Header Page 1 of 161.
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

PHÙNG BÍCH PHƯỢNG

ẢNH HƯỞNG CỦA THIẾT CHẾ LÀNG XÃ ĐỐI VỚI
VIỆC
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG BỐI CẢNH XÂY
DỰNG
NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số: 60 38 01 01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Footer Page 1 of 161.


Header Page 2 of 161.
HÀ NỘI - 2016

Footer Page 2 of 161.


Header Page 3 of 161.
Công trình được hoàn thành
tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Cán bộ hướng dẫn khoa học: GS.TS HOÀNG THỊ KIM QUẾ


1.3. Khái quát chung về Nhà nước pháp quyền ................................. 35
1.4. Thiết chế làng xã trong mối tương quan với thực hiện pháp luật.... 39
1.4.1. Mối tương quan giữa yếu tố kinh tế của thiết chế làng xã với
việc thực hiện pháp luật ................................................................... 39
1.4.2. Mối tương quan giữa yếu tố chính trị của thiết chế làng xã với
việc thực hiện pháp luật ................................................................... 40
1.4.3. Mối tương quan giữa yếu tố văn hóa – lối sống của thiết chế
làng xã với việc thực hiện pháp luật ................................................ 42
1.4.4. Mối tương quan giữa yếu tố pháp luật với việc thực hiện pháp luật ..... 45
Chương 2: THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA THIẾT CHẾ LÀNG
XÃ ĐỐI VỚI VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VÀ GIẢI
PHÁP KHẮC PHỤC ẢNH HƯỞNG TIÊU CỰC VÀ PHÁT
HUY ẢNH HƯỞNG TÍCH CỰC CỦA THIẾT CHẾ LÀNG XÃ
ĐỐI VỚI VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT Ở NƯỚC TA
HIỆN NAY ....................................................................................................... 49
2.1. Những thay đổi căn bản trong đời sống kinh tế, chính trị, văn
hóa – xã hội của thiết chế làng xã trong bối cảnh hiện nay ........... 49

Footer Page 4 of 161.

1


Header Page 5 of 161.
2.1.1. Những thay đổi về mặt kinh tế của thiết chế làng xã trong bối cảnh
hiện nay............................................................................................. 49
2.1.2. Những thay đổi về mặt chính trị của thiết chế làng xã trong bối cảnh
hiện nay............................................................................................. 51
2.1.3. Những thay đổi về văn hóa - xã hội của thiết chế làng xã .............. 52
2.2. Những ảnh hưởng của thiết chế làng xã đối với việc thực

hiện pháp luật có hiệu quả, mặt khác, bản thân Nhà nước cũng phải tuân
thủ các quy định pháp luật. Mối quan hệ này tồn tại và có tác động qua
lại với nhau. Việc Nhà nước tuân thủ các quy định pháp luật là cơ sở để
tổ chức thực hiện pháp luật có hiệu quả. Ngược lại, việc tổ chức thực
hiện pháp luật có hiệu quả đặt ra yêu cầu tất yếu là Nhà nước phải tuân
thủ tuyệt đối các quy định pháp luật.
Ở nước ta, xuất phát từ đặc trưng về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã
hội, mà đời sống của người dân Việt Nam từ bao đời nay luôn gắn bó
với làng. Thiết chế làng xã xuất hiện từ rất sớm và tồn tại bền vững cho
đến ngày nay. Mặc dù hiện nay, quản lý hành chính Nhà nước là quản lý
ở cấp xã, thôn nhưng trên thực tế trong một xã, thôn vẫn luôn tồn tại
trong đó yếu tố làng. Yếu tố làng luôn tồn tại cùng với đó là các mối
quan hệ gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng làng. Trong một xã
có thể có một hoặc nhiều làng, tương tự như vậy trong một thôn cũng
gồm một hoặc nhiều làng.
Hiện nay, nước ta đang trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, với mục tiêu biến nước ta trở thành nước công
nghiệp theo hướng hiện đại, cùng với đó là quá trình hội nhập kinh tế quốc
tế với quy mô ngày càng sâu rộng đã tác động đến mọi mặt của đời sống
xã hội làng xã cùng với đó là sự tác động đến tâm lý, thói quen, ý thức,
trách nhiệm của người dân với pháp luật. Sự đan xen giữa những yếu tố

Footer Page 6 of 161.

3


Header Page 7 of 161.
đặc trưng truyền thống, tính cộng đồng, tự trị ăn sâu, chi phối, tác động
đến nhận thức, hành động của người dân với yếu tố hiện đại đã ảnh hưởng

4


Header Page 8 of 161.
Để đạt được mục đích nghiên cứu đó, nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn:
- Nghiên cứu những vấn đề lý luận về thiết chế xã hội, thiết chế làng
xã, thực hiện pháp luật và nhà nước pháp quyền. Làm rõ lịch sử hình
thành, đặc điểm của thiết chế làng xã Việt Nam để từ đó tìm ra mối tương
quan giữa thực hiện pháp luật với các yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa, lối
sống, pháp luật của làng xã
- Tìm hiểu những thay đổi căn bản trong đời sống kinh tế, chính trị,
văn hóa - xã hội của thiết chế làng xã trong bối cảnh hiện nay để từ đó tìm
ra những tác động tích cực, tiêu cực của thiết chế làng xã cũng như nguyên
nhân của những tác động này đối với việc thực hiện pháp luật hiện nay.
- Đưa ra bài học kinh nghiệm và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng
cao hiệu quả thực hiện pháp luật trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp
quyền ở nước ta hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu nét đặc trưng của làng xã,
những tác động của thiết chế làng xã đối với việc thực hiện pháp luật để từ
đó đề ra phương hướng, giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả thực
hiện pháp luật ở làng xã Việt Nam trong bối cảnh xây dựng Nhà nước
pháp quyền hiện nay.
- Phạm vi nghiên cứu: Giới hạn ở việc nghiên cứu thiết chế làng xã
Việt khu vực đồng bằng Bắc Bộ, nơi làng xã hình thành từ sớm, có kết
cấu bền chặt.
4. Đóng góp mới của Luận văn
Luận văn góp phần hệ thống hóa các cơ sở lý luận và làm rõ hơn
những vấn đề liên quan đến làng xã và thiết chế làng xã, các đặc trưng của
thiết chế làng xã, sự biến đổi của yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội

Thiết chế xã hội có thể hiểu là một tổ chức nhất định của hoạt động
xã hội và các quan hệ xã hội được thực hiện bằng những hệ thống ăn khớp
của các hành vi con người với các chuẩn mực quy phạm xã hội.
Có thể thấy, đã có rất nhiều quan điểm khác nhau về thiết chế xã hội.
Tuy nhiên, các quan niệm trên đều có những điểm tương đồng. Từ đó, có
thể khái quát thiết chế xã hội như sau:
- Thiết chế xã hội gồm một hệ thống các quan hệ xã hội được xác lập
ổn định trong xã hội.

Footer Page 9 of 161.

6


Header Page 10 of 161.
- Thiết chế xã hội được hình thành và thiết lập từ nhu cầu khách quan
trong hoạt động sống của con người và được thực hiện thông qua hành vi
xã hội của con người.
- Thiết chế xã hội không chỉ là mô hình hành vi mà còn là công cụ để
kiểm soát và quản lý xã hội.
- Thiết chế xã hội có chức năng điều tiết các quan hệ xã hội trong các
lĩnh vực khác nhau của hệ thống xã hội, là phương tiện để điều hòa, kiểm
soát xã hội và mục đích cuối cùng của thiết chế xã hội là nhằm thỏa mãn
nhu cầu xã hội.
1.1.1.2. Đặc điểm của thiết chế xã hội
Thiết chế xã hội hình thành trên cơ sở điều kiện kinh tế - xã hội
nhất định. Thiết chế xã hội hình thành trong điều kiện kinh tế - xã hội
khác nhau sẽ có điểm khác biệt với nhau mà khác biệt đầu tiên và rõ
ràng nhất mà có ta có thể dễ dàng nhận thấy là sự thay đổi về tính chất
của đối tượng tác động.

ruộng đất, ao đầm, núi sông, đồi gò...
Thứ hai là mối quan hệ gắn bó giữa các thành viên trong làng.
Thứ ba là quan hệ văn hóa, tín ngưỡng.
Thứ tư là làng có bộ máy quản lý riêng, tương đối độc lập, có những
quy ước, quy định riêng để quản lý mọi mặt của làng.
Xã là tên gọi chung cho đơn vị hành chính cấp cơ sở ở nông thôn,
ngoại thành, ngoại thị. Khái niệm làng và xã không phải là hai khái niệm
đồng nhất với nhau. Có thể hiểu làng xã là một đơn vị tụ cư, đơn vị kinh
tế, tín ngưỡng và sinh hoạt văn hóa cộng đồng, đơn vị hành chính cấp cơ
sở (trong trường hợp mỗi xã chỉ có một làng).
Thiết chế làng xã được hình thành từ lâu đời. Tuy nhiên, khi xem xét
đến cơ sở hình thành của thiết chế làng xã, cần có sự tách bạch giữa cơ sở
hình thành làng và cơ sở hình thành xã.
Thiết chế làng xã Việt Nam ra đời trên cơ sở nhiều yếu tố, cách thức, lý
do khác nhau và trải qua nhiều lần thay đổi. Tuy nhiên, tựu chung lại, yếu tố
kinh tế, phục vụ mục đích sản xuất là nguyên nhân chủ yếu và cơ bản cố kết
con người lại với nhau và cũng là yếu tố cơ bản hình thành nên làng xã.
1.1.2.2. Đặc điểm của thiết chế làng xã Việt Nam
Thứ nhất, thiết chế làng xã là tổng hợp của nhiều mối quan hệ, là tổ
hợp được hình thành không phải theo một mà nhiều cách, nhiều nguyên

Footer Page 11 of 161.

8


Header Page 12 of 161.
tắc khác nhau, tạo nên nhiều loại hình, nhiều cách tập hợp người khác
nhau nhưng hoà đồng trong phạm vi làng.
Thứ hai, thiết chế làng xã tồn tại như những đơn vị độc lập tương đối.

1.2.1. Khái niệm thực hiện pháp luật
Thực hiện pháp luật là hành vi (hành động hoặc không hành động)
của cá nhân, của con người đáp lại các quy tắc, đòi hỏi của chuẩn mực
pháp luật. Đó là hành động của cá nhân, cũng có thể là hành động của cơ
quan nhà nước, của tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế…
1.2.2. Các hình thức thực hiện pháp luật và cơ chế thực hiện pháp luật
1.2.2.1. Các hình thức thực hiện pháp luật
Tuân thủ (tuân theo) pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật,
trong đó các chủ thể pháp luật kiềm chế không thực hiện những hoạt động
mà pháp luật cấm.
Thi hành pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó chủ thể
pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động tích cực.
Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó chủ thể
pháp luật thực hiện quyền chủ thể của mình (trong khuôn khổ những hành
vi mà pháp luật cho phép).
Áp dụng pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó nhà
nước thông qua các cơ quan có thẩm quyền hoặc nhà chức trách để tổ chức
cho các thủ thể pháp luật thực hiện các quy định pháp luật hoặc tự mình
căn cứ quy định của pháp luật để ban hành quyết định nhằm làm phát sinh,
thay đổi, chấm dứt hoặc đình chỉ quan hệ pháp luật cụ thể.
Các hình thức thực hiện pháp luật có mối quan hệ chặt chẽ, biện
chứng với nhau trong hoạt động thực hiện pháp luật. Quá trình và kết quả
của các hình thức thực hiện pháp luật là thước đo hiệu quả điều chỉnh pháp
luật. Thực hiện pháp luật nhằm tạo ra “đời sống thứ hai” cho pháp luật.
1.2.2.2. Cơ chế thực hiện pháp luật
Cơ chế thực hiện pháp luật có thể hiểu là những cách thức tác động,
những yếu tố ảnh hưởng tới việc các cá nhân, nhóm xã hội lựa chọn hành
vi của mình trong việc quyết định thực hiện hay không thực hiện các quy
định pháp luật. Từ đó, cơ chế thực hiện pháp luật bao gồm:
Footer Page 13 of 161.

- Nhà nước đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân, công nhận, tôn
trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
- Quyền lực Nhà nước thống nhất, có sự phân công phối hợp kiểm

Footer Page 14 of 161.

