SKKN CẤP HUYỆN ĐỀ TAI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 5-6 TUỔI
PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC THỂ CHẤT TÁC GIẢ:
PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC THỂ CHẤT
1.

ĐẶT VẤN ĐỀ:

Trẻ em là tương lai của đất nước là hạnh phúc của mọi gia đình, viêc bảo vệ
chăm sóc và giáo dục trẻ không là trách nhiệm của riêng ai mà mọi người trong
xã hội cùng với gia đình đều có trách nhiệm, chăm sóc giáo dục trẻ em ngay từ
những tháng năm đầu của cuộc đời là một việc làm hết sức cần thiết và vô cùng
quan trọng.
Một đứa trẻ có một trí tuệ tốt, thông minh, nhanh nhẹn thì yếu tố đầu tiên là phải
có một thể chất tốt, đó là trẻ khỏe mạnh, có cân nặng và chiều cao phát triển
bình thường theo lứa tuổi, thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững
vàng, đúng tư thế, có khả năng phối hợp các giác quan, vận động nhịp nhàng,
biết định hướng trong không gian, có kỹ năng trong một số hoạt động cần sự
khéo léo của đôi tay, đôi chân……
Để giúp trẻ phát triển thể lực được tốt, có cơ thể khỏe mạnh hài hòa, cân đối là
một trong những nhiệm vụ quan trọng của trường mầm non. Trong chương trình
chăm sóc giáo dục trẻ, để phát triển tốt thể chất cho trẻ thì cần hai yếu tố, hai
yếu tố này luôn luôn song hành, bổ trợ cho nhau, góp sức cùng nhau để tạo dựng
một thân hình, một trí tuệ tốt đó chính là “Phát triển vận động và giáo dục dinh
dưỡng sức khỏe”. Đó là hai nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp đến việc nâng
cao chất lượng của quá trình giáo dục thể chất cho trẻ nhằm đào tạo thế hệ trẻ
phát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng
về đạo đức.


Phát triển vận động là một vế có tầm quan trọng vô cùng, giúp trẻ hoạt bát,
nhanh nhẹn, tự tin, vững vàng trong từng bước đi, từng động tác bò, trườn, trèo,


Chất bột (Gluxit) cung cấp khoảng 55 – 68 % năng lượng khẩu phần.
Nước uống: khoảng 1,6 – 2,0 lít / trẻ/ngày (kể cả nước trong thức ăn).
Xây dựng thực đơn hàng ngày, theo tuần, theo mùa.
Căn cứ công văn số 808/BGD&ĐT-GDMN ngày 25/02/2014 của Bộ Giáo dục
và đào tạo hướng dẫn xây dựng kế hoạch và thực hiện chuyên đề « Nâng cao
chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non giai đoạn
2013-2016.
Căn cứ công văn số 396/SGD&ĐT-GDMN ngày 08/4/2014 của sở Giáo dục và
đào tạo Quảng Nam yêu cầu Phòng GD&ĐT báo cáo nội dung thực hiện giáo
dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non.
Tất cả các thông tư, văn bản nêu trên đều xoáy vào trọng tâm việc nâng cao
chất lượng chăm sóc – giáo dục cho trẻ trong trường mầm non, trong đó chú
trọng về phát triển thể chất vì đứa trẻ có thể lực tốt thì mới đủ điều kiện để phát
triển các lĩnh vực còn lại, trẻ khỏe mạnh thì sẽ tự tin, lanh lợi, hoạt bát chứng tỏ
là có sức khỏe tốt, ngôn ngữ lưu loát, mạch lạc, rõ ràng, dõng dạt khi giao tiếp,
khi trả lời thể hiện trẻ đang phát triển bình thường. Đây là một yếu tố hết sức
quan trọng nó thúc đẩy và giúp cho các chức năng sinh lý của cơ thể phát triển
một cách nhịp nhàng, khả năng thích ứng của cơ thể đối với môi trường bên
ngoài, trong đó có khả năng chống lại bệnh tật. Trạng thái tâm lý là tình cảm, ý
chí, cá tính của con người, nếu một con người có trạng thái tâm lý tốt thì cơ thể
sẽ phát triển khỏe mạnh.
Đối với trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo lớn nói riêng thì việc phát triển
thể lực cho trẻ thông qua hoạt đọng giáo dục thể chất là một yếu tố quan trọng
và cần thiết. Nó giúp trẻ phát triển toàn diện và cân đối con người, rèn luyện


nâng cao sức đề kháng của cơ thể trước tác động của những điều kiện môi
trường xung quanh. Những việc đó đều rất cần thiết để giúp trẻ trãi nghiệm cuộc
sống thực tế trẻ thơ, nhằm mang đến những điều thiện, điều tốt cho con người

triển chưa hoàn chỉnh của một số trẻ bị tổn thương dẫn đến trẻ biến ăn, mệt mỏi,
hoạt động kém, nóng sốt, sụt cân……
Sau đây là kết quả khảo sát sự phát triển về thể lực của trẻ qua lần cân đo thứ
nhất vào đầu tháng 9/2015 tại lớp.

Tổng số trẻ được
theo dõi CN-CC
30

Cân nặng bình thường

Chiều cao bình thường

trở lên
Số lượng
28/30

trở lên
Số lượng
27/30

Tỷ lệ
93%

Tỷ lệ
90%

Với tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng (thể nhẹ cân) và suy dinh dưỡng (thể thấp còi) của
lớp thời điểm tháng 9/2015 từ 7 đến 10%, bản thân tôi rất lo lắng, làm thế nào để
đạt được chỉ tiêu kế hoạch nhà trường đã đề ra trong năm học 2015 – 2016, giảm

Trong bữa ăn hàng ngày, cần cân đối tỷ lệ chất đạm có nguồn gốc động vật và
thực vật. Ở trẻ lứa tuổi mầm non tỷ lệ đạm động vật/đạm tổng số cần đạt ở mức
từ 50 – 70% (tùy theo lứa tuổi).
Chất béo (lipid) là nhóm chất dinh dưỡng chính và cần thiết cho sự sống, là
nguồn cung cấp năng lượng và các acid béo cần thiết, là dung môi hòa tan và là
chất mang của các vitamin tan trong chất béo như vitamin A, vitamin D, vitamin
E, vitamin K…, giúp trẻ hấp thu và sử dụng tốt các vitamin này, làm tăng cảm
giác ngon miệng. Đặc biệt chất béo là nguồn cung cấp năng lượng cao gấp hơn 2
lần so với chất đạm và chất bột đường, 1gam lipid cung cấp 9 Kcal.
Chất béo nguồn gốc động vật gồm: sữa mẹ, mỡ, sữa, bơ, lòng đỏ trứng…


Chất béo nguồn gốc thực vật là dầu phụng, dầu mè, dầu dừa, đậu nành,….
Trong bữa ăn hàng ngày cô giáo trường mầm non phối hợp với phụ huynh cần
cung cấp cân đối chất béo, chất đạm giữa động vật và thực vật để làm phong phú
thêm khẩu phần ăn của trẻ và giúp các vitạmn A, D, E hấp thụ làm cho da trẻ
mỏng, min, hồng hào, chắc, cứng xương và mắt sáng.
Chất bột đường (glucid) là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể, tạo đà
tốt cho sự phát triển của trẻ, 1gam glucid cung cấp 4 Kcal. Glucid tham gia cấu
tạo nên tế bào, các mô và điều hòa hoạt động của cơ thể
Nguồn thực phẩm cung cấp chất bột đường chủ yếu từ ngũ cốc (gạo, bột mì,
ngô, khoai, sắn,…), các loại hoa quả tươi có vị ngọt (chuối, táo, xoài, cam, củ
cải đường …), đường, mật, bánh, kẹo…
Trẻ ở độ tuổi mầm non cần được cung cấp đầy đủ chất bột đường, vì cơ thể trẻ
đang lớn, cần nhiều năng lượng cho hoạt động hiếu động, chạy, nhảy, đi, đứng,
sinh hoạt, vui chơi trong ngày, khi nào trẻ có vấn đề về sức khỏe thì mới nằm
im, ít hoạt động, đó là dấu hiệu không tốt mà các bậc phụ huynh và cô giáo mầm
non cần lưu ý, Vitamin và khoáng chất là những chất dinh dưỡng rất cần thiết
cho cơ thể.
Tuy hàng ngày chỉ cần một lượng rất ít, nhưng nếu thiếu sẽ gây ra tình trạng

