KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA THÔNG TIN – THƯ VIỆN
-------***-------

LÃ THỊ TRANG

TÌM HIỂU SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ THÔNG TIN - THƯ VIỆN
CỦA TRUNG TÂM THÔNG TIN – THƯ VIỆN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN HÀ NỘI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH: THÔNG TIN – THƯ VIỆN
HỆ ĐÀO TẠO: CHÍNH QUY
KHOÁ HỌC: QH-2006-X

HÀ NỘI, 2010
Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 1


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA THÔNG TIN – THƯ VIỆN

dịch vụ thông tin - thư viện của Trung tâm; phân tích những thuận lợi, khó khăn
của Trung tâm khi tiến hành xây dựng, hoàn thiện, phát triển hệ thống sản phẩm
và dịch vụ thông tin - thư viện. Đồng thời, đề tài cũng đã đưa ra những góp ý để
Ban lãnh đạo Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Hà Nội làm cơ sở xem xét hoàn thiện, nâng cao chất lượng và phát triển hệ thống
sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện của Trung tâm trong thời gian tới.

Hà Nội, ngày 18 tháng 05 năm 2010
Sinh viên

Lã Thị Trang

LỜI CẢM ƠN
Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 3


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới ThS. Trần Thị Thanh Vân-Người đã tận
tình hướng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành khoá luận này.
Em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới các thầy giáo, cô giáo trong khoa
Thông tin – Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- Đại học
Quốc gia Hà Nội- những người đã dày công dạy dỗ, truyền đạt kiến thức cho em
trong suốt cả khoá học.
Em xin gửi lời cảm ơn tới các cô, các chú, các anh chị làm việc tại Trung tâm
Thông tin – Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội đã nhiệt tình

OPAC

2

ISBD

3

MARC

4

Trung tâm

Ký hiệu đầy đủ
Online Public Access Catalog
International Standard Bibliographic Description

Machine Readable Cataloging
Trung tâm Thông tin - Thư viện
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội

DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 5


KLTN



Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
Bảng 2: Mức độ đáp ứng thông tin của các dịch vụ
4

thông tin – thư viện tại Trung tâm Thông tin - Thư viện

44

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
Biểu đồ 2: Mức độ đáp ứng thông tin của các dịch vụ
5

thông tin – thư viện tại Trung tâm Thông tin - Thư viện

45

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
Bảng 3: Mức độ sử dụng các dịch vụ thông tin - thư viện
6

tại Trung tâm Thông tin - Thư viện

46

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
7

Biểu đồ 3: Mức độ sử dụng các dịch vụ thông tin - thư viện
tại Trung tâm Thông tin - Thư viện

2.
Mục
đích
nghiên
cứu
của
đề
tài
...................................................................................................................
6
3. Tình hình nghiên cứu theo hướng đề tài
...................................................................................................................
7
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
...................................................................................................................
8
4.1.
Đối
tượng
nghiên
cứu
...................................................................................................................
8
4.2.
Phạm
vi
nghiên
cứu
...................................................................................................................
8

Đóng
góp
về
mặt
lý
luận
...................................................................................................................
9
6.2.
Đóng
góp
về
mặt
thực
tiễn
...................................................................................................................
9
7.
Bố
cục
của
khóa
luận
...................................................................................................................
9
NỘI DUNG
Chương 1: Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế
Quốc dân Hà Nội trước nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học
của Nhà trường
1.1. Vài nét về Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội


Page 8


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

1.2.3. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ
.................................................................................................................
14
1.2.4. Cơ sở vật chất và nguồn lực thông tin
.................................................................................................................
17
1.2.4.1. Cơ sở vật chất
......................................................................................................................
17
1.2.4.2. Nguồn lực thông tin
......................................................................................................................
17
1.3. Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin tại Trung tâm Thông tin Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
......................................................................................................................
18
1.3.1. Đặc điểm người dùng tin của Trung tâm Thông tin - Thư viện
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
.................................................................................................................
18
1.3.2. Đặc điểm nhu cầu tin của người dùng tin tại Trung tâm Thông
tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
.................................................................................................................

lục
.................................................................................................................
22
2.1.1.1.
Mục
lục
chữ
cái
......................................................................................................................
23
2.1.1.2.
Mục
lục
phân
loại
......................................................................................................................
24
2.1.1.3.
Mục
lục
công
vụ
......................................................................................................................
24
2.1.1.4.
Mục
lục
tra
cứu
trực

2.1.2. 3. Thư mục chuyên đề báo, tạp chí
......................................................................................................................
28
2.1.3. Danh mục luận văn tốt nghiệp của sinh viên
......................................................................................................................
29
2.1.4.
Cơ
sở
dữ
liệu
.................................................................................................................
30
2.1.5. Hiệu quả sử dụng các sản phẩm thông tin - thư viện tại Trung
tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
.................................................................................................................
34
2.2. Thực trạng các dịch vụ thông tin - thư viện của Trung tâm
Thông tin – Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
.................................................................................................................
36
2.2.1.
Dịch
vụ
cung
cấp
tài
liệu
.................................................................................................................
36


liệu
Page 11


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

.................................................................................................................
40
2.2.2. Dịch vụ tra tìm tin
.................................................................................................................
41
2.2.3.
Dịch
vụ
truy
cập
Internet
.................................................................................................................
43
2.2.4.
Dịch
vụ
hướng
dẫn
người
dùng
tin


