DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình

Trang

Hình 1.1: Cây và quả gấc

4

Hình 1.2: Đĩa xôi gấc đỏ tươi không thể thiếu được trên ban thờ cúng
ông bà tổ tiên vào những ngày đại lễ

5

Hình 1.3: Cấu tạo quả gấc

6

Hình 1.4 . Quá trình sinh tổng hợp Carotenoit ở thực vật

13

Hình 1.5: Cấu trúc phân tử của lycopen

15

Hình 1.6 : Cấu trúc không gian của lycopen

15

Hình 1.7: Cấu trúc phân tử của α-caroten


Hình 1.15: Cấu trúc phân tử của astaxanthin

22

Hình 1.16: Phản ứng chống oxy hoá của polyphenol

26

Hình 3.1. Đường chuẩn của lycopen

44

Hình 3.2. Đường chuẩn β-caroten

45

Hình 3.3: Đồ thị so sánh hàm lượng lycopen và -caroten của 4 phương
pháp

Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn

46


Hình 3.4: Đồ thị biểu diễn sự biến đối hàm lượng của lycopen và βcaroten sau khi tiệt trùng với thời gian và nhiệt độ khác nhau

48


Hình 3.11: Đồ thị biểu diễn sự biến đối hàm lượng của lycopen trong
dầu gấc sau 3 tháng bảo quản với các chất bảo quản khác nhau

57

Hình 3.12: Đồ thị biểu diễn sự biến đối hàm lượng của β-caroten sau 3
tháng bảo quản với các chất bảo quản khác nhau

57

Hình 3.13: Đồ thị biểu diễn sự biến đối hàm lượng của beta-caroten và
lycopen trong màng gấc khi sử dụng vật liệu bảo quản khác nhau

59

Hình 3.14 : Các thùng chứa dầu thô đẻ lắng tạp chất

61

Hình 3.15: máy lọc hút chân không dùng để lọc tinh dầu

61

Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn


Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên


42

Bảng 3.3: Một số thông số của gấc thu tại Thái Nguyên

42

Bảng 3.4. Chương trình chạy HPLC của hỗn hợp dung môi

43

Bảng 3.5: Nồng độ và diện tích pic của licopen và -caroten chuẩn

44

Bảng 3.6 : Hàm lượng lycopen và β-caroten khi phân tích bằng 4
phương pháp khác nhau
Bảng 3.7 : Hàm lượng lycopen và β-caroten theo µg/ml của 4 phương
pháp phân tích

45

46

Bảng 3.8: Sự thay đổi hàm lượng lycopen và β-caroten trong dầu gấc
khi thay đổi nhiệt độ và thời gian xử lý (tính theo %)

47

Bảng 3.9: Sự thay đổi hàm lượng lycopen và β-caroten trong dầu gấc

dưới sự ảnh hưởng của ánh sáng (tính theo μg/ml)

51

Bảng 3.15: Ảnh hưởng của ánh sáng đến hàm lượng lycopen và βcaroten trong màng gấc (tính theo %)

52

Bảng 3.16 : Hàm lượng lycopen và β-caroten trong màng gấc dưới sự
ảnh hưởng của ánh sáng (tính theo µg/ml)

53

Bảng 3.17: Ảnh hưởng của chất bảo quản đến sự thay đổi hàm lượng
Lycopen và β-caroten trong màng gấc (tính theo %)

54

Bảng 3.18: Ảnh hưởng của chất bảo quản đến sự thay đổi hàm lượng
lycopen và β-caroten trong màng gấc (theo µg/ml )

54

Bảng 3.19: Hàm lượng lycopen và β-caroten trong dầu gấc khi sử
dụng các chất bảo quản khác nhau (theo %)

56

Bảng 3.20: Hàm lượng lycopen và β-caroten trong dầu gấc khi sử
dụng các chất bảo quản khác nhau (tính theo µg/ml)



DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

PE: Polyethylen
TT: Tiệt trùng
AMD: Bệnh thoái hoá hắc tố do tuổi
LDL: Low DensityLipoprotein
AD: Hỗn hợp Aceton:Diclomethan tỉ lệ 4/6
HPLC: High performance liquid chromatographic: Máy sắc kí lỏng hiệu năng cao
THF: Tetra Hydro Furan
ADN: Acid Deoxyribonucleic

Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn


MỞ ĐẦU
Gấc là loại quả có nhiều ở Việt Nam. Nó thường được dùng như là một
loại nguyên liệu như để nấu xôi, làm bánh. Ngoài ra, nó còn là vị thuốc rất quý.
Từ quả, hạt, rễ và dầu chiết xuất từ gấc đều có thể chế thành những thứ thuốc
chữa bệnh rất hiệu quả.
Các sản phẩm từ quả gấc còn có tác dụng giúp chống bệnh béo phì, giảm
cholesterol trong máu, phòng chống thiếu Vitamin A, phòng và điều trị suy dinh
dưỡng, chữa khô mắt, mờ mắt, quáng gà do suy thoái võng mạc, thiếu máu dinh
dưỡng, phòng các bệnh tim mạch, chứng đột quỵ, phòng chữa viêm gan, xơ gan
và phòng chống ung thư rất tốt.
Dầu gấc là thứ thuốc bổ dùng cho trẻ em chậm lớn, còi xương, suy dinh
dưỡng, dùng cho phụ nữ có thai và đang nuôi con, chữa mụn nhọt và vết thương

số các tác giả và đưa ra phương pháp tốt nhất.
4. Xây dựng công nghệ bảo quản tổng thể màng gấc, dầu gấc, đảm bảo sự
biến đổi -caroten và lycopen là thấp nhất

Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn

2


CHƢƠNG I: TỔNG QUAN
1.1. Cây Gấc Việt Nam
1.1.1. Đặc điểm của cây gấc
Cây gấc có tên khoa học là Momordica Cochinchinensis (Lour.) Spreng
thuộc chi Mướp đắng (Momordica), họ Bầu bí (Cucurbitaceae)
Cây gấc sống nhiều năm, mỗi năm lụi một lần vào mùa đông nhưng lại
đâm chồi từ gốc cũ lên vào mùa xuân năm sau, leo cao nhờ có tua cuốn mọc từ
nách lá. Mỗi gốc có nhiều dây, mỗi dây có nhiều đốt, mỗi đốt có một lá. Lá gấc
mọc so le có màu xanh lục đậm đường kính của phiến lá 12 đến 20 cm, phía đáy
hình trái tim, mặt trên phiến lá sờ ram ráp.
Hoa nở vào tháng 3 đến tháng 5. Hoa đực cái riêng biệt, hoa đực có lá bắc
to bao lại, khi nở hoa loe ra hình phễu, màu trắng vàng, mặt trong tràng hoa có
lông, 5 nhị. Hoa cái có lá bắc nhỏ, bầu hình thoi rõ từ khi nụ còn non, có gai
nhỏ, cánh hoa ở đầu bầu, phát triển thành quả từ tháng 6. [1]
Quả to hình bầu dục dài từ 15 - 20cm, đuôi nhọn có nhiều gai mềm. Quả
non màu xanh, quả chín màu đỏ tươi. Bổ đôi theo chiều ngang thấy có 6 hàng
hạt xếp đều nhau, mỗi hàng có từ 6 đến 10 hạt. Quanh hạt có nhiều màng màu
đỏ tươi. Người ta còn dựa vào độ sai của quả (nhiều hay ít), kích thước của quả
(to hay nhỏ), gai quả (dày hay thưa), màu sắc của ruột quả (đỏ hay vàng gạch),

mỗi hàng có từ 6 - 10 hạt.

Hình 1.1: Cây và quả gấc
1.1.2. Phân bố và gieo trồng
Cây gấc được trồng và mọc hoang ở khắp nước ta, còn thấy ở Lào,
Campuchia, các nước phía Nam và Đông Nam châu Á như Ấn Độ, Thái Lan,
nam Trung Quốc, Nhật Bản.
Cây gấc thường được gieo trồng vào tháng 2, 3. Đây là loại cây ưa khí hậu
ấm áp, độ ẩm không khí cao 60 - 70% và độ ẩm đất 70 - 80%, nhưng kém chịu
rét, chịu được hạn nhưng không chịu được úng ngập đọng nước. Nhiệt độ thích
hợp cho sinh trưởng và phát triển trong khoảng 25 – 35oC, lượng mưa hàng năm
trung bình 1.600mm/năm. Cây gấc không kén đất, đất sỏi đá, đất pha đều trồng
Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn

4


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....