11


Header Page 15 of 161.
soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp
và tư pháp. Đảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt
động của bộ máy Nhà nước
- Nhà nước được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháo và
pháp luật. Hiến pháp, pháp luật giữ vị trí tối thượng trong điều chỉnh các
quan hệ xã hội.
- Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà
nước, không ngừng đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với
Nhà nước.
- Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, Nhà nước quản lý xã hội
bằng pháp luật, coi trọng việc nâng cao giá trị đạo đức.
1.4. Thiết chế làng xã trong mối tương quan với thực hiện pháp luật
1.4.1. Mối tương quan giữa yếu tố kinh tế của thiết chế làng xã với
việc thực hiện pháp luật
Nếu điều kiện kinh tế - xã hội phát triển một cách năng động, bền
vững sẽ là điều kiện, tiền đề thuận lợi cho hoạt động thực hiện pháp luật,
tác động tích cực tới việc nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức pháp luật
của các tầng lớp xã hội; đời sống vật chất được nâng cao, người dân có
nhiều điều kiện để tiếp cận với pháp luật, hiểu biết pháp luật và thực hiện
pháp luật một các tích cực, chủ động. Ngược lại, khi kinh tế - xã hội chậm

thời đã được thay thế bởi những quy định pháp luật phù hợp; tính cục bộ,
địa phương ảnh hưởng đến việc đưa những quy định của nhà nước vào đời
sống; tình trạng cả nể trong thực hiện công vụ…
1.4.4. Mối tương quan giữa yếu tố pháp luật với việc thực hiện
pháp luật
Các yếu tố pháp luật có ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật theo
nghĩa rộng gồm tổng thể các yếu tố tạo nên đời sống pháp luật ở từng giai
đoạn phát triển nhất định. Yếu tố pháp luật ở đây bao gồm hệ thống các
văn bản pháp luật, quan hệ pháp luật, ý thức pháp luật, văn hóa pháp luật,
pháp chế và hiệu quả của pháp luật…“Pháp luật” của làng xã bên cạnh
việc mang bản sắc, đặc trưng của làng xã đó còn phải có sự tương thích,
phù hợp với quy định pháp luật, là cầu nối giúp các quy định pháp luật của
Nhà nước đi vào thực tiễn. Từ việc xác định được mối tương quan giữa các
yếu tố pháp luật và việc thực hiện pháp luật ở thiết chế làng xã sẽ góp phần
tìm hiểu và phân tích những tác động, ảnh hưởng của yếu tố này đến việc
thực hiện pháp luật ở làng xã.
Footer Page 16 of 161.

13


Header Page 17 of 161.
Chương 2
THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA THIẾT CHẾ LÀNG XÃ
ĐỐI VỚI VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP KHẮC
PHỤC ẢNH HƯỞNG TIÊU CỰC VÀ PHÁT HUY ẢNH HƯỞNG
TÍCH CỰC CỦA THIẾT CHẾ LÀNG XÃ ĐỐI VỚI VIỆC THỰC
HIỆN PHÁP LUẬT Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
2.1. Những thay đổi căn bản trong đời sống kinh tế, chính trị, văn
hóa – xã hội của thiết chế làng xã trong bối cảnh hiện nay

2.1.3. Những thay đổi về văn hóa - xã hội của thiết chế làng xã
Tính cộng đồng, quan hệ trọng tình giữa các thành viên trong cộng
đồng làng trước những tác động của đô thị hóa, công nghiệp hóa đã bị biển
đổi. Mối quan hệ, sự gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng làng dần
trở nên lỏng lẻo. Ý thức, thái độ của con người đối với việc thực hiện các
quy định của làng xã và pháp luật của Nhà nước bị ảnh hưởng. Đây là một
trong những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật của làng xã nói
riêng và việc thực hiện pháp luật của nước ta trong bối cảnh xây dựng Nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay.
2.2. Những ảnh hưởng của thiết chế làng xã đối với việc thực
hiện pháp luật hiện nay
2.2.1. Những ảnh hưởng tích cực của thiết chế làng xã đối với việc
thực hiện pháp luật ở nước ta hiện nay
2.2.1.1. Tính cộng đồng của thiết chế làng xã giúp tăng hiệu quả
thực hiện pháp luật thông qua dư luận xã hội của làng xã
Dưới tác động của dư luận làng xã, việc phổ biến, tuyên truyền các
quy định pháp luật, cũng như việc thực hiện các quy định pháp luật trở nên
dễ dàng hơn. Người dân sẵn sàng thực hiện các quy định, quy ước của làng
và những quy định pháp luật nếu dư luận cho đó là đúng và nên làm. Bên
cạnh những ảnh hưởng từ phản ứng tích cực của dư luận xã hội thì sự phán
xét, bất bình của dư luận xã hội với những hành vi vi phạm pháp luật, với
những điều dư luận cho là không đúng cũng sẽ có tác động rất lớn đến việc
điều chỉnh ý thức pháp luật của cá nhân.
2.2.1.2. Hoạt động tự quản của thiết chế làng xã là công cụ giúp việc
thực hiện pháp luật đạt hiệu quả trên thực tế
Hoạt động tự quản của thiết chế làng xã phát huy vai trò trong nhiều

Footer Page 18 of 161.

15

qua việc tham gia vào hoạt động quản lý của các cơ quan nhà nước, các tổ
chức chính trị - xã hội của làng xã như Mặt trận Tổ quốc, các hội đoàn thể

Footer Page 19 of 161.

16


Header Page 20 of 161.
như hội người cao tuổi, hội nông dân, hội phụ nữ, hội cựu chiến binh, đoàn
thanh niên… Ngoài việc tham gia vào hoạt động của các cơ quan quản lý
nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, người dân còn tích cực tham gia
vào các hoạt động tự quản của làng. Bên cạnh việc tham gia quản lý mọi
mặt làng xã một cách trực tiếp, người dân còn gián tiếp tham gia quản lý
Nhà nước, các hoạt động quản lý của làng xã thông qua việc lựa chọn
người đại diện cho tiếng nói của mình mà đầu tiên và trực tiếp là trưởng
thôn. Có thể thấy, với vai trò là thành viên trong cộng đồng làng, người
dân luôn có ý thức, trách nhiệm tham gia và hoạt động quản lý mọi mặt
của làng xã nhằm thúc đẩy sự phát triển của làng và nâng cao chất lượng,
môi trường sống ổn định cho chính họ.
2.2.2. Những tác động tiêu cực của thiết chế làng xã đối với việc
thực hiện pháp luật ở nước ta hiện nay
2.2.2.1. Tác động tiêu cực của thiết chế làng xã đối với việc thực
hiện pháp luật ở nước ta hiện nay
Thứ nhất, vấn đề trách nhiệm cá nhân trong thiết chế làng xã không
được phát huy. Hình thành thói dựa dẫm, ỷ nại, những quy định về trách
nhiệm cá nhân trong các văn bản pháp luật không được coi trọng trong khi
trên thực tế các vấn đề này cần phải được làm rõ. Đối với các cán bộ công
chức và những người giữ chức vụ quan trọng trong bộ máy quản lý làng
xã, tính cộng đồng cũng có ảnh hưởng không nhỏ. Cán bộ không dám

chức xã, những người giữ chức vụ quản lý của làng còn nhiều hạn chế.
Thứ năm, tâm lý ngại va chạm, dễ tha thứ cho những lỗi lầm gây
ảnh hưởng đến lợi ích của bản thân, thậm chí của cả cộng đồng. Nhiều
công việc, nhiều mối quan hệ xã hội được giải quyết theo tình cảm, theo ý
thức chủ quan cá nhân. Ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân,
là một trong những điều kiện thuận lợi để đội ngũ cán bộ, công chức xã,
những người giữ chức vụ quản lý của làng lợi dụng chức vụ, quyền hạn
thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật. Người dân ngại tiếp xúc với
cơ quan công quyền, ngại giải quyết các thủ tục hành chính từ đó nảy sinh
hành vi tham nhũng, nhũng nhiễu người dân của đội ngũ cán bộ, công
chức xã trong giải quyết các thủ tục hành chính.
2.2.2.2. Nguyên nhân những ảnh hưởng tiêu cực của thiết chế làng
xã đối với việc thực hiện pháp luật hiện nay
Thứ nhất, xuất phát từ những yếu tố hình thành thiết chế làng xã và

Footer Page 21 of 161.

18


Header Page 22 of 161.
những đặc trưng cơ bản của thiết chế làng xã. Lối sống tùy tiện, thiếu tính
kỉ luật, vô nguyên tắc dẫn đến thói quen “lách luật” đang tồn tại phổ biến.
Lối sống quá đề cao tính cộng đồng, xem nhẹ vai trò cá nhân đã khiến con
người trở nên thụ động trong các mối quan hệ, ít dám làm và không dám
chịu trách nhiệm trước cộng đồng.
Thứ hai, tác động của những biến đổi về kinh tế, chính trị, văn hóa,
xã hội. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã đạt được
những thành tựu đáng kể, thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội. Dưới
những ảnh hưởng, tàn dư của nền kinh tế cũ đã tạo ra nhiều biến đổi trong

Ngoài những nguyên nhân chính như đã trình bày ở trên, những tác
động, ảnh hưởng tiêu cực của thiết chế làng xã đối với việc thực hiện pháp
luật còn do rất nhiều nguyên nhân khác như: trình độ dân trí, nhận thức
của người dân còn hạn chế do vậy không tiếp thu được, thậm chí có những
hiểu biết sai lệch về pháp luật; công tác đấu tranh, phòng chống các hành
vi vi phạm pháp luật ở làng xã còn nhiều hạn chế; sự thiếu trách nhiệm của
đội ngũ cán bộ quản lý ở làng xã, buông lỏng trong công tác quản lý làm
tình trạng vi phạm pháp luật ở làng xã có điều kiện gia tăng…
2.3. Những quan điểm cơ bản nhằm phát huy vai trò của thiết
chế làng xã trong việc thực hiện pháp luật trong bối cảnh xây dựng
nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay
Một là, việc phát huy vai trò của thiết chế làng xã phải được thực
hiện trên cơ sở đảm bảo phù hợp với các nguyên tắc cơ bản của nhà nước
pháp quyền.
Hai là, đảm bảo nguyên tắc thượng tôn hiến pháp, pháp luật.
Ba là, phát huy vai trò của thiết chế làng xã trên cơ sở nguyên tắc
bảo vệ, bảo đảm quyền con người.
Bốn là, phát huy vai trò thiết chế làng xã trên cơ sở phù hợp với
truyền thống văn hóa, đạo đức.
Năm là, xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở nông thôn,
miền núi.
2.4. Một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của thiết chế làng xã
trong việc thực hiện pháp luật trong bối cảnh xây dựng nhà nước
pháp quyền ở Việt Nam hiện nay
2.4.1. Giải pháp về thể chế
2.4.1.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật

Footer Page 23 of 161.

20

lượng đội ngũ cán bộ thôn để có phương hướng bồi dưỡng, nâng cao đạo
đức, lối sống, năng lực và trách nhiệm; tổ chức các lớp tập huấn về kỹ

Footer Page 24 of 161.

21


Header Page 25 of 161.
năng, nghiệp vụ công tác cho đội ngũ trưởng thôn, các tổ chức đoàn thể…
đặc biệt là việc tập huấn, quán triệt các chủ trương, chính sách mới của nhà
nước. Cần có những quy định cụ thể, chế độ đãi ngộ phù hợp, quan tâm
nâng mức phụ cấp cho cán bộ thôn. Xây dựng cơ chế giám sát của nhân
dân ở thôn theo nguyên tắc tự quản, dân chủ trực tiếp như: việc lấy ý kiến
nhân dân khi xây dựng các công trình, dự án được cấp trên đầu tư trên địa
bàn, công khai việc thu chi các hoạt động của thôn…
2.4.2.2. Phát huy vai trò của các mô hình tự quản
Xây dựng các mô hình tự quản phù hợp với đặc điểm địa lý, phong
tục, tập quán, đời sống nhân dân, tình hình thực tế của từng địa phương,
các thôn, làng, khu vực dân cư. Thường xuyên tổ chức các lớp bồi
dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng cần thiết cho các tổ tự quản nhằm nâng cao
kiến thức, kỹ năng hoạt động cho các thành viên trong tổ tự quản, mô
hình tự quản. Tuyên truyền, phổ biến các kiến thức pháp luật nói chung
và các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động tự quản nói riêng cho
các thành viên tổ tự quản. Đồng thời với đó là việc đưa ra các chính
sách, chế độ đãi ngộ phù hợp cho các thành viên tổ tự quản sao cho phù
hợp với công sức, sự đóng góp của họ để kịp thời động viên, khuyến
khích họ gắn bó hơn với công việc.
2.4.2.3. Xây dựng các mô hình làng văn hóa, thôn, xóm văn hóa
trong thực hiện pháp luật