ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƢỜNG ĐẠI HỌC
KINH TẾ

NGUYỄN PHƢƠNG LINH

HOẠT ĐỘNG MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP CÁC NGÂN
HÀNGTHƢƠNG MẠI VIỆT NAM:
NGHIÊN CỨU THƢƠNG VỤNGÂN HÀNGTMCP
PHƢƠNG NAM VÀ NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
THƢƠNG TÍN
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN
HÀNGCHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN
CỨU
HàNội –2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN PHƢƠNG LINH
HOẠT ĐỘNG MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP CÁC NGÂNHÀNG
THƢƠNG MẠI VIỆT NAM: NGHIÊN CỨU THƢƠNG
VỤNGÂN HÀNG TMCP PHƢƠNG NAMVÀ NGÂN HÀNG
TMCP SÀI GÒN THƢƠNG TÍN
Chuyênngành: Tàichính –Ngânhàng
Mãsố: 60 34 02 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNGCHƢƠNG
TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS. NGUYỄN
VIỆT KHÔI
XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘHƯỚNG DẪNPGS.TS. NGUYỄN
VIỆT KHÔI

MẠI5
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu vềhoạt động mua bán và sáp nhập các ngân
hàng thƣơng
mại.............................................................................................................................5
1.2. Cơ sởlý luận vềhoạt động mua bán và sáp nhập các ngân hàng thƣơng
mại..........9
1.2.1. Khái niệm và bản chất về mua bán và sáp nhập........................................9
1.2.2. Phân loại hình thức mua bán và sáp nhập...Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Các phương thức thực hiện mua bán và sáp nhậpError! Bookmark not
defined.
1.2.4. Quy trình thực hiện mua bán, sáp nhập.......Error! Bookmark not defined.
1.2.5. Một số chỉ tiêu đánh giá trước –sau M&A..Error! Bookmark not defined.
1.2.6. Lợi ích của mua bán, sáp nhập.....................Error! Bookmark not defined.


1.2.7. Hạn chế của mua bán, sáp nhập...................Error! Bookmark not defined.
1.2.8. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động mua bán, sáp nhập ngân hàngError!
Bookmark not defined.
1.3. Kinh nghiệm M&Angân hàng trên thếgiới và bài học kinh nghiệm cho Việt
NamError! Bookmark not defined.
1.3.1. Mua bán sáp nhập ngân hàng tại các nước.Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam..............Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾLUẬN
VĂNError! Bookmark not defined.
2.1. Thiết kếquy trình luận văn..................................................Error! Bookmark not
defined.
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu.....................................................Error! Bookmark
not defined.
2.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu......................Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu..........Error! Bookmark not defined.

Bookmark not defined.
4.1. Bài học rút ra từtrƣờng hợp sáp nhập của NHTMCP Phƣơng Nam và
NHTMCP Sài Gòn Thƣơng Tín.....................................................................Error!
Bookmark not defined.
4.1.1. Thời gian chuẩn bị sáp nhập kĩ lưỡng, lộ trình công khaiError! Bookmark
not defined.
4.1.2. Tổ chức chương trình đào tạo “Hợp nhất để phát triển” trước và sau khi sáp
nhập cho quản lý và nhân viên.........................Error! Bookmark not defined.
4.2. Định hƣớng cho hoạt động mua bán và sáp nhập các ngân hàng thƣơng mại
Việt Nam giai đoạn 2017 –2020..........................................................Error!
Bookmark not defined.
4.3. Một sốđềxuất cho hoạt động mua bán và sáp nhập các ngân hàng thƣơng mại
Việt Nam giai đoạn 2017 -2020..................................................Error! Bookmark
not defined.
4.3.1. Về phía cơ quan quản lí nhà nước................Error! Bookmark not defined.
4.3.2. Về phía các ngân hàng thương mại Việt NamError! Bookmark not defined.


