BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

LÊ THỊ THÙY LINH

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG SỬ DỤNG
TRANG TIẾT BỊ Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN
PHỤ SẢN THANH HÓA
NĂM 2015
LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

HÀ NỘI 2016


BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

LÊ THỊ THÙY LINH

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG SỬ DỤNG
TRANG TIẾT BỊ Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN
PHỤ SẢN THANH HÓA
NĂM 2015
LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC
MÃ SỐ: 60 72 04 12
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Song Hà
Thời gian thực hiện: 07/2016 -11/2016

HÀ NỘI 2016

Chương 1. TỔNG QUAN ............................................................................... 3
1.1 MỘT SỐ NÉT ĐẠI CƯƠNG VỀ TRANG THIẾT BỊ Y TẾ................. 3
1.1.1 Khái niệm về trang thiết bị y tế ............................................................ 3
1.1.2. Phân loại trang thiết bị y tế ................................................................. 7
1.2 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TẠI BỆNH
VIỆN TUYẾN TỈNH ........................................................................................ 9
1.2.1 Các văn bản chính sách quy định về sử dụng trang thiết bị y tế.......... 9
1.2.2 Những thành tựu đã đạt được trong việc đầu tư đổi mới và nâng cao
hiệu quả sử dụng trang thiết bị y tế ở các bệnh viện trong nước. ................... 10
1.2.3 Những hạn chế trong sử dụng trang thiết bị y tế ở Việt Nam ............ 12
1.3. MỘT VÀI NÉT VỀ BỆNH VIỆN PHỤ SẢN THANH HÓA VÀ
THỰC TRẠNG SỬ DỤNG TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TẠI ĐÂY ................ 14
1.3.1. Một vài nét về Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa.................................. 14
1.3.2. Phòng Vật tư, thiết bị y tế Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa ............... 14
1.3.3. Một vài nét về thực trạng sử dụng trang thiết bị y tế tại bệnh viện Phụ
sản Thanh Hóa................................................................................................. 16
Chương 2. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG
NGHIÊN CỨU............................................................................................... 18
2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM
NGHIÊN CỨU ........................................................................................... 18
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu ........................................................................ 18
2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu...................................................... 18
2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU......................................................... 18
2.2.1 Thiết kế nghiên cứu ............................................................................ 18


2.2.2 Nội dung nghiên cứu .......................................................................... 18
2.2.3 Các biến số nghiên cứu ..................................................................... 20
2.2.4. Phương pháp thu thập số liệu ............................................................ 22
2.2.5. Phương pháp phân tích số liệu .......................................................... 22

BỆNH VIỆN PHỤ SẢN THANH HÓA......................................................... 44
4.2.1. Kết quả sử dụng TTBYT thông qua kế hoạch nhiệm vụ được giao tại
Bệnh viện Phụ sản năm 2015 .......................................................................... 44
4.2.2. Tần suất sử dụng một số TTBYT...................................................... 45
4.2.3. Khấu hao TTBYT tại Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa ...................... 45
4.2.4. Công tác sửa chữa, bảo dưỡng trang thiết bị .................................... 46
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT .......................................................................... 48
1. Kết luận: .................................................................................................. 48
2. Đề xuất .................................................................................................... 49
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................
PHỤ LỤC ...........................................................................................................


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TTBYT

Trang thiết bị y tế

TTB

Trang thiết bị

BV

Bệnh viện

NN

Nhà nước


Cơ cấu nhân lực phòng vật tư, thiết bị y tế Bệnh
viện Phụ sản Thanh Hóa
Nhóm các biến số phân tích cơ cấu DM TTBYT
Nhóm các biến số phân tích khai thác sử dụng 1
số TTBYT

Trang
8
9

15
20
21

Bảng 2.6

Phương pháp thu thập số liệu

22

Bảng 2.7

Các chỉ số nghiên cứu

24

Bảng 3.8

Bảng 3.9



32


bộ TTBYT trong Bệnh viện
Bảng 3.14

Bảng 3.15

Kết quả sử dụng trang thiết bị y tế qua việc thực
hiện nhiệm vụ tại Bệnh viện Phụ sản năm 2015
Tần suất sử dụng một số TTBYT qua việc thực
hiện nhiệm vụ năm 2015

33

34

Kết quả kiểm tra tỷ lệ khấu hao và mức
Bảng 3.16

khấu hao một số TTBYT tại bệnh viện

35

Phụ sản năm 2015

Bảng 3.17

Bảng 3.18

Hình 2.3

Sơ đồ tóm tắt nội dung nghiên cứu

19

Biểu đồ cơ cấu về số lượng, giá trị TTBYT theo
Hình 3.4

27
nguồn gốc xuất xứ


ĐẶT VẤN ĐỀ
Con người là nguồn tài nguyên quý báu nhất, là nhân tố quyết định sự
phát triển của đất nước, trong đó sức khỏe là vốn quý của mỗi con người và
toàn xã hội.
Vì vậy đầu tư cho sức khỏe là đầu tư cho sự phát triển chung của xã hội,
góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, mỗi gia đình. Để
thực hiện tốt chiến lược chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân trong giai
đoạn hiện nay không thể thiếu vai trò của thuốc và trang thiết bị y tế. Cùng
với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, trang thiết bị y tế ngày càng thể hiện
rõ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và chất lượng của công tác
khám chữa bệnh.
Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa là bệnh viện chuyên khoa hạng một
tuyến tỉnh với quy mô 500 giường bệnh. Cùng với sự phát triển về chuyên
môn, cơ sở hạ tầng thì trang thiết bị y tế phục vụ cho công tác khám chữa
bệnh ngày càng được quan tâm và đổi mới hơn. Phân tích thực trạng sử
dụng trang thiết bị tại Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa là hoạt động không
thể thiếu nhằm tìm ra những mặt tích cực, hạn chế và làm cho việc sử dụng

+ Chẩn đoán, theo dõi, điều trị, làm dịu hay phục hồi thương tổn
+ Kiểm tra, thay thế, điều chỉnh hoặc hỗ trợ công tác giải phẫu hay các
quy trình sinh lý khác
+ Hỗ trợ hoặc duy trì sự sống
+ Kiểm soát sự thụ thai
+ Khử trùng các thiết bị y tế
+ Cung cấp thông tin cho mục đích chẩn đoán y học bằng phương pháp
thử nghiệm trên cơ thể con người
Thiết bị y tế được dùng độc lập sẽ không phát huy được hiệu quả như
mong muốn trên cơ thể con người, cần phải phối hợp với các phương pháp
như: dược lý học, miễn dịch học hay trao đổi chất thì chức năng của chúng
mới được hoàn thiện hơn và đạt hiệu quả cao hơn [12].
*Theo Bộ y tế
Trang thiết bị y tế bao gồm các loại máy, thiết bị, dụng cụ, vật tư,
phương tiện vận chuyển chuyên dụng phục vụ cho công tác khám chữa bệnh,
chăm sóc, bảo vệ, sức khoẻ nhân dân.

3


1. Thiết bị y tế bao gồm: Các loại máy, thiết bị hoặc hệ thống thiết bị
đồng bộ phục vụ cho công tác chẩn đoán, điều trị, phục hồi chức năng, nghiên
cứu khoa học và đào tạo trong lĩnh vực y tế.
2. Phương tiện vận chuyển chuyên dụng bao gồm: Phương tiện chuyển
thương (Xe chuyển thương, xuồng máy ghe máy chuyển thương, xe ô tô cứu
thương). Xe chuyên dùng lưu động cho y tế (X quang, xét nghiệm lưu động,
chuyên chở vacxin...).
3. Dụng cụ, vật tư y tế gồm: Các loại dụng cụ, vật tư, hoá chất xét
nghiệm được sử dụng cho công tác chuyên môn trong khám chữa bệnh và
chăm sóc sức khoẻ.

Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ từ việc đầu tư, ứng dụng
các trang thiết bị kỹ thuật công nghệ cao: Đã thành công trong một số lĩnh
vực với trình độ ngang tầm trong khu vực và một số nước tiên tiến, tiết kiệm
cho xã hội hàng trăm tỷ đồng mỗi năm như: phẫu thuật nội soi, kỹ thuật can
thiệp nội mạch, ghép tạng, y học hạt nhân, ứng dụng sóng siêu cao tần, laze,
kỹ thuật bơm bóng đối xung động mạch chủ, siêu lọc máu, tuần hoàn ngoài cơ
thể, kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, nuôi cấy tế bào gốc sinh tinh để điều
trị vô sinh, xây dựng ngân hàng tế bào gốc và bước đầu có những nghiên cứu
cơ bản về biệt hóa tế bào gốc, ứng dụng tế bào gốc tạo máu tự thân và đồng
loại trong điều trị ung thư, tim mạch, xương khớp” (Nguồn Bộ Khoa học công
nghệ - Đánh giá hoạt động KHCN 2006-2010). Đầu tư trang thiết bị vào Bệnh
viện làm tăng chất lượng, an toàn, hiệu quả, sự hài lòng của người bệnh từ đó

5


góp phần cải thiện tình trạng sức khỏe của nhân dân. Cùng với kinh nghiệm
và kiến thức y học, trang thiết bị hiện đại sẽ giúp các bệnh viện:
+ Phát hiện sớm bệnh, chẩn đoán chính xác
+ Tăng hiệu quả điều trị
+ Rút ngắn ngày điều trị, hạn chế việc sử dụng thuốc, giảm chi phí
+ Hạn chế di chứng và góp phần giảm tỷ lệ tử vong
Vài thập kỷ trở lại đây cùng với sự phát triển vượt bậc của khoa học
kỹ thuật, nhiều thành tựu khoa học tiên tiến được áp dụng đã tác động tới
mọi mặt của nền kinh tế, trong đó có ngành trang thiết bị y tế. Các trang
thiết bị y tế ngày càng hiện đại, và ngày càng trở nên quan trọng quyết định
đến hiệu quả , chất lượng công tác khám chữa bệnh, chẩn đoán bệnh và
phục hồi chức năng.
Cùng với sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, đặc biệt trong giai
đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay, nhu cầu chăm sóc bảo vệ sức

nước, các loại viện trợ, quỹ phát triển khoa học và tự mỗi đơn vị mua sắm,
liên doanh liên kết, xã hội hóa.
Trang thiết bị y tế bao gồm nhiều loại khác nhau có tính năng sử dụng
khác nhau:
Loại thiết bị cá nhân: TTBYT được sử dụng tại tư gia (Homecare).
Đây là một phương cách vừa đáp ứng nhu cầu cấp bách vừa đặt nền tảng
cho một nền tảng y tế hiện đại.
Loại TTBYT đơn giản: Đây là loại thiết yếu đơn giản, dễ sử dụng,
kết hợp với các thiết bị khác được sử dụng trong bệnh viện, đặc biệt là đơn
vị y tế nhỏ.

7


Loại TTBYT chuyên dùng trong các bệnh viện yêu cầu người sử dụng
phải am hiểu kỹ thuật tính năng vận hành, kiểm tra theo dõi các thông số.
Loại thiết bị nghiên cứu: Đây là những thiết bị đáp ứng nhu cầu trong
các phòng nghiên cứu khoa học. Mặc dù hiệu quả kin tế không phát huy được
ngay nhưng đây là cách hỗ trợ và xây dựng một hướng phát triển lâu dài,
nhằm tăng cường năng lực cho bệnh viện.
Trang thiết bị y tế luôn đòi hỏi người sử dụng phải cập nhật và nâng
cao trình độ thường xuyên [6].
Dựa vào các công dụng của trang thiết bị y tế, ngày nay người ta có
thể phân loại trang thiết bị y tế bệnh viện ra 10 nhóm trang thiết bị chính
như sau: [3],[9]
Bảng 1.1 Bảng phân loại trang thiết bị bệnh viện
STT

Tên nhóm
Nhóm thiết bị chẩn đoán hình ảnh: Máy X-Quang các loại, máy cộng

thính giác, máy tán sỏi,....

8

Các thiết bị y tế phương đông như: Máy dò huyệt, máy châm cứu,...

9

Nhóm thiết bị y tế thường dùng ở gia đình: Huyết áp kế, nhiệt kế,...

10

Nhóm các thiết bị thông dụng phục vụ cho hoạt động của bệnh viện: Thiết
bị thanh tiệt trùng, máy giặt, xe ô tô cứu thương,...

8


Theo thông tư 13/2002/TT-BYT ra ngày 13/12/2002, các loại trang
thiết bị y tế được chia làm 4 loại tóm tắt trong Bảng 1.2
Bảng 1.2 Bảng phân loại trang thiết bị y tế theo thông tư
13/2002/TT-BYT của Bộ Y tế
STT

Tên nhóm
Thiết bị y tế: Các loại máy, thiết bị hoặc hệ thống thiết bị đồng bộ

1

phục vụ cho công tác chẩn đoán, điều trị, phục hồi chức năng,

9


Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/04/2006 của Chính phủ quy định
quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy,
biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập;
Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/05/2008 của Chính phủ về chính
sách khuyến khích xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục,
dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường;
Thông tư số 135/2011/TT-BTC ngày 31/12/2008 về việc hướng dẫn
thực hiện nghị định số 69/2008/ NĐ ngày 30/05/2008 của Chính phủ;
Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quyết định số 831/QĐ-TTg, ngày
10/06/2010, về thành lập ban chỉ đạo về trang thiết bị y tế;
Thông báo số 284/TB-VPCP, ngày 02/08/2013 về kết luận của Phó
Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại cuộc họp ban chỉ đạo về sử dụng trang
thiết bị y tế;
Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quyết định số 54/2014/QĐ-TTg, ngày
19/09/2014 về việc miễn thuế nhập khẩu đối với linh kiện nhập khẩu để sản
xuất, lắp ráp sản phẩm trang thiết bị y tế cần được ưu tiên nghiên cứu chế tạo.
1.2.2 Những thành tựu đã đạt được trong việc đầu tư đổi mới và
nâng cao hiệu quả sử dụng trang thiết bị y tế ở các bệnh viện trong nước
Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, ngành Y tế đã đầu tư nâng
cấp TTB cho các cơ sở thuộc các lĩnh vực: Y tế dự phòng, KCB, Y dược học
cổ truyền, đào tạo nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ sản xuất
thuốc và TTBYT. Đặc biệt các bệnh viện tuyến tỉnh đã triển khai ứng dụng
nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, sử dụng nhiều phương tiện hiện đại
trong khám bệnh, chữa bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc bảo vệ
sức khỏe nhân dân. Từng bước đổi mới công tác quản lý sắp xếp và tổ chức
lại hệ thống công ty, xí nghiệp sản xuất TTBYT, các viện nghiên cứu và
trường đào tạo, từng bước lập lại trật tự trong lĩnh vực kinh doanh, xuất nhập


11


và bước đầu đi vào xuất khẩu, các hãng sản xuất TTBYT nổi tiếng trên thế
giới đã đầu tư vào Việt Nam.
1.2.3 Những hạn chế trong sử dụng trang thiết bị y tế ở Việt Nam
* Những rào cản trong nhập khẩu trang thiết bị y tế
Việc đưa ra những quy định nhập khẩu trang thiết bị y tế nhằm mục đích
đảm bảo các thiết bị y tế trên thị trường đạt chất lượng, an toàn cho cộng
đồng. Đồng thời tạo ra sự thuận lợi cho đơn vị kinh doanh và quản lý. Song
trên thực tế trong quá trình triển khai các quy định có nhiều vướng mắc.
Đặc thù của cửa khẩu là chuyên xử lý những hàng hóa nhập khẩu tương
đối mới, trị giá rất cao và thời gian lưu kho (để thẩm định) không thể kéo dài
nhất là những TTBYT chuyển phát nhanh. Trong khi đó, những quy trình
kiểm tra cứ thay đổi (theo các thông tư hướng dẫn thực hiện). Quy định này
chưa hết hiệu lực đã có quy định khác thay thế. Dẫn đến nhân viên hải quan
gặp nhiều rắc rối khi thẩm định thiết bị y tế đó nằm trong danh mục không
phải xin cấp giấy phép nhập khẩu hay không? Do vậy, đòi hỏi phải có Nghị
định về việc nhập khẩu TTBYT mang tính pháp lý, cụ thể cao hơn để các
nhân viên căn cứ vào đó thực hiện [4].
Bên cạnh đó, nhiều mặt hàng TTBYT chưa có mã vạch để tính thuế, do
vậy nhân viên hải quan không biết các áp giá cho từng thiết bị như thế nào?
Hơn nữa, TTBYT thay đổi liên tục theo công nghệ và nhu cầu, việc xác định
đó là thiết bị mới hay cũ vô cùng khó khăn. Mà việc xác định đó lại liên quan
đến việc thiết bị đó có phải xin giấy cấp phép hay không? Những trường hợp
như vậy hải quan không còn cách nào khác là buộc doanh nghiệp phải liên hệ
với Vụ Trang thiết bị và công trình y tế (TTB và CTYT) xác minh [1].
Mặc dù doanh nghiệp mua về với mục đích dùng trong y tế và có ghi rõ
trong hồ sơ thiết bị, nhưng đơn vị hải quan vẫn yêu cầu giải trình qua nhiều

tế đang sử dụng tại các cơ sở y tế chưa được kiểm chuẩn, bảo dưỡng và sửa
13


chữa, không đủ nguồn vốn để đầu tư và đổi mới, nhiều địa phương không có
đủ kinh phí để mua vật tư tiêu hao. Trình độ của đội ngũ cán bộ chuyên môn
y tế chưa đủ để khai thác hết công suất trang thiết bị hiện có.
Năng lực của cán bộ kỹ thuật trang thiết bị y tế chưa đáp ứng kịp những
đổi mới về kỹ thuật và công nghệ. Chất lượng đào tạo, bố trí sử dụng nhân lực
chuyên sâu về kỹ thuật thiết bị y tế con thấp so với yêu cầu. Nhiều bệnh viện
tỉnh chưa có phòng vật tư - thiết bị y tế.
1.3. MỘT VÀI NÉT VỀ BỆNH VIỆN PHỤ SẢN THANH HÓA VÀ
THỰC TRẠNG SỬ DỤNG TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TẠI ĐÂY
1.3.1. Một vài nét về Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa
Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa là bệnh viện chuyên khoa hạng I tuyến
tỉnh ngành sản phụ khoa, sơ sinh, hỗ trợ sinh sản với quy mô 500 giường
bệnh. Bệnh viện có 11 khoa lâm sàng, 06 khoa cận lâm sàng và 07 phòng
chức năng.
1.3.2. Phòng Vật tư, thiết bị y tế Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa
Tháng 6 năm 2013 tổ vật tư, thiết bị y tế được tách ra khỏi khoa Dược
thành lập phòng Vật tư, thiết bị y tế. Hiện nay phòng có 10 cán bộ nhân viên.

14


Bảng 1.3 Cơ cấu nhân lực phòng vật tư, thiết bị y tế Bệnh viện Phụ
sản Thanh Hóa
Trình độ

Số lượng

Hóa được thể hiện ở hình 1.3.

Ban lãnh đạo

Tổ kỹ thuật

Tổ kho

Tổ
Thống kê

Hình 1.2 Sơ đồ tổ chức phòng Vật tư, thiết bị y tế Bệnh viện
Phụ Sản Thanh Hóa
Chức năng, nhiệm vụ phòng Vật tư, thiết bị y tế
*Chức năng:
Phòng Vật tư, thiết bị y tế chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc Bệnh
viện và chịu trách nhiệm toàn bộ công tác vật tư thiết bị y tế trong bệnh viện.
15