BÀI TẬP NHÓM
MÔN: PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG LÃNH ĐẠO

Chủ đề:
Bạn nghĩ gì về câu nói: Có bao nhiêu người định nghĩa về lãnh đạo thì có từng ấy
định nghĩa khác nhau về hành vi này”
Đánh giá xem các định nghĩa và lý thuyết về lãnh đạo nào phù hợp nhất với những
lãnh đạo doanh nghiệp việt nam ngay nay và bài học thực tiễn có thể rút ra được.
---------------------------------Kết cấu nội dung báo cáo:
A. Giới thiệu chung
B. Phân tích vấn đề
I. Một số vấn đề lý luận chung
II. Phân tích luận điểm “Có bao nhiêu người định
nghĩa về lãnh đạo thì có từng ấy định nghĩa
khác nhau về hành vi này”
III. Nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến sự
khác nhau của các định nghĩa về lãnh đạo
IV. Phân tích thực trạng tình hình lãnh đạo các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, từ đó
nêu lên những định nghĩa và lý thuyết phù hợp nhất với lãnh đạo doanh nghiệp VN.
C. Kết luận
--------------------------------------A. GIỚI THIỆU CHUNG:


Sự sống còn của một nhóm hay một tổ chức đều do các mục tiêu đã được vạch ra
và lãnh đạo là tác động vào tổ chức đó để tiến tới các mục tiêu.
Trên thực tế, công việc lãnh đạo đóng vai trò rất quan trọng trong một tổ chức.
Những hành vi lãnh đạo sáng suốt, có định hướng hay không sẽ được phản ánh rõ nét
thông qua kết quả hoạt động kinh doanh của tổ chức trong dài hạn. Khi thực hiện tốt vai
trò của mình, nhà lãnh đạo thúc đẩy tổ chức phát triển. Ngược lại, với khả năng có hạn,
quản lý và ra quyết định không đúng đắn, họ có thể kìm hãm sự phát triển của tổ chức.
Trong thời gian gần đây, do nhận thức ngày càng sâu sắc về vai trò của lãnh đạo

người được mệnh danh là nhà lãnh đạo thì không thực hiện được công việc lãnh đạo. Vì
vậy, trong thực tế, thường có hai kiểu nhà lãnh đạo: nhà lãnh đạo chức vị và nhà lãnh đạo
thật sự.
Nhà lãnh đạo chức vị có quyền hành do vị trí, nghi thức, truyền thống và các cơ cấu
tổ chức đem lại. Nhà lãnh đạo này sử dụng chức vụ để gây ảnh hưởng lên người khác khi
mất chức rồi thì không còn gây ảnh hưởng lên người khác được nữa. Mọi người sẽ không
phục tùng nhà lãnh đạo này nếu sự việc nằm ngoài thẩm quyền của ông ta. Nhà lãnh đạo
chức vị thường có vẻ giống như cách hiểu về một nhà quản lý.
Nhà lãnh đạo thât sự là nhà lãnh đạo dùng tài năng, phẩm chất của mình để gây ảnh
hưởng tới mọi người, lôi cuối mọi người đi theo con đường của họ. Đây mới là những nhà
lãnh đạo có giá trị bền vững, sức mạnh của họ đến tự nhiên xuất phát từ con người họ chứ
không phải từ cái gì bên ngoài họ.
Khái niệm “Nhà lãnh đạo” hay bị nhầm lẫn với nhiều khái niệm khác. Nhà lãnh đạo
và nhà quản lý: Nhà lãnh đạo được mô tả là người "tìm đường", nhà quản lý là người "đi
đường", chức năng lãnh đạo là "bức tranh lớn", chức năng quản lý lại hẹp hơn. Phải chú ý
rằng, một nhà lãnh đạo cũng là một nhà quản lý chuyên nghiệp, nhưng một nhà quản lý
giỏi chưa chắc đã là một nhà lãnh đạo.
Hành vi lãnh đạo - từ góc độ lý luận cũng như thực tiễn tâm lý học, vấn đề quản lý,
trong đó nổi bật là hành vi lãnh đạo, đã được bàn nhiều trong các công trình khoa học.
Khái niệm hành vi lãnh đạo thường được coi là một nhân tố quan trọng của người quản lý,
lãnh đạo, nó gắn liền với kiểu người lãnh đạo và nghệ thuật lãnh đạo, quản lý con người.
Hành vi lãnh đạo không chỉ thể hiện về mặt khoa học và tổ chức lãnh đạo, quản lý
mà còn thể hiện tài năng, chí hướng, nghệ thuật điều khiển, tác động người khác của
người lãnh đạo, là cách thức làm việc của nhà lãnh đạo.


