Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Người giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng.
Lao động của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là lao động sáng tạo không
ngừng, sự sáng tạo đó đòi hỏi phải toàn diện sáng tạo trong soạn giảng, trong tổ
chức các hoạt động học tập, vui chơi, trong sinh hoạt tập thể và đặc biệt là trong
các biện pháp giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Vì vậy
chỉ có những giáo viên thực sự tâm huyết với nghề, thực sự thương yêu học sinh
của mình thì mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở
tiểu học phải trải qua biết bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu vất vả.
Trong thực tế, chủ nhiệm lớp là công tác vô cùng khó khăn, phức tạp, thành
công cũng có, thất bại cũng không phải là hiếm. Bởi lẽ, mỗi một tập thể lớp đều
có những đặc thù riêng của từng lớp. Nhưng chắc chắn rằng mỗi lớp đều có học
sinh có năng khiếu về học tập, về đạo đức, hoặc ngược lại cũng có lớp có học
sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn về kinh tế, con mồ côi, bố mẹ li thân, bố mẹ
đi làm ăn xa… vì vậy vai trò của giáo viên chủ nhiệm càng trở nên quan trọng
hơn bao giờ hết. Trong suốt quá trình giảng dạy cũng như trong nhiều năm làm
công tác chủ nhiệm, bản thân tôi đã từng gặp phải những khó khăn rất lớn khi làm
chủ nhiệm lớp. Những khó khăn ấy cũng xuất phát từ nguyên nhân chủ quan về
phía năng lực, nhận thức của tôi; cũng có những nguyên nhân từ phía gia đình
học sinh hay chính các em. Tuy nhiên, đó chỉ là những khó khăn khi những năm
đầu mới được phân công làm công tác chủ nhiệm. Nhưng hơn 10 năm được làm
chủ nhiệm lớp, bản thân tôi tự nhận ra rằng giáo viên chủ nhiệm mới là người có
ảnh hưởng lớn nhất quyết định về chất lượng cũng như mọi hoạt động giáo dục
của lớp. Chính vì lí do đó, bản thân tôi đã từng trăn trở, suy nghĩ để tìm ra những
giải pháp có thể áp dụng nâng cao công tác chủ nhiệm. Sau nhiều năm nghiên
cứu, tìm tòi và học hỏi, bản thân đã tìm ra được một số giải pháp để làm tốt công
tác chủ nhiệm, đã áp dụng những kinh nghiệm đó vào công tác chủ nhiệm lớp đó

- Phương pháp nghiên cứu lý luận; thực tiễn
- Phương pháp điều tra
- Phân tích, tổng hợp, nêu gương, tổ chức trò chơi.
Giáo viên: Lê Thị Hồng - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
2


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp thống kê toán học
II PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận
Theo điều 30 chương IV điều lệ Trường tiểu học Ban hành kèm theo Quyết
định số 51/2007/QĐ-BGDĐT ngày 31 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo qui định giáo viên là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học
sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục
tiểu học cho nên công tác chủ nhiệm lớp là trách nhiệm của giáo viên. Công tác
chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Làm tốt
công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ
môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. Đặc biệt trong nhà
trường Tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo
viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư
tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường
giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội. Trong giai đoạn hiện nay công tác chủ
nhiệm đòi hỏi sự dày công của mỗi giáo viên bởi đời sống vật chất có phần ảnh
hưởng đến việc học tập cũng như tác động đến sự phát triển tư duy của các em.
Đa số các giáo viên được phân công nhiệm vụ công tác chủ nhiệm lớp đều có
tinh thần trách nhiệm cao.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Một thực tế cho thấy có thầy cô có thâm niên nhiều năm liền làm công tác
chủ nhiệm lớp nhưng cũng chẳng mấy thuận lợi trong việc làm công tác chủ
nhiệm lớp mà đa phần thầy cô cứ chú trọng vào việc dạy cho học sinh toán, tiếng
Việt,… mà quên đi ở lứa tuổi tiểu học các em còn nhỏ, có tính hiếu động nên các
em rất thích vừa học vừa chơi; “Chơi mà học; học mà chơi”.
Tập thể lớp 3B năm học 2015-2016 sĩ số 28 học sinh, trong đó đa số học
sinh là con em gia đình làm nông nghiệp, có 1 em hoàn cảnh gia đình đặc biệt
khó khăn, 3 em bố mẹ đi làm xa phải ở với ông bà, thiếu sự quan tâm thường
xuyên của bố mẹ; còn một số phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến việc học của
con cái. Điều này cũng là một yếu tố khó khăn đối với giáo viên chủ nhiệm.
Bên cạnh đó, một số học sinh còn có tính ham chơi, chưa xác định rõ nhiệm
vụ học tập nên chưa tích cực và tự giác học bài. Một số khác chưa xác định động
cơ học tập đúng đắn còn ham chơi các trò chơi vô bổ như điện tử làm ảnh hưởng
đến việc học tập.
Giáo viên: Lê Thị Hồng - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
4


