ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM NGỌC TUẤN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LÝ NHÂN,
TỈNH HÀ NAM THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Trần Đình Châu

HÀ NỘI - 2016


LỜI CẢM ƠN
Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trường
Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tâm giảng dạy và giúp đỡ tôi trong
suốt thời gian học tập, nghiên cứu và bảo vệ luận văn tại trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo
huyện Lý Nhân; cảm ơn toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh
của 25 trường Trung học cơ sở trong toàn huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam đã tạo điều kiện
thuận lợi, cung cấp thông tin, tham gia trả lời phiếu khảo sát, giúp đỡ, động viên tôi nghiên
cứu để hoàn thành luận văn.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Trần Đình Châu đã tận tình
hướng dẫn, giúp đỡ động viên để tôi có thể hoàn thành luận văn này.
Bản thân tôi dù đã có nhiều cố gắng song nội dung luận văn này không thể tránh

Công nghiệp hóa - hiện đại hóa

CNTT

Công nghệ thông tin

CSVC

Cơ sở vật chất

CSVC - KT

Cơ sở vật chất - kỹ thuật

DH

Dạy học

ĐT

Đào tạo

ĐTB

Điểm trung bình

GD

Giáo dục


Học sinh

HT

Hiệu trưởng

KHXH

Khoa học xã hội

KHTN

Khoa học tự nhiên

KTĐG

Kiểm tra đánh giá

NCKH

Nghiên cứu khoa học

NXB

Nhà xuất bản

PPCT

Phân phối chương trình


SGV

Sách giáo viên

SHCM

Sinh hoạt chuyên môn

STK

Sách tham khảo

TBDH

Thiết bị dạy học

THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

UBND

Ủy ban nhân dân

XHCN


defined.
1.2.3. Quản lý nhà trường và quản lý hoạt động dạy họcError!

Bookmark

not

defined.
1.2.4. Năng lực .......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.5. Dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực của học sinhError! Bookmark not
defined.
1.3. Lý luận cơ bản về quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực
học sinh ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Lý luận dạy học và quản lý hoạt động dạy họcError!

Bookmark

not

defined.
1.3.2. Lý luận dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực học sinh và quản lý hoạt
động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực học sinhError!

Bookmark

not

defined.
1.4. Quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực học sinh cấp Trung
học cơ sở.................................................................... Error! Bookmark not defined.

2.2.1. Quy mô trường lớp .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bộ quản lý ..... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Chất lượng giáo dục ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Tính cấp thiết của việc triển khai công tác quản lý hoạt động dạy học theo
tiếp cận phát triển năng lực học sinh THCS ............. Error! Bookmark not defined.
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực học sinh
ở các trường THCS huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam ... Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Tổ chức khảo sát ............................................. Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Kết quả khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển
năng lực học sinh ở các trường THCS huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam ............. Error!
Bookmark not defined.
2.3.3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát
triển năng lực học sinh ở các trường THCS huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam ..... Error!
Bookmark not defined.
2.3.4. Nguyên nhân của thực trạng ........................... Error! Bookmark not defined.
v


Tiểu kết chương 2...................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG
LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG THCS HUYỆN LÝ NHÂN, TỈNH HÀ
NAM ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.1. Định hướng đề xuất các biện pháp ..................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Về phương pháp dạy học ................................ Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Về kỹ thuật tổ chức hoạt động dạy học ........... Error! Bookmark not defined.
3.1.3. Về kiểm tra đánh giá ....................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.4. Về quản lý hoạt động dạy học ......................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp ...................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Đảm bảo tính hệ thống cấu trúc, tính đồng bộ, tính kế thừaError! Bookmark

điều kiện hỗ trợ dạy học khác ................................... Error! Bookmark not defined.
3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp ........................ Error! Bookmark not defined.
3.5. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện phápError! Bookmark
not defined.
3.5.1. Mục đích ý nghĩa khảo nghiệm ....................... Error! Bookmark not defined.
3.5.2. Đối tượng khảo nghiệm................................... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 3...................................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................. Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ................................................................. Error! Bookmark not defined.
2. Khuyến nghị .......................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................10
PHỤ LỤC ..................................................................... Error! Bookmark not defined.

vii


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Phát triển mạng lưới trường lớp huyện Lý NhânError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.2. Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên ....... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.3. Thống kê kết quả HSG các năm học ........ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.4. Thống kê HS tốt nghiệp các năm học ....... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.5. Tình hình đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Lý Nhân .......... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.6. Cơ cấu đội ngũ giáo viên dạy các bộ môn Error! Bookmark not defined.
năm học 2015 - 2016 ................................................ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.7. Cơ cấu độ tuổi và thâm niên giảng dạy của giáo viên các trường trung học
cơ sở huyện Lý Nhân năm học 2015 - 2016 ............. Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8. Đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS huyện Lý Nhân ................. Error!
Bookmark not defined.

