I. Đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ HỌC TỐT HOẠT ĐỘNG
LÀM QUEN CHỮ CÁI
II. Đặt vấn đề:
Trong những năm gần đây bậc mầm non đang tiến hành đổi mới chương trình
giáo dục mầm non, trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp
với sự phát triền của từng cá nhân trẻ, kích thích trẻ hoạt động một cách chủ động,
tích cực, hồn nhiên, vui tươi đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên phát huy khả năng
sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ một
cách linh hoạt, thực hiện phương châm “ học mà chơi, chơi mà học”, đáp ứng mục
tiêu phát triển trẻ một cách toàn diện về mọi mặt, trang bị cho trẻ những kiến thức
sơ đẳng để trẻ tự tin vào ngưỡng cửa phổ thông. Chính vì thế hoạt động làm quen
chữ cái là một trong những lĩnh vực rất quan trọng.
Để dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái giáo viên cần phải thay đổi
vai trò của mình trong việc giảng dạy, luôn tìm tòi, sáng tạo, nghiên cứu nhiều trò
chơi mới hấp dẫn, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động nhằm phát huy tính tích cực ở
trẻ, kích thích trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động. Đây là hình thức tổ chức phù
hợp với đặc điểm tâm lí ở trẻ. Đặc biệt đối với trẻ 5 tuổi, ngoài nhiệm vụ phát triẻn
ngôn ngữ giao tiếp cho trẻ, còn có nhiệm vụ hình thành cho trẻ những kỹ năng
nhận biết các chữ cái, luyện phát âm, đọc thành tiếng, kỹ năng cầm bút tập tô các
chữ, các từ... giúp trẻ hình thành và phát triển tư duy.
Vì thấy được những tầm quan trọng của hoạt động, nên tôi đã chọn đề tài
nghiên cứu “ Một số biện pháp dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen với chữ cái”
III. Cơ sở lí luận:
Như chúng ta đã biết, làm quen chữ cái có vai trò rất quan trọng trong việc
giáo dục mầm non mới.
Hiện nay theo hướng đổi mới, đối với trẻ 5 tuổi thực hiện bộ chuẩn. Việc lựa
chọn các chỉ số trong bộ chuẩn lồng ghép vào từng lĩnh vực, từng chủ điểm, từng
hoạt động sao cho phù hợp với khả năng tiếp thu của trẻ để đem lại kết quả cao,
trong đó có hoạt động làm quen chữ cái.
Bắt nguồn từ những tầm quan trọng trên, nên là một giáo viên mầm non tôi
luôn tìm tòi đưa ra những phương pháp giảng dạy sao cho lượng kiến thức trẻ tiếp

- Một số cháu mới đi học năm đầu tiên nên chưa mạnh dạn, nhiều cháu còn
nói ngọng, nói lắp, phát âm không chuẩn, nhận thức của trẻ chênh lệch nhau nên
việc truyền thụ kiến thức gặp rất nhiều khó khăn.
- Trong khi đó, đa số phụ huynh ở lớp tôi nghề nghiệp chủ yếu là làm nông
nên không ít phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của tuổi mẫu giáo.
Còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này, cho con nghỉ học tùy tiện, đi muộn về sớm,
phó mặt cho các cô giáo ở trường.
.
- Một số phụ huynh lại nôn nóng trong việc học chữ của con em mình nên đã
dạy trước tập viết dẫn đến việc tiếp thu bài của tiết học không đồng đều, trẻ tỏ ra
kiêu căng vì mình đã biết rồi nên không còn chú ý đến tiết học. Những thực trạng
trên gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của cô và khả năng tiếp thu của
trẻ đó là sự bất cập giữa gia đình và nhà trường .
Là giáo viên chủ nhiệm tôi rất băn khoăn lo lắng, tôi luôn luôn suy nghĩ,
mình phải làm gì, và tìm những biện pháp nào, để dạy trẻ học tốt hoạt động làm
quen chữ cái. Trước thực trạng đó nên tôi luôn nghiên cứu, học hỏi, tìm tòi và đưa
ra “một số biện pháp dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái”
3. Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm:
Khảo sát thực tế để xác định khả năng học chữ cái của trẻ bằng cách tổ chức
cho trẻ tham gia vào các hoạt động cụ thể trên tiết học.

Số trẻ khảo sát
37 trẻ

Trẻ hứng thú học,
nhận biết, phân
biệt và phát âm
đúng chữ cái
11/37 = 30%
2

tốt hoạt động làm quen chữ cái, nhằm mục đích giúp trẻ nhận biết 29 chữ cái,
luyện cách phát âm chuẩn, hoàn thiện tiếng phổ thông, phát triển bộ máy phát âm,
phát triển nhân cách trẻ, giúp trẻ hứng thú tham gia vào giờ học đạt kết quả cao thì
giáo viên phụ trách phải nắm bắt và áp dụng các biện pháp sau:
1.Biện pháp thực hiện bồi dưỡng nâng cao nhận thức:
Từ những kết quả khảo sát tôi nắm về khả năng nhận biết cũng như sự hứng
thú của trẻ với hoạt động làm quen chữ cái và qua thực tế chăm sóc giảng dạy
trong nhiều năm, dự giờ đồng nghiệp tôi nhận thấy trẻ mầm non nói chung và trẻ
mẫu giáo nói riêng, các cháu còn nhỏ nhưng có nhu cầu về học tập, thích khám phá
những cái lạ, ham hiểu biết. Đặc biệt thích vui chơi, vui chơi đóng vai trò chủ đạo
đối với trẻ.
Chính vì vậy các hoạt động học tập của trẻ phải được tổ chức dưới dạng vui
chơi mà vẫn đảm bảo được kiến thức cho trẻ, thu hút hấp dẫn trẻ tham gia vào giờ
học đạt kết quả cao.
Dựa vào các đặc điểm của trẻ và thực tế trên, tôi đã không ngừng học hỏi, tự
học, tự rèn, làm đồ dùng dạy học phục vụ cho các môn học theo đúng chủ đề, sưu
tầm những tài liệu có liên quan đến môn học, học tập nghiên cứu về chương trình
giảng dạy, tôi luôn suy nghĩ và đặt ra câu hỏi mình phải làm gì? Làm như thế nào?
để nâng cao nghiệp vụ giảng dạy, gây hứng thú, phát huy được tính tích cực ở trẻ
và giúp trẻ tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng, sâu sắc, đạt hiệu quả cao.
Sự chỉ đạo và quan tâm giúp đỡ của nhà trường đã tạo điều kiện cho tôi và
các giáo viên trong trường được dự giờ, học hỏi, các tiết chuyên đề, các tiết thao
giảng của trường, của tổ để giáo viên học tập nâng cao nghiệp vụ chuyên môn.
Từ những suy nghĩ tìm tòi, học tập kinh nghiệm và sự chỉ đạo của Ban giám
hiệu nhà trường, tổ chuyên môn, tôi đã đi sâu tìm tòi, suy nghĩ mạnh dạn cải tiến
một số trò chơi vào các tiết làm quen chữ cái và làm một số đồ chơi đẹp mắt có
tính khoa học, phong phú phục vụ cho trẻ chơi để gây sự hấp dẫn thu hút trẻ tham
gia vào trò chơi, đưa các tiết học phải phù hợp với đặc điểm nhận thức ở trẻ, với
chủ đề. Mỗi tiết học phải thay đổi các trò chơi khác nhau, thường xuyên không lặp
3

bc v ca tr c vit tờn tr vo phớa trỏi, lm nh th tr c s dng ngay
trờn hot ng "Lm quen ch cỏi", tr hc n nhúm ch cỏi gỡ, tụi cho tr tỡm
xung quanh lp nhúm ch cỏi ú, phớa di tụi t giỏ ng dựng phc v
mụn ch cỏi, dựng ca cụ v tr nh bỳt chỡ mu, v tp tụ .... ngoi ra cũn cú
dựng phc v cho bui chi nh m cú gn ch, hoa lỏ, ht ht, ch cỏi ri, cỏc
chm trũn tr ghộp ch lụ tụ.
3. Bin phỏp gõy hng thỳ cho tr hot ng lm quen ch cỏi:
tr hng thỳ hot ng sụi ni tham gia vo gi hc lm quen vi ch cỏi
t kt qu cao tụi ó nghiờn cu nm chc ni dung yờu cu ca tng bi dy,
phng phỏp dy tr, xõy dng k hoch cho tr theo ngy, tun, thỏng phự hp
vi ch .
Theo k hoch, tụi ó lp v chun b dựng cho cụ v tr phi a dng,
phong phỳ, mu sc hp dn, cú khoa hc, phự hp vi ch , gõy c s chỳ ý,
hng thỳ i vi tr.
+Son ging trc khi n lp:
4


Trước khi soạn bài tôi xem lại giáo án năm trước, đọc lại bài giảng và những
đánh giá ưu điểm, tồn tại của tiết học, sau đó bổ sung, sửa chữa nội dung sao cho
phát huy tính ưu điểm của tiết dạy, đồ dùng phải đẹp mắt, có khoa học thực tế, phù
hợpvới đặc điểm của trẻ lớp mình . Tôi luôn thiết kế các bài giảng điện tử cho hoạt
động làm quen chữ cái để gây sự chú ý cho trẻ giúp cho trẻ có cơ hội tiếp cận với
công nghệ thông tin. Những bài giảng điện tử luôn làm cho trẻ thích thú và chú ý
cao độ bởi những hình ảnh sinh động, thực tế, chính xác.
Với hoạt động làm quen chữ cái thông qua bài giảng điện tử thì rất tiện ích
bởi các chữ cái sẽ được tô các màu sắc bắt mắt thu hút sự chú ý của trẻ, các nét chữ
được phân tích rõ ràng, hơn nữa trẻ còn nghe được các giọng phát âm chuẩn các
chữ cái Tiếng việt…
Từ những sự chuẩn bị đó đã giúp tôi tự tin có hứng thú khi truyền đạt kiến

5


- Trò chơi này có tác dụng luyện cho trẻ sự tinh nhanh, khả năng ghi nhớ và
tư duy về cấu tạo chữ để chọn đúng và phát âm chuẩn.
Ví dụ: LQCC: a,ă,â
Chủ điểm : Gia đình
Trước hết tôi trang trí trong và ngoài lớp các hình ảnh phù hợp với chủ
điểm, phía dưới mỗi hình đều có các từ chỉ nội dung tranh nhằm mở rộng thêm vốn
nhận biết về môi trường xung quanh cho trẻ những đồ dùng, vật dụng phục vụ
trong gia đình. Đồ dùng cho tiết dạy của cô tôi chuẩn bị các tranh môi trường chữ
to có chứa các từ như: “ ấm trà, khăn mặt ” và gọi trẻ lên cho trẻ đọc các chữ theo
yêu cầu của cô (các chữ sắp được học)
Còn đồ dùng của trẻ là những thẻ lô tô về các đồ dùng, các loại hoa, quả
thường có trong gia đình, phía dưới đều có các từ chỉ nội dung cuả tranh lô tô.
Ví dụ : Cái ca, ấm trà, khăn mặt, ghế đẩu, bàn chải đánh răng, bếp ga…
Với những loại lô tô này tôi vận dụng trò chơi “đi chơi”. Mỗi trẻ mang một
cái rổ trong đó đựng các thẻ lô tô vừa đi chơi với cô vừa đọc:
“Đi cầu đi quán
Đi bán lợn con…
Về cho ăn tết…”
Cô hỏi: Trong từ “đi cầu, đi quán” vừa chọn có chữ cái gì các con vừa học?
Trẻ trả lời: chữ a,ă,â,
Cho cả lớp cùng phát âm lại một hai lần (Lần lượt cô nói các loại có trong
thẻ lô tô, trẻ chú ý nghe cô nói để chọn đúng, phát âm đúng). Đối với loại tiết này,
trò chơi đưa vào chủ yếu sử dụng ở phần ôn luyện, tôi cũng vận dụng những trò
chơi gần gũi, thiết thực hơn đối với trẻ.
Ví dụ : LQCC: g,y . Chủ điểm : “Phương tiện giao thông”
Trò chơi 3: “Tìm chữ cái còn thiếu tạo thành từ có nghĩa”
Trên màn hình có nhiều hình ảnh và nhiều chữ cái như: g.y…

Với hoạt động làm quen chữ cái ta có thể tổ chức nhiều trò chơi với các
hình thức khác nhau để tạo hứng thú cho trẻ. Đặc biệt là trẻ mẫu giáo nói chung và
trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi nói riêng hoạt động học gắn liền với hoạt động vui chơi.
“Học mà chơi, chơi mà học” Vì vậy khi dạy trẻ ta tổ chức dưới hình thức vui chơi
trẻ hứng thú hơn, tham gia tích cực hơn và giúp trẻ tiếp thu bài tốt hơn.
5. Cơ sở vật chất:
Để làm quen chữ cái đạt kết quả tốt, các cháu tiếp thu bài một cách hiệu quả,
giúp trẻ hoạt động hứng thú, tích cực trước hết phải được trang bị phục vụ cho môn
học như:
Một số đồ dùng, đồ chơi dạy học. Để trường lớp có cơ sở vật chất đảm bảo
cho chất lượng giáo dục cần có sự hỗ trợ từ nhà trường, các bậc phụ huynh, giáo
viên chủ nhiệm đóng góp, làm ra các đồ dùng để phục vụ cho hoạt động học.
Sau mỗi lần kiểm tra đánh giá kết quả của giờ học có sự nhận xét đánh giá
của Ban giám hiệu, tổ chuyên môn, đồng nghiệp. Bản thân giáo viên tự rút ra bài
học kinh nghiệm cho bản thân, cần phát huy những gì đã làm được và sửa chữa
hoàn thiện những gì chưa làm được, còn thiếu sót và cần cố gắng nhiều hơn nữa,
học tập trao dồi kiến thức để có những sáng tạo trong việc giảng dạy, nâng cao
chất lượng giảng dạy.
VI. Kết quả nghiên cứu:
1. Với trẻ:
Sau một thời gian gnhiên cứu và thử nghiệm. Bản thân tôi thấy các cháu lớp
tôi ngày càng hứng thú say mê học môn làm quen với chữ cái, khả năng nhận biết
và phát âm đúng, chuẩn các chữ cái là khá cao.
- Kết quả sau khi vận dụng một số trò chơi vào tiết học làm quen với chữ
cái:
Lớp
Số trẻ
Trẻ nhận biết chữ cái nhanh, Trẻ nhận biếtphát âm
phát âm đúng, hứng thú, tích đúng chữ cái, hứng thú
cực.

về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho trẻ làm quen chữ cái như: Đóng góp
báo, tạp chí đã sử dụng có hình ảnh màu sắc đẹp, cô hướng cho trẻ làm các thiệp
tặng bố, mẹ, ông, bà, cô giáo, anh chị... Trẻ đến lớp được cô dạy dỗ với nhiều nội
dung làm quen chữ cái thông qua các hoạt động với nhiều hình thức khác nhau.
Tuy nhiên các kiến thức, kỹ năng về chữ cái cần được ôn luyện ở nhà. Vì vậy để
giúp trẻ học tốt thì cần có sự cộng tác giữa giáo viên và phụ huynh học sinh. Tôi
luôn trao đổi với phụ huynh vào những giờ đón, trả trẻ về việc học tập của trẻ và
phương pháp dạy học để về nhà phụ huynh dạy trẻ học và ôn lại kiến thức cho trẻ.
Lên kế hoạch, thông báo chương trình dạy trẻ ghi rõ nội dung vào bảng treo
ở ngoài cửa lớp để phụ huynh theo dõi.
Đánh vi tính các nội dung theo dõi trẻ đã được học ở lớp đưa cho phụ huynh
về nhà tham khảo và dạy cho trẻ học.
Trao đổi một số nhược điểm của trẻ về cách phát âm, nhận biết, phân biệt
chữ, cách tô, đặt vở, cầm bút để phụ huynh nắm được và dạy trẻ.
VII: Kết luận:
Bộ môn làm quen chữ cái là một trong những môn học rất cần thiết và quan
trọng đối với trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi.
Qua việc vận dụng một số biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen
với chữ cái có tác dụng rất lớn đối với trẻ.
8


Trẻ nhận biết và phát âm chính xác 29 chữ cái tiếng Việt theo kiểu mẫu in
thường và viết thường.
- Rèn kỹ năng chú ý, ghi nhớ có chủ định cho trẻ.
- Nhìn chữ cái đọc được âm tương ứng và nghe phát âm tìm được chữ cái
.- Tìm đúng chữ cái trong từ, ghép chữ và tạo thành từ, ghép các nét tạo
thành chữ cái.
- Cho trẻ làm quen với một số kỹ năng đọc, viết tạo tiền đề cho trẻ chuẩn bị
vào lớp 1 được tốt.

Người viết

Lê Thị Hồng Anh
9


TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu về hướng dẫn trẻ làm quen chữ cái bậc học Mầm non
- Tài liệu bồi dưỡng, hướng dẫn hoạt động làm quen chữ viết bậc học Mầm non
- Hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi
- Sách trò chơi với chữ cái và phát triển ngôn ngữ
- Mạng intenet để tìm hình ảnh đẹp phù hợp với đề tài
- Tài liệu đào tạo giáo viên Mầm non của Bộ Giáo và Đào Tạo (Nhà xuất bản Dân
Trí)

10


Mục lục

Trang

I.Đề tài: Một số biện pháp dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái
II. Đặt vấn đề………………………………………………………..….
III.Cơ sở lý luận………………………………………………………...
IV.Cơ sở thực tiễn: ……………………………………………………
1.Thuận lợi:……………………………………………………………
2.Khó khăn:……………………………………………………………
3. Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm:………………………….….
V. Nội dung nghiên cứu:………………………………………………

4
5
5
5
6
6
7
7
7
8
8
8
9
9
10
11
12,13

11


Mẫu 4

MẪU PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN
(Ban hành theo Quyết định số 32 /2015/QĐ-UBND ngày 11 /11/2015 của UBND tỉnh)
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: Một số biện pháp dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái
Tác giả sáng kiến: Lê Thị Hồng Anh

đây với mức độ trung bình;
Không có yếu tố mới hoặc sao chép từ các
1.4
0
giải pháp đã có trước đây.
Nhận xét:
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
......
2
Sáng kiến có tính khả thi (điểm tối đa: 30 điểm)
2.1 Thực hiện được và phù hợp với chức năng,
10
Điểm
tối đa

12


nhiệm vụ của tác giả sáng kiến;
Triển khai và áp dụng đạt hiệu quả (chỉ chọn
2.2
01 (một) trong 04 (bốn) nội dung bên dưới)
a)
Có khả năng áp dụng trong toàn tỉnh
20
Có khả năng áp dụng trong nhiều ngành, lĩnh
b) vực công tác và triển khai nhiều địa phương,
15

nhiều địa phương, đơn vị
Có hiệu quả trong phạm vi một số ngành có
c)
15
cùng điều kiện
Có hiệu quả trong phạm vi ngành, lĩnh vực
d)
10
công tác.
Nhận xét:
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
Tổng cộng
THÀNH VIÊN TỔ THẨM ĐỊNH
(Họ, tên và chữ ký)

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

13


14


15