Hành vi lãnh đạo là hệ thống các đấu hiệu đặc trưng của hoạt và động quản lý của
nhà lãnh đạo, được quy định bởi các đặc điểm nhân cách của họ, là kết quả của mối quan
hệ giữa cá nhân và sự kiện, và được biểu hiện bằng công thức: Hành vi lãnh đạo = Cá tính
x Môi trường.

Thông qua việc nghiên cứu các vấn đề lý luận chung, ta có thể khẳng định một cách
rõ ràng rằng “Có bao nhiêu người định nghĩa về lãnh đạo thì có từng ấy định nghĩa khác
nhau về hành vi này”. Trên thực tế, tuỳ thuộc vào các khía cạnh nghiên cứu, cũng đã có rất
nhiều các cách định nghĩa khác nhau về lãnh đạo, không có định nghĩa nào hoàn hảo, cũng
không có định nghĩa nào sai lầm. Nhìn chung, người ta không thể tìm ra được một khuôn
mẫu về lãnh đạo, định nghĩa lãnh đạo nào cho kết quả hành vi lãnh đạo tốt hay tồi lại phải
tuỳ thuộc vào từng tình huống lãnh đạo cụ thể. Khái niệm và định nghĩa luôn chỉ có ý
nghĩa tham khảo và phụ thuộc rất nhiều vào cách nhận thức của người tham khảo nó.
Trong bất cứ tình huống nào, một nhóm từ hai người trở lên luôn luôn có một
người có ảnh hưởng nổi bật, người đó là lãnh đạo. Vì vậy mỗi chúng ta đều gây ảnh hưởng
và bị ảnh hưởng từ người khác. Điều này có nghĩa là: tất cả chúng ta lãnh đạo người khác
trong một vài lĩnh vực; ngược lại ở một số lĩnh vực khác chúng ta được người khác dẫn
dắt. Không ai nằm ngoài quy luật này: hoặc là nhà lãnh đạo hoặc là người bị lãnh đạo.
Lãnh đạo dường như là thứ nghệ thuật khiến người khác có mong muốn làm được
những điều thực sự nên làm” Đó là một trong những định nghĩa về lãnh đạo của Hiệp hội
lãnh đạo Quốc tế (International Leadership Associates).
Theo Stogdill (1974), nhà lãnh đạo phải luôn được định nghĩa cùng với sự ràng
buộc của tính cách , cách ứng xử, ảnh hưởng đối với người khác, các chuỗi hoạt động
tương tác, quan hệ, vị trí quản lý, và nhìn nhận của người khác về tính hợp pháp của
quyền lực và sự tạo dựng ảnh hưởng.
House et all (1999) định nghĩa rằng nhà lãnh đạo là cá nhân có khả năng gây ảnh
hưởng, kích thích và khuyến khích người khác đóng góp vào các hoạt động có hiệu quả và
thành công của tổ chức họ trực thuộc.
Theo Maxwell thì định nghĩa nhà lãnh đạo là người có khả năng gây ảnh hưởng.
Tổng thống thứ sáu của Mỹ - John Quincy Adams - đã viết: "Nếu những hành động
của bạn truyền cảm hứng cho người khác mơ ước nhiều hơn, học tập nhiều hơn, thành đạt
nhiều hơn; bạn là một nhà lãnh đạo". Theo đó, lãnh đạo là một người nhìn xa trông rộng,
tiếp sức mạnh cho người khác. Định nghĩa này về lãnh đạo có hai khía cạnh quan trọng:





