VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ TÌNH

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VIỆN TRỢ PHÁT
TRIỂN CHÍNH THỨC (ODA) Ở MỘT SỐ NƯỚC CHÂU
Á VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

Chuyên ngành:
Mã số:

Kinh tế quốc tế
62 31 01 06

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI - 2017


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
Tập thể hướng dẫn khoa học:
1. PGS. TS. Chu Đức Dũng
2. PGS.TS Nguyễn Huy Hoàng

Phản biện 1: GS.TS Đỗ Đức Bình
Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Duy Dũng
Phản biện 3: PGS.TS Đỗ Hương Lan

lại những thành công rực rỡ như trường hợp của Ba Lan, Hàn Quốc,
Malaysia,… Bên cạnh đó lại có những quốc gia sử dụng ODA không
thành công, không mang lại sự phát triển kinh tế xã hội như mong muốn
và để lại những hậu quả nặng nề như trường hợp của Mexico, Dămbia,
Philippines, Indonesia,... Do đó, ODA có thể giúp cho một nước trở nên
giàu có hơn nhưng cũng có thể làm cho một nước nghèo đi với những
gánh nặng nợ nần chồng chất và sự lệ thuộc về kinh tế, chính trị vào bên
viện trợ.
Sau hơn 20 năm thu hút và sử dụng ODA từ năm 1993 đến 2016,
số vốn ODA mà các nhà tài trợ cam kết cho Việt Nam đạt hơn 90 tỷ USD,
trong đó số vốn ký kết đạt khoảng 76,8 tỷ USD (chiếm gần 80% số vốn
cam kết) và số vốn giải ngân khoảng 51,5 tỷ USD (chiếm 67% số vốn
cam kết). Như vậy, số vốn giải ngân vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra trong
các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm và tỷ lệ giải ngân vẫn còn
thấp hơn mức trung bình của thế giới và khu vực, mà đặc biệt rất nhiều
1


công trình, dự án sử dụng vốn ODA không mang lại hiệu quả kinh tế xã
hội. Nói cách khác, việc sử dụng nguồn vốn ODA ở Việt Nam chưa thực
sự hiệu quả và chưa đóng góp như kỳ vọng vào quá trình cải thiện nền
kinh tế đất nước. Vậy đâu là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó?
Liệu đó có phải là do cơ chế, chính sách quản lý từ phía nhà nước đối với
ODA còn nhiều chồng chéo, thiếu đồng bộ, không ổn định và chưa thực
sự phù hợp với thông lệ quốc tế? Hay mô hình tổ chức quản lý, điều hành
các chương trình, dự án ODA ở nước ta chưa thỏa đáng? …Điều đó cho
thấy, hầu hết các nguyên nhân gây nên tình trạng sử dụng ODA thiếu
hiệu quả và gây thất thoát lớn đều có liên quan (trực tiếp hoặc gián tiếp)
đến quản lý nhà nước đối với việc huy động và sử dụng ODA.
Từ những phân tích trên cho thấy, công tác quản lý nhà nước đối

nay.
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Với mục đích nghiên cứu trên, luận án cần thực hiện những
nhiệm vụ nghiên cứu sau:
(1) Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước đối
với ODA; các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về ODA.
(2) Tìm hiểu các mô hình quản lý ODA trên thế giới; rút ra ưu,
nhược điểm và đặc trưng của từng mô hình quản lý cũng như xu hướng
phát triển của mô hình quản lý ODA trên thế giới trong bối cảnh hiện
nay.
(3) Phân tích và đưa ra ý kiến nhận xét về thực trạng quản lý nhà
nước đối với ODA ở hai nước Malaysia, Philippines; đánh giá, so sánh
những nội dung này để thấy những mặt được và chưa được trong hoạt
động quản lý nhà nước ở hai quốc gia trên.
(4) Tổng kết rút ra những bài học kinh nghiệm từ công tác quản
lý nhà nước đối với ODA ở các nước.

