NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA ĐẢNG. Ý NGHĨA
TRONG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
DÂN VẬN CỦA QUÂN ĐỘI TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY.
Quân đội nhân dân Việt Nam ra đời và lớn lên trong phong trào cách
mạng của nhân dân, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh trực
tiếp tổ chức, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện, được nhân dân hết lòng thương
yêu đùm bọc, nuôi dưỡng nên ngay từ ngày đầu thành lập Quân đội nhân dân
Việt Nam đã mang trong mình bản chất của một đội quân cách mạng; bản chất
giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc, tinh thần yêu nước, yêu chủ
nghĩa xã hội, thống nhất hữu cơ, tác động qua lại trong suốt quá trình chiến đấu,
xây dựng và trưởng thành của quân đội ta. Đoàn kết và gắn bó máu thịt với nhân
dân là nguồn sức mạnh vô tận của quân đội, là nguyên tắc xây dựng lực lượng
vũ trang cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta. Thực hiện tốt công
tác dân vận của Đảng, chính là thực hiện tốt chức năng “đội quân công tác” góp
phần tăng cường quan hệ giữa Đảng với nhân dân, cùng toàn dân thực hiện
thắng lợi sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc chính là thực hiện tốt công
tác dân vận của Đảng.
Ngày nay, trong sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế, Đảng ta tiếp tục
khẳng định: Cách mạng là sự nghiệp của dân, do dân, vì dân. Đổi mới phải vì lợi
ích của nhân dân, dựa vào nhân dân, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của
nhân dân để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong những năm qua, Đảng ta đã ban
hành nhiều chủ trương về công tác dân vận, các nghị quyết về đại đoàn kết toàn
dân tộc, công tác dân tộc, công tác tôn giáo, về công nhân, nông dân, thanh niên,
trí thức, phụ nữ… Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm
chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và phát huy mọi nguồn lực trong nhân dân.
Quán triệt quan điểm chỉ đạo của Đảng về tiếp tục làm tốt nhiệm vụ xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, củng cố “thế trận lòng dân”, xây dựng quân đội nhân
dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; cùng với việc thực
hiện tốt và đáp ứng các nhiệm vụ về quốc phòng, thì việc thực hiện công tác dân
1


2


Thấm nhuần truyền thống văn hóa, truyền thống yêu nước, tư tưởng
“Nước lấy dân làm gốc” của cha ông ta trong lịch sử, sau này trên con đường đi
tìm đường cứu nước, cứu dân, tiếp thu quan điểm mácxít về vai trò của quần
chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh giành và giữ chính quyền của giai cấp vô
sản và qua thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã đề cao vai trò của công tác dân vận, xem đó như là một trong những nhân tố
quyết định dẫn đến thành, bại mục tiêu, nhiệm vụ công việc của cách mạng.
Trong tác phẩm “Đường kách mệnh”, chủ tịch Hồ Chí minh viết:
“Cách mạng là sự nghiệp của dân chúng, chứ không phải việc riêng của
một, hai người 1 ”. Người xác định: “Trong bầu trời không có gì quý bằng
nhâ dân. trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân
dân” 2.Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở: “Lực lượng của dân rất to,
việc dân vận rất quan trọng, dân vận kém thì việc gì cũng khó, dân vận
khéo thì việc gì cũng thành công” 3. Người còn nói: “Làm việc gì cũng phải
có quần chúng, quần chúng tham gia bàn bạc, khó mấy cũng trở lên dễ
dàng và làm tốt được” 4.
Không chỉ chỉ ra lực lượng to lớn của nhân dân, tầm quan trọng của
công tác vận động nhân dân, Hồ Chí Minh còn chỉ ra cách thức làm công
tác dân vận: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi người dân,
không để sót một người nào, góp thành lực lượng toàn dân để thực hành
những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và đoàn thể giao
cho” 5. Đồng thời Người cũng xác định rõ trách nhiệm: “Tất cả cán bộ

1

Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội, 1981, tr.181.
Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, 1995, tr.699.

của Đảng bắt nguồn từ nhân dân, quan hệ mật thiết với nhân dân, là mối
quan hệ bản chất của Đảng, là truyền thống vô cùng quý báu của Đảng, của
cách mạng Việt Nam. Đảng ta luôn coi công tác quần chúng là một công

6

Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, 1995, tr.699.

4


tác cơ bản của Đảng, đông thời xác định: “Dân vận và công tác dân vận là
nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng nước
ta; là điều kiện quan trọng bảo đảm cho sự lãnh đạo của Đảng và củng cố,
tăng cường mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, công tác dân
vận là trách nhiệm của tất cả các tổ chức trong hệ thống chính trị, của mọi
cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên các đoàn thể
nhân dân, cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang” 7.
Thực tiễn đã chứng minh, ngay khi bước vào thực hiện công cuộc đổi
mới, trong Nghị quyết Ðại hội lần thứ VI, Ðảng ta đã xác định: Ðảng Cộng sản
Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, đã lãnh đạo nhân dân
ta đoàn kết chiến đấu làm Cách mạng Tháng Tám thành công, kháng chiến
thắng lợi, giành độc lập, tự do và thống nhất đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã
hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Thành tựu vĩ đại nói trên bắt nguồn từ
chỗ Ðảng ta có đường lối chính trị đúng đắn được nhân dân ủng hộ, có đội ngũ
cán bộ và đảng viên tiền phong chiến đấu, gắn bó chặt chẽ với nhân dân. Quan
hệ mật thiết giữa Ðảng và nhân dân đã trở thành nguồn sức mạnh và truyền
thống vô cùng quý báu của cách mạng Việt Nam. Cương lĩnh (bổ sung phát
triển 2011) tiếp tục khẳng định: “Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do
nhân dân và vì nhân dân. Chính nhân dân là người làm nên những thắng lợi

hệ bản chất, sức mạnh của Đảng, của nhân dân và quân đội. Nhằm mục tiêu
“chuyển hóa” niềm tin của nhân dân, chúng thường xuyên theo dõi, bám
nắm mọi diễn biến đời sống chính trị, kinh tế và xã hội của nước ta. Chúng “dày
công” nghiên cứu, tổng hợp có hệ thống mọi vấn đề; tận dụng triệt để những
nhận định hạn chế, yếu kém, sơ hở trên các mặt, nhất là về chính trị, kinh tế, an
sinh xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại qua các báo cáo chính thức của
các cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước, bộ, ngành, địa phương… xem đó là điểm tựa,
“chứng minh” cho những quan điểm, chính kiến, nhận địch sai lầm của chúng;
Chúng luôn tập hợp những ý kiến, phát biểu của những người có “uy tín”, “vị
thế”, nhưng có quan điểm, chính kiến trung dung, thậm chí trái với đường lối,
quan điểm của Đảng, chủ trương, luật pháp của Nhà nước; kết hợp với sự tích
hợp, dẫn dắt những quan điểm, tư tưởng đối lập, sai lầm về chính trị từ những kẻ
tạo dựng là “nhà khoa học”, “nhân sĩ, trí thức yêu nước”, giả danh “chủ bút” báo
này, tạp chí nọ… để trực tiếp xen lồng, tuyên truyền các quan điểm, tư tưởng
thù địch chế độ ta; Nham hiểm hơn, chúng sử dụng chiêu thức tỏ ra “có” tính lý
luận, “bác học”, “uyên thâm”; “khoe mẽ” ở nước ngoài, “thông thạo” ngôn ngữ
nước sở tại để chế áp, ám thị theo lối “cả vú lấp miệng em”…, buộc người đọc
6


chấp nhận, tin theo. Chúng ra sức “tỉ thí”, thách đố các nhà khoa học, chính giới
lý luận của ta về những “luận cứ”, “luận điểm” bảo là tìm thấy từ các nguyên
tác, “gốc” được C.Mác và Ph.Ăngghen viết hoặc xuất bản bằng tiếng Đức; Để
tăng “hiệu quả” tiến công, chúng luôn đan cài những tư tưởng, quan điểm
mácxít - giả danh mácxít, đúng - sai lẫn lộn, làm cho người đọc mất phương
hướng, không phân biệt được ngay - gian, chính - tà. Ví như: Trích dẫn một cách
cắt xén, nửa vời những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh để đối lập, bác bỏ, phủ nhận hệ thống đường lối, quan điểm của Đảng,
chính sách, luật pháp của Nhà nước ta, nhằm bác bỏ, phủ nhận luôn cả chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; hướng lái người đọc theo định hướng tư

Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư các khóa đã ban hành nhiều chủ trương về
công tác dân vận. Trên cơ sở đó, công tác dân vận đã đạt được những kết quả
quan trọng. Nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước
đối với công tác vận động nhân dân được đổi mới; đã có nhiều chủ trương, chính
sách phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo; nâng cao
đời sống vật chất, tinh thần; phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Hệ thống tổ
chức Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội được kiện toàn, củng cố,
đổi mới phương thức hoạt động; giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng khối đại
đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Đã có nhiều hình thức
hoạt động vận động nhân dân, tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà
nước trong sạch, vững mạnh, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, thúc
đẩy các hoạt động đối ngoại nhân dân và công tác vận động người Việt Nam ở
nước ngoài. Quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, hội viên được
chăm lo, bảo vệ; công tác tập hợp, phát triển đoàn viên, hội viên được chú trọng;
công tác giáo dục thế hệ trẻ được quan tâm.
Công tác dân vận thời gian qua đã góp phần tạo sự đồng thuận trong xã
hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi công cuộc
đổi mới, bảo đảm quốc phòng, an ninh, ổn định chính trị, nâng cao đời sống vật
chất và tinh thần của nhân dân.
8


Tuy nhiên, công tác dân vận còn nhiều hạn chế, yếu kém. Việc xây dựng
và triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác dân vận còn
chưa kịp thời, kém hiệu quả; chưa đánh giá và dự báo chính xác những diễn
biến, thay đổi cơ cấu xã hội, thành phần dân cư, tâm tư, nguyện vọng của các
tầng lớp nhân dân...để có chủ trương, chính sách phù hợp. Việc thể chế hoá chủ
trương, quan điểm của Đảng về công tác dân vận chưa kịp thời, nhất là cơ chế
"Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ". Công tác kiểm tra, sơ
kết, tổng kết việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác dân vận

với Đảng, tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với dân cũng như khối đại đoàn kết
toàn dân; phát huy sức mạnh to lớn của toàn dân phục vụ sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc.
1.2. Mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp công tác dân vận
theo tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 3/6/2013 Hội nghị Trung
ương 7 khóa XI về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với
công tác dân vận trong tình hình mới.
* Về mục tiêu: Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công
tác dân vận trong tình hình mới nhằm củng cố vững chắc lòng tin của nhân dân
đối với Đảng; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và mối quan hệ máu
thịt giữa Đảng với nhân dân; tập hợp, vận động nhân dân thực hiện tốt các chủ
trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy sức mạnh to
lớn của nhân dân, tạo phong trào cách mạng rộng lớn xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
* Về quan điểm:
Một là, cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân;
nhân dân là chủ, nhân dân làm chủ.
Hai là, động lực thúc đẩy phong trào nhân dân là phát huy quyền làm chủ,
đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân; kết hợp hài hòa các lợi ích; quyền lợi
phải đi đôi với nghĩa vụ công dân; chú trọng lợi ích trực tiếp của người dân; huy
động sức dân phải đi đôi với bồi dưỡng sức dân; những gì có lợi cho dân thì hết
sức làm, những gì có hại cho dân thì hết sức tránh.

10


Ba là, phương thức lãnh đạo công tác dân vận của Đảng phải gắn liền với
công tác xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh. Mọi quan điểm, chủ
trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước phải phù hợp với lợi ích của nhân dân,
do nhân dân, vì nhân dân. Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải

cán bộ, gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêu cầu trong tình
hình mới.
Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy định của Hiến pháp về quyền con người,
quyền và nghĩa vụ của công dân trên cơ sở tôn trọng quyền làm chủ của nhân
dân, tạo điều kiện để nhân dân phát huy đầy đủ quyền và thực hiện tốt nghĩa vụ
của mình.
Các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị tập trung giải quyết những bức
xúc, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, nhất là những vấn đề liên quan trực
tiếp đến đời sống, việc làm, đền bù thu hồi đất đai, tai nạn giao thông, tệ nạn xã
hội. Trong xây dựng thể chế, chính sách, cần quán triệt và thực hiện nghiêm
nguyên tắc: mọi chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước phải
thuận với lòng dân, xuất phát từ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của nhân
dân. Chú trọng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nhất là điều
kiện sống, lao động, học tập, sáng tạo, nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe.
Quan tâm điều chỉnh hài hòa lợi ích giữa các giai tầng xã hội, các vùng
miền, các lĩnh vực; gắn nghĩa vụ với quyền lợi, cống hiến với hưởng thụ, lợi ích
cá nhân với lợi ích tập thể và cộng đồng, xã hội.
Xử lý nghiêm minh những vụ việc tiêu cực, tham nhũng; giải quyết dứt
điểm những vụ việc khiếu kiện đông người phức tạp, kéo dài.
Hai là, nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ Đảng, Nhà nước, Mặt
trận, đoàn thể chính trị - xã hội và các tầng lớp nhân dân về vai trò, vị trí công
tác dân vận trong tình hình mới
Đổi mới và nâng cao chất lượng tuyên truyền, giáo dục, làm cho cán bộ,
đảng viên và nhân dân nắm vững, nhất trí với mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ
công tác dân vận; quán triệt sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Lực
lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng
kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công". Công tác dân vận trong tình
12





Thể chế hóa các quan điểm, chủ trương mới của Đảng về dân vận thành
các văn bản pháp luật để các cấp chính quyền, cán bộ, đảng viên, công chức,
viên chức và các tầng lớp nhân dân thực hiện. Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung và
hoàn thiện các chính sách cụ thể đối với giai cấp công nhân, giai cấp nông dân,
đội ngũ trí thức, doanh nhân, thế hệ trẻ, phụ nữ, cựu chiến binh, người cao tuổi.
Ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào định cư ở nước ngoài
ổn định cuộc sống, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, hướng về Tổ
quốc, đóng góp xây dựng đất nước; góp phần tăng cường hợp tác, hữu nghị giữa
nhân dân ta với nhân dân các nước.
Cán bộ, công chức, viên chức phải có trách nhiệm vận động nhân dân.
Xây dựng và thực hiện phong cách: "trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có
trách nhiệm với dân", "nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin"; thường xuyên
đi công tác cơ sở. Các cơ quan nhà nước, nhất là những ngành, cơ quan, đơn vị
có quan hệ trực tiếp với nhân dân cần công khai các quy định cụ thể về trách
nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân của cán bộ, công chức, viên chức để nhân dân
biết và giám sát, kiểm tra việc thực hiện. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính,
đổi mới lề lối làm việc, chấn chỉnh thái độ phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ,
công chức, viên chức. Tăng cường đối thoại, tiếp xúc trực tiếp với nhân dân và
giải quyết kịp thời đơn, thư khiếu tố của dân. Làm tốt công tác thanh tra nhân
dân, công tác hòa giải ở cơ sở; thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; chủ động nắm
tình hình và giải quyết những công việc liên quan đến đời sống của nhân dân.
Chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, giải quyết tốt các chính sách đối với
người nghèo, người khuyết tật và các chính sách phát triển kinh tế, văn hoá, xã
hội ở các vùng đồng bào dân tộc ít người, để các dân tộc trong cộng đồng dân
tộc Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển.
Bốn là, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, góp phần thúc đẩy quá
trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hội nhập quốc tế, giữ vững độc lập chủ
quyền, an ninh chính trị

Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội làm tham mưu và nòng
cốt trong việc nắm bắt dư luận xã hội, phát huy dân chủ, năng lực trí tuệ, ý thức

15


trách nhiệm của công dân trong thực hiện giám sát xây dựng chính quyền, xây
dựng Đảng.
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với
Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, tạo điều kiện để Mặt trận Tổ
quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội tăng thêm tính tự chủ, chủ động hơn
trong hoạt động, để gần dân, sát dân hơn.
Phát triển các tổ chức quần chúng theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản và
tự trang trải, tạo môi trường và điều kiện để nhân dân phát huy sức lực, trí tuệ
sáng tạo theo nguyện vọng trên cơ sở pháp luật. Nâng cao chất lượng hoạt động
các tổ chức đoàn thể, đoàn viên, hội viên; phát hiện, lựa chọn những đoàn viên,
hội viên ưu tú, đủ tiêu chuẩn để giới thiệu kết nạp vào Đảng, giới thiệu quy
hoạch, đào tạo cán bộ. Phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ; tạo môi
trường, cơ chế, chính sách thuận lợi cho tuổi trẻ rèn đức, luyện tài, lao động, học
tập, phấn đấu, cống hiến cho đất nước. Coi trọng giáo dục chính trị tư tưởng, bồi
dưỡng cho thanh, thiếu niên trở thành những người kế tục xứng đáng sự nghiệp
cách mạng của Đảng.
Xây dựng cơ chế phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị xã hội với các hội quần chúng, với chính quyền, lực lượng vũ trang trong công
tác dân vận. Phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng. Phát huy vai
trò công tác đối ngoại nhân dân và vận động người Việt Nam ở nước ngoài giữ
gìn bản sắc dân tộc, hình ảnh con người, đất nước Việt Nam và hướng về xây
dựng quê hương, đất nước; tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ của bạn bè và các
tổ chức quốc tế.
Sáu là, quan tâm xây dựng, củng cố tổ chức, bộ máy, đội ngũ cán bộ Ban
Dân vận, Mặt trận, đoàn thể nhân dân các cấp vững mạnh

sát chặt chẽ quá trình triển khai thực hiện; đồng thời theo dõi, kiểm tra việc thể
chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác dân vận. Quan tâm
nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, giải đáp kịp thời những vấn đề thực tiễn
đặt ra, nhất là về xây dựng và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, mối
quan hệ giữa Đảng với nhân dân, từ đó tham mưu với cấp có thẩm quyền ban
hành các chủ trương, chính sách phù hợp.
17


2. Ý nghĩa đối với việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân
vận của Quân đội trong tình hình hiện nay.
Thấm nhuần quan điểm của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng
Quân đội nhân dân Việt Nam, 69 năm qua với chức năng là đội quân chiến đấu,
đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất, Quân đội nhân dân Việt Nam
đã hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, đóng góp xứng đáng vào sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với vinh dự lớn, có ý nghĩa sâu sắc, quân
đội ta được vinh danh Bộ đội Cụ Hồ; từ nhân dân mà ra, vì nhân dân chiến đấu
và trưởng thành. Kể từ ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam đến nay là
cả một chặng đường lịch sử ghi đậm nhiều mốc son chói lọi, hào hùng, tô thắm
trang sử vàng truyền thống của dân tộc, của Quân đội nhân dân Việt Nam anh
hùng. Trong mọi chiến công và thành quả cách mạng của quân đội, đều có sự
đóng góp to lớn cả về trí tuệ, vật chất và tinh thần của nhân dân ta. Với phương
châm: Dựa vào dân để xây dựng lực lượng; phối hợp với dân chiến đấu và
trưởng thành, sẵn sàng cứu giúp dân khi bị thiên tai, bão, lũ; cùng với dân phát
triển sản xuất, ổn định đời sống và giữ vững an ninh quốc phòng... đã thể hiện
sâu sắc tình cảm, trách nhiệm và mối quan hệ gắn bó, mật thiết, không gì lay
chuyển được giữa quân đội và nhân dân ta trong kháng chiến cũng như trong
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam là một nội dung cơ
bản của công tác đảng, công tác chính trị được Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc

Đồng thời, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị đã tích cực tham gia xây dựng cơ sở, địa
phương vững mạnh toàn diện, củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt
động của hệ thống chính trị cơ sở trên các địa bàn chiến lược, trọng điểm, vùng
sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng biên giới, hải đảo. Các
đơn vị, địa phương đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng
nắm chắc tình hình địa bàn, kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa
phương xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, gắn với thế trận an ninh nhân
dân; tham gia giải quyết có hiệu quả các vụ việc phức tạp ở cơ sở, góp phần ổn
định tình hình chính trị, trật tự, an toàn xã hội; thúc đẩy kinh tế - xã hội phát

19


triển, giúp dân xoá đói giảm nghèo, nâng cao dân trí; phòng, chống các loại dịch
bệnh và khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn...
Từ năm 2011 đến nay, các đơn vị trong toàn quân đã tham mưu, phối hợp
với cấp ủy, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức các cấp tổ chức
hàng ngàn buổi tuyên truyền về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và
pháp luật của Nhà nước cho hàng chục triệu lượt người nghe; trong đó, có hơn
03 triệu lượt người là đồng bào các, tôn giáo. Đồng thời, tham gia xây dựng trên
06 ngàn cơ sở địa phương; trong đó, có 2.356 cơ sở vùng đồng bào các dân tộc
thiểu số, 1.437 cơ sở vùng tôn giáo, 417 cơ sở vùng biên giới; phát triển hơn 400
đảng viên là con em các dân tộc thiểu số, các tôn giáo; xoá tình trạng chưa có
đảng viên, tổ chức cơ sở đảng ở nhiều thôn (bản, buôn, ấp). Thực hiện chủ
trương tăng cường cán bộ về cơ sở, toàn quân đã cử trên 400 lượt cán bộ tham
gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; trong đó, có 237 sĩ quan Biên phòng đảm
nhiệm các chức danh chủ chốt trong hệ thống chính trị cơ sở; phối hợp chặt chẽ
với các lực lượng huấn luyện và đưa hàng ngàn lượt dân quân, tự vệ về cơ sở
làm dân vận; mở 1.586 lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh cho gần
07 vạn lượt người là già làng, trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu trong các

tác, trình độ hiểu biết của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ làm công tác dân vận về
phong tục, tập quán, tiếng dân tộc có mặt còn hạn chế; kỷ luật dân vận chưa
chuyển biến vững chắc, còn để xảy ra vụ việc nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến
uy tín của quân đội… Những hạn chế trên có nhiều nguyên nhân, song chủ yếu
là do nhận thức của lãnh đạo, chỉ huy một số đơn vị về vị trí, vai trò của công
tác dân vận chưa đầy đủ; chưa thấy hết được đây là hoạt động nhằm thực hiện
chức năng “đội quân công tác” của quân đội; tinh thần trách nhiệm trong tiến
hành công tác dân vận của một số cán bộ, chiến sĩ chưa trở thành ý thức, hành
động tự giác; việc kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, biểu dương, khen thưởng
có nơi chưa kịp thời...
Trong những năm tới, sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập quốc tế sẽ tạo ra
những thuận lợi hết sức cơ bản cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy
nhiên, đất nước ta cũng đang đứng trước nhiều thách thức không thể xem
thường; đặc biệt là các thế lực thù địch tiếp tục thực hiện âm mưu “diễn biến hoà
21


bình”, gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền”, “dân
tộc”, “tôn giáo” để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nhất là trên các địa
bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số...
Chính vì vậy, nhiệm vụ công tác dân vận của cả nước nói chung và đối với các
đơn vị Quân đội nói riêng là hết sức nặng nề. Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công
tác dân vận đáp ứng tình hình mới, cần làm tốt một số nội dung, giải pháp sau:
2.2. Những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác
dân vận của quân đội trong tình hình mới
2.2.1. Phải tăng cường xây dựng các cấp ủy, tổ chức đảng cả về chính trị,
tư tưởng, tổ chức và cán bộ; tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo về công tác
dân vận.
Sự lãnh đạo của cấp ủy các cấp là yếu tố quyết định để công tác dân vận
trong Quân đội mang lại hiệu quả thiết thực. Bởi vậy, các cấp ủy phải được xây

yếu kém, bất cập trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện; phối hợp chặt chẽ
với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương, phát huy sức mạnh tổng hợp của
các tổ chức, lực lượng, bảo đảm cho công tác dân vận hoạt động có nền nếp,
hướng mạnh về cơ sở.
2.2.2. Chú trọng nâng cao nhận thức của các cấp ủy, người chỉ huy và
mọi cán bộ, chiến sĩ về vai trò, vị trí của công tác dân vận.
Trên cơ sở quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 25NQ/TW (khóa XI) về công tác dân vận, cùng với tổng kết 10 năm thực hiện
Nghị quyết 152 của QUTƯ, các cấp ủy cần coi đây là thời cơ thuận lợi để tiếp
tục lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác dân vận theo đúng yêu cầu đề ra. Thông
qua đợt sinh hoạt này, toàn Đảng bộ phải nâng cao nhận thức về nội dung cơ bản
của Nghị quyết; ý thức đầy đủ về ý nghĩa chiến lược của công tác dân vận; nắm
vững mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ công tác dân vận trong tình hình mới.
Đồng thời, quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận: “Lực
lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng
kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”10; từ đó, vận dụng cụ thể vào
9

Hồ Chí Minh - Toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, H. 1995, tr. 47.

10

Hồ Chí Minh - Toàn tập, Tập 5, Nxb CTQG, H. 1995, tr. 700.

23


từng công việc, trên từng lĩnh vực, địa bàn, xây dựng được mô hình dân vận phù
hợp, hiệu quả. Các cấp ủy cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục làm
cho mọi cán bộ, chiến sĩ nhận thức đúng vị trí, vai trò của công tác dân vận đối
với việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của

chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn
mới, phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai...
2.2.4. Tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa các hình thức công tác dân vận; coi
trọng tổng kết các bài học từ thực tiễn.
Trong quá trình tiến hành công tác dân vận, các cấp phải luôn coi trọng
việc sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, xác định mặt làm được, chưa làm được;
lựa chọn mô hình công tác dân vận có hiệu quả đã được thực tiễn kiểm nghiệm
để xây dựng và nhân rộng. Trên cơ sở đó và căn cứ vào yêu cầu của công tác
dân vận hiện nay, các đơn vị cần đổi mới, xác định mô hình phù hợp, đa dạng
hóa các hình thức tập hợp nhân dân; tiếp tục duy trì, mở rộng hoạt động kết
nghĩa, huấn luyện dã ngoại kết hợp làm công tác dân vận; củng cố, nâng cao
hiệu quả hoạt động của “Tổ Công tác dân vận”; phát huy vai trò của dân quân tự
vệ làm công tác dân vận, các tổ, đội công tác liên ngành ở các địa bàn và cán bộ
tăng cường cơ sở, nhất là các đồng chí tham gia cấp ủy, chính quyền và Hội
đồng nhân dân các cấp. Để công tác dân vận mang lại hiệu quả thiết thực, cán
bộ, chiến sĩ phải xây dựng và thực hiện phong cách: “trọng dân, gần dân, hiểu
dân, học dân và có trách nhiệm với dân”, “nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân
tin”; tạo môi trường và điều kiện để phát huy mọi nguồn lực của nhân dân cho
xây dựng cơ sở, địa bàn vững mạnh. Cùng với đó, các cấp cần đẩy mạnh phong
trào thi đua, xây dựng và nhân rộng mô hình “Dân vận khéo”; duy trì có nền nếp
việc sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, bảo đảm cho công tác dân vận thực sự
đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ chính trị của đơn vị, giải quyết những vấn đề
bức thiết trong nhân dân.
2.2.5. Tập trung xây dựng cơ quan, đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận
vững mạnh; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thực hiện công tác dân vận.
Theo đó, cấp ủy các cấp phải thường xuyên chú trọng củng cố, kiện toàn
cơ quan Dân vận ở cấp mình; đồng thời, chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ làm
25