MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỐI HỢP VỚI PHỤ HUYNH HỌC SINH
GIÚP TRẺ HỌC TỐT LÀM QUEN VỚI TỐN
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lý do chọn đề tài:
a.Cơ íở ỉí ỉïậè
- Gi¸o dơc mÇm non lµ bËc häc ®Çu tiªn trong hƯ thèng gi¸o dơc qc d©n
.Mơc tiªu cđa gi¸o dơc mÇm non lµ h×nh thµnh c¬ së ban ®Çu vỊ nh©n c¸ch con
ngêi ph¸t triĨn toµn diƯn.
H×nh thµnh c¸c biĨu tỵng to¸n häc s¬ ®¼ng cho trỴ mÇm non lµ mét néi
dung quan träng gãp phÇn thùc hiƯn mơc tiªu gi¸o dơc mÇm non. HiƯu qu¶ cđa
viƯc h×nh thµnh c¸c biĨu tỵng to¸n häc s¬ ®¼ng cho trỴ mÇm non kh«ng chØ phơ
thc vµo viƯc x©y dùng hƯ thèng c¸c biĨu tỵng to¸n häc cÇn h×nh thµnh cho trỴ
mµ cßn phơ thc vµo ph¬ng ph¸p , biƯn ph¸p tỉ chøc c¸c ho¹t ®éng träng t©m
lµ c¸c tiÕt häc to¸n.
- Trong cc sèng hiƯn nay viƯc h×nh thµnh c¸c biĨu tỵng to¸n häc cho
trỴ mÇm non cã vai trß v« cïng to lín, ®iỊu nµy xt ph¸t tõ sù ph¸t triĨn m¹nh
mÏ cđa khoa häc to¸n häc vµ sù x©m nhËp cđa nã vµo mäi lÜnh vùc kh¸c nhau.
H¬n n÷a, sù ph¸t triĨn m¹nh mÏ cđa khoa häc – kü tht ®ßi hái chóng ta ph¶i cã
mét đéäã èáïÕchuyªn gia giái víi kü n¨ng ph©n tÝch mét c¸ch tr×nh tù chÝnh x¸c
c¸c qu¸ tr×nh nghiªn cøu, chóng ta ph¶i ®µo t¹o nh÷ng con ngêi tÝch cùc ®éc
lËp, s¸ng t¹o ®¸p øng ®ßi hái cđa nỊn s¶n xt hiƯn ®¹i. TrỴ sinh ra vµ lín lªn
gi÷a thÕ giíi cđa nh÷ng sù vËt hiƯn tỵng ®a d¹ng. Ngay tõ nhá trỴ ®· ®ỵc tiÕp
xóc vµ lµm quen víi c¸c nhãm vËt cã mµu s¾c, kÝch thíc vµ sè lỵng phong phó,
víi c¸c ©m thanh, chun ®éng cã ë xung quanh trỴ. TrỴ lÜnh héi sè lỵng cđa
1
chóng b»ng c¸c gi¸c quan kh¸c nhau nh thÞ gi¸c, thÝnh gi¸c, gi¸c quan vËn ®éng
…
- Vớã bảè tíèâ âãếï đéäèá âam trm téø
bÞ kiÕn thøc ë líp mÉu gi¸o 5 ti mét c¸ch toµn diƯn.
Song ëïa qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y cho trỴ t«i thÊy đạã đa íéác¸c ch¸u häc m«n “
Lµm quen víi to¸n” rất høng thó vàdễdà
èá nhng ở méät íéátrỴ vẫè cßn lÉn lén
2
vỊ mµu s¾c, h×nh d¹ng, h×nh khèi, vµ c¸c con sè, nhËn biÕt nhãm sè lỵng, thªm
bít trong ph¹m vi 10 cßn chËm …
Mặt kâác, èâàtrư ờ
èá êââè céâèá cá èââè téâã êâïïtrácâ ỉớê 5 tïékã.Téâã
ỉïéâè trăè trở ỉà
m tâếèà
é đekâéà
è tâà
èâ téát èâãệm vïïđư ợc áãắ ? Trong khi
bảè tââè ỉïéâè òác đòèâ: đéáã vớã trẻ târ béäméâè “ Lµm quen víi to¸n” lµ bé m«n
cã tÇm quan träng trong viƯc rÌn lun ph¸t triĨn nh©n c¸ch toµn diƯn cho trỴ. Tõ
m«n “Lµm quen víi to¸n” ë mÉu gi¸o trỴ ®ỵc lµm quen víi ch÷ sè, sè lỵng vµ
®Þnh híng kh«ng gian , nhËn ra c¸c mµu s¾c trong thiªn nhiªn … ®Ĩ tõ ®ã trỴ cã
t©m thÕ bíc vµo häc tèt ë bËc häc phỉ th«ng sau nµy.
