ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN HOA HẬU

KINH TẾ - VĂN HOÁ CỦA NGƢỜI MÔNG
Ở HUYỆN NÀ HANG TỈNH TUYÊN QUANG
TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2010

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LỊCH SỬ

THÁI NGUYÊN, NĂM 2011
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN HOA HẬU

KINH TẾ - VĂN HOÁ CỦA NGƢỜI MÔNG
Ở HUYỆN NÀ HANG TỈNH TUYÊN QUANG
TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2010

Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
Mã số: 60.22.54

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LỊCH SỬ


TỈNH TUYÊN QUANG TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2010 .......................... 58
3.1. Đời sống vật chất.................................................................................... 58
3.1.1. Ăn .................................................................................................... 58
3.1.2. Ở ...................................................................................................... 62
3.1.3. Mặc (Trang phục)............................................................................ 64

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn


3.2. Đời sống tinh thần .................................................................................. 67
3.2.1. Tín ngƣỡng, tôn giáo ....................................................................... 67
3.2.2.Phong tục tập quán ........................................................................... 80
3.2.3. Văn học, nghệ thuật và lễ hội dân gian ........................................... 96
KẾT LUẬN .................................................................................................... 107
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 110
PHỤ LỤC ....................................................................................................... 115

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn


1


http://www.lrc-tnu.edu.vn


2

là yếu tố căn bản nhất để định nghĩa con ngƣời. Con ngƣời là một sinh vật có
văn hoá. Nhìn một cách tổng thể, tất cả mọi nền văn hoá của các dân tộc đều
có hƣớng đi chung, đều nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế, chính trị, xã hội,
nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.
Trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam, dân tộc Mông là một dân tộc
thiểu số thuộc nhóm ngôn ngữ Mông - Dao, gồm 3 nhóm chính: Mông Trắng,
Mông Hoa và Mông Đen. Theo số liệu thống kê năm 2006 của Uỷ ban Dân
tộc và Miền núi, hiện nay ngƣời Mông Việt Nam có hơn 80 vạn ngƣời, đứng
thứ 8 sau các dân tộc Kinh, Tày, Thái, Hoa, Khmer, Mƣờng, Nùng, chiếm 1%
dân số cả nƣớc. Địa bàn sinh sống của ngƣời Mông là những vùng núi cao của
các tỉnh: Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Sơn La, Lai Châu, Tuyên Quang….
Tuyên Quang là một tỉnh miền núi phía Bắc với 22 dân tộc anh em.
Ngƣời Mông ở Tuyên Quang tập trung khá đông đảo, chiếm khoảng 2,67%
dân số của tỉnh, gồm hai nhóm, Mông Hoa và Mông Trắng. Trong đó, ngƣời
Mông tập trung đông nhất ở huyện Nà Hang. Tại đây, ngƣời Mông cũng định
cƣ chủ yếu trên vùng núi cao, thiên nhiên khắc nghiệt. Họ nhanh chóng sống
hoà nhập với thiên nhiên, sống gắn bó, hoà hợp với các dân tộc anh em.
Bằng sức mạnh cộng đồng và khả năng sáng tạo của mình, ngƣời Mông
ở huyện Nà Hang tỉnh Tuyên Quang đã sáng tạo và phát huy những loại hình
kinh tế, những nét văn hoá mang đặc thù của cƣ dân vùng núi cao, rất phù hợp
với đặc điểm tự nhiên, truyền thống sản xuất của tộc ngƣời mình.
Xuất phát từ ý nghĩa khoa học và thực tế cuộc sống, góp phần nhỏ vào
quá trình tìm hiểu những đặc điểm kinh tế, văn hoá của ngƣời Mông ở Việt
Nam nói chung và ở huyện Nà Hang tỉnh Tuyên Quang nói riêng; nâng cao ý

về mọi mặt: kinh tế, xã hội, vật chất, tinh thần cổ truyền của dân tộc Mông ở
Việt Nam nói chung đồng thời cũng là nguồn tƣ liệu để tìm hiểu về đời sống
kinh tế văn hoá xã hội của dân tộc Mông ở Tuyên Quang.
“ Văn hoá Mông " của Trần Hữu Sơn - Nxb Văn hoá dân tộc - (1995)
đã đề cập khá sâu sắc về nét văn hoá cổ truyền của dân tộc Mông.
“Kinh tế miền núi và các dân tộc: Thực trạng - vấn đề - giải pháp”
Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội (1996) đã khái quát vấn đề kinh tế của các dân
tộc miền núi và đƣa ra những giải pháp cần thiết.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn


4

“Tìm hiểu văn hoá vùng các dân tộc thiểu số” của Lò Giàng Páo - Nxb
Văn hoá, Hà Nội - (1997) đã nêu lên đƣợc những nét văn hoá vùng của dân
tộc thiểu số, trong đó có dân tộc Mông ở Tỉnh Tuyên Quang.
" Lịch sử Đảng bộ huyện Nà Hang - Nxb chính trị quốc gia Hà Nội
(2000) giới thiệu một cách hệ thống các vấn đề lịch sử - địa lí – văn hoá- xã
hội của tỉnh Tuyên Quang trong đó nói đến địa bàn cƣ trú của ngƣời Mông.
“Văn hoá tâm linh của người Hmông ở Việt Nam truyền thống và hiện
tại”- Nxb văn hoá thông tin và viện văn hoá Hà Nội (2005) đã đề cập đến vấn
đề tín ngƣỡng và tôn giáo của ngƣời Hmông ở Việt Nam đặc biệt là vấn đề
đạo Tin lành.
“ Di sản văn hoá con người và môi trường sinh thái nhân văn vùng
lòng hồ thuỷ điện Tuyên Quang” - Nxb Văn hóa thông tin - 2006 đã góp phần
cho chúng ta có cơ hội tiếp cận với đời sống thực của đồng bào Mông ở Na
Hang Tuyên Quang.

3.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu khái quát vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế,
xã hội, văn hoá trƣớc năm 1986 của ngƣời Mông ở huyện Nà Hang, tỉnh
Tuyên Quang. Nghiên cứu tìm hiểu về ngƣời Mông ở huyện Nà Hang, tỉnh
Tuyên Quang trên các phƣơng diện: nguồn gốc của tộc ngƣời, hệ thống kinh
tế, văn hoá từ năm 1986 đến năm 2010. Làm rõ những thay đổi trong đời
sống vật chất, tinh thần. Xác định những điểm cần bảo tồn và phát huy trong
quá trình giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.
3.4. Phạm vi nghiên cứu
Về không gian, đề tài nghiên cứu trên địa bàn huyện Nà Hang, tập
trung ở các xã đông dân tộc Mông sinh sống nhƣ Đà Vị, Sinh Long, Thƣợng
Nông , Côn Lôn, Khau Tinh và Xuân Lập.
Về thời gian, đề tài nghiên cứu các loại hình kinh tế và văn hoá ngƣời
Mông từ 1986 đến năm 2010, nghĩa là từ khi đất nƣớc bắt đầu thực hiện đổi
mới cho đến hiện nay.
4. Nguồn tƣ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu
4.1 Nguồn tư liệu
Nguồn tƣ liệu thành văn: Bao gồm các công trình nghiên cứu và các
tác phẩm viết về nguồn gốc cộng đồng dân tộc, những nét văn hoá truyền
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....