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp
Giúp giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp nói chung, những giáo viên
làm công tác chủ nhiệm lớp 3 nói riêng có thêm một số kỹ năng trong dạy học
cũng như trong quản lý học sinh lớp mình chủ nhiệm nhằm đem lại hiệu quả 2
mặt giáo dục tốt nhất; góp phần nâng cao chất lượng toàn diện trong nhà trường.
Thông qua việc áp dụng các giải pháp này nhằm xậy dựng được một tập thể
lớp đoàn kết, biết yêu thương, chia sẻ những buồn, vui trong cuộc sống cùng
động viên nhau vươn lên trong học tập cũng như trong sinh hoạt hàng ngày; qua
đó trau dồi cho các em kỹ năng trong cuộc sống; giúp các em mạnh dạn, tự tin, tự

phải ở với ông bà ngoại. Bản thân em đi lại không được nhanh nhẹn như các bạn
vì chân trái của em bị teo cơ; tuy học lớp 3 nhưng em chỉ khoảng 20 kg, thi
thoảng lại ốm do căn bệnh thận; em mới được chuyển về trường cuối năm học lớp
2. Để em có cơ hội được đến trường cùng bạn bè thì hai ông bà ngoại tuy đã già
nhưng hàng ngày đều đặn với chiếc xe đạp cũ rích, ông hoặc bà thay phiên nhau
chở cháu đến trường. Ngay cả miếng ăn đôi khi còn chưa đủ thì nói gì đến việc
mua sắm đồ dùng học tập. Chỉ từng đó thôi cũng là một nỗi lo lớn đối với ông bà
của em huống chi nói đến việc giúp em học tốt. Từ khó khăn về học tập lẫn khó
khăn về đi đứng, khó khăn về đồ dùng phục vụ cho việc học của em. Tôi đã mạnh
dạn đưa ra trong buổi họp hội phụ huynh đầu năm của lớp kêu gọi phụ huynh của
lớp quyên góp quần áo, sách vở để tặng em, động viên em vơi đi khó khăn trong
cuộc sống để em được đến trường đều đặn cùng với bạn bè trang lứa.
Mặt khác tôi tham mưu với ban giám hiệu nhà trường, các đoàn thể về hoàn
cảnh của em Huy lớp tôi để được hỗ trợ; ngay lập tức tôi nhận được sự quan tâm
của ban giám hiệu nhà trường; các đoàn thể. Nhà trường chỉ đạo các đoàn thể
phát động phong trào quyên góp với chủ đề “Vòng tay yêu thương”. Sau hơn 1
tuần phát động trong toàn trường đã có kết quả. Tuần thứ 3 Ban giám hiệu và đại
diện các đoàn thể cùng tôi đem một món quà tuy không lớn về mặt vật chất
nhưng nó rất lớn về mặt tinh thần (Nào là sách vở, quần áo, đồ dùng học tập và
một xuất học bổng trị giá 500 000đồng) để tặng em.
Về việc học tập trên lớp, biết được hoàn cảnh của em nên khi đến lớp tôi
chọn cho em một chỗ ngồi phù hợp mà tôi dễ bề quan sát gần gũi, giúp đỡ em kịp
Giáo viên: Lê Thị Hồng - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
6


