LI M U

I . Tính cấp thiết của đề tài:
Xã hội ngày một phát triển, khoa học công nghệ ngày càng cao, máy
móc đã thay con ngời giải quyết nhiều công việc. Con ngời đã có nhiều thời
gian rỗi hơn để dành cho những nhu cầu khác. Một trong những nhu cầu đó
là đợc giải trí. Giải trí là nhu cầu cao của con ngời, đặc biệt là tâng lớp thanh
niên. Thông qua hoạt động giải trí, con ngời tái sản xuất sức lao động, hoà
nhập vào cộng đồng, tạo mối liên hệ với cộng đồng.
Xã hội ngày nay phát triển làm xuất hiện rất nhiều các loại hình giải
trí, mỗi loại hình giải trí mang những đặc điểm và sự bổ ích khác nhau, lợng
ngời tham gia vào mỗi loại hình giải trí cũng không bằng nhau. Với lứa tuổi
thanh niên, đây là giai đoạn hoàn thiện nhân cách, trởng thành của các cá
nhân. Giải trí đợc tầng lớp thanh niên rất quan tâm vì qua giải trí, họ có điều
kiện để thể hiện mình, để học hỏi và trau dồi những kinh nghiệm sống từ bạn
bè, cộng đồng xã hội..Với thanh niên Hà Nội, điều kiện sống là môi trờng
náo nhiệt, nhịp sống công nghiệp quanh năm tiếp xúc với sự ồn ào. Do vậy
mà giải trí đóng một vai trò không thể thiếu trong cuộc sống của tầng lớp
thanh niên Hà Nội. Chính vì tầm quan trọng của giải trí nh vậy, nên thanh
niên Hà Nội trong thời điểm hiện nay rất quan tâm đến hoạt động giải trí. Họ
tham gia vào rất nhiều hoạt động giải trí , dành nhiều thời gian rỗi cho giải
trí. Từ tháng 10 năm 1999, khi Chính phủ áp dụng hai ngày nghỉ cuối tuần
thì nhu cầu giải trí lại càng cao. Để tìm hiểu các loại hình giải trí cũng nh
thực trạng và mức độ tham gia của tầng lớp thanh niên vào các hoạt động
giải trí trong thời điểm hiện nay trên địa bàn thành phố Hà Nội, tôi chọn đề
tài "Các loại hình giải trí của thanh niên Hà Nội hiện nay".
Qua đề tài này góp phần vào việc tìm hiểu về các hoạt động giải trí
của thanh niên thủ đô.
II. ý nghĩa của đề tài:
1. ý nghĩa khoa học:
- Góp phần hình thành quan niệm đúng đắn khoa học về giải trí, hiểu

- Tìm hiểu những loại hình giải trí mà tầng lớp thanh niên Hà Nội a
thích.
- Chỉ ra nguyên nhân dẫn đến việc tham gia vào những loại hình giải
trí không lành mạnh.
- Đa ra những biện pháp nhằm hạn chế sự tham gia của thanh niên Hà
Nội vào các loại hình giải trí này.
IV. Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
- Khách thể nghiên cứu: Thanh niên cha có gia đình riêng, sinh sống
2


và c trú trên địa bàn thành phố Hà Nội.
- Đối tợng nghiên cứu: Các loại hình giải trí mà thanh niên Hà Nội thờng tham gia.
- Phạm vi nghiên cứu : Các loại hình giải trí của thanh niên Hà Nội
trong thời gian rỗi.
V. Phơng pháp nghiên cứu:
- Báo cáo sử dụng phơng pháp phân tích tài liệu. Tài liệu đợc sử dụng là
luận án tiến sỹ của nghiên cứu sinh Đinh Thị Vân Chi với đề tài Nhu
cầu giải trí của thanh niên Hà Nội.
VI. Hệ khái niệm
1. Khái niệm nhu cầu:
Theo nghĩa từ, nhu là cần thiết, cầu là đòi hỏi, mong muốn. Nhu cầu
có cơ sở sinh vật nhng không thể cho đó là biểu hiện của bản tính ngời
tồn tại nguyên dạng của con ngời từ thời đại này sang thời đại khác.
Ngoài sự thoả mãn những nhu cầu cơ bản của sự sinh tồn, con ngời còn
có những nhu cầu xã hội khác. Do vậy nhu cầu của con ngời có tính sinh
học và tính xã hội.
Có thể đa ra một ý niệm về nhu cầu nh sau. Nhu cầu là những đòi hỏi
không ngừng phát triển về đời sống vật chất và tinh thần của cá nhân, với
t cách là thành viên của một xã hội, đợc thể hiện và đáp ứng thông qua

- Bên cạnh những loại hình giải trí lành mạnh vẫn tồn tại những
loại hình giải trí lệch chuẩn .

4


Phần kết qủa nghiên cứu
1. Một vài nét về hoạt động giải trí của thanh niên Hà Nội
Xã hội ngày càng phát triển, khoa học kỹ thuật đã thay thế con ngời để trở
thành lực lợng sản xuất trực tiếp, thời gian lao động của con ngời ngày càng
rút ngắn lại và thời gian rỗi càng nhiều hơn. Khi con ngời có đợc một thời
gian rỗi đáng kể, họ muốn sử dụng nó một cách hợp lý và đem lại hiệu quả
cho bản thân họ. Đặc biệt là tầng lớp thanh niên. lứa tuổi mà theo các nhà
khoa học đánh giá là có xu hớng cá nhân cao, luôn muốn thoả mãn những
nhu cầu bản thân. Một trong những nhu cầu lớn mà tầng lớp thanh niên đặt
ra đó là nhu cầu giải trí. Giải trí đem lại cho con ngời sự thoải mái và giải toả
tinh thần sau những giờ làm việc căng thẳng và mệt mỏi. Đặc biệt theo một
nghiên cứu mang tên"Khẳng định sự nhận diện thông qua các hoạt động giải
trí"(Identify affirmation through leasure activities) đã chỉ rõ vai trò của giải
trí trong việc khẳng định cái tôi của chủ thể. Chính giải trí là môi trờng để cá
nhân thể hiện mình. Thông qua giải trí, mỗi ngời tạo cơ hội thể hiện mình là
ai và cho phép mọi ngời hiểu rõ về họ hơn. Vì vậy mà giải trí đã trở thành
hoạt động thờng nhật trong thời gian rỗi của tầng lớp thanh niên. Sự phát
triển của công nghệ đồng thời với sự phát triển dân trí tạo ra rất nhiều các
hình thức giải trí, mỗi loại hình có một đặc trng riêng, sự bổ ích riêng.
Nghiên cứu các loại hình giải trí của thanh niên Hà Nội trong thời điểm hiện
nay ta có thể thấy các loại hình giải trí của thanh niên Hà Nội rất phong phú
và đa dạng. Ta có thể tách các hoạt động giải trí của thanh niên Hà Nội theo
các cấp độ thời gian rỗi để thâý các loại hình giải trí ở mỗi cấp độ và sự
chênh lệch trong việc sử dụng thời gian rỗi cho các loại hình giải trí khác

tăng cờng sức khoẻ mà chỉ quan tâm tới sự tham gia các hình thức thể thao
trong thời gian rỗi nhằm mục đích giải trí. Xét từ góc độ đó các môn thể thao
mà thanh niên Hà Nội thờng tham gia có thể kể tới bóng đá, cầu lông, bơi
lội..
Bóng đá là môn thể thao rất phổ biến, nó đợc xem là môn thể thao vua.
Do đó nó lôi cuốn thanh niên tham gia rất đông đảo. Có thể đá bóng sau giờ
làm việc tại các sân bóng cơ quan hoặc tại các sân chơi ở địa bàn c trú. Thậm
chí thanh niên có thể đá bóng ở các vỉa hè, lòng đờng.
6


Cầu lông là hoạt động thể thao khá đơn giản, không đòi hỏi và yêu
cầu cao đối với ngời chơi. Do vậy mà hình thức này rất phổ biến ở mọi khu
dân c.
Bơi lội từ năm 1990 trờ lại đây với sự phong phú của các bể bơi hiện
đại và tiện nghi đã thoả mãn đợc nhu cầu của tầng lớp thanh niên Hà Nội.
Một hoạt động giải trí mà chúng ta phải đề cập tới trong các loại hình
giải trí của thanh niên Hà Nội thời điểm này là "hội chứng" chat-INTERNET
Với sự phát triển chóng mặt của các trung tâm dịch vụ nhằm đáp ứng nhu
cầu của thanh niên ngày càng cao. Hiện nay cha có con số thống kê cụ thể
trên địa bàn thành phố Hà Nội có khoảng bao nhiêu trung tâm và dịch vụ
chat-INTERNET. Nhng qua quan sát ta có thể thấy đợc mật độ dày đặc của
loại hình giải trí này. Đây là loại hình giải trí mà thanh niên Hà Nộ rất a
chuộng hiên nay. Với giá cả rất phù hợp, các khách hàng có thể đợc thoải
mái khi"dạo chơi" trên INTERNET, gửi một lá th, nghe một bản nhạc, truy
cập thông tin mà mình muốn. ở đây, chúng ta cũng chỉ đề cập đến lĩnh vực
giải trí trong chat-INTERNET chứ không xét đến khía cạnh công việc. Với
sự phát triển nhu cầu ngày càng cao đối với chat-INTERNET cần có một
nghiên cứu cụ thể và quy mô để có thể hiểu đợc nguyên nhân, thực trạng và
xu hớng của loại hình giải trí này.

để thởng thức nghệ thuật. Tỷ lệ thanh niên không đi xem các loại hình sân
khấu nh sau: tuồng 98.6 %, chèo 95.8%. cải lơng 94.6%, kịch nói 87.4 %.
- Đi uống cà phê. Hình thức này rất phổ biến trong giới thanh niên. Qua quan
sát chúng ta có thể thấy đợc lợng thanh niên đến các quán cà phê là rất đông.
Không chỉ cuối tuần mà hầu nh các buổi tối các quán cà phê thu hút
hàng trăm lợt thanh niên lui tới. Có những thanh niên tới quán 4-5 tối/tuần(đi
uống cà phê gần nh là giải trí cấp ngày của bộ phận thanh niên này). Chúng
ta có thể thấy ngoài mục đích đi uống cà phê các thanh niên đến đây còn
thoả mãn các nhu cầu nh giao tiếp bạn bè, làm quen..Còn có ngời đến đây
chỉ vì muốn hởng không khí và khung cảnh ở các quán cà phê(náo nhiệt hoặc
yên tĩnh).
- Đi hát karaoke. Thanh niên Hà Nội thờng đi hát Karaoke trong những dịp
vui, ngày nghỉ và lúc rỗi rãi ngày thờng. Họ thờng hát tại quán 74%, tại nhà
26 %. Những bài hát mà họ a thích là ca khúc cách mạng 31.4%, nhạc vàng
28.8%, ca khúc nớc ngoài 20.5%, những bài hát khác 22.8%.
Qua hình thức karaoke các cá nhân một mặt đợc giải toả tinh thần, mặt khác
là phơng tiện thử nghiệm khả năng âm nhạc của mình. Từ góc độ văn hoá,
karaoke là phơng thức thởng thức nghệ thuật và sáng tạo nghệ thuật. Karaoke
có thể trở thành một phơng tiên để phổ biến một lối sống văn hoá và phổ
biến âm nhạc truyền thống của dân tộc với tầng lớp thanh niên.
- Đi câu cá: Đây là loại hình tơng đối mới và nó có xu hớng phát triển trong
8


một vài năm gần đây. Thực chất của việc đi câu cá là một cuộc dã ngoại,
muốn tìm hiểu thiên nhiên, muốn tận hởng thiên nhiên. Trong các buổi đi
câu cá có thể tổ chức ăn uống, hát hò tạo môi trờng giao tiếp giữa các cá
nhân.
Nh vậy đi chơi với bạn bè rất phổ biến và nó đợc biểu hiện dới những hình
thức rất đa dạng. Nó trở thành khuôn mẫu giao tiếp và tơng tác của thanh


thoả mãn nhu cầu giao tiếp, ít có hoạt động cá nhân.
- Có những hoạt động mang tính tự do cao, có phần ngẫu hứng, ít bị ràng
buộc bởi những khuốn mẫu cố định nên có tính giải trí cao.
2. Các loại hình giải trí không lành mạnh của thanh niên Hà Nội
Bên cạnh những hình thức giải trí lành mạnh, hiện nay còn tồn tại những
loại hình giải trí đi ngợc lại các chuẩn mực xã hội trong tầng lớp thanh niên
Hà Nội. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tợng này. ở đây chúng ta đề cập
đến nguyên nhân xuất phát từ việc không đáp ứng đợc thoả đáng các nhu cầu
giải trí của thanh niên. Khi nhu cầu không đợc đáp ứng thoả đáng, các thành
viên buộc phải tự tổ chức những hoạt động giải trí tuỳ theo khả năng và điều
kiện của từng ngời. Các hoạt động này không có định hớng, không có tổ
chức, không đợc quản lý nên mang tính tự phát cao. Không ít trờng hợp
chúng biến dạng thành những hoat động tiêu cực, tác động xấu tới sự phát
triển toàn diện của thanh niên.
Tác động tiêu cực này đợc thể hiện rõ trong sự xuất hiện những lệch chuẩn
trong giải trí của thanh niên Hà Nội. Lệch chuẩn đợc hiểu là hành vi, hành
động t duy không theo khuôn mẫu ứng xử chung đợc xã hội công nhận,
không đúng nh những điều xã hội trông đợi ở cá nhân trong vị trí xã hội mà
cá nhân đó nắm giữ. Nói cách khác, lệch chuẩn là hành vi lệch ra ngoài
những chuẩn mực- giá trị xã hội.
Có thể thấy các loại hình giải trí đợc coi là lệch chuẩn nh: hoạt động của
các sàn nhảy, hoạt động của các quán karaoke ôm, chơi điện tử ăn tiền, đá
bóng dới lòng đờng, xem băng hình nội dung xấu, đua xe trái phép...
ở đây chỉ xem xét lệch chuẩn trong hoạt động giải trí nh xem nghe, đọc
các văn hoá phẩm có nội dung xấu, cá độ, đua xe trái phép...
Khi thực tế không phù hợp với nhu cầu thì chủ thể luôn phải ý thức
điều đó và tìm phơng án tối u dung hoà sự xung đột. Khi đó, các hoạt động
giải trí mà chủ thể mong muốn sẽ biến chúng trở thành các hoạt động khác.
Những hoạt động thay thế này có thể là lệch chuẩn nếu chúng đợc định hớng

Bên cạnh đó là băng hình độc hại mà số ngời xem phần đông là thanh niên.
Một cuộc thăm dò tại một trờng cấp III cho thấy có 78 % nam sinh và 27 %
nữ sinh đã từng xem phim sex"nặng"(phim có những cảnh sex chiếm 20 %
thời lợng trở lên). Theo thống kê các cơ sở không có giấy phép kinh doanh
đạt con số kỷ lục:62% cửa hàng sách, 50 % cơ sở kinh doanh văn hóa phẩm,
26 5 cơ sở kinh doanh băng hình......
Hiện nay số lợng các sản phẩm văn hoá độc hại ở Hà Nội là rất lớn.
Chúng đợc bầy bán khắp nơi. Chúng ta có thể hiểu nhu cầu tò mò tìm hiểu
của tuổi trẻ về những gì cha biết. Nh vấn đề giới tính, tình dục là không phải
xấu. Xét từ khía cạnh giáo dục giới tính nó còn có tác động tích cực. Tuy
nhiên do không đợc hớng dẫn, không nhận thức đầy đủ dẫn đến những hành
vi sai sau khi đọc và xem những văn hoá phẩm độc hại.
11


Kết luận và khuyến nghị
1. Kết luận:
Nhu cầu giải trí đóng vai trò vô cung quan trọng trong đời sống của cá
nhân và toàn xã hội nói chung. Nó tạo sự cân bằng bởi những hoạt động lao
động sản xuất-chính trị-xã hội khác. Chính nhờ có nó mà xã hội luôn ổn định
và phát triển. Đối với thanh niên, những ngời đang phát triển và hoàn thiện
nhân cách của mình thì nhu cầu này càng quan trọng. So với trớc đây nhu
cầu giải trí của thanh niên Hà Nội đã có nhiều biến đổi sâu sắc cả về chất và
lợng. Điều đó diễn ra nh quy luật của thời gian và nh hệ quả của nền kinh tế
thị trờng và sự giao lu văn hoá bên ngoài. Đã xuất hiện trong nhu cầu giải trí
của thanh niên Hà Nội nhiều nét mới theo xu hớng gia tăng tính tập thể và
tính tự do của các hoạt động giải trí nh một chỉ báo về sự giải phóng con ngời và đề cao tính cá nhân trong xã hội Việt Nam hiện đại. Song song với nó
là xu hớng đan xen giữa nhu cầu giao tiếp trong đời sống tinh thần của thanh
niên. Những biến đổi ấy mang lại cho thanh niên Hà Nội một đời sống văn
hoá-tinh thần, phong phú hơn, đồng thời cũng đặt ra trớc xã hội đòi hỏi cao