ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN NGỌC VĨNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN TIẾNG ANH CẤP THCS
Ở HUYỆN ĐOAN HÙNG - TỈNH PHÚ THỌ
THEO ĐỀ ÁN DẠY VÀ HỌC NGOẠI NGỮ 2020

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN NGỌC VĨNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN TIẾNG ANH CẤP THCS
Ở HUYỆN ĐOAN HÙNG - TỈNH PHÚ THỌ
THEO ĐỀ ÁN DẠY VÀ HỌC NGOẠI NGỮ 2020
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN ĐỨC SƠN


nghiệp của em,; các đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên dạy tiếng Anh tại các
trường THCS huyện Đoan Hùng - Tỉnh Phú Thọ, cùng các bạn đồng nghiệp
và gia đình đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện để em hoàn thành việc học tập,
thu thập và xử lý thông tin phục vụ quá trình nghiên cứu của mình.
Do điều kiện nghiên cứu còn hạn chế, trong luận văn không tránh khỏi
thiếu sót, em rất mong tiếp tục nhận được sự chỉ dẫn và đóng góp ý kiến của
các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Em xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2016
Tác giả

Nguyễn Ngọc Vĩnh

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN ................................................ iv
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ ............................................................. v
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ..................................................................................... 4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .............................................................. 4
4. Giả thuyết khoa học ...................................................................................... 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 5
6. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................... 5
7. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 5

1.6. Những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động BDGV
tiếng Anh cấp THCS ............................................................................. 35
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN TIẾNG ANH THCS Ở HUYỆN ĐOAN HÙNG - TỈNH
PHÚ THỌ THEO ĐỀ ÁN DẠY VÀ HỌC NGOẠI NGỮ 2020.................... 36

2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hoá - xã hội và giáo dục THCS của
huyện Đoan Hùng ................................................................................. 36
2.1.1. Về địa lí và phát triển kinh tế xã hội ..................................................... 36
2.1.2. Thực trạng giáo dục THCS huyện Đoan Hùng - Tỉnh Phú Thọ ........... 37
2.2. Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh cấp THCS ở
huyện Đoan Hùng ................................................................................. 42
2.2.1. Số lượng cán bộ, giáo viên, nhân viên và trình độ đào tạo ................... 42
2.2.2. Trình độ đội ngũ giáo viên Tiếng Anh.................................................. 43
2.2.3. Nhận thức của giáo viên về dạy học tiếng Anh .................................... 46
2.2.4. Thực hiện chương trình, nội dung sách giáo khoa ................................ 46
2.2.5. Phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh của giáo viên ......................... 47

iv


2.2.6. Sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học môn tiếng Anh ............................... 48
2.2.7. Phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn tiếng Anh ......... 49
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh cấp
THCS ở huyện Đoan Hùng ................................................................... 49
2.3.1. Thực trạng định hướng chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng giáo viên
tiếng Anh ở trường THCS huyện Đoan Hùng ...................................... 49
2.3.2. Thực trạng bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và quản lý công tác bồi
dưỡng giáo viên tiếng Anh cấp THCS ở huyện Đoan Hùng theo
Đề án dạy và học ngoại ngữ 2020 ......................................................... 50

3.2.5. Đánh giá kết quả bồi dưỡng .................................................................. 92
3.2.6. Sử dụng kết quả đánh giá công tác bồi dưỡng vào hồ sơ giáo viên...... 94
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .............................................................. 95
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết, hợp lý và tính khả thi của các biện pháp
đề xuất ................................................................................................... 95
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 96
1. Kết luận ....................................................................................................... 98
2. Kiến nghị ..................................................................................................... 98
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 104
PHỤ LỤC

vi


CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
BD

: Bồi dưỡng.

BDGV

: Bồi dưỡng giáo viên.

CSVC

: Cơ sở vật chất.

ĐANN 2020

: Đề án ngoại ngữ 2020



DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng:
Bảng 2.1.

Đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh THCS huyện Đoan Hùng năm
học 2014-2015 ............................................................................ 45

Bảng 2.2.

Tầm quan trọng của công tác BDGV dạy tiếng Anh.................. 51

Bảng 2.3.

Tổng hợp kết quả khảo sát, đánh giá năng lực tiếng Anh giáo
viên phổ thông tỉnh Phú Thọ ...................................................... 54

Bảng 2.4.

Tổng hợp kết quả khảo sát, đánh giá năng lực tiếng Anh giáo
viên Tiểu học, THCS huyện Đoan Hùng .................................... 54

Bảng 3.1.

Ma trận bài kiểm tra 1 tiết môn tiếng Anh ................................. 80

Bảng 3.2.

Mức độ hợp lý và tính khả thi của các biện pháp ....................... 96

bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ thông, là một bộ phận không thể
thiếu của học vấn phổ thông.
Môn Tiếng Anh ở trường phổ thông cung cấp cho học sinh một công cụ
giao tiếp mới để tiếp thu những tri thức khoa học, kĩ thuật tiên tiến, tìm hiểu các
nền văn hóa đa dạng và phong phú trên thế giới, dễ dàng hội nhập với cộng
đồng quốc tế.
Với đặc trưng riêng, môn tiếng Anh góp phần cải tiến phương pháp dạy
học, lồng ghép và chuyển tải nội dung của nhiều môn học khác ở trường phổ
thông. Cùng với các môn học và hoạt động giáo dục khác, môn tiếng Anh góp
phần hình thành và phát triển nhân cách học sinh, giúp cho việc thực hiện mục
tiêu giáo dục toàn diện ở trường phổ thông.
1.2. Nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả dạy và học môn tiếng
Anh là đội ngũ giáo viên. Trong những năm qua, việc dạy học tiếng Anh ở các
trường THCS đã đạt được những kết quả nhất định, chất lượng giảng dạy môn
tiếng Anh ở các trường THCS được nâng lên rõ rệt. Tuy nhiên, vẫn còn một số
1


bất cập, tồn tại như học sinh chủ yếu nắm vững kiến thức ngữ pháp nhưng các
kỹ năng nghe, nói, khả năng giao tiếp còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân chính
của tình trạng trên là do chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh chưa đáp ứng
được các yêu cầu đổi mới theo Đề án dạy và học ngoại ngữ 2020. Đội ngũ giáo
viên đạt chuẩn về đào tạo song chuẩn nghề nghiệp và năng lực ngoại ngữ còn
khiêm tốn. Trình độ ngôn ngữ, tin học và năng lực nghề nghiệp của giáo viên
không đồng đều, chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu đổi mới nội dung và phương
pháp dạy học ngoại ngữ hiện nay theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT; một số giáo
viên lớn tuổi còn chậm và bảo thủ trong việc đổi mới phương pháp. Giáo viên
dạy ngoại ngữ được đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau, chủ yếu là đào tạo
không chính quy cho nên năng lực ngoại ngữ còn hạn chế. Nội dung và phương
pháp dạy học còn nặng tính truyền thống, lạc hậu, thiên về dạy ngữ pháp, từ

do chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh ở các trường Trung học cơ sở còn
nhiều hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu về chuẩn ngoại ngữ theo khung
tham chiếu năng lực ngoại ngữ (KTCNLNN) chung châu Âu. Ngày 30 tháng 9
năm 2008, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 1400/QĐ-TTg về
việc phê duyệt Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân
giai đoạn 2008 - 2020” với mục tiêu chung là: Đổi mới toàn diện việc dạy và học
ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trình dạy và học
ngoại ngữ mới ở các cấp học, trình độ đào tạo, nhằm đến năm 2015 đạt được một
bước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực, nhất
là đối với một số lĩnh vực ưu tiên; đến năm 2020 đa số thanh niên Việt Nam tốt
nghiệp trung cấp, cao đẳng và đại học có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc lập,
tự tin trong giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập, đa ngôn ngữ,
đa văn hóa; biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục vụ
sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước [10].
Theo Đề án, giáo viên dạy ngoại ngữ phải có năng lực ngôn ngữ giảng
dạy cao hơn trình độ chung của cấp dạy hai bậc. Tuy nhiên, trên thực tế thông
qua các đợt khảo sát, số giáo viên THCS đạt chuẩn theo yêu cầu của
KTCNLNN chung châu Âu đạt tỷ lệ rất thấp. Điều này đặt ra yêu cầu đối với
các trường THCS cần tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
tiếng Anh của đơn vị.
3


Bản thân từng là giáo viên giảng dạy bộ môn Tiếng Anh nhiều năm và
hiện nay đang phụ trách bộ môn Tiếng Anh tại phòng GD&ĐT huyện Đoan
Hùng nên tôi có một số kinh nghiệm và điều kiện nghiên cứu đề tài này.
Với lý do trên, tôi chọn đề tài này làm luận văn tốt nghiệp mong muốn
góp phần để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh ở các trường
THCS huyện Đoan Hùng, việc nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện các biện pháp
quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nâng cao chất lượng đội ngũ giáo

4.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên
tiếng Anh ở trường trung học cơ sở.
4.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên
tiếng Anh ở các trường THCS huyện Đoan Hùng tỉnh Phú Thọ và nêu nguyên
nhân của thực trạng.
4.3. Đề xuất một số biện pháp, bổ sung và hoàn thiện các biện pháp quản
lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh ở các trường THCS huyện Đoan
Hùng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng, chất lượng giảng dạy
môn tiếng Anh tại các trường THCS huyện Đoan Hùng.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động bồi dưỡng
giáo viên dạy tiếng Anh theo Đề án ngoại ngữ 2020 ở các trường THCS.
6.2. Địa bàn nghiên cứu: Đề tài được nghiên cứu tại các trường THCS
huyện Đoan Hùng - Tỉnh Phú Thọ.
6.3. Khách thể điều tra: Các trường THCS huyện Đoan Hùng (25 trường).
Giới hạn về khách thể điều tra: 52 cán bộ quản lý (Phòng GD&ĐT, CBQL các
trường THCS); 54 giáo viên.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phân tích, tổng hợp khái quát, hệ thống hóa các tài liệu, các công trình
nghiên cứu có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
- Đọc và nghiên cứu các văn bản về chủ trương chính sách của Nhà nước
và các văn bản của ngành giáo dục liên quan đến công tác bồi dưỡng giáo viên
THCS đặc biệt là giáo viên tiếng Anh.
5


7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát
Việc sử dụng phương pháp này nhằm tìm hiểu về thực trạng quản lý hoạt

tổng kết quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh của hiệu trưởng các
trường THCS và cán bộ quản lý giáo dục huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ.
7.2.6. Phương pháp phỏng vấn sâu:
Phương pháp này nhằm lấy ý kiến của các nhà quản lí giáo dục, tổ trưởng
chuyên môn, đội ngũ giáo viên tiếng Anh nhằm làm rõ thực trạng bồi dưỡng của
giáo viên tiếng Anh cấp THCS.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Sau khi thu thập các phiếu thăm dò ý kiến, dựa vào kết quả điều tra, tác giả
xử lý số liệu, kết quả nghiên cứu, đồng thời để đánh giá mức độ tin cậy của
phương pháp điều tra, tính tần số xuất hiện và tỉ lệ phần trăm các nội dung trong
phiếu hỏi nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng
quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh THCS huyện Đoan Hùng.
8. Những đóng góp mới của luận văn
Luận văn cung cấp một số thực trạng về công tác quản lý hoạt động bồi
dưỡng giáo viên Tiếng Anh theo đề án dạy và học ngoại ngữ 2020 tại các
trường THCS huyện Đoan Hùng, rút ra những mặt mạnh để phát huy và phân
tích những hạn chế của công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiếng
Anh THCS trong tình hình hiện nay. Luận văn đề xuất một số biện pháp nhằm
ứng dụng vào công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh
THCS, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng dạy và học dạy bộ
môn này ở các trường THCS trên địa bàn huyện Đoan Hùng.
7


9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, luận văn được trình bày
trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên Tiếng
Anh cấp THCS theo Đề án ngoại ngữ 2020.
Chương 2: Thực trạng dạy học tiếng Anh và quản lý hoạt động bồi

năm gần đây, đã có nhiều nhà nghiên cứu bàn về các lĩnh vực văn hóa - giáo
dục, BDGV. Các tạp chí, tập san, chuyên san, báo Giáo dục thời đại xuất hiện
ngày càng nhiều và càng phong phú về nội dung vấn đề nâng cao chất lượng
đội ngũ giáo viên. Tuy vậy, những vấn đề lý luận về BDGV vẫn chưa được thể
hiện rõ nét, ít có các công trình nghiên cứu, đây là một vấn đề cần phải được
làm sáng tỏ hơn về lý luận và thực tiễn.
9


Luật Giáo dục năm 2005 là văn bản pháp lý cao nhất của Nhà nước ta,
quy định sự hoạt động thống nhất, toàn diện trong hệ thống giáo dục quốc dân
Việt Nam, nhằm tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về giáo dục. Đối với
các trường THCS, “Điều lệ trường Trung học phổ thông” là cẩm nang trong
việc chỉ đạo thực hiện mục tiêu giáo dục và định hướng cho việc xây dựng đội
ngũ giáo viên THPT theo phương châm đào tạo kết hợp với sử dụng; BDGV
trên cơ sở đề cao việc tự BD và tự học của giáo viên.
Chỉ thị số 18/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Chỉ thị số
40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư về việc xây dựng, nâng cao chất
lượng ĐNNG và cán bộ quản lý giáo dục được ban hành đã định hướng và tạo
hành lang pháp lý cho việc xây dựng, BDGV trong đó có giáo viên dạy tiếng
Anh ở các trường THCS theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ và từng bước hiện đại
hóa đặt ra những yêu cầu mới vừa cấp bách, vừa lâu dài.
Ngày 11 tháng 01 năm 2005, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết
định số 09/2005/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án “Xây dựng, nâng cao chất
lượng ĐNNG và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 - 2010”. Mục tiêu của
Đề án là:
"Xây dựng ĐNNG và cán bộ quản lý giáo dục theo hướng chuẩn hóa,
nâng cao chất lượng, đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt
nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề
nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao

mới thích ứng với hoàn cảnh mới [24, tr. 8].
Theo Taylor W., Fredenck, tác giả của học thuật quản lý theo khoa học
thì: "Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó
hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất" [32].
Mặc dù có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý như đã nêu ở trên,
nhưng chúng ta có thể nhận thấy điểm chung của quản lý mà các khái niệm đã
đề cập là:
- Quản lý bao giờ cũng có mục tiêu. Hoạt động quản lý được thực hiện
với một tổ chức hay một nhóm xã hội. Đây là điểm hội tụ cho những hoạt động
cùng nhau của nhiều người.

12


- Quản lý là thực hiện những tác động hướng đích từ chủ thể đến đối
tượng. Yếu tố con người, trong đó người quản lý và người bị quản lý, giữ vai
trò trung tâm trong hoạt động quản lý.
- Quản lý không chỉ thể hiện ý chí của chủ thể mà còn là sự nhận thức và
thực hiện hoạt động theo quy luật khách quan. Lao động quản lý là điều kiện
quan trọng để làm cho xã hội loài người tồn tại, vận hành và phát triển.
Từ những dấu hiệu đặc trưng nêu trên, có thể hiểu: Quản lý là sự tác
động hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý bằng tổ hợp
những cách thức, những phương pháp nhằm khai thác và sử dụng tối đa các
tiềm năng, các cơ hội của cá nhân cũng như của tổ chức, để đạt được mục tiêu
đã đề ra.
1.2.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến khách
thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định, trên cơ sở nhận
thức và vận dụng đúng đắn những quy luật khách quan của hệ thống. Quản lý
giáo dục vận dụng bốn chức năng quản lý: Lập kế hoạch; tổ chức triển khai kế

giáo dục được hiểu là quản lý hệ thống giáo dục từ Trung ương đến địa phương,
bao gồm tất cả các ngành học, cấp học, trường học theo mục đích đặt ra cho các
thời kỳ.
Nếu thu hẹp khái niệm giáo dục trong phạm vi các hoạt động diễn ra
trong các trường học và các cơ sở giáo dục thì quản lý giáo dục được hiểu là
quản lý nhà trường. "Quản lý giáo dục thực chất là tác động một cách khoa học
đến nhà trường, nhằm tổ chức tối ưu các quá trình dạy học, giáo dục thể chất,
theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, tiến tới mục tiêu dự kiến, tiến
lên trạng thái chất lượng mới" [1, tr. 40].
1.2.3. Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường là một bộ phận trong quản lý giáo dục. Nhà trường
(cơ sở giáo dục) chính là nơi tiến hành các quá trình giáo dục tổng thể, có
nhiệm vụ trang bị kiến thức cho một nhóm dân cư nhất định, thực hiện tối đa
một quy luật tiến bộ xã hội là: "Thế hệ đi sau phải lĩnh hội được tất cả kinh
14


nghiệm xã hội mà các thế hệ đi trước đã tích lũy và truyền thụ lại, đồng thời
phải làm phong phú những kinh nghiệm đó" [1, tr. 45].
Trường học là tổ chức giáo dục trực tiếp làm công tác GD&ĐT thế hệ
đang lớn dần lên. Nó là tế bào cơ sở, chủ chốt vừa là quản lý nhà nước, lại vừa
là một hệ thống độc lập, tự quản của xã hội. Do đó, quản lý trường học vừa có
tính nhà nước, vừa có tính xã hội.
Trong thời đại hiện nay, nhà trường được thừa nhận rộng rãi như một
thiết chế chuyên biệt của xã hội để GD&ĐT thế hệ trẻ thành những người có tri
thức, sức khỏe, phẩm chất chung của hệ thống giáo dục. Từ đó ta thấy: Giáo
dục nhà trường giữ vai trò trọng yếu tạo ra sức lao động mới cho xã hội, đặc
biệt là đòi hỏi hàm lượng chất xám trong lao động ngày càng cao.
Quản lý các hoạt động giáo dục trong nhà trường chính là xây dựng một
quan hệ hợp lý giữa các hình thức công tác tập thể đối với học sinh và giáo