KẾT LUẬN.....................................................................................Error! Bookmark
not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢOPHỤLỤC


PHẦN MỞĐẦU

1. Sựcần thiết của đềtàiĐểtăng khảnăng cạnh tranh cho các ngân hàng thương mại
Việt Nam,ổn định tình hình tài chính, phát triển kinh tếtrong nước và lành mạnh
hóa hệthống ngân hàng,tạo điều kiện cho các ngân hàng phát triển trong bối cảnh
hội nhập ngày càng sâu rộng, thủtướng chính phủđã ban hành đềán cơ cấu lại
hệthống các tổchức tín dụng giai đoạn 2011 -2015, trong đó mua bán và sáp nhập

hàng thương mại Việt Nam: Nghiên cứu thương vụ ngân hàngTMCP Phương Nam
và ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín” 2. Câu hỏi nghiên cứuĐểthực hiện
đềtài nghiên cứu trên, luận văn trảlời các câu hỏi nghiên cứu:-Tại sao cần phải
thực hiện mua bán và sáp nhập (M&A) các ngân hàng thương mại?-Thực
trạnghoạt động M&A trong ngành ngân hàngViệt Nam đãdiễn ra như thế nào?Hoạt động sáp nhập ngân hàng TMCP Phương Nam vào ngân hàng TMCP Sài
Gòn Thương Tín diễn ra như thế nào (trướcvà sau khi sáp nhập)? -Kết quả đạt
được của ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín sau khi sáp nhập là gì? -Cần đưa
ra những đề xuấtnào chohoạt động mua bán sáp nhậpcác NHTM Việt Nam?3. Mục
đích và nhiệm vụnghiên cứu3.1. Mục đích nghiên cứuĐánh giá toàn cảnh M&A
ngân hàngViệt Nam giai đoạntrước 2011 và từ2011đếnnay. Đi sâu vào phân tích
đánh giá kết quảsáp nhập ngân hàng TMCP Phương Nam vào ngân hàng TMCP
Sài Gòn Thương Tín. Từđó rút ra bài họcvà đưa ra những đề xuất cho hoạt động
M&Acủangân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2017 -2020. 3.2. Nhiệm
vụnghiên cứu(1)Hệthống hóa cơ sởlý luận vềhoạt động mua bán và sáp nhập ngân
hàng.
3(2)Đánh giá thực trạng hoạt động mua bán sáp nhập ngân hàng thương mại Việt
Namhiện nay. (3)Phân tích đánh giá thực trạng vềquy mô hoạt động, mạng lưới
hoạt động, kết quảhoạt động kinh doanh, các chỉtiêu sinh lời và an toàn tài chính
của ngân hàng TMCP Phương Nam và ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín
trước và sau khi sáp nhập.(4)Chỉra những lợi ích và hạn chếcòn tồn tạitrong
hoạt động M&A của ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín sau sáp
nhập,chỉranhững nhân tốtác động đến hoạt động mua bán sáp nhập của ngân hàng
này.(5)Rútra bài họckinh nghiệmgiữa thương vụsáp nhập giữa NHTMCP
Phương Nam và NHTMCP Sài Gòn Thương Tínvà đưa ra một sốđềxuất cho hoạt
độngM&Acủangân hàngViệt Nam trong giai đoạn 2017 -2020. 4. Đối tƣợng và


phạm vi nghiên cứu4.1. Đối tượng nghiên cứu:Hoạt động mua bán và sáp nhập các
ngân hàng thương mại Việt Nam.4.2. Phạm vi nghiên cứu: -Không gian:Thương
vụM&A ngân hàng Việt Nam, đặc biệt phân tích thương vụM&A của ngân hàng

động M&A. Nghiên cứu của họđã chỉra rằng việc các ngân hàng này thực hiện
hoạt động M&A đã dẫn đến sựsuy giảmnhẹđến lợi nhuận trên vốn chủsởhữu, hiệu
quảdòng tiền và tỷsuất lợi nhuận, tuy nhiên bên cạnh đó hoạt động M&A này lại