Bảng 3.1. Đối tượng khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thiError!

Bookmark

not defined.
Bảng 3.2. Kết quả đánh giá về tính cấp thiết và khả thiError!

Bookmark

not

defined.
của các biện pháp ...................................................... Error! Bookmark not defined.

ix


DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Mô hình hoạt động quản lý ...................... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.2. Mô hình mối quan hệ các chức năng quản lýError!

Bookmark

not

defined.
Sơ đồ 1.3. Quy trình giảng dạy của giáo viên ........... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.4. Quá trình dạy học ..................................... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.5. Hoạt động dạy học ................................... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.6. Vai trò của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học .............. Error!

x


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Bước sang thế kỷ XXI, cùng với xu thế phát triển chung của thế giới, nước ta đã và
đang chuyển sang một giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng
và QL chất lượng trong tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Ở nước ta, đổi
mới QLGD nhằm phát triển và nâng cao chất lượng ĐT nguồn nhân lực đã và đang là
một nhiệm vụ có tính chiến lược trong quá trình đổi mới GD&ĐT theo định hướng chuẩn
hoá, hiện đại hoá và xã hội hoá.
Mục tiêu GD theo tinh thần đổi mới là: Phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất
người học. Toàn diện ở đây được hiểu là chú trọng phát triển cả phẩm chất và năng lực
con người... GD chuyển từ GD nội dung gì sang HS vận dụng được kỹ năng gì . Để có :
"Một nền GD sẽ ĐT các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một
nền GD làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em" [12].
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã chỉ rõ những yếu kém,
bất cập của GD, trong đó có những vấn đề gây bức xúc xã hội kéo dài, chưa đáp ứng
được yêu cầu của sự nghiệp CNH - HĐH và hội nhập quốc tế. “GD ĐT còn nặng lý
thuyết, nhẹ thực hành. Đào tạo thiếu gắn kết với NCKH, sản xuất kinh doanh và nhu cầu
của thị trường lao động; chưa chú trọng đúng mức việc GD đạo đức, lối sống và kỹ năng
làm việc. PPGD, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất. QL
GD&ĐT còn yếu kém. Đội ngũ nhà giáo và CBQL GD chưa đáp ứng yêu cầu” [8].
Đổi mới nhằm đạt được mục tiêu tổng quát là

: “Đổi mới căn bản , toàn diện

GD&ĐT là đổi mới những vấn đề lớn , cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm , tư tưởng chỉ đạo
đến mục tiêu , nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện.
Mục tiêu GD con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng,

12. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội.
13. Trần Kiểm (1997), Giáo trình quản lý và giáo dục. Viện Khoa học và Giáo dục Hà
Nội.
14. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012), Quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và thực tiễn.
Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.

12


15. Nguyễn Thị Mỹ Lộc và các cộng sự (2015), Quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận
và thực tiễn. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
16. Luật Giáo dục 2005, sửa đổi 2008.
17. Phòng GD&ĐT Lý Nhân, Báo cáo tổng kết năm học 2013-2014, số 65/BC-PGDĐT
ngày 06/6/2014.
18. Phòng GD&ĐT Lý Nhân, Báo cáo tổng kết năm học 2014-2015, số 61/BC-PGDĐT
ngày 09/6/2015.
19. Phòng GD&ĐT Lý Nhân, Báo cáo tổng kết năm học 2015-2016, số 455/BCPGDĐT ngày 20/6/2016.
20. Phòng GD&ĐT Lý Nhân, Kế hoạch năm học 2013-2014, cấp THCS, số
1068/KHGD-THCS ngày 20/9/2013.
21. Phòng GD&ĐT Lý Nhân, Kế hoạch năm học 2014-2015, cấp THCS, số 28/KHGDTHCS ngày 15/9/2014.
22. Phòng GD&ĐT Lý Nhân, Kế hoạch năm học 2015-2016, cấp THCS, số 37/KHGDTHCS ngày 08/10/2015.
23. Nguyễn Ngọc Quang (1989), Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục.
Trường Cán bộ QLGD Trung ương I, Hà Nội.
24. Sơ lược lịch sử Giáo dục Việt Nam và một số nước trên thế giới (2009), tài liệu dùng
cho cán bộ quản lý trường phổ thông – Dự án SREM. Nxb Hà Nội.
25. Thái Duy Tuyên (2005), Những vấn đề chung của giáo dục học. Nxb Đại học sư
phạm, Hà Nội.
26. Phạm Viết Vƣợng (2000), Giáo dục học. Nxb Hà Nội.

13