Vn dng phng phỏp:
DY HC HP TC NHểM NH
TRONG GING DY MễN TON
a. Đặt vấn đề.
Trong daỵ toán hiện nay, phơng pháp dạy học hợp tác nhóm nhỏ cùng với
phơng pháp dạy học đặt và giải quyết vấn đề ngày càng đợc sử dụng rộng rãi và
tỏ ra có hiệu quả. Hai phơng pháp này đều có đặc điểm chung là yêu cầu học
sinh nghĩ nhiều hơn làm nhiều hơn (so với phơng pháp thuyết trình, đàm
thoại ....) bên cạnh đó phơng pháp dạy học hợp tác nhóm nhỏ còn có thêm một
đặc trng: học sinh cùng nhau thảo luận . Đây là mối quan hệ trò - trò đợc các
thầy cô nhắc nhiều hơn, tác động nhiều hơn trong những năm gần đây và đợc
các thầy cô đánh giá là rất cần thiết trong dạy học. Tuy nhiên khi dạy học bởi
phơng pháp hợp tác nhóm nhỏ đã nảy sinh một số vấn đề cần khắc phục. Chính
vì thế tôi muốn trao đổi với các đồng nghiệp một số kinh nghiệm khi vận dụng
phơng pháp này.
B. Giải quyết vấn đề .
I. Nghiên cứu ph ơng pháp dạy học hợp tác nhóm nhỏ
(Phần này trích trong tài liệu Đổi mới ph ơng pháp dạy học THCS của GS-TS
Trần Bá Hoành").
Lớp học đợc chia thành các nhóm nhỏ từ 4 đến 6 ngời. Tuỳ mục đích yêu
cầu của tiết học, các nhóm đợc phân chia ngẫu nhiên hoặc có chủ định trong cả
tiết học, các nhóm đợc giao cùng nhiệm vụ hay nhiệm vụ khác nhau. Trong
nhóm có thể phân công mỗi thành viên hoàn thành một phần việc. Trong nhóm
nhỏ, mỗi thành viên đều phải làm việc tích cực, không ỷ lại vào một vài ngời có
hiểu biết và năng động hơn. Các thành viên trong nhóm giúp đỡ nhau tìm hiểu
vấn đề trong không khí thi đua với các nhóm khác, kết quả làm việc của mỗi
nhóm sẽ đóng góp vào kết quả học tập chung của cả lớp. Đến khâu trình bày kết
quả làm việc của nhóm trớc toàn lớp, nhóm cử ra một đại diện hoặc có thể phân
công mỗi thành viên trình bày một nhiệm vụ nếu bài ra phức tạp.
-Cấu tạo của một tiết học (hoặc một buổi làm việc) theo nhóm có thể nh
sau:

cuối
3-1= 3+9-1) 2-2= 2+2 ?
3-2= 3+(-2) 2-1= 2+(-1)
3-3= 3+(-3) 2-0= 2+0
3-4= ? 2-(-1)= ?
3-5= ? 2-(-2)= ?
- yêu cầu một nhóm cử đại
diện báo cáo kết quả
- ? Muốn trừ số nguyên a
cho số nguyên b ta làm
thế nào.
Các em học sinh
trong nhóm đọc
kỹ , mỗi học sinh
làm một phần ,
th kí nhóm mang
kết quả ra giấy.
- Các nhóm trao
đổi phiếu cho
nhau rồi xác định
đúng sai.
10 phút
1, Làm việc chung cả lớp
+ Nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức.
+ Tổ chức các nhóm, giao nhiệm vụ.
+ Hớng dẫn làm việc theo nhóm.

2, Làm việc theo nhóm
+ Trao đổi ý kiến, thảo luận trong nhóm.
+ Phân công trong nhóm, từng cá nhân làm việc độc lập rồi trao đổi.

cho học sinh trình bày. Học sinh sử dụng phiếu học tập (phiếu học tập làm bằng
giấy đã in sẵn đề bài do giáo viên chuẩn bị) để trình bày lời giải, kết quả. Một
nhóm cử đại diện lên bảng trình bày vào một bảng phụ có sẵn các nhóm khác
trao đổi chéo phiếu để sửa sai thống nhất kết quả lời giải.
*Phòng học:
.Nếu lớp học có sơ đồ là:
1 - 2 -3- 4- 5 6 - 7 - 8 - 9
10-11-12-13 14-15-16-17
18-19-20-21 22-23-24-25
26-27-28-29 30-31-32-33
34-35-36-37 38-39-40-41
Ta kê bàn lại theo sơ đồ sau:
1 - 2 -3- 4- 5 6 - 7 - 8 - 9
10-11-12-13 14-15-16-17
18-19-20-21 22-23-24-25
26-27-28-29 30-31-32-33
34-35-36-37
38-39-40-41
Khi đó chia số học sinh của lớp thành các nhóm, mỗi nhóm gồm 4 hoặc 5
học sinh):
Nhóm
I
: 1 - 2 -3 N
II
: 4 - 5 N
III
: 6 - 7 N
IV
: 8 - 9
10-11 12-13 14-15 16-17

8 - 9 10-11 12-13
14-15 16-17 18-19
20-21 22-23 24-25
26-27 28-29 30-31
32-33 34-35 36-37
Sau đó chia số học sinh của lớp thành các nhóm tơng tự nh trên.
c.Đối tợng học sinh
Căn cứ vào sự tiếp thu của cả lớp giáo viên có thể chia lớp thành các
nhóm sao cho lực lợng" ở các nhóm đều nhau. Các nhóm có các hạt nhân
nh nhau sẽ tạo ra không khí thi đua giữa các nhóm, các hạt nhân này sẽ trao
đổi với các thành viên khác và ngợc lại các học sinh có thể trao đổi với bạn học
khá hơn mình, trong trờng hợp này giáo viên sẽ yêu cầu các học sinh trung bình
hoặc gần trung bình của nhóm báo cáo lời giải, kết quả. Nếu có thể sẽ yêu
cầu học sinh đó giải thích các bớc thực hiện.
Nếu lớp học phân chia các nhóm một cách ngẫu nhiên thì giáo viên quan
tâm nhiều hơn với nhóm có lực học không bằng các nhóm khác của lớp để hớng
dẫn và nắm bắt những sai lầm từ đó chủ động trong khâu xử lí kết quả.
Cũng căn cứ vào lực học của lớp mà ta lựa chọn SGK, các bài tập
SGK, SBT cho phù hợp. Nếu bài khó thì hoạt động nhóm sẽ mất nhiều thời gian,
nhiều học sinh sẽ mơ hồ, trừ khi giáo viên dẫn dắt cụ thể, hớng dẫn tỉ mỉ, nếu
vậy mối quan hệ trò - trò bị hạn chế trong nhóm. Nhiệm vụ giao mà đơn giản thì
sự hợp tác sẽ không phát huy nhiều, thà rằng không cho học sinh hoạt động
nhóm còn hơn .
2. Hình thức sử dụng ph ơng pháp hợp tác nhóm nhỏ
Quá trình nhận thức đợc một vấn đề nào đó, có lẽ học sinh phải trải qua
từng giai đoạn: xây dựng kiến thức; nhận dạng và củng cố khái niệm; rèn luyện
kĩ năng; nghiên cứu kiến thức có liên quan. Tơng ứng với các giai đoạn đó, ta có
thể chia ra làm 4 dạng hoạt động nhóm.
a. Dạng 1: Hoạt động nhóm giúp học sinh xây dựng kiến thức.
+ Mục đích : Hoạt động nhóm giúp học sinh phát hiện đợc những quy