LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy TS.
Trần Khánh Lâm đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình viết luận văn .
Tôi chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô Trường Đại Học Lạc Hồng đã tận tình
truyền đạt kiến thức trong những năm tôi học tập. Với kiến thức được tiếp thu trong
quá trình học không chỉ là nền tảng cho quá trình viết luận văn mà còn là kiến thức quí
báu để phục vụ công việc của tôi sau này.
Tôi xin cám ơn quý công ty, các bạn cùng lớp đã cùng nhau thảo luận giúp tôi
hoàn thành bảng khảo sát của luận văn.
Cuối cùng tôi kính chúc quý Thầy, Cô, Quý công ty, các bạn cùng lớp dồi dào
sức khỏe và thành công.

Học viên thực hiện luận văn

Vũ Thanh Long


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài “Đánh giá các nhân tố tác động đến công tác
tổ chức kế toán tại các doanh nghiệp t hư ơ ng m ạ i nhỏ và vừa ở Tp.HCM”
công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là
trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn
này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ
nguồn gốc.

Học viên thực hiện luận văn

Vũ Thanh Long





tích đầy đủ các nhân tố và mở rộng phạm vi khảo sát trên phạm vi trên cả nước.


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lới cảm ơn
Lời cam đoan
Tóm tắt luận văn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục bảng
Danh mục hình

PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................. 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ..................................................................... 2
3. Câu hỏi nghiên cứu ...................................................................... 2
4. Đối tƣợng nghiên cứu ................................................................... 3
5. Phƣơng pháp nghiên cứu............................................................. 3
6. Kết cấu luận văn ........................................................................... 4
CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ................ 5
1.1. Các nghiên cứu trên thế giới .................................................... 5
1.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam ................................................... 8
1.3. Nhận xét.................................................................................... 11
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ
TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI NHỎ VÀ
VỪA ................................................................................................. 13

3.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất .................................................. 35
3.3. Phƣơng pháp nghiên cứu ....................................................... 36
3.3.1 Thiết kế định tính .............................................................. 36


3.3.2. Kết quả nghiên cứu định tính .......................................... 37
3.3.3. Nghiên cứu định lƣợng ..................................................... 40
3.3.3.1. Mẫu nghiên cứu ........................................................... 40
3.3.3.2. Phƣơng pháp thu thập dữ liệu ................................... 41
3.3.3.3. Phƣơng pháp phân tích dữ liệu ................................. 41
CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .................................... 44
4.1. Giới thiệu .................................................................................. 44
4.2. Đặc điểm mẫu khảo sát ........................................................... 44
4.3. Đánh giá sơ bộ thang đo ......................................................... 44
4.3.1. Đánh giá thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha47
4.3.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA .................................... 48
4.3.2.1. Phân tích EFA của thang đo chất lƣợng tổ chức công
tác kế toán tại doanh nghiệp thƣơng mại vừa và nhỏ ................ 48
4.3.2.2. Phân tích EFA của thang đo chất lƣợng công tác tổ
chức kế toán tại doanh nghiệp ...................................................... 50
4.4. Phân tích hồi quy tuyến tính .................................................. 52
4.4.1. Xem xét ma trận tƣơng quan giữa các biến trong mô hình
.......................................................................................................... 52
4.4.2. Đánh giá và kiểm định độ phù hợp của mô hình ............ 53
4.4.3. Xây dựng phƣơng trình hồi quy tuyến tính .................... 55
4.4.4. Dò tìm các vi phạm giả định cần thiết trong hồi quy tuyến
tính ................................................................................................... 57
4.4.4.1. Giả định liên hệ tuyến tính ............................................ 57
4.4.4.2. Giả định phƣơng sai của sai số không đổi ................... 58
4.4.4.3. Giả định về phân phối chuẩn của phần dƣ.................. 59


DNNVV:

Doanh nghiệp nhỏ và
vừa

DNTN:

Doanh nghiệp tư nhân

FASB

NGHĨA TIẾNG ANH

Financial Accounting Standard Boar
International Accounting Standards
Board
International Financial Report
Standards

