Một số biện pháp tổ chức hoạt động âm nhạc theo hướng tích cực cho trẻ 5-6 tuổi
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
LĨNH VỰC: GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MỸ
Đề tài: “Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc
theo hướng tích cực cho trẻ 5 – 6 tuổi”
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lí luận:
Âm nhạc giống như món ăn tinh thần không thể thiếu được trong cuộc sống hàng
ngày của mỗi chúng ta. Nó mang đến cho chúng ta những giây phút thư giãn thực sự
thoải mái, cho ta cảm nhận cái đẹp của tự nhiên, quê hương, đất nước, con người.
Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kì diệu đầy cảm xúc. Như chúng ta đã biết, âm
nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi được nghe tiếng ru à ơi
của mẹ. Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm
nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ. Bởi chính ở đây âm nhạc được coi như một
phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ. Thông qua âm nhạc trẻ sẽ linh hoạt,
mạnh dạn, tự tin, thông minh hơn. Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát
triển tai nghe và cảm xúc âm nhạc cho trẻ
Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục âm nhạc là một môn nghệ thuật
hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ
để trẻ cảm thụ nghệ thuật. Nó là phương tiện hữu hiệu cho việc tổ chức các hoạt động
giáo dục ở trường.
Hát, vận động, nghe nhạc là các nội dung chủ yếu trong hoạt động giáo dục âm
nhạc cho trẻ. Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc như: nghe cô đàn, cô hát, trẻ
tự ca hát, vận động theo nhạc… Từ đó hình thành cho trẻ những yếu tố phát triển
toàn diện về nhân cách như: đạo đức, trí tuệ, thể chất, nhận thức và các chuẩn mực
hành vi văn hóa. Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ cảm nhận về thế giới xung quanh,
Trường mầm non Nam Trung
1
cùng quan trọng đối với trẻ nhất là lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ trong đó có hoạt động
âm nhạc. Nhưng trong thực tế, tôi thấy nội dung giáo dục về âm nhạc còn đơn điệu,
khô khan, gò bó, dập khuân máy móc, phương pháp truyền thụ chưa sáng tạo, tính
tích hợp chua cao, chưa tạo sự gắn kết, chưa tác động đến sự phát triển của trẻ. Nội
Trường mầm non Nam Trung
2
Vũ Thị Thu
Một số biện pháp tổ chức hoạt động âm nhạc theo hướng tích cực cho trẻ 5-6 tuổi
dung còn nặng nề về cung cấp kiến thức một cách riêng rẽ, chưa coi trọng đến việc
hình thành các kỹ năng, kỹ xảo cho trẻ dẫn đến trẻ dễ mệt mỏi, làm mất đi tính hồn
nhiên của tuổi thơ.
Về đồ dùng đồ chơi: Còn thiếu hoặc có nhưng chưa đẹp, còn đơn điệu chưa khơi
gợi được cảm xúc mạnh mẽ, say mê, hứng thú của trẻ.
Về trẻ: Trẻ chưa hứng thú, chưa tự chủ khám phá sáng tạo, cảm hứng nghệ thuật
chưa cao; các kĩ năng, năng khiếu âm nhạc ít được rèn luyện; trẻ còn rụt rè, nhút nhát,
vốn từ còn đơn điệu, trẻ còn nói ngọng; khả năng cảm nhận nghệ thuật âm nhạc còn
hạn chế. Vì thế chất lượng giáo dục âm nhạc còn thấp.
Nhận thức được tầm quan trọng và đặc thù của hoạt động âm nhạc trước thực tiễn
trên, bản thân tôi luôn trăn trở suy nghĩ tìm tòi những phương pháp, biện pháp hữu
hiệu nhất cho từng nội dung, từng chủ đề, từng hoạt động cụ thể để đáp ứng với yêu
cầu đổi mới hiện nay nhằm phát triển khả năng cảm thụ nghệ thuật âm nhạc của trẻ
một cách tốt nhất.
Chính vì vậy tôi xin đưa ra một số biện pháp biện pháp: “Tổ chức hoạt động âm
nhạc theo hướng tích cực cho trẻ 5-6 tuổi ” như sau :
II. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
nhau để trẻ quan sát.
Như vậy chỉ có đồ dùng phong phú hấp dẫn thì mới tạo điều kiện cho trẻ hoạt
động âm nhạc tích cực, cá nhân trẻ được trao đổi nhiều giúp trẻ hứng thú hơn trong
giờ học.
2. Biện pháp 2: Lựa chọn nội dung và phương pháp tổ chức hoạt động âm nhạc
cho phù hợp.
Trong quá trình tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ 5- 6 tuổi theo hướng đổi mới
tích cực, tôi nghĩ rằng để giúp trẻ hoạt động âm nhạc được tốt cần nghiên cứu, lựa
chọn nội dung và phương pháp thích hợp như:
2.1. Về nội dung:
- Các nội dung phải được đảm bảo thống nhất về kiến thức, về kỹ năng đặc biệt
phải phù hợp với từng lứa tuổi, từng chủ đề, phát huy được năng lực suy nghĩ tự giải
quyết vấn đề và các tình huống của trẻ.
- Cách tích hợp lồng ghép vào nội dung không được trùng lặp kiến thức, tránh quá
tải về nội dung giáo dục .
- Quá trình giáo dục phải phù hợp với quá trình nhận thức của trẻ, chú trọng nâng
cao chất lượng giáo dục và phát triển nhân cách trẻ.
Trường mầm non Nam Trung
4
Vũ Thị Thu
Một số biện pháp tổ chức hoạt động âm nhạc theo hướng tích cực cho trẻ 5-6 tuổi
- Căn cứ vào khả năng cảm thụ và mức độ khó dễ của từng tác phẩm đối với trẻ từ
đó tôi lựa chọn nội dung, các họat động cho phù hợp .
Ví dụ: Về nội dung dạy hát cho trẻ 5 - 6 tuổi tôi lựa chọn các bài hát có nội dung
Một số biện pháp tổ chức hoạt động âm nhạc theo hướng tích cực cho trẻ 5-6 tuổi
Theo định hướng đổi mới lĩnh vực phát triển thẩm mỹ, không tiến hành theo các
loại tiết mà triển khai qua các hoạt động có chủ đích. Vì vậy ta cần vận dụng các
phương pháp dạy các kỹ năng của các hoạt động âm nhạc theo chương trình đổi mới
nhưng không tiến hành các khả năng nhận thức của trẻ mà lựa chọn hình thức dạy cho
phù hợp đồng thời bổ sung thêm các bài hát theo chủ đề giáo dục để dạy trẻ.
Ví dụ: Với bài hát đa số trẻ đã biết, tôi có thể bỏ qua các bước dạy hát đơn giản
hoặc bỏ qua các bước phân tích từng động tác bởi tôi đã thực hiện ở mọi lúc mọi nơi
mà đi sâu vào rèn kỹ năng: Hát đúng nhịp, đúng nhạc, đúng tiết tấu… hay vận động
mềm dẻo thành thạo từng động tác thật nghệ thuật.
Giờ hoạt động âm nhạc có chủ đích thực hiện dưới các hình thức cơ bản sau:
- Hình thức 1: Tập trung rèn kỹ năng âm nhạc dựa trên cấu trúc của các tiết có nội
dung trọng tâm (ca hát, vận động, nghe hát) hoặc thực hiện hai nội dung ca hát vận
động và nghe hát. Nội dung kết hợp chọn một hoặc hai trong các dạng hoạt động âm
nhạc (Ca hát, nghe hát, vận động, trò chơi)
Ví dụ: Với bài hát:“Nhớ ơn Bác” tôi có thể chọn nội dung chính là: Vận động
múa; nội dung kết hợp là: Nghe hát: “Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi
đồng” và trò chơi là: Những nốt nhạc xinh. Ở đây tôi tập trung rèn kỹ năng múa cho
trẻ, thể hiện tốt tình cảm với bài múa đạt kết quả nghệ thuật cao.
Như vậy giáo dục âm nhạc trong hoạt động có chủ đích có thể bao gồm tất cả các
hoạt động âm nhạc.
- Hình thức 2: Thực hiện chương trình hoạt động âm nhạc tổng hợp các bài hát bổ
xung hướng vào chủ điểm và nội dung tích hợp theo đề tài giáo dục.
Ví dụ: Với bài hát: “Yêu Hà nội” khi trẻ đã vỗ tay theo nhịp thành thạo, tôi có thể
cho trẻ vận động kết hợp theo các hình thức vận động khác để phát triển kỹ năng,
năng khiếu nghệ thuật của trẻ.
- Hình thức 3: Thực hiện giờ hoạt động có chủ đích: Tổng hợp các hoạt động âm
làm trống cơm, vỏ dừa làm mõ gõ, xốp màu làm hoa và mũ múa…
Ví dụ: Ở chủ điểm: “Thế giới thực vật” tôi làm các dụng cụ âm nhạc dạng hình
hoa, lá...Còn chủ điểm: “Thế giới động vật” là những con vật ngộ nghĩnh đáng yêu...
Với các loại trang phục múa tôi luôn có sự thay đổi các mốt váy áo cho phù hợp
với từng nội dung bài múa để gây hứng thú cho trẻ.
Ví dụ: Như bài múa: “Chị ong nâu và em bé” (Nhạc và lời của Tân Huyền) từ
chiếc khăn von, xốp màu và những tờ giấy trang kim tôi đã tạo ra được những trang
phục của đôi cánh ong rực rỡ đầy màu sắc.
Trường mầm non Nam Trung
7
Vũ Thị Thu
Một số biện pháp tổ chức hoạt động âm nhạc theo hướng tích cực cho trẻ 5-6 tuổi
Bên cạnh đó tôi cho trẻ ôn luyện lại các bài đã học ở mọi lúc mọi nơi, có thể
trước hoặc sau các hoạt động có chủ đích hay khi cho trẻ hoạt động ngoài trời cô với
trẻ, trẻ với trẻ cùng hát múa theo ý thích hoặc theo yêu cầu của cô giáo. Thông qua
các hoạt động tổ chức lễ hội cho trẻ biểu diễn văn nghệ như ngày khai giảng, ngày
20/11, ngày 8/3 hay lễ tổng kết năm học... Từ đó đã giúp trẻ khắc sâu những kiến thức
đã học đặc biệt trẻ có thể chủ động khi tiếp cận với các tác phẩm mới.
Với phụ huynh, tôi luôn gặp gỡ cùng trao đổi để giúp phụ huynh có những biện
pháp khuyến khích trẻ thể hiện năng khiếu hát, múa cho gia đình và mọi người cùng
thưởng thức. Vận động phụ huynh hỗ trợ vật liệu mở để cô giáo có thêm những
nguyên liệu làm những dụng cụ âm nhạc cho trẻ hoạt động.
Với các phong trào văn nghệ của nhà trường đề ra, trẻ lớp tôi thường xuyên tham
gia đóng góp các tiết mục văn nghệ một cách sôi nổi và hào hứng nhất.
“Tìm hiểu về một số loài hoa” có bài:“Hoa trong vườn”,“Ra vườn hoa”,“Màu
hoa”...
Phát triển ngôn ngữ: Đề tài dạy trẻ đọc thuộc thơ bài: “Ảnh Bác” có các bài hát
như:“Nhớ ơn Bác”,“Bác Hồ, người cho em tất cả”... hay ôn nhóm chữ cái qua bài
hát: “Sói và gà cánh tiên”...
Phát triển thể chất: Mỗi chủ đề cô lựa chọn bài hát phù hợp cho trẻ tập bài tập
phát triển chung kết hợp với lời ca như: Chủ đề: “Trường mầm non” cô có thể cho trẻ
tập với bài: “Trường chúng cháu đây là trường mầm non”; chủ đề: “Bản thân” có bài:
“Thật đáng yêu”; chủ đề: “Thế giới thực vật” có bài: “ Gieo hạt đậu”...
Hay ở hoạt động tạo hình như đề tài: “Vẽ hoa trong vườn” hát bài: “Màu hoa”;
đề tài: “Vẽ phương tiện giao thông” hát bài “Em đi chơi thuyền”...
Trong quá trình giảng dạy tôi đã tiến hành đan xen các biện pháp trên cùng với sự
chuẩn bị chu đáo và khiêm tốn học hỏi nên tôi đã đạt kết quả tốt ở hoạt động giáo dục
âm nhạc cho trẻ. Các hoạt động đó thực sự sôi nổi hấp dẫn và cuốn hút trẻ.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Qua nghiên cứu, áp dụng các biện pháp: “Tổ chức hoạt động âm nhạc theo
hướng tích cực cho trẻ 5 – 6 tuổi” nêu trên và theo dõi trẻ trong lớp học của mình,
tôi đã đạt được một số kết quả như sau:
* Đối với trẻ: Trẻ rất hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động. Trẻ tiếp thu bài
một cách thoải mái đạt kết quả tốt; trẻ mạnh dạn, tự tin, phát huy được khả năng năng
khiếu âm nhạc của mình. Cụ thể:
- Lớp tôi có nhiều cháu hát hay, múa dẻo, tôi đã hình thành cho các cháu đội văn
nghệ tham gia biểu diễn các ngày lễ, hội ở trường cũng như thôn, xã.
Trường mầm non Nam Trung
9
Vũ Thị Thu
Trường mầm non Nam Trung
10
Vũ Thị Thu
Một số biện pháp tổ chức hoạt động âm nhạc theo hướng tích cực cho trẻ 5-6 tuổi
diện về nhân cách bao gồm sự phát triển cho trẻ về đạo đức, tư duy, nhận thức và các
chuẩn mực hành vi văn hóa.
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện: “ Một số biện pháp tổ chức hoạt động âm
nhạc theo hướng tích cực cho trẻ lứa tuổi 5 - 6 tuổi ”. Bản thân tôi đã tự rút ra bài
học kinh nghiệm sau:
1. Cô giáo phải là người tận tình hết lòng thương yêu trẻ thơ, luôn có ý thức phấn
đấu để khẳng định vị trí của bậc học mầm non trong xã hội.
2. Cô giáo phải thường xuyên học tập nghiên cứu để tạo ra được môi trường tốt
cho trẻ hoạt động một cách tích cực nhất, biết tạo môi trường học tập cho trẻ, tạo cảm
xúc cho trẻ khi hoạt động âm nhạc.
3. Nắm vững được nội dung yêu cầu của hoạt động âm nhạc, biết vận dụng linh
hoạt một số biện pháp, thủ thuật cơ bản. Nghiên cứu kỹ việc tổ chức các hoạt động
âm nhạc theo hướng tích cực; thiết kế soạn giáo án chi tiết, cụ thể; chuẩn bị đồ dùng
nhạc cụ chu đáo, có màu sắc đẹp lôi cuốn trẻ và an toàn cho trẻ khi sử dụng. Rèn
luyện tốt các kỹ năng âm nhạc như hát đúng, múa đẹp, ứng dụng tốt công nghệ thông
tin vào tiết dạy.
4. Tạo ra môi trường hoạt động âm nhạc mang màu sắc của nội dung chủ đề.
5. Dựa vào khả năng cảm thụ, thể hiện của trẻ ở mức độ khó, dễ của tác phẩm mà
giáo viên lựa chọn hoạt động trọng tâm và nội dung kết hợp được tiến hành trên hoạt
động cho phù hợp.
6. Thường xuyên trò chuyện, khuyến khích trẻ nói ra những ý nghĩ của mình qua
HỘI ĐỒNG TĐ TRƯỜNG MN NAM TRUNG
Người viết
.................................................................................................
.................................................................................................
.................................................................................................
.................................................................................................
.................................................................................................
Vũ Thị Thu
HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT THI ĐUA PHÒNG GD-ĐT HUYỆN TIỀN HẢI
..........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Trường mầm non Nam Trung
12
Vũ Thị Thu
Một số biện pháp tổ chức hoạt động âm nhạc theo hướng tích cực cho trẻ 5-6 tuổi
Trường mầm non Nam Trung