cải thiện đáng kểđến hiệu quảchi phí của ngân hàng.Tại quốc gia Việt Nam cũng
đã có nhiều người làm nghiên cứu kinh tếtrải nghiệm qua thực tiễn đã nghiên cứu
tìm ra hướng đi, bài học kinh nghiệm, các
6phương pháp,...đểM&A ởViệt Nam phát triển theo chiều hướng ngày càng tốt
hơn. Các nghiên cứu vềM&A doanh nghiệpNghiên cứu của Trịnh ThịPhan Lan và
Nguyễn Thùy Linh (2010) đã chỉra rằng yếu tốvăn hóa là một yếu tốquan trọng
trong việc quyết định thành bại của một thương vụM&A và dung hòa văn hóa
các tổchức sau M&A. Đây là nhân tốquyết định sựtồn tại, phát triển của tổchức
đó, việc dung hòa văn hóa sẽgóp phần tới 36% sựthành công của một thương
vụM&A. Do hạn chếcủa một bài báo nên họmới chỉdừng ởviệc nghiên cứu yếu
tốvăn hóa mà không tổng quan hết được các yếu tốảnh hưởng đến thành công hay
thất bại của một thương vụM&A. Nghiên cứu của Vũ Anh Dũng và các cộng
sự(2012) đã nêu lên bức tranh toàn cảnh vềhoạt động mua bán và sáp nhập tại Việt
Nam, họphân tích, dựbáo xu hướng M&A, chỉra việc tránh bẫy cộng hưởng mà
các thương vụM&A đem lại. Cộng hưởng trong lĩnh vực M&A được hiểu là
“sựtăng lên khảnăng cạnh tranh và dẫn đến dòng tiền vượt quá những gì hai doanh
nghiệp tạo ra một cách độc lập” theo Vũ Anh Dũng và các cộng sự(2012). Các
doanh nghiệp thực hiện M&A mới chỉdưới góc độtài chính, lợi ích dựkiến mà nó
đem lại vì thếcần phải có một chiến lược M&A cụthểvà đặc biệt là kếhoạch cho
việc hợp nhất hậu M&A. Các nghiên cứu về M&A ngân hàngNghiên cứu của
Nguyễn ThịHải Yến (2012) vềcơ sởlý luận đã làm rõ được bản chất của M&A,
tổng quan được hoạt động M&A ngân hàng Việt Nam từnăm 2000 đến năm 2012,
bên cạnh đó nghiên cứu đã phân tích trường hợp cụthểvềthương vụhợp nhất giữa
3 ngân hàng Sài Gòn –ĐệNhất –Tín Nghĩa. Nghiên cứu đã sửdụng phân tích
SWOT 3 ngân hàng khi tiến hành hoạt động M&Ađểtừđó đềxuất ra kiến nghịvà

đoạn: giai đoạn một từnăm 1991 -2005, giai đoạn hai từnăm 2005 -2010 và giai
đoạn ba từnăm 2010 -2014, đểchỉra động cơ cho các thương vụM&A ngân hàng,
hoạt động M&A đã đem lại việc thúc đẩy tăng trưởng, giảm chi phí và giảm
sựcạnh tranh, thu hút thêm được nguồn vốn, mua sắm trang thiết bị, thúc đẩy các
ngân hàng tìm kiếm đối tác phù hợp đểtham gia vào các hoạt động mua bán và sáp
nhập. Đồng thời TrầnThịThu Hường và Nguyễn Bích


Ngọc (2014)cũng nêu ra các thách thức M&A ngân hàng phải đối mặt là các
cổđông ngân hàng nhỏsáp nhập với ngân hàng lớn sẽchịu nhiều thiệt thòi, hậu
M&A làm cho một lượng nhân viên bịsa thải do áp lực từviệc cắt giảm nhânviên,
tâm lý khách hàng không ổn định vì sựthay đổi vềlãi suất tiền gửi và các chi phí
phát sinh khác, quản trịrủi ro hậu sáp nhập đặc biệt là rủi ro thanh khoản và rủi ro
tín dụng.Mới đây nhất có nghiên cứu của Nguyễn Xuân Thành (2016), đã nêu lên
những thay đổi vềluật, chính sách và diễn biến kinh tếvĩ mô của Việt Nam trong
giai đoạn 2006 –2010 dẫn tới tình hình tài chính khó khăn của các NHTM vào cuối
năm 2011, và tổng hợpcác sựkiện tái cơ cấu, mua bán và sáp nhậpngân hàng
giaiđoạn 2011 –2015.Tuy nhiên nghiên cứu mới chỉtổng quan các thương vụsáp
nhập ngân hàng mà chưa phân tích sâu cụthểthương vụnào.Khoảng trống nghiên
cứu:Vấn đềtái cấu trúc ngân hàng, hoạt động trướcvàsaumua bán sáp nhập ngân
hàng thương mại đang được khá nhiều người quan tâm và nghiên cứu. Qua tìm
hiểu của tác giảthấy rất ít nghiên cứu phân tích sâu cụthểtừng thương vụM&Avà
đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào vềhoạt động sáp nhập của NHTMCP
Phương Nam vào NHTMCP Sài Gòn Thương Tín.Bài nghiên cứu này sẽtổng quan
các thương vụM&A ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạntrước 2011 và
giai đoạntái cấu trúctừnăm 2011 đến năm 2015, đi sâu vào phân tíchthương vụngân
hàng TMCP Phương Nam sáp nhập vào ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương
Tín,đây là một thương vụlớn có ý nghĩa đặc trưng trong sốthương vụM&A giữa
ngân hàng lớn và ngân hàng yếu kém. Kết quảnghiên cứu này nhằmphân tích đánh
giá thực trạnghoạt độngsáp nhậpcủa 2 ngân hàng, lợi íchkết quảđạt đượcvà hạn