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

thời hơn. Tôi giao nhiệm vụ cho ban cán sự lớp phải thường xuyên dìu em khi đi
vào lớp, khi đi xuống sân trường… Khi học bài mới tôi giao cho bạn ngồi bên

7


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

* Nội dung 2: Tổ chức các hoạt động đa dạng cho tập thể học sinh (trong
đó có các hoạt động về học tập, các hoạt động về Sao nhi đồng, Đội thiếu niên,
…)
Trong quá trình dạy- học, giáo viên là người điều khiển, tổ chức hướng dẫn
học sinh học tập; học sinh phải biết tự giác học tập để chiếm lĩnh kiến thức. Vì
vậy giáo viên phải biết áp dụng các hình thức học tập nhằm phát huy tính tích cực
của học sinh. Để xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiết, đoàn kết, gắn bó, sẵn
sàng giúp đỡ nhau trong học tập, tôi luôn hướng các em vào các hoạt động, các
vấn đề đòi hỏi sự hợp tác của nhiều học sinh. Cách làm cụ thể như sau:
Trong mỗi tiết học, tôi thường xuyên chia nhóm ngẫu nhiên. Tiết học này,
các em chung nhóm với bạn này, nhưng tiết sau các em lại chung nhóm với bạn
khác. Có nhóm học sinh tuy ngồi chung nhóm nhưng chưa hợp tác làm việc dẫn
đến không hoàn thành nhiệm vụ. Trước tình trạng này tôi ân cần dành nhiều thời
gian hơn cho nhóm này để gợi ý, phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm.
Hết thời gian thảo luận đề nghị tổ trình bày ý kiến, các nhóm khác bổ sung. Tôi
khen ngợi kịp thời sự cố gắng của tổ, của từng thành viên, đề nghị nhóm cố gắng
phát huy.
+ Ví dụ : Trong phân môn tập đọc, phần tìm hiểu bài ta có thể tổ chức
thành một trò chơi ( tôi đố, tôi đố – đố gì đố gì ?) Hoặc: để nhắc lại tên một bài đã
học, ta sử dụng trò chơi những ô chữ kì điệu. Hoặc: thi đua 3 tổ tiếp sức: viết số
lên các toa tàu hoả, tàu nào được điền số xong nhanh nhất thì tàu đó về đích trước
...
Giáo viên sử dụng phương pháp: học mà chơi – chơi mà học, nhưng không vì
thế mà làm ảnh hưởng đến những lớp xung quanh.
Ví dụ: Trong khi học các em phải đảm bảo trật tự, không phát biểu chung cả

lẫn một số âm, vần) ghi dấu thanh không đúng vị trí. Một số HS chưa nắm chắc
luật chính tả nên còn viết sai chính tả.
VD: HS thường viết sai mẫu chữ, nhất là những chữ dễ lẫn như: n với l; ô
với â; s với x; tr với th; k với h …
Dấu thanh ghi không đúng vị trí như thừơng, phựơng, ngòai, qủa …
Phần lớn HS viết chữ chưa đẹp (chưa có tính thẩm mĩ) các nét chữ, con chữ
chưa đều, sự kết hợp các con chữ chưa hài hoà, mềm mại, chữ viết nghiêng ngả
một cách tuỳ tiện. Một số HS chưa biết cách trình bày bài viết sao cho cân đối
khoảng cách giữa các chữ.