3.1.2.
Khó
khăn
......................................................................................................................
51
3.2. Nhận xét về sản phẩm và dịch vụ của Trung tâm Thông tin Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
......................................................................................................................
52
3.2.1.
Ưu
điểm
.................................................................................................................
52
3.2.2.
Nhược
điểm
.................................................................................................................
53
3.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch
vụ thông tin - thư viện của Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường
Đại
học
Kinh
tế
Quốc
dân
Hà
Nội
......................................................................................................................

hiện
có
......................................................................................................................
58
3.3.7. Xây dựng các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện mới
......................................................................................................................
60
KẾT
LUẬN
...................................................................................................................
62
TÀI
LIỆU
THAM
KHẢO
...................................................................................................................
63
PHỤ LỤC

LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thế kỉ XXI được coi là thế kỷ của nền “Kinh tế tri thức”, thế kỷ của xã hội
hoá thông tin, dẫn đến sự bùng nổ thông tin một cách mạnh mẽ trong xã hội. Sự
bùng nổ thông tin đã làm cho các nguồn thông tin gia tăng một cách nhanh
chóng cả về số lượng và chất lượng. Bên cạnh đó nhu cầu thông tin của người
dùng tin cũng ngày càng gia tăng, đỏi hỏi thông tin được cung cấp phải có giá trị
Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 14


viện tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà
Nội. Qua đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, phát triển các sản
phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện của Trung tâm trong giai đoạn hiện nay.
Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 15


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Trên cơ sở khảo sát, nghiên cứu hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư
viện tại Trung tâm nhằm:
+ Mục đích:
Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện và phát triển hệ thống sản phẩm và dịch
vụ thông tin - thư viện của Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh
tế Quốc dân Hà Nội.
+ Nhiệm vụ: Để thực hiện được mục tiêu trên, đề tài đi sâu nghiên cứu các
vấn đề sau:
- Tìm hiểu sơ lược về Trung tâm.
- Đặc điểm và nhu cầu của người dùng tin tại Trung tâm.
- Tìm hiểu yêu cầu và sự cần thiết phải phát triển các sản phẩm và dịch vụ
thông tin - thư viện tại Trung tâm.
- Thực trạng hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trung tâm;
đánh giá ưu nhược điểm của hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện
của Trung tâm; phân tích những thuận lợi, khó khăn của Trung tâm khi tiến hành
xây dựng, hoàn thiện, phát triển hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư
viện.

Trung tâm.

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện của Trung tâm Thông tin – Thư
viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Về mặt thời gian: Trong giai đoạn hiện nay

Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 17


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

+ Về mặt không gian: Tại Trung tâm Thông tin – Thư viện Trường Đại học
Kinh tế Quốc dân Hà Nội.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài
5.1. Cơ sở lý luận của đề tài
- Khoá luận dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ
Chí Minh về công tác sách báo và thư viện.
- Khoá luận dựa trên các tài liệu chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về hoạt động
thông tin khoa học và công nghệ.
5.2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu về sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư
viện của Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà
Nội tác giả đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục khoá luận
được chia làm 3 chương:
Chương 1: Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc
dân Hà Nội trước nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học của Nhà trường.
Chương 2: Thực trạng các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện của
Trung tâm Thông tin – Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội.
Chương 3: Một số nhận xét và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sản
phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện của Trung tâm Thông tin – Thư viện
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội.

CHƯƠNG 1: TRUNG TÂM THÔNG TIN - THƯ VIỆN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN HÀ NỘI TRƯỚC NHIỆM VỤ
ĐÀO TẠO VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA NHÀ TRƯỜNG
1.1. Vài nét về Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội được thành lập theo Nghị định số
678-TTg ngày 25 tháng 1 năm 1956, với tên gọi ban đầu là Trường Kinh tế Tài
Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 19


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

chính. Trường được đặt trong hệ thống Đại học nhân dân Việt Nam trực thuộc
Thủ tướng Chính phủ. Ngày 22 tháng 5 năm 1958, Thủ tướng Chính Phủ ra Nghị
định số 252-TTg đổi tên Trường thành Trường Đại học Kinh tế Tài chính trực
thuộc Bộ Giáo dục. Tháng 1 năm 1965 Trường được đổi tên thành Trường Đại
học Kinh tế Kế hoạch. Ngày 22 tháng 10 năm 1985, Bộ trưởng Bộ đại học và