- Tõ ®ã t«i ®· suy nghÜ vµ ®i ®Õn kÕt ln ®Ĩ trỴ mÉu gi¸o tiÕp thu tèt kiÕn
thøc to¸n häc cđa bËc häc mÇm non th× ngoµi viƯc gi¶ng d¹y nhiƯt t×nh, cung cÊp
®Çy ®đ kiÕn thøc to¸n häc ë trªn líp ngêi gi¸o viªn mÇm non cÇn lµm tèt mét sè
biƯn ph¸p trong c«ng t¸c phèi kÕt hỵp víi phơ huynh häc sinh nh»m gióp trỴ mÉu
gi¸o 5 ti tiÕp thu tèt kiÕn thøc to¸n häc vµ t«i ®· ®¹t ®ỵc kÕt qu¶ ®¸ng mõng.
- Víi tr×nh ®é chuyªn m«n cßn h¹n chÕ tuy nhiªn t«i còng xin m¹nh d¹n nªu
mét sè biƯn ph¸p trong c«ng t¸c phèi hỵp víi phơ huynh häc sinh nh»m gióp trỴ
mÉu gi¸o 5 ti tiÕp thu tèt m«n to¸n häc mµ b¶n th©n t«i ®· ¸p dơng trong qu¸
tr×nh gi¶ng d¹y cho trỴ mÉu gi¸o 5 ti ®Ĩ ®ång nghiƯp dù giê cïng tham gia gãp
®ång t×nh đng hé, lu«n l¾ng nghe ý kiÕn trao ®ỉi cđa gi¸o viªn .
- §a sè c¸c ch¸u ®Ịu lµ con c«ng nh©n viªn chøc , ®Þa bµn líp häc gÇn khu
d©n c, thn tiƯn cho viƯc ®i l¹i häc tậê cđa c¸c ch¸u vµ trao ®ỉi c¸c biƯn
ph¸p víi phơ huynh.
b.Khã kh¨n:
- Mét sè phơ huynh cha thùc sù quan t©m ®Õn viƯc häc tËp cđa con m×nh,
céø
è kâéáè trắèá câé áãáé vãêè, coi ®ã lµ viƯc cđa c« gi¸o, mỈt kh¸c bè mĐ
c¸c ch¸u ®Ịu lµ c«ng nh©n viªn chøc võa thùc hiện viƯc cđa ®¬n vÞ võa lµm
c«ng viƯc gia ®×nh nªn Ýt cã thêi gian d¹y dç thªm cho c¸c ch¸u ë nhµ.
- Qua kh¶o s¸t t«i thÊy mét sè ch¸u cßn lÉn lén c¸c mµu s¾c trong thiªn
nhiªn, lÉn lén c¸c ch÷ sè, kh¶ n¨ng thªm bít, nhËn d¹ng sè lỵng, ®Þnh
híng trong kh«ng gian cßn chËm.
4
2. - Giải quyết vấn đề:
Qua quá trình phân tích những thuận lợi và khó khăn trên tôi đã phát huy những
thuận lợi và cố gắng khắc phục những khó khăn bằng các biện pháp sau.
2.1.
Lập kế hoạch họp phụ huynh ngay từ đầu năm học:
- Những phần khó khăn tôi đã trình bày là một số phụ huynh chưa thực sự
quan tâm đến việc học tập của con em mình, dộ ủộự ngay từ đầu năm học tôi
đã tổ chức họp phụ huynh học sinh theo ớử ùcõổ ủaùộ cùỷa ốõaứtrử ụứ
ốỏ, qua
buổi họp. tôi đã thông báo trao đổi với phụ huynh học sinh kiến thức cơ bản
của các môn học nói chung và của môn Làm quen vi toán nói riêng và
phân tích cho caực phụ huynh thấy tầm quan trọng của bậc học, vai trò trách
mẫu giáo 5 tuổi học tốt môn Làm quen với toán ở nhà.
* Biện pháp giúp trẻ nhận biết các loại hình, kích thước, phép đo:
- Để trẻ nhận biết rõ về một số hình học, kích thưíơc, phép đo nào đó.
- Cô giáo cần ỏụùó ý cho phụ huynh cõộùố được đối tượng quan sát phù hợp
như: Cửa sổ và của ra vào, cái bàn uống nước ở nhà có dạng hình chữ nhật; hộp
bánh có dạng khối chữ nhật, hộp đựng chai rượu khối chữ nhật đặc biệt, các vỏ
hộp mỹ phẩm có khối vuông; lon nước, hộp chè có dạng khối trụ; quả bóng,
viên bi có khối cầu, hình tam giác có trong các bức tranh, hoặc cho trẻ so sánh
các hình, khối, đo chiều dài, chiều rộng của hình, sử dụng thước đo như nắm
tay, bàn chân, bước chân, thước đo
Ví dụ: Trẻ chưa nhận biết rõ về hình chữ nhật cô có thể gợi ý cho phụ
huynh quan sát về các của sổ nhà bằng cách , con đoán xem đó là hình gì khi
trẻ không trả lời được mẹ gợi mở cho trẻ để trẻ trả lời cửa sổ là hình chữ nhật,
khi trẻ nhận ra hình chữ nhật người mẹ đặt câu hỏi vì sao con biết cửa sổ là
hình chữ nhật ? Vì có 2 cạnh dài bằng nhau, 2 cạnh ngắn bằng nhau và có thể
lồng ghép đếm cho trẻ, con biết hình chữ nhật có mấy cạnh? Và cho trẻ đếm,
từ đó có thể hỏi trẻ số cạnh của hình chữ nhật tương ứng với chữ số mấy, hoặc
6
con nhìn thấy cái bàn ngồi ung nước nhà mình có hình gì, cái ghế hình gì ?
cái gương soi hình gì, mái nhà trong bức tranh hình gì?...
Ví dụ: Cho trẻ nhận biết tất cả các loại hình, người mẹ nhìn vào bức tranh
và nói: Mẹ nhìn thấy bức tranh con vẽ tặng mẹ rất đẹp và cũng có nhiều hình
con đã được học rồi ( hình chữ nhật, hình vuông, hình tam giác, hình tròn). Giờ
mẹ muốn con giới thiệu cho mẹ biết về ngôi nhà của con vẽ trong tranh, thế
tường nhà con vẽ hình gì? (Hình vuông); Mái nhà hình gì? ( Hình tam giác);
cửa ra vào hình gì? ( Hình chữ nhật đứng); ông mặt trời hình gì? ( Hình tròn)
- Ngoài việc cho trẻ nhận biết về hình dạng còn cho trẻ só sánh kích thước
các vật; đo chiều dài đối tượng .
được mấy hạt cao su? (1, 2..7) mẹ cũng đếm được 7 hạt đấy. Thế số hạt cao
su của mẹ với con như thế nào với nhau?(đều bằng nhau) và bằng mấy? (băng
7) tương ứng với chữ số mấy? (số 7)
Ví dụ: Cho trẻ đếm số người trong gia đình, đếm ngón tay, ngón
chân mỗi khi ngồi chơi cùng các cháu, đếm hột hạt, đếm các vật dụng trong gia
đình, đếm số đôi dép
- Bằng biện pháp giúp trẻ nhận biết các chữ số, kỹ năng đếm nêu trên đã giúp
trẻ khái quát được rằng mỗi nhóm vaọt xung quanh trẻ đều có số lượng bằng
nhau. (ví dụ: bằng 6) trẻ cụ thể: 6 cái bát, 6 đôi đũa, 6 cái thìatuy tất cả
chúng là nhóm vật khác nhau nhưng đều có số lượng là 6 và tương ứng với
chữ số 6.
- Việc tổ chức cho trẻ cách đếm đa dạng như vậy sẽ giúp trẻ ũaực định, tự mô
tả số lượng nhóm vật và tự đưa ra những kết luận khái quát, nhờ vậy mà trẻ
hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của con số một cách tự nhiên, không gò bó và
tham gia hoạt động tích cực hơn
* Biện pháp giúp trẻ thực hiện thao tác thêm bớt, nhận biết kết quả.
- Người mẹ thường đi cõụó mua thức ăn hoặc các vật dụng trong gia đình, mỗi
lần mẹ đi chợ, những đứa con yêu ở nhà luôn chờ mẹ về để được nhận quà của
8
mẹ, có thể những cái bánh, cái kẹo, những quả camnhân lúc trẻ háo hức
người mẹ có thể đặt ra tình huống mẹ mua kẹo cho hai anh em đây này, con
hãy đếm xem mẹ mua bao nhiêu cái kẹo, con hãy chia cho em một nửa. Con
chia cho em mấy cái? Con có mấy cái?
- Trẻ sẽ thực hiện yêu cầu của mẹ rất nhanh vì trẻ đang mong muốn được
thưởng thức vị ngọt của kẹo, trong quá trình trẻ thực hiện và trả lời các câu hỏi
người mẹ cần gọi ý giúp đỡ trẻ, khi trẻ gặp khó khăn. Mỗi lần một món quà đưa
ra các yêu cầu tương tự nhất định trẻ sẽ quen và thực hiện đúng nhanh các yêu
cầu của mẹ. Biết và nói kết quả sau khi bớt.
- Qua việc dạy trẻ định hướng trong không gian mọi lúc mọi nơi đã giúp trẻ
làm sáng tỏ ý nghĩa các mối quan hệ không gian một cách rõ ràng, tích cực
tham gia hoạt động sôi nổi.
* Biện pháp giúp trẻ định hướng thời gian:
- Lời nói đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành biểu tượng thời gian.
Tuy nhiên sự phát triển vốn từ về các phạm trù thời gian riêng biệt diễn ra
không đồng đều, trẻ hiểu kém nhất những trạng từ diễn đạt trình tự độ dài thời
gian . Điều đó chứng tỏ những biểu tượng về tốc độ cua trẻ thường mang tính
trực quan, dễ hình thành hơn những biểu tượng về độ dài. Tuy nhiên trẻ sẽ hiểu
được ý nghĩa của những trạng từ chỉ thời gian một cách chính xác hơn nếu có
sự hướng dẫn của người lớn. Chính vì vậy tôi đã tuyên truyền cho phụ huynh
việc dạy trẻ định hướng thời gian.
- Gợi ý cho phụ huynh giúp trẻ qua sát các buổi trong ngày chẳng hạn như
quan sát bầu trời, vị trí, màu sắc mặt trời, sắc thái không gian, cây cối trong
môi trường xung quanh trẻ, quan sát các hoạt động xung quanh trẻ , quan sát
bức tranh miêu tả những dấu hiệu đặc trưng cho các buổi trong ngày, quan sát
các ngày trong tuần, các mùa trong năm, quan sát đồng hồ.
Ví dụ: Ông mặt trời thức dạy bố mẹ đi làm các cháu đi học đó là (buổi
sáng ) khi mặt trời lên cao, trẻ ăn cm trường rồi đi ngủ (buổi trưa), trẻ ngủ
10
dạy ăn quà chiều (buổi chiều) hoặc buổi sáng chúng mình thường tập thể dục,
buổi trưa ăn cơm
- Cho trẻ làm quen các biểu tượng trong tuần: Ví dụ mẹ nói hôm nay là ngày
thứ hai ngày đầu tuần các con đến trường đi học .hoặc hôm nay thứ sáu
con được phát phiếu bé ngoan và người mẹ có thể thường xuyên hỏi trẻ.
Hôm nay là thứ mấy?Ngày mai là thứ mấy? Từ đó giúp trẻ nắm được các
trình tự trong tuần.
- Làm quen biểu tượng các mùa trong năm: Cô giáo gợi ý cho phụ huynh về
công nhân viên.
