have) my camera with me yesterday, I ...................... (take) a
picture of Alex standing on his head.
9. The cowboy pulled his gun to shoot at the rattlesnake, but he was too late. If
he ...................(be) quicker to pull the trigger, the snake ................... (not-bite) him
on the foot.
10. If you ......................... (be) more careful, you wouldn't have cut yourself.
11. If Martin had set his alarm clock, he ................................ (not oversleep).
12. If you (speak)......................more slowly, he might have understood you.
13. If he had known the whole story, he (not be)..........................so angry.
14. If I (be)...............ready when he called, he would have taken me with him.
15. I didn't know you were in hospital. If I ................ (know), I ....................(go)

22. He would have died if the doctors (not operate) …………………on him.
23. If I had a car, I (give) ………………………you a ride.
24. If I meet Paul tomorrow, I (give) ………………………him your letter
25. If the weather (be)……nice next weekend, they (go) ………to the country.
26. If people (not eat) ……………so many sweets, their teeth wouldn’t fall out.
27. If we (take) ……………………your advice, we’d have saved a lot of time.
28. If you don’t hurry, we (be) ………………………late for the match.
29. If you didn’t smoke so many cigarettes, you (feel) ………………better.
30. She would be better-looking if she (not have) ………………such a big nose.
1.4. “Unless”


* “Unless” = If... not (nếu ...không, trừ phi)
Example: If you don’t study hard, you will fail the exam.
 Unless you study hard, you will fail the exam.
If she doesn’t water these trees, they will die.
 Unless she waters these trees, they will die.
If we had more rain, our crops would grow faster.
 Unless we had more rain, our crops wouldn’t grow faster.
Form:
If- clause ->
Thể phủ định ->

Unless
Khẳng định

Thể khẳng định -> Khẳng định

Main clause
Không đổi.

=> Main clause

* That’s why + clause => Main clause
* Because + clause

=> If- clause

* Indicating clause of cause => If – clause
Clause of result => Main clause
Example: They don’t have enough time so they cannot do me a favour.
=> If they had time, they could do me a favour.
She has a sore throat. She doesn’t stop smoking.
=> If she stopped smoking, she wouldn’t have a sore throat
a. Change present situations into conditional sentences ( Type 2)
Exercise 6: Rewrite the following sentences using conditional sentences: type 2
1. They are poor, so they can’t help us.
If they .........................................................................
2. He doesn’t do his homework. He is always punished.
If he .............................................................................
3. He doesn’t have enough time. He can’t help me.
If he .............................................................................
4. She doesn’t take any exercise, so she is overweight.


If she .........................................................................................................
5. He doesn’t have a bicycle, so he always goes to class late.
He wouldn’t .............................................................................................
6. I am bad at English, so I can’t do homework.
I could ......................................................................................................
7. He doesn’t practise speaking French, so he doesn’t speak it fluently.

If Robert .......................................................................................................
Exercise 8: Rewrite the following sentences, beginning with the given
1. It’s too cold, they can’t go swimming.
If it………………………………………………………………………..
2. We didn’t know you were in hospital, so we didn’t visit you.
If we…………………………………………………………………………..
3. The doctors can’t find out the remedy, they can’t save a lot of people.
If the doctors…………………………………………………………
4. We don’t use public bus service, we will not get rid of pollution in the city.
If we…………………………………………………………………………
5. The patient didn’t get the treatment so he died.
If………………………………………………………
6. I didn’t have an umbrella so I got wet in the rain.
If………………………………………………………
7. I am tired so I can’t cycle to work.
If I ………………. …………………………………………….
8. That house is too expensive, so I can’t buy it.
If …………………………………………………………………
9. Because he didn’t work hard last term, he lost his job.
If ………………………………………………………………..
10. It was cold yesterday, so I didn’t not go for a walk.
If it ………………………………………………………………


11. Mary didn’t have money with her, so she couldn’t buy that present.
If ………………………………………………………………..
12. There was a test yesterday. You didn’t know that, so you didn’t study.
If I had known that ….. …………………………………………..
13. The building is too high, so he can’t climb up.
If …………………………………………………………………….

C. become

D. had became

4. If you had tried your best, you…………………………the job.
A, will get

B. got

C. had got

D. would have got

5. If he …………………now, he…………………..the rush hour.
A. leaves / missed

B. leaves / will miss

C. leaves / would miss

D. left/ missed

6. If I…………..in his shoes, I ……………..the Browns.
A. am / wouldn’t invite

B. were / wouldn’t invite

C. were / won’t invite

D. would be/ invite

A. work

B. would work

C. worked

D. must work

11, If I …………………her, I……………….her your love.
A. see / would give

B. see / will give

C. saw / gave

D. saw / will give

12. If I were him, I………………..somebody for help
A. asked

B. would ask

C. will ask

D. had asked

13. If you fell, you……………….yourself.
A. would hurt B. are hurting

C. will hurrt


17. What would you do if you …. a million pounds?
A. win

B. won

C. will win

D. A and C

18. If Ken ……….. the train, he would have been late for his interview.
A. missed

B. has missed

C. miss

D. had missed

19. It ............................. be a pity if she married Fred.
A. will

B. would

C. can

D. may

20. I know I’ll feel better if I .................................. smoking.


C. had/ will buy

D. had/ would buy

24. If you ….here yesterday, you …me.
A. were/ would meet

B. had been/ would meet

C. were/ would have met

D. had been/would have been

25. If I find it, I … you.
A. will tell

B. shall tell

C. would tell

D. A and B

26. If I … you were in hospital, I … to see you.
A. know/ will go

B. knew/ would go

C. had known/ would have gone

D. all are incorrect


B. would not have punished

C. would not punis

D.would have not punished

31. “What do you think about the U.S?”


“If I had known it was so industrialized, I …… come here”
A. would never have

B. would never

C. will never

D. have been

32. If they had not given me advice, I …… again.
A. would have failed

B. would fail

C. would have been failed

D. wouldn’t fail

33. If I …… a scholarship to England, my parents would be very proud of me.
A. get

C. had / would have been

D. was / would have been

37. I don’t have enough time. If I …… more time, I …… to see you.
A. have / will come

B. had / would come

C. have had / will have come

D. had had / would have come

38. Peter failed the final exam. If he …… harder, he …….
A. has worked / will succeed

B. worked / succeeded

C. had worked / would succeed

D. had worked /would have succeeded

39. If he …… taller, he …… able to join the police.
A. is / will be

B. was / would be

C. were / would be

D. were / will be