A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Mục tiêu của chương trình giáo dục trẻ mầm non có thể được so sánh như
những “mạng nhện”, trong “mạng nhện” đó trẻ thể hiện được sự kết hợp chặt chẽ
và sự hứng thú của bản thân một cách rất tự nhiên, không có sự sắp đặt hoặc một
sự gò ép nào đối với trẻ.
Vì vậy là một giáo viên tôi luôn nghĩ phải làm thế nào để quá trình giáo dục
trẻ được kết hợp, đan lại giống như một “mạng nhện” lành lẹn, không bị đứt
quãng. Nếu để “mạng nhện” đứt quãng hoặc thiếu thì sẽ bị rơi và không kết dính
được với nhau. Trong quá trình giáo dục cũng vậy, nếu không có các nhóm kết
hợp lại chặt chẽ thì “tổng thể” sẽ bị yếu, không đủ mạnh để thúc đẩy sự phát triển
của trẻ một cách toàn diện. Muốn trẻ phát triển tốt thì cô giáo phải là người thể
hiện tốt nhiệm vụ của mình, luôn linh động sáng tạo, giúp trẻ thông qua chơi mà
học, bằng cách thông qua “hoạt động góc”.
Trong quá trình giáo dục trẻ nói chung. tổ chức cho trẻ chơi nói riêng. Giáo
viên viên cần phải biết dạy cho trẻ chơi cái gì ? Chơi như thể nào để đem lại kiến
thức phục vụ cho hoạt động học, phục vụ cho sự phát triển tư duy của trẻ.
Vì vậy góc chơi càng phong phú bao nhiêu thì càng kích thích trẻ chơi bấy
nhiêu và tạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức về thế giới xung
quanh trẻ bấy nhiêu. Từ những thực tế mà tôi đã thể hiện ở lớp, việc cho trẻ hoạt
động góc tôi đã nhận thấy được rằng việc thực hiện hoạt động góc không phải để
cho trẻ chơi không mà còn giúp trẻ phát triển toàn diện trong các lĩnh vực ngôn
ngữ, thẩm mỹ, thể chất, nhận thức và tình cảm xã hội, hay nói một cách khác đây
là mắc xích gắn kết hỗ trợ lẫn nhau.
Trò chơi xây dựng là loại trò chơi biểu hiện khả năng tạo hình của trẻ, từ
những khối gỗ, khối nhựa, hộp giấy… với những hình dạng kích thước khác nhau,
trẻ có thể lắp ghép xây dựng nên những công trình như: công viên, lăng tẩm..
Hoăc từ những vật liệu thiên nhiên như vỏ sò, hến, ốc, đá, sỏi… trẻ xây nên những
vừơn trường , vườn cây.


Trong những công trình đó, sáng kiến của trẻ được bộc lộ rõ nét, tùy theo

nhóm chơi đó để đạt được kết quả tốt. Các bạn chơi ở nhóm xây dựng hầu hết là
các bạn có kiến thức tốt, sự mạnh dạn tự tin có sự tư duy sáng tạo. Muốn tạo được
công trình thì nhóm đó phải có sự đoàn kết và phân công công việc hợp lý.
Qua trò chơi xây dựng trẻ biết được dụng cụ của các bác thợ xây gồm có:
“Xe chở vật liệu, bay, thước, gạch, đá, cát, xi măng...”. Qua đó chúng ta đã cung
cấp thêm kiến thức của trẻ được mở rộng, vốn từ được nâng lên, ngôn ngữ được
hoàn thiện hơn.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
Trường mầm non Nga Liên chúng tôi đã đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1 vì
thế cơ sở vật chất tương đối khang trang và sạch sẽ, có đồ dùng, đồ chơi phục vụ
cho môn học và thuận lợi cho quá trình thực hiện nhiều hoạt động như “trò chơi
xây dựng”.
Việc đưa giáo dục mầm non mới vào nhà trường cũng được ban giám hiệu
quan tâm sát sao đến giáo viên.
Là một giáo viên trẻ tuy mới có 6 năm trong ngành nhưng đã qua học hỏi
đồng nghiệp, tham gia học lớp đại học, tham gia các lớp chuyên đề dự tiết thực
hành dạy mẫu do phòng giáo dục tổ chức nên tôi đã tích luỹ được những kinh
nghiệm nhỏ.
Phụ huynh ngày một quan tâm đến con cái hơn, thường xuyên trao đổi về
con giữa phụ huynh và học sinh.
Bên cạnh đó vẫn không tránh khỏi những mặt hạn chế cần khắc phục nhất là
góc xây dựng như: Đồ dùng đồ chơi còn hạn chế chưa đủ cho trẻ được hoạt động
trong một khoảng thời gian chơi dài, một số công trình yêu cầu xây dựng trong
chủ đề còn xa lạ với trẻ nông thôn, trẻ chưa nhìn thấy, quan sát tìm hiểu được các
đối tượng mà mình cần xây dựng để xây dựng lại, mô phỏng lại,.. “Công viên,
vườn bách thú, lăng Bác,..”,
Mặt khác tôi cũng chưa tạo nhiều tình huống cho trẻ được hoạt động


