ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

TRƢƠNG VĨNH THÙY

QUẢN LÝ RỦI RO HOẠT ĐỘNG TẠI NGÂN HÀNG
TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI
NHÁNH CẦU GIẤY

Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
Mã số: 60 34 02 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN PHÚ HÀ
XÁC NHẬN CỦA
CÁN BỘ HƢỚNG DẪN

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ
CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội – 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.
Tác giả luận văn

Trƣơng Vĩnh Thùy


1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về rủi ro hoạt động và quản lý rủi ro hoạt
động .............................................................................................................................4
1.2. Tổng quan về rủi ro trong hoạt động kinh doanh của NHTM .............................6
1.2.1. Cách tiếp cận về rủi ro .................................................................................6
1.2.2. Đặc điểm của rủi ro ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Phân loại rủi ro............................................. Error! Bookmark not defined.
1.3. Rủi ro hoạt động trong các NHTM .................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Khái niệm, phân loại rủi ro hoạt động ......... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Nguyên nhân của rủi ro hoạt động ............... Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Mối quan hệ giữa rủi ro hoạt động với các rủi ro khác trong hoạt động
kinh doanh của NHTM ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.4. Quản lý rủi ro hoạt động theo Hiệp ƣớc Basel IIError!

Bookmark

not

defined.
1.5. Quản lý rủi ro hoạt động tại NHTM .................. Error! Bookmark not defined.
1.5.1. Khái niệm và sự cần thiết quản trị rủi ro hoạt động tại NHTM .......... Error!
Bookmark not defined.
1.5.2. Nguyên tắc quản lý rủi ro hoạt động trong hoạt động của NHTM ..... Error!
Bookmark not defined.
1.5.3. Các nội dung của quản lý rủi ro hoạt động .. Error! Bookmark not defined.
1.5.4. Quy trình quản lý rủi ro hoạt động tại NHTMError!
defined.

Bookmark

not

3.3. Thực trạng quản lý rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển
Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy ................................ Error! Bookmark not defined.
3.3.1. Thực trạng rủi ro hoạt động của các NHTM Việt NamError!

Bookmark

not defined.
3.3.2. Quy trình quản lý rủi ro hoạt động hiện tại của BIDVError!
not defined.

Bookmark


3.3.3. Thực trạng quản lý rủi ro hoạt động tại BIDV – chi nhánh Cầu Giấy Error!
Bookmark not defined.
3.3.4. Đánh giá về công tác quản lý rủi ro hoạt động tại BIDV – chi nhánh Cầu Giấy
qua tài liệu nghiên cứu.............................................. Error! Bookmark not defined.
3.3.5. Đánh giá thực trạng QLRRHĐ tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển
Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy thông qua ý kiến cán bộ công nhân viên....... Error!
Bookmark not defined.
CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM TĂNG CƢỜNG QUẢN LÝ
RỦI RO HOẠT ĐỘNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN
VIỆT NAM – CHI NHÁNH CẦU GIẤYERROR!

BOOKMARK

NOT

DEFINED.
4.1. Định hƣớng quản lý rủi ro hoạt động của Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát

TÀI LIỆU THAM KHẢO ...........................................................................................7
PHỤ LỤC


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Hoạt động kinh doanh ngân hàng luôn đối mặt với những rủi ro. Có thể nói
rằng lợi nhuận thu đƣợc của ngân hàng luôn gắn liền với rủi ro. Hoạt động mà lợi
nhuận đem lại càng cao thƣờng kèm theo các rủi ro tiềm ẩn càng cao và nguy cơ
xảy ra rủi ro là ở mức độ cao, do đó việc xác định, đo lƣờng, đánh giá rủi ro để từ
đó giảm thiểu rủi ro, quản lý rủi ro hiệu quả là việc mà các ngân hàng hiện nay đang
hết sức quan tâm. Trong các loại rủi ro, rủi ro hoạt động hiểu theo nghĩa chung nhất
là loại rủi ro gây ra tổn thất do các nguyên nhân xuất phát từ con ngƣời, sự không
đầy đủ hoặc vận hành không tốt các quy trình, hệ thống hoặc do các sự kiện khách
quan bên ngoài. Rủi ro hoạt động bao gồm cả rủi ro pháp lý nhƣng loại trừ rủi ro
chiến lƣợc và rủi ro uy tín (theo BCBS, 2004).
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế thế giới, cạnh tranh trong môi trƣờng kinh
doanh ngày càng gay gắt, công nghệ ứng dụng trong ngân hàng ngày càng hiện đại,
khủng hoảng tài chính diễn ra có tính chất thƣờng xuyên và ảnh hƣởng đến toàn cầu, vì
vậy việc tăng cƣờng quản lý rủi ro hoạt động cần đƣợc cải cách theo hƣớng hiện đại,
phù hợp với thực tế và nâng cao khả năng dự báo. Với bất kỳ quốc gia nào, sự ổn định
và lành mạnh của hệ thống ngân hàng luôn giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển
kinh tế. Ở Việt Nam,hệ thống ngân hànggiữ vai trò quan trọng nhất trong việc cấp vốn
cho nền kinh tế nên việc quản lý rủi ro hoạt động cần phải đặc biệt quan tâm.
Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy là
một chi nhánh thuộc hệ thống Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam. Kể
từ khi đƣợc thành lập đến nay, Chi nhánh Cầu Giấy đã đạt đƣợc nhiều thành quả
đáng kể, đóng góp vào sự phát triển của toàn hệ thống BIDV. Đối với quản lý rủi ro
hoạt động, đƣợc sự hƣớng dẫn của Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt
Nam, Chi nhánh đã thực hiện những biện pháp để đo lƣờng, đánh giá, giảm thiểu và

Nam – chi nhánh Cầu Giấy đƣợc thực hiện nhƣ thế nào?
+ Liệu có những bất cập có liên quan đến quy trình quản lý rủi ro hoạt
động hay không?
+ Trong trƣờng hợp nếu có bất cập thì giải pháp, kiến nghị để khắc
phục các vấn đề đó nhƣ thế nào?

2


3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tƣợng nghiên cứu:
+ Quy trình quản lý rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và
Phát triển Việt Nam về việc áp dụng quy trình này tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và
Phát triển Việt Nam – chi nhánh Cầu Giấy.
+ Các tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ quy trình quản lý rủi ro hoạt
động tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Cầu Giấy.
- Phạm vi nghiên cứu: công tác quản lý rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP
Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Cầu Giấy trong khoảng thời gian từ năm
2013 – 2015.
4. Kết cấu của đề tài:
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung
chính của luận văn gồm 4 chương:
- Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề cơ bản về rủi ro
hoạt động và quản lý rủi ro hoạt động của NHTM.
- Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu.
- Chương 3: Thực trạng quản lý rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ
và Phát triểnViệt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy.
- Chương 4: Giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cƣờng quản lý rủi ro hoạt động
tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triểnViệt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy.


quản lý rủi ro hoạt động nhƣ đã nêu trong phần cơ sở lý luận.


Một số nghiên cứu khác đƣợc đăng tải trên các tạp chí, website cũng bàn về
vấn đề này: Tác giả Nguyễn Thị Thúy Hằng với “ Quản lý rủi ro tác nghiệp đối với
Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam”, tác giả nêu ra một số nội dung thiết yếu đối với
việc quản trị rủi ro hoạt động tại các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Tác giả Đỗ
Lê đƣa ra vấn đề “Quản lý rủi ro tác nghiệp trong ngân hàng hiện nay” bàn về các
giải pháp trong đó nhấn mạnh vai trò kiểm tra giám sát và tăng cƣờng công tác quản
trị tại các ngân hàng. Đào Hải Hiền nói về “Quản lý rủi ro tác nghiệp đem lại sự an
toàn, uy tín và hiệu quả”,vv... Các bài viết đƣợc đăng tải kể trên chỉ nêu và giải
quyết một số vấn đề về QLRRHĐ, chƣa thật sự có chiều sâu, chƣa đƣa ra giải pháp
quản lý một cách toàn diện.
Ngoài ra, có thể kể tên một số đề tài khác nhƣ: luận văn “Giải pháp nhằm
tăng cƣờng quản lý rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt
Nam – chi nhánh Hà Thành” (Vũ Thị Anh Thƣ, Học viện ngân hàng, năm 2015),
luận văn “Quản lý rủi ro tác nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt
Nam – chi nhánh Hà Tĩnh” (Trần Thị Minh Thanh, Đại học Kinh tế, năm 2014), báo
cáo thực tập tốt nghiệp “Quản trị rủi ro tác nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công
thƣơng Việt Nam – chi nhánh Thủ Đức”(Nguyễn Hoàng Minh Toàn, Đại học Hoa
Sen, năm 2012), luận văn thạc sỹ “Quản trị rủi ro tác nghiệp tại Ngân hàng TMCP
Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam” (Văn Nguyễn Thu Hằng, Đại học Đà Nẵng, năm
2012), luận văn “Giải pháp tăng cƣờng quản trị rủi ro hoạt động của ngân hàng
thƣơng mại Việt Nam” (Nguyễn Thị Lan Chi, năm 2012), luận văn “Giải pháp quản
trị rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam theo chuẩn mực
quốc tế” (Bùi Thị Hồng, Đại học Kinh tế TPHCM, năm 2010), luận văn “Chuẩn
mực quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại theo hiệp
định Basel II và việc áp dụng tại Việt Nam” (Nguyễn Anh Tuấn, Đại học Ngoại
thƣơng, năm 2006), vv…
Các đề tài trên đã phần nào hệ thống hóa, phân tích, đánh giá những vấn đề

mục tiêu hoạt động và mục tiêu chiến lƣợc. Rủi ro đối với một ngân hàng có nghĩa
là mức độ không chắc chắn liên quan đối với một vài sự kiện, là khả năng những sự
kiện chƣa chắc chắn trong tƣơng lai sẽ làm cho ngân hàng không đạt đƣợc những


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. BIDV – chi nhánh Cầu Giấy, 2015. Báo cáo kết quả kinh doanh năm 20132015. Hà Nội.
2. BIDV – chi nhánh Cầu Giấy, 2015. Báo cáo dấu hiệu rủi ro hoạt động và kết
quả thực hiện công tác quản lý rủi ro tác nghiệp năm 2013-2015. Hà Nội.
3. BIDV, 2013-2015. Báo cáo đánh giá thực trạng rủi ro hoạt động của các Ngân
hàng tại Việt Nam năm 2013-2015. Hà Nội.
4. Frediric S.Mishkin, 1995.Tiền tệ, Ngân hàng và thị trƣờng Tài chính. Hà Nội:
NXB Thống kê.
5. Phan Thu Hà và Nguyễn Thu Thảo, 2002. Ngân hàng thƣơng mại quản lý và
nghiệp vụ. Hà Nội: NXB Thống kê.
6. Dƣơng Hữu Hạnh, 2013. Quản lý rủi ro trong nền kinh tế toàn cầu. Hà Nội:
NXB Lao động.
7. Phạm Tiến Hùng, 2012. Nâng tầm quản lý rủi ro ngân hàng. Tạp chí tài chính,
số 17, trang 46-49.
8. Joel Bessis, 2012. Quản lý rủi ro trong ngân hàng. Hà Nội: NXB Lao động – xã hội.
9. Khoa Ngân hàng, 2007. Quản lý rủi ro trong hoạt động Ngân hàng. Học viện
Ngân hàng.
10. Nguyễn Minh Kiều, 2006. Giáo trình nghiệp vụ ngân hàng thƣơng mại. Hà
Nội: NXB Thống kê.
11. Nguyễn Hoài Linh, 2012. Quản lý rủi ro tác nghiệp tại các Ngân hàng thƣơng
mại Việt Nam. Luận văn Thạc sỹ Tài chính ngân hàng. Đại học Ngoại thƣơng.
12. Vũ Thị Anh Thƣ, 2015. Giải pháp nhằm tăng cƣờng quản lý rủi ro hoạt động
tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Hà Thành.
Luận văn Thạc sỹ Tài chính ngân hàng, Học viện Ngân hàng.



25. Hồ Thị Xuân Thanh, 2009. Quản lý rủi ro tác nghiệp tại Ngân hàng Công thƣơng
Việt Nam. Luận văn Thạc sỹ Quản trị kinh doanh. Đại học Kinh tế TPHCM.
26. Nguyễn Đình Thọ, 2011. Phƣơng pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh.
TP HCM: NXB Lao động – xã hội.
27. Nguyễn Văn Tiến, 2005. Quản lý rủi ro trong kinh doanh ngân hàng. Hà Nội:
NXB Thống kê.
28. Nguyễn Văn Tiến, 2010. Đánh giá và phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh ngân
hàng. Hà Nội: NXB Thống kê.
29. Đinh ngọc Tuân, 2004.Rủi ro và các giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động
kinh doanh xuất nhập khẩu Việt Nam. Luận văn thạc sỹ Kinh tế.Trƣờng Đại học
Ngoại thƣơng.
30. Đào Thị Hồng Vân, 2007.Quản lý rủi ro và khủng hoảng. Hà Nội: NXB Lao
động – xã hội.
Website
31. Nguyễn Thị Thúy Hằng, 2012. Quản lý rủi ro tác nghiệp đối với Ngân hàng
thƣơng mại Việt Nam, <www.vietinbank.vn/web/home/vn/research/10/101210.html>
[ngày truy cập: ngày 15 tháng 6 năm 2016].
32. Đào Hải Hiền , 2013. Quản lý rủi ro tác nghiệp đem lại sự an toàn, uy tín và
hiệu quả <www.vietinbank.vn/web/home/vn/research> [ngày truy cập: ngày 15
tháng 6 năm 2016].
33. Lê Thanh Tâm và Phạm Bích Liên, 2009. Quản trị rủi ro hoạt động, kinh nghiệm
quốc

tế

và

bài