3


(5) Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với ODA ở Việt
Nam (chỉ ra những thành công cũng như những hạn chế và nguyên nhân
của những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước)
(6) Đưa ra những kinh nghiệm có thể vận dụng vào thực tiễn
quản lý Việt Nam trên nền tảng phân tích những điểm tương đồng và
khác biệt giữa Việt Nam và hai quốc gia khảo sát về trình độ phát triển
kinh tế xã hội, về chính sách thu hút và sử dụng ODA...
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận án tập trung nghiên cứu công tác quản lý nhà nước đối với

vấn đề đặt ra trong quá trình nghiên cứu bao gồm:
-

Sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu

-

Sử dụng phương pháp thống kê

-

Sử dụng phương pháp phân tích hệ thống, toàn diện và logic

- Sử dụng phương pháp đối chiếu, so sánh dựa trên sự tương đồng
và khác biệt về thể chế, văn hoá, kinh tế… của mỗi quốc gia.
5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
Luận án có một số đóng góp mới chủ yếu về khoa học như sau:
Một là, Luận án đã đóng góp và làm rõ thêm cơ sở lý luận về
quản lý nhà nước đối với ODA .
Hai là, Luận án đã phân tích, đánh giá chỉ ra những đặc trưng
nổi bật trong quản lý nhà nước đối với ODA ở hai nước Malaysia và
Philippines.
Ba là, trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với
ODA ở Việt Nam cũng như những bài học kinh nghiệm rút ra từ việc
phân tích quá trình quản lý nhà nước đối với ODA tại hai quốc gia trên,
luận án đề xuất một số bài học có thể vận dụng vào thực tiễn quản lý của
Việt Nam trong thời gian tới.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
5




Chương 3: Thực trạng quản lý nhà nước đối với viện trợ phát triển
chính thức ở một số nước Châu Á
Chương 4: Vận dụng bài học kinh nghiệm từ công tác quản lý nhà
nước đối với viện trợ phát triển chính thức ở một số nước
Châu Á vào thực tiễn Việt Nam.
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN
ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
Mục tiêu của chương này là tổng quan các tài liệu và các vấn đề
có liên quan đến luận án nhằm đánh giá những kết quả của các công trình
nghiên cứu, từ đó tìm ra khoảng trống của các công trình nghiên cứu
trước đó về đề tài mà tác giả luận án sẽ tiếp tục nghiên cứu.
Phần tổng quan tình hình nghiên cứu, tác giả phân thành hai
phần: Tình hình nghiên cứu trên thế giới và tình hình nghiên cứu trong
nước. Trong mỗi phần, tác giả lại chia ra theo các vấn đề sau:
-

Nghiên cứu về ODA và quản lý nhà nước đối với ODA

-

Nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với ODA ở Malaysia
và Philippines

-

Nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với ODA ở Việt Nam


Nam hơn hai thập kỷ qua, các tác giả tập trung vào khái quát tình hình
thu hút và sử dụng ODA ở Việt Nam trong thời gian qua. Một số công
trình nghiên cứu về thực trạng quản lý nhà nước trong từng lĩnh vực cụ
thể (trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, trong lĩnh vực y tế,...), nội dung quản
lý nhà nước đã được đề cập đến trên các mặt: hệ thống pháp luật; công
tác quy hoạch, kế hoạch, vận động vốn ODA; thẩm định, phê du- yệt các
chương trình dự án; bố trí vốn đối ứng; đánh giá, giám sát việc thu hút
và sử dụng ODA. Viện trợ phát triển chính thức (ODA) trong bối cảnh

8


Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình cũng là nội dung mà
một số nghiên cứu tập trung phân tích.
1.3. ĐÁNH GIÁ CÁC NGHIÊN CỨU ĐÃ CÓ VÀ KHUNG PHÂN
TÍCH LUẬN ÁN
1.3.1 Đánh giá các nghiên cứu đã có
Qua việc tổng quan tình hình nghiên cứu ở trên, tác giả luận án
có một vài nhận xét như sau:
- Những vấn đề đã nghiên cứu thành công, gồm:
+ Cơ sở lý luận về ODA:
+ Thực trạng thu hút và sử dụng ODA ở các nước nghiên cứu: - Những vấn đề nghiên cứu còn đang tranh luận, gồm:
+ Vai trò của ODA (ODA có cần thiết hay không?)
+ Quan điểm về thu hút ODA
+ Về điều kiện viện trợ
+ Về phân cấp quản lý trong sử dụng ODA
- Những vấn đề nghiên cứu chưa được đề cập hoặc đề cập chưa sâu,
gồm:
+ Thực tiễn quản lý nhà nước đối với ODA ở Malaysia và
Philippines.

ODA là gì.
2.1.1 Khái niệm quản lý và quản lý nhà nước
Quản lý nhà nước đối với viện trợ phát triển chính thức ODA là
sự tác động có tổ chức, bằng pháp quyền và thông qua một hệ thống các
chính sách với các công cụ quản lý kinh tế vĩ mô của Nhà nước lên đối
tượng quản lý nhằm đảm bảo quá trình thu hút, sử dụng ODA đạt hiệu
quả như mục tiêu đã đề ra trong một thời kỳ nhất định.
2.1.2 Sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với ODA
Thứ nhất, tầm quan trọng của ODA đối với sự phát triển kinh tế xã hội
10


Thứ hai, các ràng buộc kèm theo khi tiếp nhận nguồn vốn này là nguyên
nhân trực tiếp của quản lý nhà nước đối với ODA
Thứ ba, thực tiễn sử dụng ODA chưa hiệu quả ở nhiều nước trên thế giới
Thứ tư, vì ODA là nguồn vốn gây nợ
2.1.3 Nội dung quản lý nhà nước đối với ODA
Vấn đề quản lý nhà nước đối với ODA không còn là vấn đề tranh
cãi, quản lý nhà nước đối với ODA bao gồm những nội dung cơ bản sau:
Thứ nhất, Xây dựng chiến lược, kế hoạch thu hút và sử dụng ODA; Thứ
hai, Tổ chức và vận hành bộ máy quản lý nhà nước đối với ODA; Thứ
ba, Thẩm định, phê duyệt dự án ODA; Thứ tư, Kiểm tra, giám sát việc
quản lý và sử dụng ODA
2.1.4 Các tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước đối với ODA
Quản lý nhà nước đối với viện trợ phát triển chính thức là một
công việc khó và phức tạp, nó là một quá trình bao gồm nhiều công đoạn.
Có rất nhiều tiêu chí khác nhau đánh giá Quản lý nhà nước đối với ODA,
nhưng theo tác giả luận án, những nhóm tiêu chí sau có thể dùng để đánh
giá QLNN đối với ODA, đó là:
- Nhóm những tiêu chí có tính chuẩn mực: gồm: Tính phù hợp,


năng, phân định nhiệm vụ, quyền hạn cho từng cấp hành chính. Nhìn từ
chế độ quản lý thì bản chất của phân cấp là việc cấp trên chuyển giao
những nhiệm vụ, quyền hạn do mình nắm giữ cho cấp dưới thực
hiện một cách thường xuyên, liên tục bằng phương thức ban hành văn
bản quy phạm pháp luật, hoặc bằng cách chuyển cho cấp dưới thực hiện
nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể bằng các quyết định hành chính. Phân cấp
cần phải xác định rành mạch cụ thể trách nhiệm và thẩm quyền quản
lý của Bộ và chính quyền địa phương phù hợp với tính chất, đặc điểm
của từng ngành, từng lĩnh vực
➢ Ưu điểm của mô hình phân cấp quản lý
➢

Nhược điểm của mô hình phân cấp quản lý

2.2.3. Mô hình quản lý ODA hỗn hợp
Mô hình quản lý ODA hỗn hợp là mô hình vừa nhấn mạnh tới
tập trung quyền lực tại cơ quan Trung ương, đồng thời cũng chú trọng
tới phân cấp quản lý cho các Bộ, ngành và chính quyền địa phương. Đây
là mô hình đan xen giữa mô hình quản lý tập trung và mô hình phân cấp
quản lý.
2.2.4. Nhận xét chung về các mô hình quản lý nhà nước về ODA
Thực tiễn cho thấy một số quốc gia đã áp dụng mô hình này hay
mô hình kia với những thành công nhất định. Việc các nước tiếp nhận
lựa chọn mô hình quản lý nào là tùy thuộc vào điều kiện hoàn cảnh, vào
12


chế độ chính trị, thể chế nhà nước cũng như yêu cầu của phía nhà tài trợ.
Lựa chọn mô hình phù hợp ở nước tiếp nhận sẽ quyết định lớn đến hiệu

Năng lực, trình độ quản lý của các cấp

2.3.3. Bối cảnh trong nước và quốc tế
-

Xu hướng tự do hóa kinh tế

-

Thu nhập của nhiều nước tiếp nhận viện trợ đã đạt mức trung
bình
CHƯƠNG 3

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VIỆN TRỢ
PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC Ở MỘT SỐ NƯỚC CHÂU Á
Chương này sẽ tập trung phân tích thực trạng quản lý nhà nước
đối với ODA ở hai nước Malaysia và Philippines tại những thời điểm
nghiên cứu đã được đề cập trong phần mở đầu. Sau đó đưa ra nhận xét
đánh giá chung về công tác quản lý nhà nước đối với ODA ở hai nước
này. Phần cuối chương là những bài học kinh nghiệm rút ra từ công tác
quản lý nhà nước đối với ODA từ hai quốc gia trên.
3.1 Quản lý nhà nước đối với ODA ở Malaysia giai đoạn 1970- 2000

13


3.1.1 Thực trạng thu hút và sử dụng ODA ở Malaysia giai đoạn 19702000
3.1.1.1 Vài nét về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của Malaysia
3.1.1.2 Tình hình thu hút và sử dụng ODA ở Malaysia từ năm 1970- 2000
Tình hình thu hút và sử dụng ODA ở Malaysia từ năm 19702000 được khái quát theo những nội dung sau: - Về tổng số vốn ODA

3.1.2.4 Thẩm định, phê duyệt dự án ODA
Quy trình thủ tục và quá trình phê duyệt dự án ODA ở
Malaysia cũng giống như các dự án đầu tư công khác, không có sự khác
biệt. Sau khi Kế hoạch Malaysia được Quốc hội chính thức thông qua,
những khoản hỗ trợ từ bên ngoài sẽ được EPU, MOF và các Bộ, cơ quan
liên quan xem xét cụ thể về các thỏa thuận với từng nhà tài trợ.
3.1.2.5 Công tác đánh giá, giám sát quá trình sử dụng ODA
Malaysia áp dụng khá thành công công nghệ thông tin trong công
tác theo dõi, giám sát các cơ quan liên quan đến quản lý vốn ODA bằng
cách đưa toàn bộ các đề nghị thanh toán lên trên mạng vi tính. Một thành
công nữa trong việc đánh giá, giám sát quá trình sử dụng ODA ở
Malaysia là sự phối hợp giữa nhà tài trợ và nước nhận viện trợ trong hoạt
động kiểm tra, giám sát các dự án ODA.
3.1.3.Nhận xét đánh giá về công tác quản lý nhà nước đối với ODA ở
Malaysia giai đoạn 1970- 2000
Qua nghiên cứu thực trạng thu hút, sử dụng ODA cũng như thực
trạng quản lý nhà nước đối với ODA ở Malaysia, có thể rút ra một số
nhận xét sau: Công tác xây dựng chiến lược và kế hoạch thu hút ODA
khoa học và có tầm nhìn; Áp dụng một quy trình thủ tục quản lý chuẩn
mực và hài hòa; Giám sát và đánh giá chặt chẽ việc sử dụng vốn ODA
3.2 Quản lý nhà nước đối với ODA ở Philippines giai đoạn 19652006
3.2.1 Thực trạng thu hút và sử dụng ODA ở Philippines giai đoạn
1965-2006
3.2.1.1 Vài nét về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của Philippines
3.2.1.2 Thực trạng thu hút và sử dụng ODA ở Philippines giai đoạn
1965- 2006

15



bản địa. Chỉ những dự án ODA quy mô lớn mới có sự tham gia đánh giá
của Ủy ban điều phối đầu tư (ICC) trong quá trình phê duyệt.
3.2.3.5 Theo dõi và đánh giá dự án ODA
Trong giai đoạn 1965-1986, việc đánh giá tính hiệu quả của dự
án ODA không được chính quyền Marcos quan tâm, bằng chứng là rất
nhiều chương trình, dự án sử dụng vốn ODA không mang lại hiệu quả
kinh tế xã hội, gây thất thoát lãng phí.
3.2.3. Nhận xét đánh giá chung công tác quản lý nhà nước đối với
ODA ở Philippines
Qua thực trạng quản lý nhà nước đối với ODA ở Philippines, có thể
rút ra một số nhận xét sau:
-

Chiến lược thu hút ODA còn thụ động

-

Quản lý và giám sát dự án ODA kém hiệu quả

-

Tổ chức bộ máy và phân cấp quản lý ODA không phù hợp

3.3 Bài học kinh nghiệm từ quản lý nhà nước đối với ODA ở
Malaysia và Philippines
Nghiên cứu công tác quản lý nhà nước đối với ODA ở Malaysia
và Philippines, có thể rút một số bài học kinh nghiệm sau:
- Chiến lược thu hút ODA phù hợp với chiến lược và nhu cầu phát triển
kinh tế-xã hội chung của đất nước và địa phương
- Đảm bảo tính chủ động trong tiếp nhận, quản lý và sử dụng ODA

đối với sự phát triển kinh tế xã hội; Thứ hai, nợ công với ODA; Thứ ba,
tình trạng thất thoát, lãng phí các dự án ODA
4.1.2 Thực trạng quản lý nhà nước đối với ODA từ năm 1993 đến 2016
Trong giai đoạn 1993 đến nay, việc quản lý nhà nước đối với
nguồn vốn ODA ở Việt Nam khái quát trên những nội dung cơ bản sau:
4.1.2.1 Hệ thống pháp luật điều chỉnh ODA ở Việt Nam
4.1.2.2. Công tác quy hoạch, kế hoạch và vận động ODA

18


Trước năm 2006, Việt Nam chưa xây dựng các Đề án thu hút, sử
dụng ODA cho từng thời kỳ. Việc vận động, thu hút ODA chủ yếu được
đưa ra trong các hội nghị thường niên được tổ chức hàng năm giữa Việt
Nam và các nhà tài trợ. Từ năm 2006 đến nay, trong từng giai đoạn, Thủ
tướng Chính phủ đã có các quyết định về thu hút và sử dụng nguồn vốn
ODA,…
4.1.2.3. Mô hình quản lý nhà nước đối với ODA ở Việt Nam
Thứ nhất, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về ODA
Hệ thống bộ máy quản lý nhà nước đối với ODA ở Việt Nam
đã được kiện toàn dần từ năm 1993 đến nay. Trong Nghị định 20/CP năm
1994, Chính phủ chưa phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cơ
quan trong quá trình thu hút, sử dụng và quản lý ODA.
Thứ hai, tình hình phân cấp quản lý nhà nước đối với ODA ở
Việt Nam
Mô hình quản lý nhà nước đối với ODA ở Việt Nam chuyển dần
từ mô hình quản lý tập trung sang mô hình quản lý tập trung có phân cấp.
Tình hình phân cấp hiện nay được đánh giá trên các nội mặt sau: (i) Trong
vận động ODA; (ii) Phân cấp phê duyệt dự án; (iii) Công tác quản lý thực
hiện dự án; (iv) Về giám sát và đánh giá dự án

➢ Phân bổ ODA còn dàn trải và vào quá nhiều lĩnh vực
➢ Mô hình quản lý tập trung kết hợp phân cấp trong quản lý nhà
nước về ODA chưa hiệu quả
➢ Công tác giám sát và đánh giá dự án ODA còn lỏng lẻo, mang
tình hình thức
4.1.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý nhà nước đối với
ODA ở Việt Nam thời gian qua
4.2. Quan điểm, định hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với
ODA ở Việt Nam trong thời gian tới
4.2.1 Quan điểm, nguyên tắc thu hút, sử dụng và quản lý nhà nước về
ODA
4.2.2 Định hướng, mục tiêu thu hút, sử dụng và quản lý nhà nước về
ODA
20


4.3 Vận dụng bài học kinh nghiệm từ công tác quản lý nhà nước đối
với ODA ở Malaysia, Philippines vào Việt Nam
4.3.1 Những điểm tương đồng và khác biệt giữa Việt Nam và hai nước
Malaysia, Philippines trong quản lý nhà nước đối với ODA
4.3.2 Nội dung vận dụng
4.3.2.1 Chiến lược thu hút, sử dụng ODA phù hợp với chiến lược phát
triển kinh tế xã hội của cả nước và địa phương
4.3.2.2 Tăng cường tính chủ động trong tiếp nhận ODA
4.3.2.3 Xác định lĩnh vực, địa bàn ưu tiên sử dụng vốn ODA
4.3.2.4 Kết hợp mô hình quản lý tập trung và phân cấp trong quản lý nhà
nước về ODA
4.3.2.5 Nâng cao chất lượng thẩm định, phê duyệt dự án ODA
4.3.2.6 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các dự án ODA
4.3.2.7 Minh bạch thông tin và tăng cường kiểm toán để ngăn ngừa tham

ý nghĩa thực tế đóng góp cho lý luận và thực tiễn quản lý và sử dụng các
nguồn vốn này.
Luận án với tiêu đề “quản lý nhà nước đối với viện trợ phát triển
chính thức (ODA) ở một số nước Châu Á và bài học kinh nghiệm cho
Việt Nam” đã tập trung nghiên cứu về quản lý nhà nướcđối với viện trợ
phát triển chính thức ở hai quốc gia là Malaysia và Philippines cùng với
phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với ODA ở Việt Nam hiện
nay.Trên cơ sở phân tích, đánh giá quản lý nhà nước đối với viện trợ phát
triển của hai nước nghiên cứu, rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó đề ra
giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với ODA ở Việt Nam trong
thời gian tới. Cụ thể, Luận án đã đạt được những kết quả như sau:
Thứ nhất, về mặt lý luận, luận án đã xây dựng hệ thống cơ sở
lý luận quản lý nhà nướcđối với vốn ODA, bao gồm: khái niệm; sự cần
thiết của quản lý nhà nước đối với vốn ODA; các nội dung và các nhân
tố ảnh hưởng cũng như các tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước đối với
22


vốn ODA. Các nội dung quản lý nhà nước chính là khung lý thuyết để
dựa vào đó tác giả phân tích đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối
với vốn ODA tại Việt Nam.
Thứ hai, thông qua nghiên cứu một số kinh nghiệm thành công
cũng như không thành công của hai quốc gia là Malaysia và Philippines,
luận án rút ra một số bài học cho Việt Nam như: Đảm bảo tính chủ động,
thận trọng trong tiếp nhận, quản lý và sử dụng ODA; xác định lĩnh vực
ưu tiên sử dụng vốn ODA; Tăng cường công tác phân cấp trong quản lý
ODA; Tận dụng tối đa cơ hội trong quan hệ đối tác với các nước công
nghiệp phát triển cũng như các nước đang phát triển khác trong giai đoạn
hiện nay; Chú trọng công tác đánh giá và giám sát việc sử dụng ODA.
Thứ ba, luận án đã phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với