Vì vậy kết quả khảo sát thực trạng của trẻ về “Góc xây dựng”như sau:

72

việc trong nhóm
Trẻ biết lựa chọn công việc

29

9

31

20

69

mình.
Trẻ biết lựa chọn nguyên

29

7

24

22

76

liệu phù hợp với công việc
Trẻ lựa chọn dụng cụ cần

Trò chơi xây dựng là một trong những trò chơi có sức hấp dẫn có tác động
mạnh đến sự phát triển toàn diện của trẻ mẫu giáo. Tổ chức tốt trò chơi xây dựng
phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ. Giáo viên nên tăng cường
sử dụng một số biện pháp tổ chức cho trẻ 5-6 như sau:
1. Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phong phú và sắp xếp, bố trí đồ chơi ở
góc xây dựng để khuyến khích trẻ sử dụng theo các cách khác nhau:


* Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phong phú
Đồ chơi của góc xây dựng cần đa dạng và phong phú. Nhiều đồ chơi của trẻ
có kích thích nhỏ nên làm lâu, đòi hỏi tôi phải chịu khó kiên trì khi làm đồ chơi
cho trẻ. Ngoài những gì bản thân tôi đã biết tôi còn hỏi thêm ở các bạn đồng
nghiệp để tạo ra các đồ dùng, đồ chơi phong phú hơn, phù hợp với nội dung chơi.
Muốn cho trẻ hoạt động tốt hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi đã
lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở góc xây dựng, không nên
một cách chung chung mà vạch ra rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi
gì , phục vụ cho chủ đề nào?.
Ví dụ: Ở chủ đề trường Mầm non cần phải làm được ngôi trường, các đồ
chơi như: cầu trượt, đu quay, các cây xanh, hàng rào, hoa, cây cảnh cổng trường,..
Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn tôi tận dụng những nguyên vật liệu ở
dạng phế liệu sẵn có ở địa phương , những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn về
tính mạng, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ.
Đồ dùng đồ chơi phong phú về màu sắc, chủng loại, chất liệu trong đó bao
gồm cả đồ chơi mang tính sản phẩm công nghiệp và đồ chơi tự tạo bằng nguyên
vật liệu thiên nhiên hoặc vật liệu tái sử dụng “vỏ hộp, cát tông, thìa nhựa, tranh
ảnh cũ, vỏ hộp, ống hút...” Các vật liệu trên có thể chuẩn bị bằng cách tôi mua ở
cửa hàng, hoặc huy động phụ huynh thu gom hoặc cô và trẻ sưu tầm, thu nhặt khi
đi dạo chơi và tham quan ...
Kết quả: Từ những nguyên vật liệu trên tôi làm ra rất nhiều đồ chơi ở góc
xây dựng.

gàng, ngăn nắp sẽ hạn chế các hoạt động và không phát huy được khả năng sáng
tạo của trẻ.
Các đồ dùng đồ chơi nguyên vật liệu trong quá trình sắp xếp sao cho dễ lấy,
dễ lựa chọn phù hợp với điều kiện đặc điểm của địa phương. Mỗi chủ đề giáo viên
cần thay đổi đồ chơi, thiết bị chơi để tạo cảm xúc mới và tăng cường hứng thú
hoạt động của trẻ. Vật liệu được sắp xếp trong các hộp nhựa, trong rổ, vỏ hộp cũ
được phân loại và ghi rõ nhãn mác.
Ngoài cây xanh, tranh ảnh sản phẩm thủ công mỹ nghệ của địa phương... tôi
đã sử dụng chính những sản phẩm của hoạt động của trẻ để trang trí ở những khu
vực chơi.
Khu vực chơi được trang trí hấp dẫn với tên gọi với những hình ảnh phù
hợp giúp trẻ nhận biết khu vực chơi một cách dễ dàng. Tên góc đơn giản gần gũi
dễ hiểu đối với trẻ và phù hợp với nội dung từng chủ đề như “công trình xây


dựng”, “công viên bách thú” “ngôi nhà của bé”, “vườn hoa xuân” và được viết
to theo đúng quy định mẫu chữ và giúp trẻ làm quen với chữ viết. Có thể dán thêm
tranh ảnh ở góc này như một gợi ý về nội dung chơi cho trẻ ( như tranh ảnh về
nhà, nhà ở thành phố, nhà ở nông thôn, nhà chung cư...).
Ngoài ra có thêm những bộ trang phụ hoặc đồ dùng của người lớn phù hợp
với nội dung trò chơi để giúp trẻ tham gia vào trò chơi và thực hiện hành động của
vai chơi một cách biểu cảm hơn như bộ quần áo công nhân xây dựng, mũ bảo hộ
lao động, khẩu trang, xẻng, xô, bay, dao xây...
Trong góc chơi xây dựng bố trí nơi trưng bày các sản phẩm lắp ráp xếp hình
của trẻ gồm cả những sản phẩm đã hoàn thiện và những sản phẩm chưa hoàn
thiện. Việc này giúp trẻ phát huy tối đa khả năng sáng tạo của trẻ, kích thích trẻ
nảy sinh những ý tưởng mới trong trò chơi xây dựng.
Kết quả: Qua việc chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú, và sắp xếp khoa
học phù hợp tôi thấy trẻ sử dụng phù hợp và hiệu quả xây dựng của công trình
trong chủ đề được hoàn thiện nhanh và trẻ hứng thú hoạt động hơn trước nhiều.



Ví dụ: Các con được tham quan ở đâu? Hãy kể lại những gì các con nhìn
thấy ? công trình đó được xây dựng như thế nào?...
Giáo viên cần linh hoạt giải quyết các tình huống nảy sinh trong quá trình tổ
chức cho trẻ quan sát và đảo bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ trong quá trình dạo chơi
thăm quan.
Kết quả: Từ việc được trược tiếp quan sát các công trình và xem các công
trình qua vi deo các cháu đã mạnh dạn, tự tin trong các công trình của mình, tôi
không phải làm mẫu công trình mà chỉ gợi ý cho trẻ mừng tượng lại và mô phỏng
lại đầy đủ và sáng tạo hơn.
3. Tạo tình huống và tận dụng tình huống nảy sinh trong quá trình trẻ
tham gia trò chơi xây dựng:
Tạo tình huống lôi cuốn trẻ tham gia vào trò chơi xây dựng:
Tình huống có thể tạo ra dưới dạng 1 bài hát, bài thơ, câu chuyện giúp trẻ
có hứng thú động cơ bước vào trò chơi xây dựng. Giáo viên cần tạo bầu không
khí thân thiện, cởi mở để tất cả trẻ đều có thể tham gia.
Quan sát trẻ chơi giúp giáo viên phát hiện được những tình huống nảy sinh
theo diễn biến của trò chơi và sử dụng các tình huống đó kích thích trẻ phát hiện
tìm tòi suy nghĩ, và tìm cách giải quyết. Chẳng hạn khi trẻ đang xây dựng hết
nguyên vật liệu... giáo viên có thể đạt câu hỏi: có thể dùng những gì để tiếp tục
công trình xây dựng ? ai có thể đi mua thêm nguyên vật liệu? ai có thể thay thế
bằng cái nào khác được không ?...
Giáo viên có thể tạo tình huống chơi mới gợi mở phát triển nội dung chơi,
mở rộng chủ đề tăng cường sự liên kết giữa các góc chơi để duy trì hứng thú chơi
của trẻ.
Ví dụ: Trẻ đang xây dưng “khu chăn nuôi”, đặt tình huống: có cá và tôm
giống tốt mua thêm để nuôi “ Khi các bác thợ xây” đồng ý mua giáo viên gợi ý
“đã có ao để nuôi cá chưa ? nhiều cá tôm thế này phải có ao to đây”. Như vậy


khắc phục điều này bản thân cũng cần phải hiểu được ý nghĩa của từng góc chơi
và hướng lái trẻ bằng cách kết hợp các góc chơi với nhau.
Ví dụ: Trong trò chơi xây dựng ở chủ đề “Tết và mùa xuân” “Góc xây
dựng” xây công trình “Công viên cây xanh” thì cô phải hiểu được công viên cây
xanh cần có rất nhiều cây xanh. Trong quá trình trẻ xây dựng tôi đến “Góc xây
dựng” và gợi mở cho trẻ như “Tôi thấy hôm nay các bác ở trung tâm cây trồng có
bán rất nhiều cây đẹp, các bác xây dựng đến xem có mua được cây nào về trồng
cho công trình của mình không” , tôi còn đến “Góc tạo hình” gợi ý như “Các bác
ở góc tạo hình hôm nay làm rất nhiều cây cảnh rất đẹp đấy, mà hôm nay các bác
xây dựng lại chuẩn bị khánh thành công trình xây dưng các bác hãy mang sản
phẩm của mình tặng cho các bác góc xây dựng đi nhé,..”
Góc xây dựng còn là chỗ trưng bày sản phẩm của góc tạo hình sau khi trẻ
làm xong những sản phẩm, từ đó trẻ có thể kết thúc buổi chơi vào góc xây dựng,
như đi khánh thành công trình “Công viên cây xanh” và kết thúc hoạt động chơi
một cách nhẹ nhàng.


Kết quả: Qua việc phối hợp các góc chơi khác đã giúp cho “Góc chơi xây
dựng thêm phong phú, đa dạng đồ chơi, công trình đầy đủ, đẹp hơn và quan hệ các
nhóm chơi và quan hệ của trẻ trong lớp học cũng được phát triển tốt hơn.
5. Cung cấp kiến thức, mô hình qua hoạt động khác:
* Hoạt động học có chủ định: Trong hoạt động học có chủ định tôi cũng tân
dụng để cung cấp kiến thức cho trẻ.
Ví dụ: Hoạt động “Khám phá khoa học”: có đề tài “Tìm hiểu về quê hương
làng xã nơi trẻ sinh sống” Chủ đề “Quê hương- Đất nước - Bác Hồ” Tôi cho quay
hình ảnh về cánh đồng cói, hình ảnh về núi Mai An Tiêm, hình ảnh đài tưởng
niệm xã Nga Liên cóp vào đĩa. Trong quá trình hoạt động tôi mở cho trẻ xem các
hình ảnh và cùng trò chuyện về các hình ảnh đó. Đặc biệt là hình ảnh đài tưởng
niệm xã tôi thấy đến khi cho trẻ hoạt động ở góc xây dựng thì trẻ đã xây dựng
được công trình theo ý tưởng của tôi.


Ngay

từ


đầu năm học để phụ huynh hiểu thêm về ý nghĩa, tác dụng của hoạt động góc, đặc
biệt góc xây dựng tôi đã tổ chức 1 số hoạt động mẫu để giúp phụ huynh có nhận
thức sâu sắc hơn về hoạt động vui chơi này để phụ huynh nhận thức được rằng
hoạt động góc xây dựng là “Học bằng chơi, chơi bằng học” vai trò của trò chơi
xây dựng cũng rất kỳ quan trọng trong quá trình tư duy của trẻ.
Qua trò chơi xây dựng phụ huynh thấy con mình đựơc thể hiện sự hiểu biết
khi xây dựng, trẻ được giao lưu với bạn, được thảo luận nhiều và nói lên được ý
tưởng. Trẻ được tự phân công công việc “Ai là bác thợ cả”, “ Ai là bác thợ phụ”.
Phụ huynh còn thấy được vai trò của những trẻ được làm thủ lĩnh
trong các buổi chơi sẽ giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trong cuộc sống, các cháu chơi ở
nhóm xây dựng hầu hết là các bạn có kiến thức tốt, sự mạnh dạn tự tin có sự tư
duy sáng tạo.
Muốn tạo được công trình thì nhóm đó phải có sự đoàn kết và phân công
công việc hợp lý, làm việc theo quy trình từ đơn giản đến phức tạp, từ trong ra
ngoài
Ví dụ: Trẻ biết xây dựng công trình hoàn thiện xong mới xây cổng của công
trình.
Ngoài ra tôi còn trò chuyện, trao đổi với phụ huynh về các công trình của
trẻ trong chủ đề để phụ huynh cùng tôi sưu tầm các nguyên liệu phế thải để làm đồ
dùng, đồ chơi cho các cháu học.
Mặt khác tôi tuyên truyền với phụ huynh có điều kiện cho trẻ đi thăm quan
du lịch để trẻ được mở mang kiến thức và khơi dạy lòng ham hiểu biết về quá
trình phát triển lịch sử của đất nước như quan sát các công trình “lăng Bác”,
“Viện bảo tàng” để trẻ nhận thức được về mô hình thực tế, vì trẻ mầm non quá

4

%
14

việc trong nhóm
Trẻ biết lựa chọn công việc

29

27

93

2

7

mình.
Trẻ biết lựa chọn nguyên

29

26

90

3

10

Trẻ tự sáng tạo các ý tưởng

Qua bảng chất lượng các cháu đã tăng lên rõ rệt so với đầu năm.
*Đối với cô:
Bản thân tôi đã rút được nhiều kinh nghiệm trong việc lựa chọn các phương
pháp, biện pháp đồ dùng đồ chơi, các hình thức phong phú để tạo hứng thú, sự hấp
dẫn đối với trẻ tạo cho trẻ sự tích cực sáng tạo có hiệu quả mà không làm cho trẻ
nhàm chán vào các hoạt động khác.
* Đối với phụ huynh:
Phụ huynh nhiệt tình trong việc cùng cô tìm kiếm nguyên vật liệu làm đồ
dùng đồ chơi cho trẻ.


Đặc biệt có một số phụ huynh cho con đi thăm quan du lịch, quan sát các
công trình nổi tiếng.
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã thực hiện tốt với hoạt động góc “trò
chơi xây dựng”. Rất mong được sự đóng góp của các đồng chí, đồng nghiệp để
tôi phát huy sáng kiến được tốt hơn.
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
I. KẾT LUẬN
Muốn trẻ hoạt động tốt góc xây dựng và đưa góc xây dựng vào trong đời
sống hàng ngày của trẻ ở trường mầm non thì trước hết:
- Người giáo viên phải nắm vững kiến thức kỹ năng cơ bản của hoạt động
góc, đặc biệt là góc xây dựng.
- Giáo viên luôn là người tạo cơ hội cho trẻ hướng dẫn gợi mở cho trẻ khi
tham gia hoạt động.
- Thực hiện tốt công tác tham mưu để có sự quan tâm động viên kịp thời và
chỉ đạo sâu sắc của BGH.
- Luôn động viên trẻ thường xuyên, kịp thời và có sự nổ lực của các cháu.
- Kết hợp chặt chẽ với hội phụ huynh để có sự gíup đỡ theo yêu cầu của nhà