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

hiện đại. Mục tiêu phấn đấu của Trường đến năm 2020 trở thành một trường đại
học hiện đại với đầy đủ các trang thiết bị tiên tiến.
1.2. Giới thiệu Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế
Quốc dân Hà Nội
1.2.1. Quá trình hình thành và phát triển
Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội là
một bộ phận hữu cơ trong cơ cấu tổ chức của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Hà Nội. Ngay từ khi thành lập, Ban Giám hiệu Trường Đại học Kinh tế - Tài
chính Hà Nội đã nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa to lớn và sự cần thiết của việc xây
dựng một thư viện có hệ thống tài liệu, thông tin phù hợp với các chuyên ngành
đào tạo của Nhà trường. Chính vì vậy, ngay sau khi thành lập (năm 1956),
Trường đã thành lập Thư viện Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Hà Nội, nay
được đổi tên thành Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế
Quốc dân Hà Nội.
Khi mới thành lập, Trung tâm gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất chật,
nguồn kinh phí hạn hẹp. Trung tâm chỉ có một phòng đọc nhỏ, cơ sở vật chất
thiếu thốn, lạc hậu, số lượng tài liệu chỉ có vài trăm cuốn sách. Tài liệu phục vụ
người dùng tin chủ yếu là tài liệu của Liên Xô cũ và Trung Quốc tặng biếu hoặc
bán rẻ, sách và các bài giảng chủ yếu là sách dịch của các chuyên gia Liên Xô cũ
và Trung Quốc.
Trải qua trên 50 năm xây dựng và phát triển Trung tâm đã có nhiều thay đổi
tích cực. Hiện tại Trung tâm đã có cơ sở hạ tầng khá khang trang, đầy đủ trang
thiết bị hiện đại, vốn tài liệu thông tin phong phú, đa dạng, đội ngũ cán bộ lớn
mạnh cả về số lượng và chất lượng. Trung tâm đã chuyển dần từ một thư viện có
quy mô nhỏ trở thành một Trung tâm thông tin - thư viện chuyên ngành Kinh tế
và Quản trị kinh doanh.
Trung tâm đã bổ sung được vốn tài liệu khá phong phú, đa dạng: Trung tâm
hiện có trên 107.500 cuốn sách bằng tiếng Việt, tiếng Anh, Pháp, Đức, Nga,

Chức năng chính của Trung tâm là thu thập, lưu trữ, xử lý và cung cấp tư liệu
thông tin về khoa học xã hội nói chung, khoa học kinh tế nói riêng cho tất cả cán
bộ, giáo viên, sinh viên trong công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học và học
tập. Bên cạnh đó còn có chức năng văn hoá, giải trí: đáp ứng nhu cầu thông tin
văn hoá, giải trí cho người dùng tin sau những giờ học tập, làm việc căng thẳng.
∗ Nhiệm vụ:
Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 22


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội có
những nhiệm vụ chính sau:
- Xây dựng và trình hiệu trưởng phê duyệt kế hoạch chiến lược phát triển
công tác thông tin thư viện theo hướng hiện đại.
- Lập kế hoạch và tổ chức bổ sung, tiếp nhận các loại tài liệu thông tin ở cả
dạng in trên giấy và dạng điện tử, phù hợp với diện nghiên cứu, đào tạo của Nhà
trường.
- Tổ chức quản lý, bảo quản và lưu trữ vốn tài liệu.
- Tổ chức các loại hình tuyên truyền, giới thiệu các loại tài liệu, đẩy mạnh
việc sử dụng có hiệu quả vốn tư liệu thông tin mà thư viện quản lý.
- Nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại trong quản lý và phục
vụ người dùng tin, nhằm tăng cường khả năng lưu trữ, xử lý, tìm kiếm và khai
thác tư liệu thông tin trong nước và quốc tế.
- Tổ chức cung cấp, phục vụ người dùng tin khai thác các tài liệu có hiệu
quả.

- Phòng đọc Sách tiếng Việt và Ngoại văn
- Phòng đọc báo, tạp chí
- Phòng cho mượn sách tiếng Việt về nhà
- Phòng đọc luận án, luận văn
- Phòng đọc dữ liệu điện tử

Trung tâm có đội ngũ cán bộ khá năng động nhiệt tình, có tinh thần trách
nhiệm trong công việc. Tổng số cán bộ nhân viên của Trung tâm: 25 cán bộ,
trong đó có 20 cán bộ được đào tạo chuyên môn nghiệp vụ thông tin - thư viện
(03 cán bộ trình độ thạc sĩ), 05 cán bộ phụ trách công việc bảo vệ và vệ sinh.
Trung tâm luôn không ngừng bổ sung thêm số lượng cán bộ, đồng thời tổ
chức đào tạo nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, để cán bộ của Trung
tâm có thể bắt kịp với nhịp độ phát triển chung của ngành thông tin - thư viện
trong nước cũng như thế giới để nâng cao hiệu quả chất lượng phục vụ người
dùng tin tại Trung tâm. Bên cạnh đó cán bộ thư viện của Trung tâm luôn được

Lã Thị Trang – K51 – Thông tin - Thư viện

Page 24


KLTN

Tìm hiểu SP&DVTT-TV của Trung tâm TT-TV Trường ĐH KTQDHN

quan tâm về đời sống vật chất và tinh thần, tạo điều kiện học tập nâng cao trình
độ chuyên môn, nghiệp vụ.

Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Trung tâm Thông tin - Thư viện
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội