BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN TIẾN CÔNG

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở
HUYỆN TAM ĐẢO - TỈNH VĨNH PHÚC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN TIẾN CÔNG

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở
HUYỆN TAM ĐẢO - TỈNH VĨNH PHÚC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. TRẦN THỊ TỐ OANH

HÀ NỘI - 2016


i

ii

LỜI CAM ĐOAN

Tên tôi là: Nguyễn Tiến Công, công tác tại trường THPT Tam Đảo 2Tam Đảo - Vĩnh Phúc
Sau một thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, đến nay tôi đã
hoàn thành luận văn thạc sĩ với đề tài: “Quản lý bồi dưỡng giáo viên trung
học phổ thông ở huyện Tam Đảo - tỉnh Vĩnh Phúc theo chuẩn nghề nghiệp”.
Thuộc chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
Tôi xin cam đoan đề tài luận văn này là do chính tôi nghiên cứu và viết
ra, dưới sự hướng dẫn của TS.Trần Thị Tố Oanh. Luận văn này chưa được
bảo vệ ở Hội đồng và chưa công bố trên bất kỳ phương tiện thông tin đại
chúng nào.
Lời cam đoan này đảm bảo nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016
Người viết cam đoan

Nguyễn Tiến Công


iii

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................... I
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................ II
MỤC LỤC…………………………………………………………………...III
DANH MỤC VIẾT TẮT .................................................................................. 1
DANH MỤC CÁC BẢNG................................................................................ 2
DANH MỤC CÁC HÌNH ................................................................................. 3

1.4.1. Nguyên tắc quản lý................................................................................ 27
1.4.2. Nội dung quản lý ................................................................................... 29
1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng giáo viên THPT theo
chuẩn nghề nghiệp........................................................................................... 32
1.5.1. Nhu cầu và năng lực của nhà giáo ........................................................ 32
1.5.2. Hệ thống quản lý cấp trường ................................................................ 33
1.5.3. Môi trường quản lý cấp trường ............................................................. 33
Kết luận chương 1 ........................................................................................... 34
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN THEO
CHUẨN NGHỀ NGHIỆP Ở CÁC TRƯỜNG THPT TAM ĐẢO - VĨNH
PHÚC .............................................................................................................. 35
2.1. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội và giáo dục THPT của huyện Tam
Đảo - Vĩnh Phúc .............................................................................................. 35
2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội ...................................................................... 35
2.1.2. Tình hình phát triển giáo dục ................................................................ 36
2.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên THPT huyện Tam Đảo và bồi dưỡng giáo
viên theo chuẩn nghề nghiệp ........................................................................... 38
2.2.1. Khái quát chung về đội ngũ giáo viên .................................................. 38
2.2.2. Đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên THPT huyện Tam Đảo - Vĩnh
Phúc so với quy định chuẩn ........................................................................... 39
2.2.3. Bồi dưỡng GV THPT theo chuẩn nghề nghiệp ở huyện Tam Đảo, tỉnh
Vĩnh Phúc ........................................................................................................ 42


v

2.3. Khảo sát thực trạng quản lý bồi dưỡng của giáo viên các trường THPT
huyện Tam Đảo - Vĩnh Phúc........................................................................... 45
2.3.1. Tổ chức khảo sát ................................................................................... 45
2.3.2. Kết quả khảo sát .................................................................................... 46

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 99
1. Kết luận ....................................................................................................... 99
2. Khuyến nghị .............................................................................................. 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 102
PHỤ LỤC ...................................................................................................... 111


1

DANH MỤC VIẾT TẮT
STT

Viết tắt

Viết đầy đủ

1
2
3
4
5
6
7
8

BD
BGH
CBQL
CNTT
CSVC


12

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

GV
GV THPT
HS
HT

Trung học phổ thông
Ủy ban nhân dân
Xã hội hóa


2

DANH MỤC CÁC BẢNG
Số
hiệu
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
2.10
2.11
2.12
2.13
2.14
2.15
3.1
3.2

Tên Bảng


Kết quả xin ý kiến chuyên gia về tính khả thi của các biện pháp

38
40
41
46
48
50
52
53
54
55
56
58
60
61
63
95
96


3

DANH MỤC CÁC HÌNH

Số

Tên Hình

Trang

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn CNH - HĐH và hội nhập quốc tế
sâu rộng. Nhân tố quyết định thắng lợi của CNH - HĐH và hội nhập quốc tế
là con người, là nguồn nhân lực người Việt Nam phát triển cả về số lượng và
chất lượng.
Trong lý luận và thực tiễn, đội ngũ giáo viên luôn được xem là lực
lượng cốt cán của sự nghiệp giáo dục và đào tạo, là nhân tố chủ đạo quyết
định việc nâng cao chất lượng giáo dục. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban
Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII cũng đã xác định: “Giáo viên là nhân
tố quyết định chất lượng giáo dục”. Do đó, muốn phát triển giáo dục và đào
tạo phải chăm lo xây dựng, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên. Điều đó
cũng thể hiện rõ trong Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của
Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ
nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ XI của Đảng đã đề ra mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước giai đoạn
5 năm 2011 - 2015: “Phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo,
chất lượng nguồn nhân lực; phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế tri
thức” . Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 xác định:“Phát
triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng
cao là một đột phá chiến lược” và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ bộ
quản lý giáo dục là giải pháp then chốt để thực hiện Chiến lược. Đặc biệt,


5

Nghị quyết số 29-NQ/TW, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ
8, khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu CNH HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội
nhập quốc tế” đã khẳng định vai trò của đội ngũ nhà giáo và đề ra giải pháp
:“Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD, đáp ứng yêu cầu đổi mới
GD&ĐT”.
Một trong những thành tựu to lớn mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta

chưa được quan tâm đúng mức trong các công trình nghiên cứu trên.
Cho đến nay chất lượng đội ngũ GV các trường THPT ở huyện Tam
Đảo- tỉnh Vĩnh Phúc vẫn chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế không chỉ về mặt
trình độ, chuyên môn mà còn cả về tinh thần, thái độ, về trình độ dạy học và
giáo dục. Đội ngũ giáo viên ở các trường THPT của huyện Tam Đảo chất
lượng chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp. Cơ cấu
đội ngũ GV ở một số trường chưa hợp lý, có bộ môn thừa, có bộ môn còn
thiếu. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, trong đó phải kể đến
chất lượng và hiệu quả quản lý giáo dục nói chung và quản lý công tác bồi
dưỡng GV nói riêng còn hạn chế và bất cập. Thực trạng này đang đặt ra yêu
cầu cấp thiết phải tìm tòi những biện pháp quản lý giáo dục, quản lý nhà
trường và công tác bồi dưỡng giáo viên phù hợp, khả thi và có tính hiệu quả.
Việc đổi mới công tác bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
ở các trường THPT Huyện Tam Đảo đang trở thành một nhu cầu cấp thiết.
Trong những năm qua, tuy đã có nhiều công trình, luận văn nghiên cứu
về bồi dưỡng giáo viên THPT theo chuẩn nghề nghiệp ở các tỉnh, thành phố
nhưng chưa có luận văn nào nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên THPT theo
chuẩn nghề nghiệp ở huyện Tam Đảo. Với lý do trên, tôi chọn đề tài: “Quản
lý bồi dưỡng giáo viên Trung học phổ thông ở huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc
theo chuẩn nghề nghiệp” làm đề tài luận văn theo chuyên ngành quản lý giáo
dục với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất


7

lượng đội ngũ giáo viên THPT trên địa bàn của huyện miền núi Tam Đảo.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên nhằm nâng cao
chất lượng giáo viên đáp ứng chuẩn nghề nghiệp GV THPT.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu

có liên quan để xác định hệ thống khái niệm công cụ và khung lý thuyết phục
vụ cho việc triển khai quá trình nghiên cứu thực tiễn.
Thu thập, hồi cứu các tư liệu, các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà
nước và của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các công trình khoa học liên quan.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Bằng bảng phiếu hỏi dành cho
CBQL Sở GD&ĐT tỉnh Vĩnh Phúc, Ban giám hiệu, giáo viên các trường
THPT ở huyện Tam Đảo để điều tra thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên
Trung học phổ thông theo chuẩn nghề nghiệp.
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Nghiên cứu kinh nghiệm quản lý
của một số hiệu trưởng có năng lực
Phương pháp chuyên gia: Thu thập ý kiến chuyên gia quản lý, chuyên
gia giáo dục trong quá trình nghiên cứu.
Sử dụng toán thống kê để xử lý số liệu.
Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3
chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông
theo chuẩn nghề nghiệp.
Chương 2. Thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp ở


9

các trường THPT huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.
Chương 3. Biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp ở
các trường TPPT huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.


10


vẫn còn hạn chế về mặt hiệu quả, chất lượng đội ngũ nhà giáo còn thiếu đồng
đều, công tác bồi dưỡng chưa thực sự đáp ứng tốt yêu cầu nâng cao chất
lượng giáo dục.
1.1.2. Những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng GV theo chuẩn nghề nghiệp
Một số năm gần đây, những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng GV theo
chuẩn nghề nghiệp rất đa dạng và chủ yếu được thực hiện trong các luận án và
luận văn khoa học giáo dục. Nhìn chung các nghiên cứu này đã đặt ra và giải
quyết các vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng GV theo chuẩn nghề nghiệp ở
cấp trường và cấp địa phương tại những tỉnh, thành khác nhau. Ví dụ:
Đinh Văn Ánh với đề tài "Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo
viên theo chuẩn nghề nghiệp của hiệu trưởng trường THPT huyện Gia Bình
tỉnh Bắc Ninh" [1]; Nguyễn Văn Chính: "Biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo
viên trung học phổ thông huyện Thanh Oai - Hà Nội theo hướng chuẩn hóa"
[13]; luận văn “Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên theo hướng chuẩn
nghề nghiệp ở các trường THPT Thạch Thất - Hà Nội” của thạc sĩ Nguyễn
Văn Dũng [23]; luận văn "Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
theo chuẩn nghề nghiệp ở trường THCS Nguyễn Huy Tưởng, Đông Anh, Hà
Nội” của Nguyễn Thị Thu Hà [33]; tác giả Huỳnh Quốc Khánh với đề tài
"Quản lý bồi dưỡng giáo viên THPT theo chuẩn nghề nghiệp tại huyện Đam
Rông tỉnh Lâm Đồng " [47]; hay Phạm Duy Thắng với đề tài "Quản lý hoạt
động bồi dưỡng giáo viên Trung học phổ thông của Sở Giáo dục và Đào tạo
tỉnh Lai Châu trong bối cảnh hiện nay" [68]...
Các luận văn kể trên đã nghiên cứu tổng quan một số khái niệm về
quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, bồi bưỡng, Chuẩn và Chuẩn
nghề nghiệp giáo viên… từ mầm non, THCS, THPT. Bên cạnh đó, luận văn
đã nghiên cứu, phân tích đúng thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi
dưỡng đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp ở các cơ sở hoặc địa





15

công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội
trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục
tiêu giáo dục của nhà trường” [51,Tr 37].
Dễ hiểu rằng quản lý giáo dục là dạng quản lý dành cho một lĩnh vực
xã hội cụ thể là giáo dục. Bản chất của quản lý giáo dục cũng là quản lý. Cái
khác ở đây là mục tiêu, chủ thể, đối tượng, nguồn lực, công cụ và môi
trường… khi so sánh với quản lý lĩnh vực khác. Vì vậy khái niệm quản lý
giáo dục trong luận văn này được xác định theo quan điểm của Đặng Thành
Hưng như sau:
Quản lý giáo dục là dạng lao động xã hội đặc biệt trong lĩnh vực giáo
dục nhằm gây ảnh hưởng, điều khiển hệ thống giáo dục và các thành tố của
nó, định hướng và phối hợp lao động của những người tham gia công tác
giáo dục để đạt được mục tiêu giáo dục và mục tiêu phát triển giáo dục, dựa
trên thể chế giáo dục và các nguồn lực giáo dục [39, 40, 41].
Quản lý giáo dục thường được thực hiện ở 3 cấp: cấp trung ương, cấp
địa phương và cấp cơ sở. Cấp trung ương và cấp chính quyền địa phương
tỉnh, thành phố được gọi chung là cấp cao. Cấp ngành ở tỉnh, thành phố và
cấp chính quyền quận. huyện gọi là cấp trung, và cấp trường là cấp cơ sở.
1.2.2. Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường chính là hoạt động QLGD của một cơ cấu tổ chức
giáo dục, đồng thời cùng là tác động quản lý trực tiếp tới các hoạt động giáo
dục - học tập trong phạm vi nhà trường. Hoạt động của nhà trường rất đa
dạng, phong phú và phức tạp, nên việc quản lý, lãnh đạo một cách khoa học
sẽ đảm bảo đoàn kết, thống nhất được mọi lực lượng, tạo nên sức mạnh đồng
bộ nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục đích giáo dục.
Theo tác giả Phạm Minh Hạc : Quản lý nhà trường là thực hiện đường

sở vật chất - kĩ thuật, tài chính, đầu tư khoa học-công nghệ và thông tin bên


17

trong trường và được huy động từ bên ngoài trường dựa vào luật, chính sách,
cơ chế và chuẩn hiện có.
Quản lý giáo dục và quản lý trường học về bản chất là một. Quản lý
giáo dục thực chất chỉ có giá trị khi đến được trường học, cho dù nói về cấp
quản lý nào. Quá trình giáo dục chỉ diễn ra ở trường, các hoạt động giáo dục
theo chương trình giáo dục chỉ diễn ra ở trường, chứ không phải ở bộ, tỉnh,
huyện… Quản lý giáo dục là quản lý hệ thống các trường học nằm trong
phạm vi quyền hạn của cấp quản lý nhất định. Đồng thời quản lý trường học
chính là quản lý giáo dục diễn ra tại cấp cơ sở. Cho nên nội dung quản lý giáo
dục nói chung và nội dung quản lý trường học đều như nhau, chỉ khác nhau
về qui mô mà thôi, bao gồm:
1. Quản lý tài chính giáo dục.
2. Quản lý cơ sở vật chất, hạ tầng kĩ thuật (tài sản vật chất).
3. Quản lý nhân sự (cán bộ, công chức, nhân viên, giáo viên, học sinh tài nguyên con người).
4. Quản lý chuyên môn (chương trình, hoạt động giảng dạy, hoạt động
học tập, phát triển nguồn nhân lực giảng dạy và quản lý, các hoạt động nghiên
cứu và phát triển khác).
5. Quản lý môi trường (tự nhiên và văn hóa).
6. Quản lý các quan hệ giáo dục của ngành giáo dục với các thiết chế
xã hội khác (Đoàn, Đội, Công đoàn, các hội nghề nghiệp, các hội chính trị xã hội, gia đình học sinh, cộng đồng dân cư).
1.2.3. Bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng
1.2.3.1. Bồi dưỡng
Có nhiều quan niệm khác nhau về bồi dưỡng:
Theo quan niệm của UNESCO "Bồi dưỡng với ý nghĩa là nâng cao
nghề nghiệp, quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng