PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG MẦM NON SỐ 1

-----------------------˜ & ™-----------------------------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP KẾT HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG, GIA ĐÌNH VÀ
XÃ HỘI NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHĂM SÓC, NUÔI
DƯỠNG, GIÁO DỤC TRẺ MẦM NON
-----------------------------------------

Người thực hiện: Hồ Thị Vinh
Chức vụ: Hiệu trưởng
Tổ chuyên môn: Mẫu giáo

Tân Uyên, tháng 3 năm 2012
1


PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, có
vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát
triển của nhân cách con người. Chính vì thế, hầu hết các quốc gia và các tổ chức
quốc tế đều xác định giáo dục mầm non là một mục tiêu quan trọng của giáo dục
cho mọi người. Thụy Điển coi giai đoạn mầm non là “Thời kỳ vàng của cuộc
đời''. Chăm sóc giáo dục trẻ ở tuổi mầm non là việc làm hết sức quan trọng và cần
thiết; công việc đó đòi hỏi phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình
và xã hội để tạo ra một môi trường giáo dục thống nhất và thuận lợi, đây cũng là
một nguyên tắc cơ bản được quán triệt trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm
non. Điều 93 Luật Giáo dục 2005 khẳng định“Nhà trường có trách nhiệm chủ

nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non” ở trường Mầm
non số 1 thị trấn Tân Uyên - HuyÖn T©n Uyªn.
II. Phạm vi, đối tượng và phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu công tác chỉ đạo “Kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã
hội nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ” ở trường
Mầm non số 1 thị trấn Tân Uyên.
Nghiên cứu nội dung và biện pháp chỉ đạo kết hợp giữa nhà trường, gia
đình và xã hội nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Mầm non trong
2 năm học trước tại trường Mầm non Thân Thuộc; tiếp tục nghiên cứu, vận dụng
trong năm học 2011- 2012 tại trường Mầm non số 1 thị trấn Tân Uyên.
Để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp kết hợp giữa
nhà trường, gia đình, xã hội nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
mầm non” tôi đã sử dụng phối hợp các phương pháp: Phương pháp nghiên cứu
lý luận (Tìm đọc sách và tài liệu có liên quan để xây dựng cơ sở lý luận cho đề
tài nghiên cứu); phương pháp nghiên cứu thực tiễn; phương pháp quan sát sư
phạm; phương pháp trò chuyện; phương pháp thống kê toán học.
IV. Mục đích nghiên cứu:

3


Làm rõ vấn đề lý luận của công tác kết hợp giữa nhà trường, gia đình và
xã hội nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ.
Dựa vào tình hình thực tiễn, đề tài phân tích thực trạng về công tác kết
hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc,
nuôi dưỡng, giáo dục trẻ trường Mầm non.
Đưa ra những giải pháp nhằm khai thác các tiềm năng về nguồn lực, vật
lực, tài lực trong xã hội. Phát huy có hiệu quả các nguồn lực tạo điều kiện cho
các hoạt động giáo dục trong nhà trường phát triển, nâng cao chất lượng chăm
sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ trong trường Mầm non.

của những người thân trong gia đình và trường Mầm non, đặc biệt là sự chăm
sóc giáo dục tận tình của cô giáo Mầm non.
Giáo dục gia đình có ưu thế hơn xã hội và giáo dục nhà trường vì nó xuất
phát từ tình cảm và thông qua tình cảm, có khi không cần lời nói mà chỉ cần qua
thái độ, việc làm, cách đối xử trong gia đình, gia đình là một tổ ấm đảm bảo điều
kiện an toàn cho trẻ nhỏ phát triển. Nhân cách của đứa trẻ phụ thuộc một phần
vào nề nếp gia đình, giáo dục phải được bắt đầu từ gia đình rồi mới đến nhà
trường và xã hội. Gia đình là cơ sở hết sức quan trọng cho sự hình thành nhân
cách của mỗi con người từ nhỏ đến khi trưởng thành và về sau.
Ngày nay xã hội đã xác định giáo dục con cái là trách nhiệm của gia đình,
như điều 64 Hiến pháp nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định
“Cha mẹ có trách nhiệm nuôi dạy con trở thành người công dân tốt, con cháu
có bổn phận kính trọng và chăm sóc ông, bà, cha, mẹ”. Với một nguồn tình cảm
tự nhiên các gia đình đã thực hiên chức năng giáo dục con cái một cách tích cực
với mong muốn có những đứa con khoẻ mạnh, thông minh, ngoan ngoãn, lớn
lên là người công dân tốt có ích cho gia đình và xã hội.
Maraken đã khẳng định: “Những gì bố mẹ làm được cho con trước 5 tuổi
đó là đã đạt 90% kết quả của quá trình giáo dục”.