sự(2011) về bản chất M&A thì việc phân biệt giữa khái niệm sáp nhập và thâu tóm
hay mua lại khá hẹp, đặc biệt khi các thuật ngữ này được sử dụng một cách đồng
nghĩa hay có cùng ý nghĩa.Trên thực tế, sáp
TÀI LIỆU THAM KHẢOA.Tiếng Việt1.Nguyễn ThịDiệu Chi, 2014. Phát triển
hoạt động mua bán và sáp nhập trong lĩnh vực tài chính ngân hàng Việt Nam. Luận
án tiến sỹ. Trường đại học Kinh tếQuốc dân.2.Chính phủ, 2012. Đềán cơ cấu lại
hệthống các TCTD giai đoạn 2011 –2015 ban hành kèm theo QĐ số254/QĐ –TT
ngày 01/03/2012. Hà Nội, tháng 3 năm 2012.3.Vũ Anh Dũng và cộng sự, 2011.
Một sốvấn đềvềlý luận và thực tiễn vềsáp nhập và mua lại (M&A). Tạp chí Những
vấn đềkinh tếvà chính trịthếgiới, số10, trang 15 -26.4.Vũ Anh Dũng và cộng sự,
2012. Vietnam M&A Review 2011 -2012. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Quốc
gia Hà Nội.5.Trần ThịThu Hường và Nguyễn Bích Ngọc, 2014. M&A ngân hàng
tại Việt Nam: Thực trạng, động cơ và thách thức trong thời gian tới. Tạp chí
Thịtrường -Tài chính -Tiền tệ, số9, trang 18.6.Nguyễn Minh Kiều, 2010. Tài chính
doanh nghiệp căn bản. HồChí Minh: Nhà xuất bản Thống kê.7.Trịnh ThịPhan Lan
và Nguyễn Thùy Linh, 2010. M&A và tác động của yếu tốvăn hóa. Tạp chí khoa
học, số26, trang 256 -261.8.Lê Văn Luyện, 2016. Sắp xếp lại hệthống ngân hàng
Việt Nam trong bối cảnh tái cơ cấu. Tạp chí ngân hàng, số3+4, trang 86 –
90.9.Michael E.S. Frankel, 2005. M&A căn bản -các bước quan trọng trong quá


trình mua bán doanh nghiệp và đầu tư.Dịch từtiếng Anh. Người dịch Minh Khôi
và Xuyến Chi, 2009. Hà Nội: Nhà xuất bản Tri Thức.10.Ngân hàng nhà nước,
2010. Thông tư quy định việc sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổchức tín dụng ban
hành kèm theo thông tư số04/2010/TT-NHNN ngày 11 tháng 02 năm 2010. Hà
Nội, tháng 2năm 2010.
11.Ngân hàng nhà nước, 2015. Thông tư quy định việc tổchức lại tổchức tín dụng
ban hành kèm theo thông tư số 36/2015/TT-NHNN ngày 31 tháng 12 năm 2015.
Hà Nội, tháng 12 năm 2015.12.Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín, 2012
-2015. Báo cáo tài chính.HồChí Minh.

chính sách giai đoạn 2006-2010 đến các sựkiện tái cơ cấu giai
đoạn.< />44.pdf>.[Ngày truy cập: 18/06/2016]23.Viện nghiên cứu quản lý kinh tếtrung
ương, 2014. Tái cấu trúc hệthống ngânhàng.< />%20cau%20truc_Final.pdf>.[Ngày truy cập:
15/03/2016]24. cafef.vn