Nhiều người trong số này có thể là lãnh đạo song không bao giờ giỏi hoặc chỉ dừng ở mức
là các nhà quản lý bình thường.
Trong khi đó, theo Jack Welch, đại đa số các nhà lãnh đạo lại bị thúc đẩy bởi các
động lực. Các động lực này có thể là quyền lực, là tiền, là của cải, các quyền lợi... hay là
danh tiếng. Jack Welch cũng bác bỏ mô hình nhà lãnh đạo lý tưởng và cho thấy theo tổng
kết của ông, có đến khoảng 70% số lãnh đạo giỏi bị thúc đẩy và thành công bởi động lực.
Ngày nay, không có chuyện nhà lãnh đạo đơn phương đưa ra quyết định nữa. Hầu
hết việc ra quyết định diễn ra trong nhóm. Khái niệm lãnh đạo ngày nay không còn tập
trung vào sự kiệt suất của một cá nhân mà dần chuyển theo hướng nhà lãnh đạo truyền tải
tầm nhìn cho cả nhóm hay tổ chức, có vẻ như thành viên nào cũng có nhiệt huyết và động
lực để hành động như một nhà lãnh đạo.
Có một câu châm ngôn của Antoine de Saint-Exupery như thế này: “Nếu như bạn
muốn đóng một con tàu, đừng bắt những người đàn ông đi thu gỗ, phân chia công việc và
ra lệnh. Thay vào đó, hãy dạy họ biết khao khát biển khơi mênh mông và vô tận".
Một điểm trọng yếu của người lãnh đạo ngày nay là giúp nhân viên liên kết với tầm
nhìn mạnh mẽ của họ. Điều đó sẽ khơi dậy họ muốn phát triển, muốn tiến bộ, muốn vượt
lên trên giới hạn của mình để tìm kiếm sự mạo hiểm, sự trải nghiệm hoặc tìm kiếm mối
quan hệ, phải làm sao để họ phải khát khao đạt được kết quả này trước khi những kiến
thức truyền đạt cho họ tạo ra một ý nghĩa nhất định và trở thành thứ gì đó mà họ sẽ sử
dụng.
2. Lý thuyết về lãnh đạo xây dựng dựa trên đặc tính cá nhân của người lãnh đạo
Có một số người đặc biệt được nhiều người khác đi theo, dù
với bất kỳ lý do nào; có thể vì họ thích cách xử thế và hành động
của những người đó, hoặc cũng có thể vì những người này có óc
khôi hài.
Khi nhìn vào những buổi sinh hoạt có tổ chức, ta luôn thấy
có một người nào đó có "phẩm chất lãnh đạo;" họ là những người
sẵn sàng bảo những người khác những điều cần làm nhưng vẫn có

đạo qua thuật lãnh đạo nghĩa là nhà lãnh đạo làm gì, nhất là cách hành xử của họ đối với
những người đi theo họ - và cách nghiên cứu này này trở thành một phương thức được sử
dụng nhiều hơn hết để nghiên cứu về thuật lãnh đạo trong tổ chức vào các thập niên 1950
và 1960. Cách hành xử được phân loại thành những mô hình và những mô hình khác nhau


được gom lại thành những nhóm được gọi là tác phong lãnh đạo. Phương thức này trở
thành phổ thông để huấn luyện về quản trị - nổi tiếng nhất là phương thức Mạng Lưới
Quản Trị của Blake và Mouton (1964; 1978).
Theo phái nghiên cứu về cách hành xử, có bốn tác phong lãnh đạo chính:
- Quan tâm về công tác: Ở đây, người lãnh đạo nhấn mạnh sự hoàn thành những
mục tiêu rõ rệt. Họ nhắm tới mức độ sản xuất cao và cách thức tổ chức nhân viên và công
việc để đạt được những mục tiêu đó.
- Quan tâm về con người: Trong phương cách này, người lãnh đạo xem những
người theo họ là con người có những nhu cầu, sở thích, sự thăng tiến và nhiều thứ khác,
chứ không chỉ đơn thuần là những đơn vị sản xuất hay là những phương tiện để đạt được
mục tiêu cuối cùng.
- Lãnh đạo trực tiếp: Phương cách này có đặc tính là người lãnh đạo ra quyết định
cho những người khác - và họ mong muốn những người đi theo hay thuộc cấp làm theo
đúng những điều họ hướng dẫn.
- Phân quyền lãnh đạo: Ở đây, những người lãnh đạo chia sẻ quyền quyết định với
những người khác. (Wright 1996)
4. Lý thuyết về lãnh đạo xây dựng dựa trên các yếu tố lịch sử - môi trường
công tác – tình huống lãnh đạo
Người xưa có câu “Thời thế tạo anh hùng”. Các nhà nghiên cứu cũng tìm hiểu khả
năng lãnh đạo trong những bối cảnh khác nhau - và thấy rằng nhận thức về những khả
năng lãnh đạo cần có lại thay đổi theo tình huống. Nhiều nhà nghiên cứu nhìn vào quá
trình mà nhà lãnh đạo vươn lên trong những hoàn cảnh lịch sử khác nhau - thí dụ như
những thời điểm khủng hoảng hay nơi có khoảng trống lãnh đạo. Những nhà nghiên cứu
khác lại quan sát trong những bối cảnh, môi trường công tác khác nhau và cách thức người

doanh nghiệp.
Ngày nay, trong hoạt động kinh doanh không còn đất cho sự tồn tại của một ông
giám đốc chỉ biết ngồi chờ đợi khách hàng tới mua bán mà không cần tính đến nhu cầu,
nguyện vọng của họ. Và cũng không còn những ông giám đốc chỉ biết ngồi ra lệnh và chờ
đợi cấp dưới tuân thủ. Bối cảnh mới của sự phát triển đất nước, nền kinh tế thị trường đã
đặt ra những yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp muốn thành công trong kinh doanh.
Lựa chọn phong cách lãnh đạo phù hợp với VN trong bối cảnh hiện nay:


Qua phân tích ở trên, chúng ta có thể thay rằng việc áp dụng một kiểu phong cách
lãnh đạo nào đó trong hoạt động quản trị kinh doanh không đơn giản là áp dụng nguyên
bản một kiểu phong cách nào đó trong thực tiễn sản xuất, kinh doanh mà đòi hỏi người
quản trì phải vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo để tìm ra kiểu phong cách lãnh đạo
thích hợp, tuỳ vào những điều kiện, tình huống cụ thể của doanh nghiệp. Như vậy, áp
dụng phong cách quản lý của những nhà lãnh đạo các doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt
động quản trị kinh doanh cũng phải tuân theo cách làm trên.
Theo đề xuất của chúng tôi thì một phong cách lãnh đạo phù hợp với các đặc điểm
đặc thù của Việt Nam sẽ là phong cách lãnh đạo mà ở đó người lãnh đạo phải có tính
quyết đoán thể hiện qua các phẩm chất dám nghe dám làm, dám chịu trách nhiệm, tự tin,
ra được những quyết đính kịp thời trong những tình huống khó khăn. Bên cạnh đó, người
lãnh đạo tạo ra được nhiều điều kiện thuận lợi để cấp dưới phát huy hết năng lực, trí lực,
óc sáng tạo, lòng nhiệt tình vào công việc, có hệ thống chế độ đãi ngộ, khen thưởng, kỷ
luật kịp thời, thích đáng nhằm động viên người lao động phát huy mọi tiềm năng, ổn định
tinh thần và đảm bảo được cuộc sống.
Các luồng thông tin trong quản lý phải luôn được đảm bảo theo các kênh từ trên
xuống dưới, từ cấp dưới lên trên. Và một đặc điểm quan trọng trong phong cách quản lý
này đó là phải tính tới những đặc điểm dân tộc, đạo đức, văn hoá của người Việt Nam.
Như vậy, có thể nói rằng, một phong cách lãnh đạo tốt là một sản phẩm mang tính
trí tuệ cao của người lãnh đạo, thể hiện sự nhuần nhuyễn trong cách sử dụng các phong
cách lãnh đạo khác nhau vào các tình huống khác nhau, đồng thời phù hợp với các đặc

hỏi, trao đổi với đồng nghiệp, cấp trên và cấp dưới, với đối tác, bạn hàng.
Và chúng tôi một lần nữa dùng câu nói của Stogdill (1974) thay cho lời kết luận:
“Gần như là có bao nhiêu người cố gắng định nghĩa sự lãnh đạo thì cũng có bấy nhiêu
định nghĩa về nó”.
-----------------------------TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Giáo trình Phát triển khả năng lãnh đạo – GRIGG
2/ Sách Leadership Excellence - Howard M. Guttman
3/ Tài liệu CEO Refreasher – Nhiều tác giả - Vân Anh biên dịch
4/ www.Dr-Smith.com – Tác giả Earl R. Smith II
5/ www.bcc.com.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=112&Itemid=104
6/ www.youtemplates.com/show.asp?file=2108


7/ Welsh Local Government Association

/>8/ Giáo trình: Dynamic Administration (Quản lý năng động) - tác giả Mary Parker Follet
9/ Tạp chí The Actuary Magazine - David C. Miller