IASB
IFRS
NĐT:

Nhà đầu tư

NVV

nhỏ và vừa


Tiêu chí xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ

12

Bảng 3.1:

Tóm lược tiến độ thực hiện các nghiên cứu

29

Bảng 4.1 :

Đặc điểm mẫu khảo sát

41

Bảng 4.2:

Kết quả kiểm định Cronbach's Alpha trước khi phân tích EFA

43

Bảng 4.3:

Kết quả phân tích EFA cho thang đo các nhân tố tác động đến

45

công tác tổ chức kế toán tại các DNTM NVV
Bảng 4.4:

Bảng 4.9

Kết quả phân tích phương sai

51

Bảng 4.10

Kết quả phân tích hồi quy tuyến tính sử dụng phương pháp Enter

52

Bảng 4.11: Quy tắc ra quyết định

56

Bảng 4.12

58

Bảng tổng hợp kết quả kiểm định giả thiết


DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 : Mô hình yếu tố chất lượng kế toán

5

Hình 1.2 : Mô hình hệ thống thông tin thành công của Mc lean & Delon (1992)


54

Hình 4.2:

Tần số Histogram

55

Hình 4.3:

Mô hình kết quả nghiên cứu

57



1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong thời gian qua, các DNNVV Việt Nam đã khẳng định vị trí của mình
trong nền kinh tế với đặc thù năng động, linh hoạt và thích ứng nhanh với những thay
đổi của thị trường. Theo đánh giá của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam
(VCCI) khu vực DNNVV chiếm trên 97% tổng số DN cả nước, là động lực quan trọng
trong tạo việc làm, giúp huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển, góp phần
xóa đói, giảm nghèo ở địa phương cũng như hỗ trợ tích cực cho sự phát triển của các
thành phần kinh tế khác.
Thương mại tạo điều kiện để thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển. Thông qua
hoạt động thương mại trên thị trường, các chủ thể kinh doanh mua bán được sản

2. Mục tiêu nghiên cứu
 Mục tiêu tổng quát:
Đánh giá các nhân tố tác động đến công tác tổ chức kế toán trong các DN
thương mại NVV, nhằm đưa ra các kiến nghị, để giúp xây dựng tổ chức công tác kế
toán tại các DN này.
 Mục tiêu cụ thể:
-

Hệ thống hóa được cơ sở lý thuyết về công tác tổ chức kế toán tại các DN

thương mại NVV.
-

Nhận diện các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác tổ chức kế toán

tại các DN thương mại NVV.
-

Đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này đến chất lượng công tác

tổ chức kế toán tại các DN thương mại NVV.
-

Đưa ra các kiến nghị để giúp các DN thương mại NVV có thể tổ chức

xây dựng công tác kế toán phù hợp tại DN mình.
3. Câu hỏi nghiên cứu
Để công tác nghiên cứu đề tài được thực hiện hiệu quả, ta cần nghiên cứu và
phân tích một số câu hỏi sau:
-


Đề xuất những kiến nghị nhằm x ây dựng, tổ chức công tác kế toán

tại các DN này.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu được thực hiện thông qua hai giai đoạn chính là:
nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng
- Nghiên cứu định tính được thực hiện bằng phương pháp hệ thống để hệ
thống các vấn đề lý luận có liên quan, phương pháp tổng hợp, so sánh để tìm hiểu về cơ
sở lý luận cho công tác tổ chức kế toán trong DNNVV nói chung và ngành thương
mại nói riêng. Nội dung và kết quả của nghiên cứu sơ bộ được dùng làm cơ sở cho
việc xây dựng bảng thảo luận tay đôi, sau đó sẽ tiến hành hiệu chỉnh và bổ sung các
biến quan sát để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác tổ chức
kế toán ở các DN thương mại NVV. Kết quả nghiên cứu sơ bộ là bảng câu hỏi hoàn
chỉnh cho nghiên cứu chính thức.
- Nghiên cứu định lượng sử dụng trong giai đoạn nghiên cứu được tiến hành khảo sát
mẫu lựa chọn thông qua bảng câu hỏi. Dữ liệu sơ cấp thu thập thông qua khảo sát sẽ
sử dụng nhiều công cụ phân tích dữ liệu: thống kê mô tả, phân tích nhân tố khám
phá (EFA), kiểm định thang đo (Cronbach’s Alpha), phân tích hồi qui bội, t-test,
ANOVA. Bản câu hỏi do đối tượng tự trả lời là công cụ chính để thu thập dữ liệu với
phần mềm SPSS 22.0.
6. Kết cấu luận văn
Nội dung chính của luận văn được trình bày trong 5 chương


4
Chƣơng 1: Tổng quan đề tài nghiên cứu.
Chƣơng 2: Cơ sở lý luận về tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp thương
mại nhỏ và vừa.
Chƣơng 3: Phương pháp nghiên cứu.

7

Trình bày BCTC

9

Phát triển thị
trường tài chính

Cấu trúc
vốn

Chủ sở
hữu

Hệ
thuế

1

4

6

8

10

Chất lượng thông tin kế toán
(Nguồn: Naomi S. Soderstrom & Kevin Jialin Sun (2007))


Mối quan hệ của các yếu tố trong mô hình năm 1992
“Chất lượng hệ thống” và “chất lượng thông tin” ảnh hưởng riêng lẻ và ảnh
hưởng kết hợp đến cả “việc sử dụng hệ thống thông tin” và “sự hài lòng của
người sử dụng”.

-

Ngoài ra, “việc sử dụng hệ thống thông tin” có thể ảnh hưởng đến “sự hài lòng
của người sử dụng” (tích cực hay tiêu cực và ngược lại)

-

“Việc sử dụng hệ thống thông tin” và “sự hài lòng của người sử dụng” là tiền
thân trực tiếp của “nhân tố tác động liên quan cá nhân” và tác động này trên
thành tích cá nhân cuối cùng sẽ đẫn đến một số “tác động tổ chức”.


7

hệ thống

Việc sử dụng
hệ thống thông
tin

thông tin

Sự hài lòng của
người sử dụng


Kết quả của “sử dụng” và “sự hài lòng của người sử dụng”, tạo ra “lợi ích
ròng”


8
-

Khi “lợi ích ròng” là tích cực sẽ ảnh hưởng và cũng cố kết quả “sử dụng” và
“sự hài lòng của người sử dụng”. Ngược lại, khi “lợi ích ròng” là tiêu cực có
khả năng dẫn đến giảm sử dụng và không tiếp tục hệ thống.

thông tin

Ý định sử
dụng

Người
sử dụng
Lợi ích ròng

hệ thống
Sử dụng hài
lòng của người
sử dụng
dịch vụ

(Nguồn: Mc Lean & Delon (2003))
Hình 1.3: Mô hình hệ thống thông tin thành công của Mc Lean & Delon (2003)
1.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam

Quan tâm đến công tác kế
toán của chủ DN

Chất lượng tổ
chức công tác
kế toán tại
DNNVV trong
ngành xây
dựng

Phương tiện, cơ sở vất chất
tổ chức kế toán
(Nguồn : Huỳnh Nguyên Thanh Trúc(2015))
Hình 1.4: Mô hình các nhân tố tác động đến tổ chức công tác kế toán tại các
DNNVV trong ngành xây dựng của Huỳnh Nguyên Thanh Trúc (2015)
Nguyễn Thị Huyền Trâm, luận văn thạc sĩ Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
(2007): “Tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt
Nam”. Nghiên cứu đánh giá tình hình công tác tổ chức kế toán tại DNNVV ở Việt
Nam có tuân thủ quy định của Bộ Tài Chính không, so sánh quy định tại Quyết
định 144/2001/QĐ-BTC và Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Tác giả xác định chế độ
kế toán mới theo Quyết định 48 có đáp ứng được yêu cầu quản lý của DN và từ đó đề
xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các DN này.
Phạm Thị Thu Hà (2008), Công trình nghiên cứu khoa học Trường Đại học
Kinh tế Tp.HCM. “Tổ chức công tác kế toán trong DNNVV ở Việt Nam”.
Nghiên cứu nêu lên một số lý luận chung về nội dung tổ chức công tác kế toán


10
trong DN, thực trạng công tác kế toán cho DNNVV ở Việt Nam và đưa ra giải pháp
liên quan đến nội dung tổ chức công tác kế toán cho DNNVV.

11
công tác trong điều kiện ứng dụng CNTT tại các DN chế biến gỗ Bình Định được
thành công.
1.3. Nhận xét
Qua kết quả tổng quan các nghiên cứu trước đây, tác giả nhận thấy rằng các
nghiên cứu nước ngoài đều tập trung nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng chất lượng
thông tin kế toán. Các nghiên cứu trong nước liên quan đến công tác tổ chức kế toán
thường không đi theo hướng khám phá nhân tố tác động mà chỉ tập trung nghiên cứu
sâu về công tác tổ chức công tác kế toán bằng cách hệ thống các vấn đề lý luận có
liên quan, tiến hành khảo sát, so sánh, đối chiếu để tìm hiểu và đánh giá công tác kế
toán tại DN. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng tại các nghiên cứu này là nghiên
cứu định tính, nghiên cứu định lượng được sử dụng chủ yếu là phương pháp thống kê
mô tả, kiểm định T.Test.
Riêng đề tài “Đánh giá các nhân tố tác động đến tổ chức công tác kế toán tại
các DNNVV trong ngành xây dựng trên địa bàn Tp.HCM”. Nghiên cứu đưa ra được
các nhân tố tác động đến tổ chức công tác kế toán tại các DN xây dựng nhỏ và vừa trên
địa bàn Tp.HCM. Từ đó đưa ra mô hình các nhân tố tác động đến tổ chức công tác kế
toán tại DN xây dựng nhỏ và vừa; Nghiên cứu hướng đến mục tiêu là tìm hiểu rõ hơn
các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tổ chức công tác kế toán tại các DNNVV trong
ngành xây dựng.
Qua đó cho thấy nghiên cứu về đánh giá các nhân tố tác động đến công tác tổ
chức kế toán tại các DN thương mại NVV bằng phương pháp định lượng được thực
hiện với dữ liệu thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát và xử lý, phân tích bằng
phần mềm SPSS nhằm phân tích nhân tố, kiểm định thang đo và kiểm định sự phù
hợp của mô hình là vấn đề mới. Nghiên cứu này giúp các DN thương mại NVV hiểu
rõ hơn các yếu tố tác động đến công tác tổ chức kế toán, yếu tố nào tác động mạnh,
yếu tố nào tác động yếu, từ đó làm nền tảng cho việc xây dựng bộ máy kế toán cũng
như bộ máy của DN hiệu quả hơn. Giúp DN tối ưu được chi phí.
Về mặt lý luận và phương pháp, đề tài đóng vai trò như một nghiên cứu khám
phá, làm tiền đề cho các nghiên cứu tiếp.

nghiệp

Doanh nghiệp nhỏ

Doanh nghiệp vừa

Số lao

Tổng

Số lao

Tổng

động

nguồn vốn

động

nguồn vốn

siêu nhỏ

Khu vực
Nông, lâm nghiệp và 10
thủy sản

người 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200



Số lao động

đến người

100 tỷ đồng

đến

300 người

người 10 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 10 tỷ từ trên 50

trở xuống

trở xuống

người đến đồng đến 50 người
50 người

tỷ đồng

đến

100 người

(Nguồn : Nghị định 56/2009/NĐ-CP ngày 30/06/2009 của Thủ tướng Chính phủ)
Mục đích phân loại DNNVV như vậy, vừa là để triển khai các chủ trương,
chính sách trợ giúp phát triển DN; mặt khác để tăng cường quản lý nhà nước về trợ
giúp phát triển DNNVV ở nước ta. Việc phân loại này thể hiện sự đặc biệt coi trọng