Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn " Thường thức mĩ thuật "

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT PHÂN
MÔN THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT
===============o0o=============

I/ PHẦN MỞ ĐẦU
I.1/ Lý do chọn đề tài:
Trong chương trình môn Mĩ Thuật ở tiểu học có phân môn Thường thức
mĩ thuật, nội dung phân môn này bao gồm xem tranh của thiếu nhi và tranh của
một số hoạ sĩ.
Mục đích của những bài xem tranh là nhằm giúp cho học sinh được làm
quen, được tiếp xúc với các bức tranh đẹp thông qua ngôn ngữ của mĩ thuật là
đường nét, hình mảng, bố cục và màu sắc.
Thông qua sự tiếp xúc, làm quen nhằm giúp cho các em có được những
kiến thức sơ đằng nhất về xem tranh, xem tượng, bước đầu hình thành cho các
em tình cảm, thị hiếu thẩm mĩ tốt và những đúng đắn về cái đẹp trong tranh thiếu
nhi và tranh của hoạ sĩ. Căn cứ vào dung lượng thời gian và đặc điểm tâm lí của
học sinh tiểu học nội dung và yêu cầu kiến thức của các bài xem tranh được nâng
cao dần ở các lớp sau. Đối với lớp 1-2- 3 mức độ kiến thức chủ yếu là cho học
sinh làm quen, tiếp xúc với các bức tranh và tiếp đó là giúp cho học sinh biết
cách mô tả, nhận xét về nội dung, đặc điểm của các bức tranh đó. ở lớp 4-5 ngoài
việc làm quen tiếp xúc với các bức tranh, nội dung các bài thường thức mĩ thuật
còn yêu cầu mô tả và nhận xét tranh ở mức độ cao hơn, cụ thể hơn và có trọng
tâm, tập trung vào cách chọn hình ảnh, cách sắp xếp mảng chính, mảng phụ ( bố
cục ) cách phối hợp màu sắc.
Bên cạnh đó bước đầu học sinh còn thể hiện được những cảm nhận,
những tình cảm cá nhân của mình trước các bức tranh, phân biệt được đâu là
tranh đẹp và đâu là tranh chưa đẹp khi xem tranh.
Đây cũng chính là các bậc thang đầu tiên để dẫn dắt học sinh bước vào
thế giới cái đẹp với một thị hiếu thẩm mĩ đúng đắn lành mạnh, đồng thời giúp

I.3.3.1/ Theo sự phân công giảng dạy của nhà trường. Tôi chọn đối tượng
nghiên cứu là học sinh các khối III, khối IV, khối V.

Lê quang Hà - GV Mĩ Thuật trường tiểu học Thị Trấn

2


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn " Thường thức mĩ thuật "

II/ PHẦN NỘI DUNG
II.1/ CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC
SINH HỌC TỐT PHÂN MÔN “ THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT “
II.1.1/ Lịch sử về vấn đề nghiên cứu:
- Mĩ Thuật là môn học nghệ thuật, một trong những môn học thực hiện
rất hiệu quả nhiệm vụ giáo dục thẩm mĩ. Môn mĩ thuật trong giáo dục phổ thông
có nhiệm vụ cung cấp cho học sinh những kiến thức, kĩ năng phải đảm bảo tính
cơ bản, đúng đắn, cân đối và toàn diện. Là một trong những phân môn của môn
mĩ thuật, trên cơ sở những đặc thù riêng,” thường thức mĩ thuật “ phải trang bị
cho học sinh những hiểu biết chung về mĩ thuật: ngôn ngữ và các loại hình mĩ
thuật, hiểu biết sơ lược về mĩ thuật Việt Nam và thế giới, biết cảm nhận và
thưởng thác cái hay, cái đẹp của mĩ thuật. Từ đó, học sinh được kích thích và
phát triển tư duy sáng tạo, hình thành những thái độ, tình cảm thẩm mĩ tích cực,
đúng đắn trong học tập và cuộc sống. Tên gọi cũ “ Xem tranh” với ý nghĩa chỉ
giới hạn ở việc xem tranh và thưởng thức tranh, không bao hàm hết nội dung của
phân môn được xác định trong chương trình mới. Do đó, chương trình mới của
môn Mĩ thuật đã đổi tên phân môn là “ Thường thức mĩ thuật”. Tên gọi: “
Thường thức mĩ thuật “ đã thể hiện nhận thức mới về nhiệm vụ cũng như nội
dung, ý nghĩa của phân môn, đó là thưởng thức cái hay cái đẹp của các loại hình
mĩ thuật hội hoạ ( tranh ), điêu khắc ( tượng ), kiến trúc ( nhà, đình, chùa....) và

*/ HS:
Kĩ năng xem trang của các em còn kém và chậm.
Chưa hiểu được đầy đủ các thuật ngữ trong môn học này.
Lê quang Hà - GV Mĩ Thuật trường tiểu học Thị Trấn

5


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn " Thường thức mĩ thuật "

Chưa xác định được các dữ kiện đã cho và yêu cầu của giờ học.
Vốn hiểu biết về thực tế của HS còn hạn hẹp.
KẾT LUẬN CHƯƠNG II.
Mục đích của những bài xem tranh là nhằm giúp cho học sinh được làm
quen, được tiếp xúc với các bức tranh đẹp thông qua ngôn ngữ của mĩ thuật là
đường nét, hình mảng, bố cục và màu sắc.
Đây cũng chính là các bậc thang đầu tiên để dẫn dắt học sinh bước vào
thế giới cái đẹp với một thị hiếu thẩm mĩ đúng đắn, lành mạnh, đồng thời giúp
các em có thể thưởng thức được cái đẹp trong cuộc sống và trong nghệ thuật biết
yêu quý trân trọng cái đẹp...
Các tiết học " Thường thức mĩ thuật " không có phần thực hành vẽ, nặn
như ở các phân môn khác nên dễ trở nên đơn điệu, nặng nề, nhất là với học sinh.
II.3/ CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU – KẾT QUẢ
NGHIÊN CỨU
II.3.1/ Các Biện pháp
Phương pháp dạy học theo định hướng đổi mới, ngoài việc dạy kiến thức
và kĩ năng cho học sinh, nhiệm vụ của giáo viên còn phải dạy cho các em
phương pháp tự học qua các hoạt động học tập...cho nên tôi đã kết hợp nhuần
nhuyễn các phương pháp dạy học truyền thống có những yếu tố tích cực với
những phương pháp dạy học tập trung vào việc tổ chức các hoạt động học tập

- Tìm tòi, sưu tập thêm những mẫu chuyện ngẵn, những thông tin hay
đan xen vào những nội dung tìm hiểu, để bài học trở nên phong phú hấp dẫn. Gợi
ý HS những nội dung cần tìm hiểu thêm ở nhà để các em quan tâm nhiều hơn
đến môn học, có sự đối chiếu, ứng dụng thực tế, từ đó khắc sâu được kiến thức.
- Tôi luôn có cách dẫn dắt bài học nhiệt tình, say mê trên cơ sở làm chủ
nội dung kiến thức để tạo được sức hấp dẫn lội cuốn học sinh.
II.3.1.2/ Về cách tổ chức dạy - học:
- Tôi luôn phát huy ưu điểm của phương pháp tổ chức dạy - học theo
nhóm khi dạy các bài " TTMT ". Chia lớp học thành các nhóm, mỗi nhóm từ 6
đến 10 em, cho các em thi đua tìm hiểu nội dung bài, rồi sau đó điều khiển hoạt
động của các nhóm theo các bước:
+/ Tôi đặt câu hỏi lần lượt theo các nội dung phải tìm hiểu và cho mỗi
nhóm 1, 2 đại diện HS trả lời, sau đó các nhóm khác phát biểu ý kiến bổ sung,
nhận xét. Tôi luôn theo dõi và hướng dẫn, điều khiển các nhóm hoạt động, bổ
sung và tổng kết ý kiến của các nhóm sau mỗi nội dung tìm hiểu.
+/ Với các lớp là tập thể HS khá, giỏi đã quen với hình thức học tập theo
nhóm, tôi nêu vấn đề để một nhóm đặt câu hỏi cho một nhóm khác trả lời, các
nhóm còn lại bổ sung ý kiến và nhận xét. Sau đó tôi tổng kết ý kiến của các
nhóm sau mỗi nội dung tìm hiểu và phân công lại nhiệm vụ cho các nhóm ở nội
dung tiếp theo.
+/ Các bước tiến hành lên lớp trong phân môn này tôi luôn chú ý đến các
vấn đề:
*/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
- Tôi sử dụng các tập tranh trong bộ thiết bị, sưu tầm thêm các phiên bản
tranh mẫu cỡ to và mở rộng kiến thức cho học sinh. Khi thực hiện các bài dạy
phân môn Thường thức mĩ thuật nói riêng, tôi luôn khai thác triệt để nội dung,
tác dụng của bộ thiết bị để phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học.
- Sử dụng đĩa hình, tư liệu tranh...
*/ Hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét:.
- Xem kỹ tranh và chuẩn bị hệ thống câu hỏi ngắn gọn, súc tích xoay

động như trò chơi, đố vui có nội dung liên quan đến nội dung bài học và cho học
sinh thực hành bằng hình thức viết ra giấy mô tả ngắn gọn nội dung bức tranh và
nêu nhận xét, cảm nhận cá nhân của mình về bức tranh đó, sau đó lên trình bày
cá nhân hoặc đại diện nhóm.
*/ Nhận xét và đánh giá.
- Dành từ 2 đến 3 phút để nhận xét tiết học
- Nhấn mạnh các yêu cầu cần ghi nhớ khi xem tranh.
- Tìm và mô tả các hình ảnh chính phụ trên tranh.
- Nhận xét về cách sắp xếp hình ảnh chính, phụ của bức tranh.
- Cảm nhận vẻ đẹp của bức tranh.
II.3.2/ Kết quả thực nghiệm
- Các em đã biết quan sát, nhận xét, so sánh hình ảnh, màu sắc khi xem
tranh.
- Đã hiểu nội dung các bức tranh sau khi xem.
- Có cảm nhận ban đầu các bức tranh.
- Thể hiện được những kiến thức, kĩ năng quan sát tranh của các em.
- Các em rất hứng thú khi được làm quen với tiết học trên máy chiếu.
II.3.3/ Bài học kinh nghiệm
Tổ chức tốt việc dạy học theo nhóm ở các bài " TTMT " sẽ tạo điều kiện
để HS phát huy tính chủ động, tích cực tìm hiểu bài, làm cho các tiết học trở nên
sôi nổi, hẫp dẫn. Tôi luôn khuyến khích và hướng dẫn HS tìm đọc thêm sách
báo, tài liệu về mĩ thuật để mở mang vốn hiểu biết; sưu tập tranh, tượng, phiên
bản, tài liệu về mĩ thuật để sử dụng trong học tập và có bộ sưu tập riêng theo ý
thích.
Lê quang Hà - GV Mĩ Thuật trường tiểu học Thị Trấn

8


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn " Thường thức mĩ thuật "


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn " Thường thức mĩ thuật "

VD:

Bài 25 " Thường thức mĩ thuật
Xem tranh Bác Hồ đi công tác.

I/ Mục tiêu.
- Học sinh tiếp xúc và làm quen với tác phẩm Bác Hồ đi công tác và hiểu
vài nét về hoạ sĩ Nguyễn Thụ.
- Học sinh nhận xét được sơ lược về hình ảnh và màu sắc trong tranh.
- Học sinh cảm nhận được vẻ đẹp của bức tranh.
II/ Chuẩn bị
*/ Giáo viên:
- Sử dụng chương trình giáo án điện tử để giảng dạy.
- Một số tranh vẽ về Bác Hồ của các họa sĩ.
- Một vài bức tranh lụa và tranh các chất liệu khác.
*/ Học sinh
- SGK
- Tranh ảnh về Bác Hồ.
III/ Các hoạt động dạy - học chủ yếu.
*/ Giới thiệu bài
- Sử dụng băng hình có chủ đề ca ngợi về Bác Hồ kính yêu.
Nội dung
Hoạt động của Thầy
Hoạt động của trò
1/ Giới thiệu
vài nét về - Yêu cầu học sinh xem mục 1 trang
hoạ

miền núi phía Bắc. Những nhân vật
trong tranh thường là các cụ già,
thiếu nữ, em bé...được thể hiện rất
sinh động, duyên dáng bằng bố cục
phóng khoáng và mằu sắc giản dị.
- Ông có nhiều tranh được giải
thưởng trong nước và quốc tế như
Dân quân, Đấu vật, Làng ven núi,
Mùa đông, Bác Hồ đi công tác ...
- Ông được tặng Giải thưởng Nhà
nước về văn học - Nghệ thuật năm
2001.
- Cho học sinh xem tranh, sử dụng
phương pháp đặt câu hỏi gợi ý tìm
hiểu bức tranh:
+/ Hình ảnh chính trong bức tranh là
gì?
+/ Dáng vẻ trong từng nhân vật trong
tranh như thế nào?

- Hình ảnh Bác Hồ và anh
cảnh vệ.
- Bác Hồ dáng ung dung, thư
thái trên yên ngựa, tay cầm
dây cương... anh cảnh vệ
2/
Xem
người ngả về phía trước.
tranh
Bác

..................................................................................................................................

Lê quang Hà - GV Mĩ Thuật trường tiểu học Thị Trấn

12


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn " Thường thức mĩ thuật "

V/ NHẬN XÉT CỦA HĐKH CẤP TRƯỜNG
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
Lê quang Hà - GV Mĩ Thuật trường tiểu học Thị Trấn

14


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn " Thường thức mĩ thuật "

TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Hỏi - đáp về dạy học môn MT

TÁC GIẢ
- Nguyễn Quốc Toản ( chủ biên )
- Triệu Khắc Lễ – Trịnh Đức Minh
- Nguyễn Hứu Hạnh - Đàm Luyện
- Nguyễn Đức Toản

Lê quang Hà - GV Mĩ Thuật trường tiểu học Thị Trấn