BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO --- BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

HUỲNH VĂN BÌNH

NGHIÊN CỨU CÔNG TÁC QUẢN LÝ AN TOÀN LAO ĐỘNG
TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH DÂN DỤNG
NHÀ CAO TẦNG TẠI TỈNH LONG AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

TP.Hồ Chí Minh - 2014


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ
LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn thạc sĩ này, trước hết xin chân thành cảm ơn sự
hướng dẫn tận tình của Thầy TS Mỵ Duy Thành, Bộ môn Công Nghệ & Quản
Lý Xây dựng trực thuộc Khoa Công trình trường Đại học Thủy Lợi đã tận tình
hướng dẫn và giúp tôi trong quá trình thực hiện đề tài luận văn này.
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến sự giúp đỡ của quý Thầy, Cô trường
Đại học Thủy Lợi, đặc biệt là những Thầy Cô đã tận tình dạy bảo cho tôi trong
suốt quá trình học tập ở trường.
Tôi cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu trường đại học
Thủy Lợi, Lãnh đạo Khoa Công trình trường đại học Thủy Lợi đã tạo điều kiện
để tôi hoàn thành tốt khóa học.
Cuối cùng tôi cũng xin chân thành cảm ơn người thân, bạn bè và đồng nghiệp
đã động viên giúp đỡ, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên

Nếu có điều gì sai trái, không đúng với lời cam đoan này, Tôi xin hoàn toàn chịu
trách nhiệm.
Tp.Hồ Chí Minh, ngày ....... tháng …… năm 2014
Tác giả

Huỳnh Văn Bình

Học viên: Huỳnh Văn Bình

2

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ
MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ………………….. 5
DANH MỤC BẢNG BIỂU ……………………………………….………… 5
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ ….....…………….. 5
MỞ ĐẦU …………………………………………………………………….. 7
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG THI
CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NHÀ DÂN DỤNG ............................ 9
1.1. Khái niệm về an toàn lao động trong xây dựng công trình ..................... 9
1.2. Thực trạng về an toàn lao động ở Việt Nam và Thế giới ........................ 10
1.3. Đặc điểm về công tác an toàn và quản lý an toàn lao động trong thi công
xây dựng


2.4. Nghiên cứu, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý an toàn lao
động trong thi công xây dựng ………………………………………………. 44
2.4.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý an toàn lao động ………... 44
2.4.1.1. Yếu tố khách quan: cơ chế chính sách; môi trường thi công ……….. 48
2.4.1.2. Yếu tố chủ quan: Con người; trang thiết bị cá nhân; các công cụ đảm
bảo an toàn khác …………………………………………………..………… 50
2.4.2. Xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố ……………..…………… 52
2.5. Kết luận ………………………………………………………………… 61
CHƯƠNG 3: CÔNG TÁC AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG THI CÔNG
XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NHÀ CÔNG VỤ TỈNH LONG AN ……… 62
3.1. Giới thiệu về công trình xây dựng …………………………………..….. 62
3.2. Công tác quản lý an toàn lao động trong thi công ……………………… 69
3.2.1. Nhà thầu thi công ……………………………………………………… 69
3.2.2. Chủ đầu tư …………………………………………………………….. 73
3.2.3. Cơ quan nhà nước …………………………………………………….. 74
3.3. Đề xuất tăng cường an toàn lao động trong thi công xây dựng công
Trình ………………………………………………………………………... 75
3.4. Kết luận ………………………………………………………………… 84
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 86
CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................... 88
PHỤ LỤC .......................................................................................................... 91

Học viên: Huỳnh Văn Bình

4

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

An toàn

OHSAS

Occupational Health Safety

18001:2007 Assessment

Series

18001

2007
LĐ

Lao động

NSDLĐ

TCVN

Tiêu chuẩn Việt Nam OH&S

TCXDVN

Tiêu chuẩn xây dựng

Người sử dụng lao động
Occupational Health & Safety


DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Hình 1

Cần cẩu gãy trục làm sập mái và một phần khán đài SVĐ Arena
Corinthians.

Hình 2

Mái che SVĐ De Grolsch Veste bị sập.

Hình 3

Sập cầu vòm SVĐ Jawaharlal Nehru, Ấn Độ

Học viên: Huỳnh Văn Bình

5

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ

Hình 4

Sập khán đài SVĐ Peru


Hình 18 Hình ảnh biển báo ATLĐ
Hình 19 Thi công bê tông dầm sàn bằng phương pháp bơm ngang
Hình 20 Thi công đào đất hố móng bằng máy đào
Hình 21 BTCT dầm sàn sau khi tháo dở cốt pha
Hình 22 Sơ đồ tổ chức nhân sự Ban Chỉ Huy công trình Nhà Công Vụ Tỉnh LA
Hình 23 Biểu đồ cột 5 yếu tố ảnh hưởng
Hình 24

Lưu đồ giải pháp về nhân sự ATLĐ

Hình 25

Lưu đồ giải pháp về đào tạo ATLĐ

Hình 26

Lưu đồ giải pháp về bảo dưỡng thiết bị

Hình 27

Lưu đồ giải pháp về kinh phí ATLĐ

Hình 28

Lưu đồ giải pháp ATLĐ về điện

Học viên: Huỳnh Văn Bình

6


dựng.
- Đề tài “Nghiên cứu công tác quản lý an toàn lao động trong thi công xây
dựng công trình dân dụng nhà cao tầng tại tỉnh Long An” nhằm nghiên cứu
các yếu tố tác động đến an toàn lao động, từ đó đánh giá mức độ ảnh hưởng đến
công tác an toàn lao động để đưa ra các giải pháp thiết thực nhằm hạn chế,
Học viên: Huỳnh Văn Bình

7

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ

phòng ngừa tối đa rủi ro, đảm bảo an toàn lao động trong thi công xây dựng là
vấn đề cấp thiết hiện nay.
II. Mục đích của đề tài
- Xác định các yếu tố ảnh hưởng, đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố
đến công tác quản lý an toàn lao động, tìm ra nguyên nhân, giải pháp khắc phục
để công tác quản lý an toàn lao động được tốt hơn.
III. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
- Qua tìm hiểu các công trình xây dựng trên địa bàn tỉnh Long An, tham khảo,
các báo cáo về an toàn lao động, các bài báo trong nước và nước ngoài về an
toàn lao động, các tài liệu, đề tài, luận văn liên quan về an toàn lao động.....để
tiếp cận đề tài cần nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp khảo sát, thu thập tổng hợp tài liệu;
+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết;

chức và quản lý, điều hành trên công trường nhằm cải thiện điều kiện lao động
và ngăn chặn tai nạn lao động trong thi công xây dựng công trình[3].
- Tai nạn lao động: Theo điều 142 Bộ Luật Lao Động, tai nạn lao động là tai nạn
gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể hoặc gây tử vong
cho người lao động, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện
công việc, nhiệm vụ lao động[4].
- Bảo hộ lao động: là hệ thống các quy phạm pháp luật, các biện pháp về tổ chức
kinh tế-xã hội, khoa học công nghệ để cải tiến điều kiện lao động nhằm bảo vệ
sức khỏe, tính mạng con người trong lao động, nâng cao năng suất, chất lượng
sản phẩm.
- Điều kiện lao động: Trong quá trình lao động để tạo ra sản phẩm vật chất và
tinh thần, con người phải làm việc trong những điều kiện nhất định gọi là điều
kiện lao động.
- Các yếu tố của lao động bao gồm: Máy, thiết bị công cụ; nhà xưởng; năng
lượng; nguyên vật liệu; đối tượng lao động; người lao động.
- Các yếu tố liên quan đến lao động bao gồm:
+ Các yếu tố tự nhiên liên quan đến nơi làm việc;
+ Các yếu tố kinh tế, xã hội, các mối quan hệ đời sống, hoàn cảnh gia đình
người lao động.
Học viên: Huỳnh Văn Bình

9

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ


xuống khiến một phần lớn mái vòm và khán đài bị phá hủy nghiêm trọng. Ít nhất
2 công nhân làm việc tại công trường bị cướp đi mạng sống bởi tai nạn đáng
tiếc[5].
Sập mái SVĐ Hà Lan, 15 người thương vong

Hình 2: Mái che SVĐ De Grolsch Veste bị sập.
Mùa hè 2011 sân vận động SVĐ De Grolsch Veste của FC Twente, thành
phố Enschede, Hà Lan cũng gặp một sự cố vô cùng đáng tiếc. Trong quá trình
cơi nới chỗ ngồi trên khán đài từ 24.000 lên 32.000 ghế ngồi, một cần trục đang
hoạt động vô tình va vào mái che khiến toàn bộ phần mái bị đổ. Ít nhất 1 người
tử vong, 14 người bị thương và mắc kẹt. Sân vận động đang được nâng cấp cũng
bị phá hủy nghiêm trọng[5].

Học viên: Huỳnh Văn Bình

11

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ

Sập cầu vòm SVĐ Jawaharlal Nehru, Ấn Độ

Hình 3: Chiếc cầu dẫn vào SVĐ bị gãy ngang.
Sân vận động Jawaharlal Nehru, Ấn Độ là địa điểm chính tổ chức sự kiện
Đại hội thể thao khối Liên hiệp Anh 2010 (Commonwealth Games). Tuy nhiên,
Ấn Độ gặp không ít rắc rối khi hàng loạt vụ tai nạn xảy ra tại SVĐ này ngay

vì khán đài Nam của Sân vận động Estadio Monumental ở Lima bất ngờ sụp đổ.
Đây là sân vận động lớn nhất Peru và lớn thứ 2 khu vực Nam Mỹ, từng tổ chức
nhiều trận đấu vòng loại World Cup.
Sự cố xảy ra ngay trước thềm một trận bóng đá trẻ Copa Crema. Có khoảng
500 người có mặt trên khán đài phía Nam khi vụ sập xảy ra. 117 người bị
thương và mắc kẹt nhưng may mắn không có ai bị tử vong. Hơn 80 cảnh sát và
nhân viên cứu hộ ngay lập tức được điều động để kịp thời đưa nạn nhân tới bệnh
viện.
Đây được xem là thảm kịch lớn nhất đối với bóng đá Peru trong hàng chục
năm qua. Nguyên nhân của vụ sập có thể là do khán đài bị quá tải[5].
*Ở Việt Nam
Theo báo cáo của 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, năm 2013
trên toàn quốc đã xảy ra 6695 vụ TNLĐ làm 6887 người bị nạn trong đó:
Học viên: Huỳnh Văn Bình

13

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ

- Số vụ TNLĐ chết người: 562 vụ;
- Số vụ TNLĐ có hai người bị nạn trở lên: 113 vụ;
- Số người chết: 627 người;
- Số người bị thương nặng: 1506 người;
- Nạn nhân là lao động nữ: 2308 người[6].
Theo báo cáo của 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong năm

Thuận Tây, quận Hải Châu, TP.Đà Nẵng
Trưa 5.3 tại công trình xây dựng ở số 382 Nguyễn Tri Phương, phường Hòa
Thuận Tây, quận Hải Châu, TP.Đà Nẵng xảy ra vụ tai nạn lao động khiến một
công nhân nguy kịch[11].
Vụ sập giàn giáo làm 3 người chết ngày 11/1/2013 ở thị trấn Ninh Giang, Hải
Dương;
Vụ ngã vào hồ xử lý chất thải ngày 24/4/2013 làm 3 người chết tại xã Long
Thới, huyện Nhà Bè, TP HCM;
Vụ sạt lở mỏ đá ngày 7/6/2013 làm 3 người chết tại xã Đông Quang, Đông
Sơn, Thanh Hóa;
Vụ tai nạn ngạt khí làm 6 người chết tại Đồng Tháp ngày 4/9/2013[12].
Gãy cần cẩu, hàng chục tấn sắt rơi xuống trung tâm TP.HCM
Sự việc xảy ra vào khoảng 4 giờ sáng nay, ngày 04.1 tại công trình xây dựng
"khu đất vàng - The One" gần chợ Bến Thành làm rơi hàng chục tấn sắt, gây đổ
hàng rào Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM (P.Bến Thành, Q.1, TP.HCM)[13].
Học viên: Huỳnh Văn Bình

15

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ

Hình 6: Gãy cần cẩu công trình xây dựng "khu đất vàng - The One" gần chợ
Bến Thành
Như vậy qua các bài báo, các báo cáo về tai nạn lao động đã được công bố,
cho thấy tình hình tai nạn lao động ở Việt Nam và trên thế giới là vấn đề hết sức

- Điều kiện lao động là tổng thể các yếu tố kỹ thuật, tổ chức lao động, kinh tế, xã
hội, tự nhiên, thể hiện qua quá trình công nghệ, công cụ lao động, đối tượng lao
động, năng lực của người lao động và sự tác động qua lại giữa các yếu tố đó tạo
nên điều kiện làm việc của con người trong quá trình sản xuất.
- Để thực hiện tốt an toàn lao động thì phải đánh giá điều kiện lao động, phát
hiện xử lý các yếu tố liên quan không thuận lợi bao gồm
1.3.1.Yếu tố của lao động
- Yếu tố của máy móc, thiết bị, công cụ.
- Yếu tố của nhà xưởng.
- Yếu tố của năng lượng, nguyên, nhiên liệu.
- Yếu tố của đối tượng lao động.
- Yếu tố của người lao động.
1.3.2.Yếu tố liên quan đến lao động
- Các yếu tố tự nhiên liên quan đến nơi làm việc.
- Yếu tố kinh tế, xã hội, quan hệ, đời sống hoàn cảnh gia đình liên quan đến tâm
lý người lao động.
- Điều kiện lao động không thuận lợi gồm:
+ Yếu tố gây chấn thương, tai nạn lao động;
+ Yếu tố có hại cho sức khỏe, gây bệnh nghề nghiệp.
Nhìn chung công tác an toàn lao động và quản lý an toàn lao động trong thi
công xây dựng hiện nay có nơi thực hiện tốt, có nơi chưa thực hiện nghiêm túc,
chưa chặt chẽ theo qui định của pháp luật, công tác an toàn lao động còn bị coi
Học viên: Huỳnh Văn Bình

17

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

nhà nước khi sử dụng lao động trên công trường.
Học viên: Huỳnh Văn Bình

18

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ

- Khi có sự cố về an toàn lao động xảy ra, nhà thầu thi công xây dựng cũng như
các bên có liên quan phải có trách nhiệm tổ chức xử lý ngay và báo cáo cơ quan
quản lý nhà nước về an toàn lao động theo quy định của pháp luật đồng thời phải
chịu trách nhiệm khắc phục cũng như bồi thường những thiệt hại do nhà thầu
không tuân thủ qui định về an toàn lao động gây ra.
1.3.4. Quản lý môi trường xây dựng
- Nhà thầu thi công xây dựng phải có trách nhiệm thực hiện các biện pháp bảo
đảm về môi trường cho người lao động trên công trường, bảo vệ môi trường
xung quanh. Đưa ra và thực hiện các biện pháp như chống bụi, chống ồn, biện
pháp xử lý phế thải và thu dọn hiện trường. Các công trình xây dựng trong khu
vực đô thị yêu cầu phải thực hiện các biện pháp bao che, thu dọn phế thải để đưa
đến đúng nơi quy định.
- Quá trình vận chuyển vật liệu xây dựng cũng như phế thải, cần phải có biện
pháp che chắn, đậy bạt để ngăn vật liệu rơi rớt nhằm đảm bảo an toàn, vệ sinh
môi trường.
- Nhà thầu thi công xây dựng, chủ đầu tư phải có trách nhiệm thường xuyên
kiểm tra giám sát việc thực hiện bảo vệ môi trường trong xây dựng, đồng thời
chấp hành chịu sự kiểm tra và giám sát của cơ quan quản lý nhà nước về môi

xây dựng, vì vậy người công nhân không được đào tạo bài bản, không chuyên
nghiệp, không có chứng chỉ hành nghề, không được kiểm tra tay nghề thường
xuyên. Một số làm việc lâu năm có kinh nghiệm thường lại có tính chủ quan,
xem nhẹ công tác an toàn lao động, thường xuyên vi phạm về qui định an toàn
lao động. Các nhà thầu thi công xây dựng hiện nay chưa có liên kết đào tạo công
nhân kỹ thuật lành nghề, nên độ ngũ công nhân rất yếu kém về chuyên môn kỹ
thuật, cũng nhưng công tác an toàn lao động. Do vậy người lao động không có
kiến thức đầy đủ về xây dựng, không được kiểm tra tay nghề thường xuyên.
Trong tất cả các công trình của nhà nước đầu tư thì đều có bộ phận giám sát
công tác an toàn lao động tuy nhiên đa số là kiêm nhiệm, chưa có cán bộ chuyên
trách về an toàn lao động được đào tạo bài bản và hoạt động chuyên nghiệp.
Trong các công trình xây dựng nhà dân thì chỉ mang tính tự quản, các nhà
thầu thi công tự đưa ra biện pháp nhằm đảm bảo an toàn lao động, tuy nhiên
công tác kiểm tra của các cơ quan quản lý nhà nước chưa được chặc chẽ, một số
nơi còn làm qua loa, cả nể, thiếu trách nhiệm.
1.5. Tổ chức thi công tại các công trình thi công xây dựng hiện nay tác động
đến An toàn lao động
Qua tham quan tại các công trình thi công xây dựng hiện nay trên địa bàn
tỉnh Long An tác giả có nhận xét các công trình thi công có nhiều biện pháp tổ
Học viên: Huỳnh Văn Bình

20

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ


21

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ

1.5.2. Biện pháp cho một số lĩnh vực cụ thể đang được áp dụng cho công
trình hiện nay
1.5.2.1. An toàn công tác đất và làm việc dưới sâu
- Có biện pháp chống sạt lở hố đào như thi công bằng vách cừ Larsen hoặc vật
liệu khác nhằm tránh gây ra tai nạn.
- Có biện pháp chống lật đổ máy móc và người rơi xuống hố đào. Cần phải xác
định nền đất khu vực thi công phải đảm bảo ổn định, vị trí từ máy móc đến mép
hố đào phải có khoảng cách đảm bảo qui định, khi thi công hố đào phải cần
được được rào chắn, lắp đặt biển báo, đèn tín hiệu.
- Có biện pháp chống sập, lở trong khi thi công hố sâu bằng các biện pháp chống
đở đã được duyệt theo hồ sơ thiết kế.
- Có biện pháp chống bị nhiễm khí độc khi thi công dưới sâu. Khi môi trường
càng sâu thì khả năng tích tụ cũng như xuất hiện các chất khí độc hại cho con
người càng nhiều. Biện pháp phòng chống hiệu quả là phải đặt các quạt thông
gió thường xuyên, phải có thiết bị xác định độc tố trong không khí ở khu vực thi
công, đồng thời phải trang bị đầy đủ các dụng cụ phòng độc cho công nhân.
- Các giải pháp thoát hiểm, cứu hộ khi sự cố xảy ra dưới hố sâu cần phải được
dự tính trước, phải đưa ra được nhiều phương án cứu hộ hiệu quả nhất.
- Trong thi công công tác đất hay khi làm việc dưới sâu thì ngoài những biện
pháp nêu trên cần phải có bước kiểm tra tuyển chọn những công nhân có kinh
nghiệm, có đầy đủ sức khoẻ, đã được tham gia vào các lớp tập huấn và phải có

gian an toàn cho máy móc vận hành.
- Phải cung cấp đầy đủ ánh sáng cho người và máy móc, đảm bảo khi làm việc
phải tuyệt đối an toàn ;
- Thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở công nhân tuân thủ nghiêm quy trình vận
hành và quy chế ATLĐ khi tác nghiệp cho máy móc, thiết bị thi công.
- Bảo dưỡng máy thường xuyên định kỳ và kiểm tra tình trạng kỹ thuật của máy
móc, thiết bị thi công trước khi bắt đầu hoạt động.
- Máy móc là công cụ hổ trợ thi công, để các máy móc thiết bị hoạt động tốt thì
đòi hỏi người công nhân phải có kinh nghiệm, có chứng chỉ hành nghề phù hợp
và yêu nghề.
1.5.2.4. An toàn thi công lắp ghép, lắp đặt thiết bị
- Đảm bảo thiết bị khi vận hành cẩu lắp phải an toàn.
- Đảm bảo cho các thiết bị phụ trợ, phục vụ công tác lắp ghép phải AT.
- Đảm bảo quy trình công nghệ tập kết cấu kiện và lắp ghép phải AT.
- Đảm bảo cho người LĐ khi tác nghiệp lắp ghép phải AT.
- Khi thi công lắp đặt đòi hỏi phải tuân thủ đúng qui trình thi công và nghiệm
Học viên: Huỳnh Văn Bình

23

Lớp 20 QLXD-CS2


Trường Đại học Thủy Lợi

Luận văn Thạc sĩ

thu.
1.5.2.5. Công tác an toàn xếp dỡ tại kho bãi
- Khi vận chuyển trong khu vực kho bãi thì phải đảm bảo an toàn cho người và

Lớp 20 QLXD-CS2