- Riêng ở lớp tôi có sự thuận lợi phụ huynh đều là công nhân và các gia đình
đều chỉ có 1- 2 con nên việc vận động phụ huynh tham gia cùng với cô giáo để
chăm lo cho việc học tập của các cháu đã thu được kết quả. Vì vậy tôi đã tranh
thủ thời gian thực hiện một cách thường xuyên.
- Tôi trực tiếp đến một số gia đình hướng dẫn cách làm đồ dùng bằng nguyên
vật liệu sẵn có ( như hạt cao su, vỏ hộp sữa, hộp nước xả, vỏ hộp bánh) tạo
lên các con vật xinh sắn, gần gũi với trẻ, cách làm đơn giản, nên phụ huynh đã
tích cực tham gia cùng cô giáo.
- Từ việc tạo ra những đồ dùng xinh sắn tôi trực tiếp hướng dẫn phụ huynh xây
dựng góc học tập cho các cháu .
Ví dụ: Bên trên góc học tập của các cháu dán những phiếu bé ngoan, các
bức tranh bé tự vẽ, đồng hồ, phía dưới xếp hình khối chữ nhật cao trước, khối
chữ nhật thấp sau( phân biệt cao thấp), khối vuông to, nhỏ, các viên bi bỏ trong
họp, các con vật để thành từng nhóm, chữ số, que tính cho trẻ đếm Từ đó
giúp trẻ nhận biết được số lượng, hình khối, con số tuỳ vào từng điều kiện
gia đình tôi hướng dẫn cách trang trí góc học tập khác nhau, tránh sự nhàm
chán của trẻ .
- Từ việc xây dựng góc học tập tôi hướng dẫn cho phụ huynh cách tổ chức
chơi cho trẻ ( chơi vào buổi tối, ngày nghỉ của trẻ) .
12
Ví dụ: Khi làm quen số lượng và chữ số có thể cho trẻ lấy các con vật
ra đếm và hỏi con vật này sống ở đâu? Có mấy chân ? Tương ứng với chữ số
mấy? Hoặc cú thể cho trẻ biết mỗi phiếu bé ngoan của con tương ứng với một
chữ số, và có thể hỏi trẻ ngày thứ mấy con được nhận phiếu bé ngoan? Hoặc
con và mẹ ai cao hơn? Cái nào to hơn? Cái nào nhỏ hơn? Vì sao?
- Ngoài việc làm đồ dùng cùng với phụ huynh ở nhà tôi còn vận động phụ
- Nhận thức được tầm quan trọng của bậc học, là một người giáo viên mầm
non tôi luôn nêu cao tinh thần, trách nhiệm của mình, tự rèn luyện phẩm
chất đạo đức, luôn học hỏi ở đồng nghiệp, tham khảo qua sách báo, qua
những buổi thăm lớp dự giờ, qua các buổi học chuyên đề.
- Để trẻ học tốt môn Làm quen với toán giáo viên phải có lòng yêu nghề
mến trẻ sâu sắc, tìm hiểu điều kiện hoàn cảnh gia đình các cháu và nguyện
vọng của gia đình.
- Nghiên cứu các hướng dẫn thực hiện chương trình của bộ giáo dục ban hành
và các tài liệu tham khảo về môn toán để đưa ra biện pháp phối kết hợp phù
hợp.
- Thường xuyên trao đổi kết quả và biện pháp giảng dạy giữa giáo viên và
phụ huynh trong các giờ đón trả trẻ, các cuộc họp, các buổi tuyên truyền,
mời phụ huynh tham gia dự giờ học của con mình.
- Biết lắng nghe ý kiến đóng góp của phụ huynh về bản thân và các cháu để
mình và các cháu ngày càng hoàn thiện hơn.
- Luôn suy nghĩ tìm tòi ra các biện pháp khắc phục khó khăn, cố gắng nâng
cao chất lượng dạy và học.
- Giáo viên phải là tấm gương sáng để phụ huynh tin tưởng và các cháu học
sinh noi theo.
Trên đây là một số những biện pháp mà tôi đã vận dụng trong công tác phối kết
hợp với phụ huynh học sinh trong những ngày qua. Rất mong được sự đóng góp
14
ý kiến của các cấp trên để bản thân tôi rút kinh nghiệm ở những lần viết sau.
Tôi xin chân thành cảm ơn./.
15