5


2. Vị trí, nhiệm vụ của trường Mầm non trong việc nuôi dưỡng, chăm
sóc, giáo dục trẻ.
Có thể nói giáo viên mầm non là người đặt viên gạch đầu tiên xây dựng
nền móng cho sự phát triển nhân cách của trẻ. Theo su thế tiến bộ của thời đại
đây là khâu đầu tiên của quả trình giáo dục thường xuyên cho mọi người, những
năm đầu của cuộc đời trẻ nhỏ có tầm quan trọng đặc biệt, đó là thời kỳ mà sự
tăng trưởng và phát triển rất nhanh, nhân cách bắt đầu được hình thành; khối
lượng thu hoạch đạt được rất lớn khiến chúng ta có thể coi sự thành đạt trong

sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ và trang bị những kiến thức cơ bản
nhất định, chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1. Kết hợp giữa nhà trường và gia đình
sẽ tạo ra môi trường thuận lợi và thống nhất về nội dung, phương pháp, cách tổ
chức chăm sóc trẻ ở lớp cũng như ở nhà, tránh được sự trái ngược về cách thức
tác động đến trẻ, nâng cao hiệu quả nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ.
II. Thực trạng của đề tài
1. Thực trạng:
Năm học 2011-2012 được sự phân công UBND, Phòng Giáo dục và Đào
tạo huyện Tân Uyên bản thân tôi được điều động về công tác tại trường Mầm
non số 1 thị trấn Tân Uyên. Trường có 2 điểm trường cách nhau 1,5 km; địa bàn
tương đối rộng gồm 9 khu phố. Thị trấn Tân Uyên là nơi sinh sống của 10 dân
tộc gồm: Thái, Kinh, Mông, Khơ Mú, Dao, Lào, Dáy...Trong đó, người Kinh
chiếm số đông với gần 58%. Mặc dù là trường thị trấn thuộc trung tâm huyện
nhưng phần đa học sinh là con em công nhân Công ty trà, nông dân, buôn bán;
và một điểm trường 100% học sinh là dân tộc thiểu số nên phần do mải lo toan
cuộc sống gia đình, phần nhận thức về ngành học Mầm non của một số phụ
huynh còn hạn chế bởi vậy chưa thực sự quan tâm tới việc chăm sóc, nuôi dạy
trẻ còn phó mặc cho nhà trường; đóng góp bữa ăn cho trẻ tại trường chưa đủ nhu
cầu dinh dưỡng cho trẻ….
Tìm hiểu những năm qua cho thấy công tác phối kết hợp giữa nhà trường,
gia đình và xã hội của trường Mầm non số 1 thị trấn Tân Uyên đã được quan tâm
và bước đầu đạt những kết quả nhất định. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy quá trình
triển khai công tác này còn tồn tại nhiều vấn đề cần phải giải quyết. Để đẩy
7


mạnh hơn nữa công tác phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm
nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non cần sử dụng một cách đồng
bộ các giải pháp khác nhau.
Với việc vận dụng có hiệu quả kinh nghiệm chỉ đạo “Kết hợp chặt chẽ


8


Năm học 2010 -2011 nhà trường có 90% học sinh được ăn bán trú với
hình thức nấu ăn, mức ăn 8000 đồng/ngày/1 trẻ; 10% học sinh ăn cơm cặp lồng.
Đến năm 2011 -20112 đã có 100% học sinh ăn bán trú với hình thức nấu ăn,
mức ăn nâng lên 12000 đồng/ngày/1 trẻ; chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ngày
được nâng cao.
Cụ thể:
Chất lượng chăm sóc
Năm học

CNBT

273
2010 - 2011

29

(90,4%) (9,6%)
310

2011 - 2012

SDDV

18

(94,5%) (5,5%)

284

(90,1%) (9,9%) (90,1%) (85,4%) (90,4%)
307

21

(93,5%) (6,5%)

315
(96%)

310

(94%)

312

(94,5%) (95,1%)

326
(99,4)

* Về cơ sở vật chất:
- Các lớp đều được cấp bộ đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy học tối thiểu theo
độ tuổi đáp ứng yêu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng và học tập của học sinh.
- 100% học sinh có đủ đồ dùng học tập, đồ dùng vệ sinh cá nhân.
- Các lớp trang trí đẹp phù hợp chủ đề và môi trường giáo dục.
- Bếp ăn được trang cấp đầy đủ dụng cụ phục vụ công tác nuôi dưỡng.
- Nhà trường được cấp đất chuẩn bị xây dựng trường theo quy hoạch mới

giáo viên, đoàn thể xã hội và cộng đồng.
Tổ chức cho cán bộ giáo viên học tập các Chỉ thị Nghị quyết của Trung
ương, Nghị quyết của tỉnh và chính sách phát triển giáo dục Mầm non, kế hoạch
thực hiện đề án phổ cập cho trẻ năm tuổi giai đoạn 2010 - 2015. Tiếp tục tăng
cường công tác giáo dục tư tưởng chính trị cho đội ngũ giáo viên gắn liền với
việc học tập “Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh”. Qua việc học tập các Nghị quyết
cán bộ giáo viên nhận thức sâu sắc quan điểm chủ trương chính sách của Đảng
và Nhà nước về giáo dục Mầm non đồng thời thấy rõ vị trí, nhiệm vụ quan trọng
10


của bậc học mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân, từ đó nâng cao ý thức
trách nhiệm trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ đáp ứng yêu cầu đổi
mới của giáo dục Mầm non hiện nay.
Xây dựng kỷ cương, nề nếp nhà trường; xây dựng môi trường giáo dục
khoa học lành mạnh phù hợp với giáo dục Mầm non.
Tăng cường công tác Đảng trong nhà trường, lấy Chi bộ Đảng là hạt nhân
chính trị giúp đội ngũ giáo viên nắm bắt nhanh nhất các quan điểm của Đảng về
giáo dục mầm non; đồng thời giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ.
Nâng cao hiệu lực của tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên; thực hiện
cuộc vận động “Kỷ cương, tình thương, trách nhiệm”, “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh”; xây dựng tập thể đoàn kết.
Khi cán bộ, giáo viên nhà trường hiểu, nhận thức rõ vai trò, nhiệm vụ của
mình, của ngành học thì chính họ là những tuyên truyền viên tuyên truyền tới
phụ huynh học sinh, cộng đồng và toàn xã hội về ngành học. Từ đó nâng cao
trách nhiệm, phối hợp giũa nhà trường, gia đình và xã hội nâng cao chất lượng
chăm sóc giáo dục trẻ.
Bản thân tôi nhận thấy giáo dục Mầm non khác với các bậc học khác
trong hệ thống giáo dục quốc dân: Giáo dục Mầm non gắn liền với dân, sự tồn
tại, phát triển hay tụt hậu phụ thuộc vào sự phối kết hợp chặt chẽ giữa nhà

Ví dụ: - Tuyên truyền về một số bài học trong tháng: Làm quen với Toán,
Chữ Cái, Thơ, Truyện, Môi trường xung quanh, kết hợp góc chơi: Bé tập làm
bác sĩ, an toàn giao thông .
- Tuyên tuyền về chăm sóc bảo vệ sức khoẻ cho học sinh theo giai đoạn,
theo mùa, một số thức ăn phù hợp giáo dục dinh dưỡng và sức khoẻ, vệ sinh an
toàn thực phẩm, đề phòng ngộ độc thức ăn, phòng chống các bệnh thường gặp ở
trẻ, kết quả khám sức khoẻ và theo dõi biểu đồ định kỳ.
- Tuyên truyền về các hoạt động của cô và cháu trong trường, lớp.
- Trưng bày một số sản phẩm tạo hình cô và cháu tự làm như: vẽ, nặn, cắt,
xé, dán....
12


- Các nội dung tuyên truyền được thay đổi theo mùa, theo tháng nên gây
được sự chú ý và để phụ huynh nắm bắt được nhiều thông tin mới.
- Thống nhất với các bậc phụ huynh của nhóm lớp về nội quy, nề nếp,
những yêu cầu về đồ dùng, đồ chơi, đồ dùng phục vụ các chuyên đề cần có của
trẻ ở trường để cùng kết hợp thực hiện.
Tối thiểu 3 lần /năm (họp toàn thể) và các hình thức khác ngoài các cuộc
họp đã định cần chủ động tuyên truyền qua góc tuyên truyền, qua sinh hoạt hàng
ngày, qua các sản phẩm của trẻ và nhiều hình thức khác.
* Lãnh đạo nhà trường và giáo viên:
Cần chủ động về phương tiện tuyên truyền, nội dung tuyên truyền sao cho
sát với yêu cầu của từng thời điểm, tạo hiệu quả cao nhất.
3. Tuyên truyền qua thông tin đại chúng:
Nhà trường có hệ thống loa đài thường xuyên mở nhạc để cho các cháu
tập thể dục buổi sáng và mở băng nhạc thiếu nhi, những băng cô hát cho trẻ
nghe, băng trẻ thơ hát chúng tôi đã sắp xếp thời gian để mở băng tuyên truyền
và đọc tin bài viết qua loa phát thanh vào giờ đón, trả trẻ phụ huynh đưa đón con
vào các ngày thứ 3 và thứ 5.

ăn, phòng ngủ, khu vệ sinh phải thoáng mát, sạch sẽ. Khuôn viên của Trường
phải đủ rộng để tạo dựng được một khu vui chơi rộng rãi, an toàn. Trong việc
nuôi dưỡng, nhà trường phải thực hiện nghiêm túc các chế độ sinh hoạt của trẻ
theo qui định của Bộ Gáio dục và Đào tạo, phải nuôi dưỡng trẻ theo khoa học
như: Cung cấp cho trẻ đủ năng lượng phù hợp với từng độ tuổi; cân đối các chất
protit, lipit, gluxit, các vitamin và khoáng chất, cân đối năng lượng cần cung cấp
cho trẻ trong các bữa ăn trong ngày; phấn đấu giảm tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng và tỉ
lệ trẻ béo phì. Trong việc dạy dỗ phải thực hiện đúng nội dung, chương trình các
lĩnh vực phát triển để cung cấp cho trẻ những tri thức ban đầu về thế giới xung
quanh, giúp trẻ phát triển được các phẩm chất nhân cách phù hợp với yêu cầu
của xã hội. Trên cơ sở đó, chuẩn bị cho trẻ những tiền đề cần thiết để bước vào
học lớp một và các lớp tiếp theo một cách thuận lợi.

14


Nhà trường thực hiện phương châm “Trăm nghe không bằng được thấy,
được nhìn, được trực tiếp quan sát”. Do đó nhà trường đã có những yêu cầu cụ
thể với các lớp như sau:
Các lớp mẫu giáo mời phụ huynh tham dự ít nhất 2 tiết học/1 học kỳ.
(việc tổ chức không bắt buộc phải có 100% phụ huynh tham gia một lần nhưng
tối thiểu/ 1 học kì hoặc /1 chủ điểm mỗi phụ huynh được dự 1 lần, sau mỗi lần
dự, hoặc 1 đợt dự giáo viên và phụ huynh sẽ giành 1 khoảng thời gian nhất định
để cùng trao đổi, thống nhất, cùng có trách nhiệm bồi dưỡng chăm sóc con em
mình đặc biệt trong việc đáp ứng yêu cầu về đồ dùng học tập, đồ chơi và sưu
tầm các vật liệu thiên nhiên sẵn có bổ sung thêm đồ chơi cho trẻ.
Tham mưu cho ban phụ huynh chia nhóm 3 lần/tháng đến kiểm tra công
tác vệ sinh an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn của trẻ. Với cách làm này
cán bộ giáo viên nhà trường cũng nâng cao ý thức trách nhiệm hơn trong công
việc và phụ huynh qua kiểm tra thấy chất lượng bữa ăn của trẻ tại trường đảm

học sinh và cán bộ giáo viên để xác định nắm bắt điều trị kịp thời bệnh tật, sau
đó giáo viên chủ nhiệm trao đổi cụ thể với phụ huynh về tình trạng sức khoẻ của
các cháu, đồng thời tuyên truyền một số bệnh thường gặp ở trẻ và cách phòng
tránh một số bệnh, phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ. Chính vì vây mà tỷ lệ
trẻ suy dinh dưỡng giảm so với năm trước là 4,1%.
- Toàn thể khu phố:
Khu phố là nơi gắn các mối quan hệ gần gũi nhất với nhà trường. Để làm
tốt công tác kết hợp ở đây đạt hiệu qủa tôi đã làm việc với cán bộ khu phố về kế
hoạch tuyên truyền kiến thức nuôi dạy con cho mọi người dân cùng biết và thực
hiện, đặc biệt là phụ huynh có con ở độ tuổi Mầm Non. Khi họ đã hiểu được
biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ, biết rõ hơn về các hoạt động trong nhà tr ường
thì việc huy động học sinh đến trường, duy trì tỉ lệ học sinh đi học chuyên cần sẽ
thuận lợi hơn và công tác vận động nhân dân đóng góp xây dựng cơ sở vật chất,
tu sửa trường lớp cũng dễ dàng hơn.

16


Ví dụ: Như điểm trường 24 là điểm trường có 100% học sinh dân tộc với
cách làm như trên được sự ủng hộ của cán bộ khu phố, nhân dân và phụ huynh
học sinh công tác huy động học sinh ra lớp đạt 100% kế hoạch giao, tỉ lệ học
sinh đi học chuyên cần đạt 95%, cao hơn năm học trước 4,2%; phụ huynh đóng
góp để nấu ăn tại trường cho trẻ thay trước đây mang cơm cặp lồng; phụ huynh
tích cực tham gia đóng góp quỹ "Khuyến học".
6. Xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ:
Lê nin dạy: “Cái quyết định trong nhà trường không phải là chương trình,
sách giáo khoa mà là đội ngũ thầy, cô giáo”. Đội ngũ giáo viên là nguồn lực quý
báu, có vai trò quyết định đến chất lượng giáo dục trong nhà trường. Xây dựng
và bồi dưỡng đội ngũ là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, là thực hiện quan điểm
“Giáo dục là quốc sách hàng đầu”.

- Các lớp có đủ đồ dùng phục vụ sinh hoạt, học tập của trẻ; bếp ăn đảm
bảo yêu cầu nuôi dưỡng.
- Phụ huynh học sinh tham gia đóng góp quỹ khuyến học với số tiền là
92.150.000 đồng (Chín mươi hai triệu một trăm năm mươi nghìn đồng).

18


PHẦN KẾT LUẬN
I. Những bài học kinh nghiệm:
Với điều kiện thực tế hiện nay muốn làm tốt sự phối kết hợp này không
phải đơn giản mà rất phức tạp, vì nó đụng chạm đến thời gian, kinh tế, đặc biệt
là đụng chạm đến thói quen nhận thức từ thời bao cấp nhiều năm nay của một số
người dân chưa thay đổi. Bởi vậy chúng ta không được nóng vội mà phải làm
từng bước một, trước hết là nhận thức tư tưởng và người quản lý phải biết kết
hợp tốt các thành viên trong nhà trường. Thiết lập chặt chẽ mối quan hệ giữa nhà
19


trường, đoàn thể, cơ quan, chính quyền địa phương nhằm tạo ra các mối quan hệ
thuận lợi cho sự phát triển đồng bộ về vật chất lẫn tinh thần. Khi tham mưu phải
kiên trì, bền bỉ tạo được niềm tin cho lãnh đạo và nhân dân, phụ huynh học sinh
- Vận dụng linh hoạt giữa lý thuyết và thực tiễn, phát huy trách nhiệm, huy
động tối đa các nguồn lực.
- Tăng cường công tác tuyên truyền về ngành học bằng nhiều hình thức
cho phụ huynh học sinh, cộng đồng, lãnh đạo địa phương.
- Tổ chức các hoạt động thiết thực, tranh thủ sự quan tâm của các cấp, các
ngành, cộng đồng xã hội, phụ huynh học sinh...
- Phối hợp với các ban nghành đoàn thể.
Thực hiện tốt các biện pháp đã đưa ra trong phần “Giải pháp thực hiện”


PHẦN MỞ ĐẦU:

01

I. Lý do chọn đề tài

02

II. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

03

III. Mục đích nghiên cứu

03

IV. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

03

PHẦN NỘI DUNG

04

I. Cơ sở lý luận

04

1. Chức năng của gia đình trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ.

08

1. Nâng cao nhận thức vai trò vị trí ngành học mầm non cho đội ngũ

08

giáo viên, đoàn thể xã hội và cộng đồng.
2. Xây dựng kế hoạch, nội dung, hình thức để tuyên truyền với các gia

09

đình và đoàn thể xã hội.
3. Tuyên truyền qua thông tin đại chúng

10

4. Nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục tạo niềm tin

11

tưởng của các bậc phụ huynh, đoàn thể xã hội.
5 Phối hợp với các ban ngành đoàn thể

12

6 Xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ

13

IV. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm