LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, em xin bày tỏ lòng biết ơn đến toàn thể quý thầy, cô Khoa Luật, Viện
Đại học Mở Hà Nội đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi để em hoàn thành tốt khóa học,
đặc biệt là tạo cơ hội để em tiếp cận với môi trường thực tế thông qua đợt thực tập đầy
ý nghĩa thiết thực này.
Em xin chân thành cảm ơn các đồng chí trong Ủy ban nhân dân, Ban Địa chính,
Ban Tư pháp xã Hố Mít đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi trong suốt thời gian em thực
tập. Em đã tiếp thu được những kiến thức bổ ích từ thực tế và góp phần to lớn trong
việc từng bước hoàn thiện kỹ năng, kiến thức chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp khi
bước vào nghề.
Đặc biệt, em xin trân trọng cảm ơn giáo viên hướng dẫn đã hết lòng giúp đỡ, hướng
dẫn để em hoàn thành báo cáo thực tập đúng thời gian quy định. Trong quá trình thực
hiện báo cáo, em còn nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, hỗ trợ và động viên của quý thầy
cô, bạn bè và gia đình. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc.
Với thời gian thực tập ngắn, trình độ và nhận thức còn nhiều hạn chế do đó sẽ
còn có nhiều thiếu sót nhất định. Kính mong được sự nhận xét, phê bình, góp ý của các
thầy cô, để em có điều kiện học hỏi, tiếp tục quá trình tìm hiểu, nghiên cứu, hoàn thiện
kỹ năng nghề nghiệp và phấn đấu hơn nữa.
Cuối cùng xin chúc Ban giám hiệu và quý thầy cô giáo lời chúc sức khoẻ, thành
đạt và hạnh phúc trong cuộc sống và công tác. Trân trọng cảm ơn.
Lai Châu , Ngày 08 tháng 12 năm 2016
Sinh viên thực tập

Tráng A Trai

1


PHẦN I. GIỚI THIỆU VỀ CHUYÊN ĐỀ

Đất là sản phẩm của tự nhiên, qua quá trình tác động của con người đất đai là

Xuất phát từ thực tiễn trên em xin tiến hành thực hiện đề tài:
“Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất trên
địa bàn xã Hố Mít Huyện Tân Uyên. Nhằm góp một cái nhìn khách quan về vấn đề
này.

3


Phần II. QUÁ TRÌNH TÌM HIỀU VÀ THU THẬP THÔNG TIN
2. Thời gian thu thập và phương pháp thu thập
2.1. Thời gian thu thập
Sau khi được phân công về thực tập tại Ủy ban nhân dân xã Hố Mít. Trong thời
gian 8 tuần bắt đầu từ ngày 17 tháng 10 năm 2016 đến hết ngày 09 tháng 12 năm 2016,
em đã được chủ tịch, phó chủ tịch xã, bí thư, phó bí thư và công chức tư pháp hộ tịch,
công chức địa chính… nơi thực tập hướng dẫn tận tình, chu đáo về cách nghiên cứu và
tiếp cận các văn bản pháp luật, Trực tiếp thực hiện một số công việc tiếp xúc với nhân
dân như: Trực bộ phận một cửa, tiếp nhận các văn bản giấy tờ công chứng, chứng thực
giúp công chức tư pháp hộ tịch, nghiên cứu quy định của pháp luật về bồi thường di
dân, tái định cư trên địa bàn xã.
Một số công việc em thực hiện trong quá trình thực tập để thu thập thông tin:
Nghiên cứu các văn bản pháp luật liên quan đến chế định về Thu hồi đất,
các chính sách bồi thường
Đây là công việc đầu tiên, giúp cũng cố nền tảng kiến thức, nắm rõ thêm về
các quy định của pháp luật về quản lý đất đai; hiểu hơn các đường lối, chủ trương của
Nhà nước về Thu hồi đất. Khi nghiên cứu các văn bản, em được nhắc nhở cần nghiên
cứu kỹ các đoạn quy định được tô màu đậm, tham khảo các văn bản hướng dẩn, được
trao đổi các thắc mắc. Từ đó giúp em có thể hiểu một cách tổng thể về bản chất của
chế định Quyền sử dụng đất.
Khảo sát thực tế địa chính của xã
Từ việc được xem qua và giới thiệu về bản đồ địa chính nông nghiệp và giao

tìm tòi, học hỏi các kiến thức thực tiễn trang bị cho mình không chỉ phục vụ yêu cầu
học mà cả yêu cầu ra làm thực tế sau này để làm báo cáo chuyên đề thực tập cũng là
một nhiệm vụ của mỗi sinh viên trước khi kết thúc mỗi khoá thực tập. Vì vậy, điều
quan trọng là phải xác định được đúng đắn mình muốn tìm hiểu và thu thập cái gì? và
những tư liệu đó có ở đâu( nguồn chứa đựng thông tin)? nhận thức được việc đó nên
em đã sự dụng các nguồn cơ bản sau đây để có được những thông tin sử dụng trong
bài viết này, cụ thể:
- Quyết định thu hồi đất của UBND Huyện;
- Quyết định hổ trợ, bồi thường;
- Biên bản Họp thôn, thông báo về Thu hồi Đất;
- Biên bản Thỏa thuận của chính quyền với các hộ dân có đất bị thu hồi;
- Hồ sơ đo đạc;
5


- Báo cáo tổng kết UBND Huyện;
- Sổ theo dõi, số quyết định.
2.4. Kết quả của quá trình tìm hiểu và thu thập thông tin
Từ các nguồn được sử dụng để thu thập thông tin, tư liệu. Em đã chắt lọc và
tổng hợp các thông tin cần thiết để cung cấp cho báo cáo của mình và kết quả thu thập
được như sau:
Bảng 1. Bảng số liệu thống kê tình hình thu hồi đất tại địa bàn xã Hố Mít
(Từ 2012 - 2015)
Năm 2013

Tổng

Năm 2015

số Trường


03

04

05

thường
Trường
hợp được
Tổng diện
tích đất bị

bồi
thường
2600m

thu hồi
Trường

1200m

1050m2
3100m2

2

1700m2

2

1

Thu hồi đất vào mục đích công cộng

2

2

3

2

Thu hồi đất do do lấn chiếm trái phép

2

2

4

3

Thu hồi đất do sử dụng không đúng mục 1

1

đích, không có hiệu quả
4

Thu hồi đất do không hoàn thành nghĩa vụ

720

2.5. Xử lý thông tin đã thu thập được
2.5.1. Đánh giá chung pháp luật hiện hành về Thu hồi đất
Thu hồi đất là biện pháp pháp lý làm chấm dứt quan hệ pháp luật đất đai của cơ
quan nhà nước có thẩm quyền, thể hiện quyền lực nhà nước trong tư cách là người đại
diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai.
7


Hiện nay, Nhà nước thực hiện chính sách thu hồi đất chủ yếu phục vụ các nhu
cầu quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, mục đích công cộng và mục tiêu phát triển
kinh tế. Chính vì việc thu hồi đất sẽ liên quan đến quyền lợi của người sử dụng đất,
nên Nhà nước phải có các chính sách bồi thường thỏa đáng.
Việc bồi thường khi bị Nhà nước thu hồi đất thì người sử dụng đất phải đáp ứng
các điều kiện, đó là phải có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ về
quyền sử dụng đất được quy định tại khoảng 1,2 và 5 Điều 50 Luật đất đai năm 2013.
Nều người sử dụng không hội đủ điều kiện này thì không được bồi thường. Người sử
dụng đất vì các lý do đương nhiên hoặc thu hồi do vi phạm pháp luật đất đai cũng
không được bồi thường.
Về nguyên tắc, người bị thu hồi loại đất nào thì được bồi thường bằng việc giao
đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất thì bồi thường bằng giá trị quyền
sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi
2.5.2. Thực tiễn về công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất trên địa
bàn xã Hố Mít
* Khái quát về địa bàn xã Hố Mít
Hố Mít là một xã đặc iệt khó khăn của huyện Tân Uyên - tỉnh Lai Châu. Có tổng
diện tích tự nhiên là 9057 ha. Phía đông giáp xã Phúc Than - huyện Than Uyên và xã
Minh Lương - huyện Văn Bàn, Lào Cai. Phía tây giáp xã Thân Thuộc. Phía nam giáp
xã Pác Ta. Phía bắc giáp xã Tả Thàng, Lào Cai.

Qua đó, chúng ta nhận thấy rằng các trường hợp do Nhà nước thu hồi đất vào
mục đích công cộng sẽ được bồi thường. Điều này hoàn toàn đúng với quy định của
pháp luật.
Một số trường hợp thu hồi và bồi thường đất trên địa bàn xã Hố Mít:
Đó là trường hợp hộ gia đình ông Vàng Văn Đăm có mảnh đất vườn và nhà ở với
diện tích là 1100m2, được Tỉnh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2002.
Đầu tháng 4 năm 2014 Huyện có quyết định thu hồi phần đất nhà ông Đăm với diện
tích là 750m2. Sau khi nghe cán bộ Địa chính Huyện vận động, về chính sách thu hồi
đất để có thêm mặt bằng bàn giao cho Phòng Giáo dục huyện mở rộng khuôn viên
Trường Mầm non xã Hố Mít. Hai bên đã thỏa thuận ký biên bản. Theo đó, hộ gia đình
ông Đăm phải có trách nhiệm bàn giao 750m2 đất, và nhận được số tiền bồi thường là
80 triệu.

9


Hiện nay trên địa bàn xã Hố Mít nhận thức của người dân ngày càng được
nâng cao, giao thông thuận lợi đã giúp cho bà con trong xã phát triển kinh tế, giao lưu
tiếp xúc với các địa bàn lân cận, Cán bộ, công chức xã luôn tuyên truyền, phổ biến các
quy định của pháp luật liên quan đến đất đai cho bà con nhân dân vì vậy mà bà con
nhận thức được quyền và nghĩa vụ của mình. Điều này giúp cho cán bộ công chức xã
và cán bộ huyện dễ dàng vận động bà con trong việc thu hồi đất khi huyện có các dự
án cần sử dụng đất của bà con. ... từ đó công tác giải phóng mặt bằng được kịp thời,
người bị thu hồi đất đồng thuận chấp hành chủ trương chính sách thu hồi đất của Nhà
nước, tạo điều kiện định hướng phát triển khi tế - xã hội.
Nhờ đó, các năm 2013, 2014, và 2015, 100% các hộ dân nhanh chóng hoàn tất
việc bàn giao đất. Các công trình đường xá, trường học cũng nhanh chóng đi vào hoàn
thiện. Đặc biệt, cấp ủy, chính quyền địa phương phân công cán bộ đến từng bản tuyên
truyền chấp hành các quy định của pháp luật về thu hồi đất. Tình trạng khiếu kiện về
đất đai giảm rõ rệt,…

đồng chuyển nhượng thấp hơn so với giá thị trường do đó ảnh hưởng đến việc xây
dựng bảng giá đất hàng năm chưa thật sự phản ánh chính xác đúng với giá thị trường.
Việc chênh lệch giữa giá đất thực tế và giá Nhà nước là do giao dịch thực tế
phần lớn là ngầm, chưa công khai, thiếu minh bạch nên lấy thông tin từ đó thường tù
11


mù, rất khó đảm bảo tính chính xác, khách quan. Những con số đưa ra hiện nay có thể
nói chỉ là cảm tính, chưa có tính định lượng rõ.
Thực tế giá đất bồi thường do Nhà nước quy định chỉ bằng 50 – 70% giá thị
trường làm cho người dân thấy không hợp lý nên người dân không đồng ý nhận tiền
bồi thường vì thế dẫn đến nhiều khiếu kiện đất đai - nhất là các khiếu kiện về giá bồi
thường.
+ Đối với công tác bồi thường:
Cơ quan có chức năng chưa làm tham mưu tham mưu tốt về quản lý đất đai tại
địa phương , không rõ ranh giới, mục đích, diệ tích cử dụng đát dẫn đến khảo sát lập
phương án bồi thường còn nhiều sai phạm. Cán bộ có liên quan làm việc thiếu tinh
thần trách nhiệm, cơ quan nhà nước quy hoạch chậm dẫn đến nhiều khiếu kiện của
người dân.
Chưa làm tham mưu đúng trong việc khảo sát, lập phương án đền bù, dẫn đến
vi phạm vi định của pháp luật gây thất thoát ngân sách nhà nước.
Trình độ hiểu biết và nhận thức về pháp luật còn hạn chế, vẩn còn tồn tại nhiều
tập quán lạc hâu, đời sống của đồng bào còn nhiều khó khăn,…
* Nguyên nhân của những bất cập trong công tác bồi thường khi Nhà nước
thu hồi đất ở xã Hố Mít trong thời gian qua
Một số nguyên nhân gây ra những tồn tại nêu trên là:
- Việc quản lý đất đai của chính quyền địa phương chưa được chặt chẽ nhất là
việc quản lý nhân khẩu, hộ khẩu của các hộ dân;
- Sự hiểu biết về các văn bản pháp luật nói chung và pháp luật về đất đai nói
riêng của người dân trên địa bàn thậm chí cả chính quyền địa phương còn thấp, chưa

quản lý đất đai như: đo đạc, khảo sát, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. theo dõi
biến động xử lý những vi phạm trong quá trình sử dụng đất của người sử dụng. Thực
tế cán bộ địa chính xã Hố Mít còn yều về năng lực chuyên môn, thể hiện: chưa hiểu rõ
quy định trong việc chuyển đổi, chuyển nhượng quyền sử dụng đất gây ra nhiều
trường hợp chuyển đổi không đủ điều kiện và tình trạng quản lý không chặt chẽ dẫn
đến nhiều hiện tượng sử dụng sai mục đích quy định. Và vấn đề quan tâm, chú trọng
bồi dưỡng, đào tạo lực lượng này về trình độ năng lực quản lý cũng như chuyên môn.
- Tăng cường quản lý Nhà nước về đất đai. Đầu tư cho công tác đo vẽ bản đồ,
lập, quản lý và chỉnh lý hồ sơ địa chính theo hướng chính quy, hiện đại. Tăng cường

13


công tác thanh tra, kiểm tra đất đai nhanh chóng khắc phục những tồn tại, yếu kém
trong công tác quản lý đất đai trên địa bàn
- Bảo đảm nguyên tắc về giá đất bồi thường khi thu hồi là phải sát với giá
chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường;
các thửa đất liền kề nhau, có điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, kết cấu hạ tầng như
nhau, có cùng mục đích sử dụng hiện tại, cùng mục đích sử dụng theo quy hoạch thì
mức giá phải như nhau; Việc quy định như trên về giá trị bồi thường cho người có đất
bị thu hồi sẽ tạo nên tính nhất quán về mặt giá trị của đất đai, nhất là đối với mức đền
bù. Hiện nay, nhiều người dân khi bị thu hồi đất họ vẫn không đồng ý với giá đền bù,
do việc định giá đền bù của Nhà nước đều thấp hơn giá thị trường.
- Về nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định phải bảo đảm đúng theo các quy
định của pháp luật, song các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũng cần tính tới những
biến động về mặt kinh tế đối với tài sản là đất đai khi thu hồi, bởi vì đó chính là những
tư liệu sản xuất chính của người dân cũng như môi trường sinh sống duy nhất của hộ
gia đình, cá nhân nếu mất đi và nếu không được bồi thường thỏa đáng để ổn định cuộc
sống ít nhất là như cũ thì sẽ tạo lên sự bất ổn định về mặt xã hội, về mặt chính trị cũng
như sự gia tăng đói nghèo là rất lớn.

Đất đai là một yếu tố có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự tồn tại và phát triển
của con người, là tài sản vô cùng quý giá của mỗi quốc gia. Đất đai tham gia vào tất cả
các lĩnh vực trong đời sống kinh tế – xã hội của con người. Song đất đai lại rất có hạn.
Chính vì vậy, Nhà nước luôn luôn quan tâm đến công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng
đất đai sao cho sử dụng và quản lý đất một cách tiết kiệm và có hiệu quả. Chính vì
việc thu hồi đất phục vụ cho đất nước là tất yếu. nên khi thu hồi đất tất yếu sẽ liên
quan đến quyền lợi của người sữ dụng đất và quyền lợi đó sẽ được giải quyết thỏa
đáng như thế nào là việc người dân đặc biệt quan tâm.
Trong những năm gần đây, chỉ đạo việc thực hiện bồi thường, hổ trợ khi Nhà
nước thu hồi đất đã được chính quyền xã Hố Mít đặc biệt quan tâm, công tác bồi
thường và Thu hồi đất được đánh giá là có hiệu quả, đạt được những thành tựu nhất
định, nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều vướng mắc, tồn tại mà để khắc phục điều đó
cần có những biện pháp tháo gỡ hoàn thiện công tác này.

16


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Báo cáo tổng kết

2.

Biên bản Thỏa thuận của chính quyền với các hộ dân có đất bị thu hồi

3.

Hồ sơ đo đạc;



17


MỤC LỤC
Trang
LỜI CẢM ƠN...........................................................................................................................................1
KẾT LUẬN..............................................................................................................................................16

18