đơn, tư vấn, tuyên truyền cho phụ huynh để bữa ăn của trẻ đảm bảo đủ năng
lượng, đủ cơ cấu thành phần các chất, nhằm góp phần phát triển thể chất cho
trẻ.


2.

Tăng cường công tác giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe để phát triển
thể chất cho trẻ:

Ở thời đại ngày nay kinh tế xã hội ngày càng phát triển, bữa ăn của người dân
Việt nam nói chung, người dân xã Đại Cường nói riêng đã được cải thiện trong
thời gian gần đây nhưng tình trạng thiếu dinh dưỡng ở trẻ em, tỷ lệ chậm tăng
trưởng, thiếu vi chất vẫn còn khá phổ biến, một số phụ huynh ít quan tâm đến
chế độ ăn uống của trẻ dẫn đến suy dinh dưỡng, một số ít phụ huynh lại quá chú
ý đến chất lượng bữa ăn nhưng thiếu cân đối dẫn đến trẻ béo phì.
Trẻ mầm non chưa có nhận thức về dinh dưỡng, trẻ có đầy đủ mọi thứ, muốn gì
được nấy, được ba mẹ nuông chiều, lại cho ăn vặt, nhất là những bà mẹ thiếu
kiến thức dẫn đến tình trạng biến ăn do hôi miệng lâu dần sẽ dẫn đến thiếu các
chất dinh dưỡng, đó là yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển tối ưu của trẻ, sự thiếu
hụt nầy kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe trẻ làm giảm sút thể
lực và khả năng hoạt động tiếp thu kiến thức ở trẻ. Từ đó tôi luôn chú ý công tác
giáo dục dinh dưỡng cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, trong hoạt động vui chơi, hoạt
động học, hoạt động ngoài trời, hoạt động nêu gương và không quên phối hợp
phụ huynh cùng giáo dục.
Cho trẻ biết thực phẩm có nhiều cách ăn khác nhau như ăn sống, ăn chín, muối
dưa, đóng hộp….mỗi thực phẩm có nhiều dạng chế biến như luột, xào, kho, làm
bánh, nem, chả….
Ví dụ: Quả đu đủ, khi còn xanh có thể làm gỏi, nấu canh, xào, khi chín có thể
cắt miếng để ăn, làm sinh tố, ướp đường…

học tập, vui chơi đúng cách, vừa sức với trẻ. Vì vậy tôi tiếp tục nghiên cứu các
biện pháp sau:
3.

Giáo dục phát triển vận động nhằm góp phần nâng cao chất lượng
lĩnh vực phát triển thể chất lứa tuổi mầm non:

Vận động giữ vai trò quan trọng trong giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo, làm
cho cơ bắp và toàn bộ cơ thể hoạt động, do đó tăng cường hoạt động các hệ hô
hấp, hệ tuần hoàn, tăng cường trao đổi chất và tăng cường sức khỏe. Trẻ vận
động tốt chứng tỏ trẻ có sức khỏe tốt.
Sự phát triển vận động gắn chặt với sự phát triển toàn bộ cơ thể và tâm lý của
trẻ. Vì vậy khi lập chương trình phát triển thể chất cẩn dựa trên những cơ sở:
Lựa chọn bài tập, trò chơi vận động có tác dụng chung đến cơ thể và nhiều cơ
bắp tham gia, chọn bài tập, trò chơi gây hứng thú và phải vừa sức, tăng cường
các nhóm cơ bắp còn yếu về mặt sinh lý và giáo dục tư thế đúng, giáo dục kĩ
năng hành động và vận động trong tập thể.
Các trò chơi vận động như nhảy lò cò, mèo đuổi chuột, dung dăng dung dẻ, bịt
mắt bắt dê… trò chơi thể thao như ném bóng rổ, đá bóng mi ni, tung bóng qua
dây, chạy nhanh 40m, chơi boling….. là những hình thức hoạt động hấp dẫn trẻ
em và có tác dụng giáo dục rất cao, giúp trẻ đoàn kết khi chơi, tính đồng đội,
tính kiên trì nhẫn nại, tính kỷ luật cũng được hình thành từ các trò chơi vận động
nầy, trẻ tham gia chơi hiệu quả là góp phần nâng cao chất lượng lĩnh vực phát
triển thể chất.
Để đảm bảo sức khỏe cho trẻ giáo viên cần chú ý thực hiện nghiêm túc chế độ
sinh hoạt một ngày của trẻ.


Chế độ sinh hoạt phải thỏa mãn nhu cầu phát triển phù hợp với độ tuổi. đảm bảo
điều kiện vệ sinh cho trẻ và tạo ra cảm giác an toàn, xuất phát từ nhu cầu tự

phù hợp nhằm phát huy tính tích cực ở trẻ, cần linh động trong tổ chức tập
luyện.
Ví dụ: Khi tổ chức cho cháu bò theo hướng thẳng và ném bóng vào đích cô qui
định rõ “mốc” mà bạn thứ nhất bò đến thì bạn tiếp theo đã vào vạch xuất phát để
dành thời gian cho các cháu luyện tập. Chú ý rèn cho trẻ ý thức tổ chức kỷ luật
biết chờ đến lượt không chen lấn xô đẩy nhau, thực hiện đúng luật chơi.
Sau khi tổ chức ở hoạt động học, giáo viên củng cố kỹ năng cho trẻ qua trò chơi
ở mọi lúc mọi nơi.
Tận dụng môi trường sẵn có: Chơi cát nước, các đồ chơi phát triển thể lực giáo
viên định hướng và bao quát cho trẻ chơi tránh sợ trẻ mệt, ngã mà không cho trẻ
chơi những vận động mà trẻ thích. Bao quát và xử lý kịp thời đối với những trẻ
hiếu động tránh để trẻ hoạt động quá sức và không đám bảo an toàn cho trẻ đồng
thời chú ý đến trẻ có thể lực, sức khỏe yếu hơn mà giao nhiệm vụ vừa sức khi
chơi.
Ví dụ: Dạy trẻ bài chạy 40m, đây là yêu cầu dành chung cho tất cả các cháu
trong lớp, song nếu lớp có 1-2 cháu thể lực yếu hơn thì cô có thể chạy cùng trẻ,
để động viên và dìu chân trẻ chạy, nếu thấy trẻ mệt không đủ sức chạy tiếp cô
giáo có thể ra lệnh cho trẻ ngừng chạy, đi vừa, đi chậm… để đảm bảo sức khỏe,
hoặc có trẻ chạy hơn 40m mà vẫn không dừng lại vì quá phấn khích, các bạn


hoan hô nhiều, hiếu thắng… thì cô giáo nên ra lệnh cho cháu ngừng lại vì đã đạt
yêu cầu.
Khi tổ chức cho trẻ vận động tôi cũng nắm được đặc điểm tâm sinh lý, những sai
sót yếu kém của từng trẻ để lựa chọn nội dung và phương pháp giáo dục phù
hợp. Từ đó trẻ khỏe mạnh, nhạn nhẹn, hoạt bát, tự tin trong mọi hoạt động . Bên
cạnh đó còn giáo dục trẻ tính tự lập, biết hoạt động theo nhóm và tham gia vào
các hoạt động một cách hứng thú và tích cực. Phát triển năng lực phối hợp cảm
giác, năng lực định hướng trong vận động tốt, thể lực của trẻ dần phát triển.
4 . Phối hợp với phụ huynh để nâng cao phát triển thể chất cho trẻ:

sau khi ăn, sau khi đi đại tiểu tiện….
– Phòng một số bệnh thông thường thường gặp theo mùa cho trẻ.
– Biết làm một số việc vừa sức để giúp đỡ cô giáo, ba mẹ, biết tự phục vụ bản
thân một số việc đơn giản có thể làm được.
– Biết giữ gìn sức khỏe và biết chơi các trò chơi, đồ chơi mang tính chất an toàn
+ Tuyên truyền về giáo dục thể chất.
– Tham gia vào các trò chơi vận động lúc ở nhà cũng như ở trường.
– Tham gia vào các hoạt động thể dục thể thao phù hợp với độ tuổi.
– Tham gia vào các hoạt động ở giờ thể dục buổi sáng, thể dục giờ học, luyện
tập các động tác bò, trườn, trèo, leo, chạy, nhảy, đi, đứng…..
Ngoài ra còn tuyên truyền phụ huynh tăng cường đưa trẻ tham gia các hoạt động
giao lưu, dạo chơi dã ngoại, tham quan cùng với gia đình, bạn bè, cho trẻ tự


mang vác một số đồ dùng cá nhân vừa sức, cho trẻ đi bộ, leo trèo có sự quan sát
của người lớn để tăng cường dẻo dai, sức bền, rắn chắc xương tăng cường sức
khỏe đồng thời giáo dục trẻ tính tự lập, lòng kiên nhẫn, chịu khó, tự phục vụ
mình, không trông chờ vào người khác…
Đối với các hoạt động trong ngày: Ở nhà bố mẹ không làm thay hết mọi việc
cho trẻ mà tập cho trẻ làm những công việc đơn giản vừa sức.
Giúp phụ huynh thấy được tầm quan trọng của việc phát triển thể lực cho trẻ.
Ngoài chế độ dinh dưỡng hợp lý trẻ cần luyện tập phát triển thể lực ở lứa tuổi
mầm non đặc biệt là đối với trẻ 5 tuổi. Trẻ khỏe mạnh thể lực tốt thì mới có điều
kiện để hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập, vui chơi ở trường cũng như ở nhà và
chuẩn bị tâm thế để bước vào trường phổ thông.
Qua biện pháp này tôi thấy hầu hết phụ huynh đều có nhận thức về giáo dục
dinh dưỡng- phát triển vận động cho trẻ, quan tâm hơn đến việc chăm sóc nuôi
dưỡng cũng như phát triển thể lực cho trẻ nên thể chất của học sinh lớp tôi được
nâng lên rõ rệt nhằm giúp trẻ phát triển cân đối và toàn diện.
1.

TL
SL
TL
cân
30
28/30 93%
27/30 90%
1.

Thời điểm cân, đo 17/02/2016
Cân nặng
Chiều cao
bình thường

bình thường

SL

TL

SL

TL

29/30

96%

29/30


VII. ĐỀ NGHỊ:
Nhà trường đầu tư thêm khu giáo dục thể chất các đồ chơi đa dạng, phong phú
như vượt chướng ngại vật, đi xe đạp để trẻ được rèn luyện, được tham gia các
hoạt động, các bài tập về trườn, trèo, leo, chạy, nhảy thuận lợi hơn, đảm bảo an
toàn hơn .
Với khả năng và thời gian thực hiện không nhiều nên đề tài này chắc chắn
không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót nhất định. Rất mong nhận được sự
góp ý của đồng nghiệp và Hội đồng khoa học các cấp.
Xin chân thành cảm ơn !
Đại Cường, ngày 20 tháng 03 năm 2016
NGƯỜI THỰC HIỆN


Nguyễn Thị Thanh Thanh


VIII. TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1.

Trang website hổ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em.

2.

Tài liệu giáo dục học mầm non.

3.

Tài liệu nhiệm vụ của giáo dục mầm non

4.

14