Giáo viên: Lê Thị Hồng - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
9


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

Để HS viết đúng, đẹp phải có sự công phu của giáo viên chủ nhiệm theo
phương pháp khoa học cùng với sự kèm cặp thường xuyên và không thể thiếu sự
nỗ lực của mỗi HS.
Trong giờ tập viết GV hướng dẫn HS tuân thủ nghiêm ngặt và thực hiện
đúng các nguyên tắc về tư thế ngồi viết, cách đặt bút, cách để tay, ánh sáng và
thuận chiều khi viết đưa đúng bút từ trái sang phải, từ trên xuống dưới không ấn
ngòi bút mạnh vào mặt giấy.
Ngay từ đầu tuần nhận lớp GV phải rèn luyện từng nét, phải đi sâu đi sát,
phát hiện những em viết chữ đẹp để bồi dưỡng. Khi viết luôn luôn sửa và uốn nắn
những chữ viết xấu, viết chưa đúng mẫu. Hướng dẫn HS ngồi đúng tư thế; trong
quá trình hướng dẫn giáo viên phải tìm ra sự tiến bộ nhỏ nhất của học sinh để
động viên, khen kịp thời.
Chữ mẫu là hình thức trực quan ở tất cả các bài tập viết, là điều kiện đầu
tiên để các em viết đúng. Chữ viết mẫu phải đúng quy định, rõ ràng sạch đẹp.

học sinh.
Bên cạnh đó tôi thường kể cho các em nghe gương rèn chữ của ông Cao Bá
Quát, gương rèn chữ của học sinh những năm trước. Cho học sinh xem vở rèn
chữ của cô, của những học sinh tiêu biểu từ những năm trước. Qua những mẩu
chuyện, qua thực tế được nhìn những trang vở trước và sau khi rèn chữ của cô,
các bạn, cá em có thêm tin tưởng và thêm quyết tâm say mê rèn luyện chữ viết.
Ngoài ra tôi còn phô tô tới tận tay từng học sinh những trang vở viết chuẩn mực
của học sinh trong lớp hoặc học sinh những năm trước để học sinh và phụ huynh
cùng nêu cao quyết tâm rèn chữ.
* Nói tóm lại :Muốn thành công trong việc rèn chữ cho học sinh lớp 3. Tôi
đã mạnh dạn đưa ra một số lưu ý sau:
1. Giáo viên khảo sát phân loại chữ viết của HS thành những nhóm chính để
có kế hoạch rèn chữ cho từng đối tượng học sinh.
+ Nhóm viết chữ đúng mẫu, trình bày sạch đẹp.
+ Nhóm viết sai mẫu: Nét ngửa, mất nét, chữ nhọn, gãy nét, đánh dấu sai,
khoảng cách quá gần hoặc quá xa.
2. Tìm hiểu nguyên nhân vì sao học sinh viết chưa đẹp, chưa đúng (có thể
do tư thế ngồi, do cách cầm bút, do thiếu thận trọng không tập trung …)Từ đó
tìm ra biện pháp giúp đỡ học sinh khắc phục yếu điểm.

Giáo viên: Lê Thị Hồng - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
11


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

3. Sắp xếp chỗ ngồi thuận tiện để kèm cặp các em. Em viết xấu, viết chậm
nên cho ngồi đầu bàn để giáo viên uốn nắn, sửa sai) đồng thời quan tâm đến thay
đổi vị trí ngồi của học sinh trong lớp theo định kỳ.
4. Chữa lỗi sai khi học sinh viết bảng con thật tỉ mỉ, chu đáo.

vi và ứng dụng.
Mặc dù những biện pháp tôi đã làm cũng rất đỗi bình thường nhưng kết quả
đạt được lại rất khả quan. Rõ ràng qua cách làm này, tôi thấy kết quả học tập của
học sinh ngày càng tiến bộ rõ rệt. Các em ngày càng chăm ngoan. Điều đó làm tôi
rất vui mừng và vơi đi những vất vả, mệt nhọc. Tình cảm cô- trò, bạn bè ngày
càng gắn bó và thân thiện.
Trong năm học qua, tuy trường tôi là trường vùng sâu, vùng xa của huyện
nhưng lớp tôi vẫn luôn duy trì sĩ số 100%, học sinh lên lớp thẳng đạt 100%,
không có học sinh chưa hoàn thành; tỉ lệ học sinh khá cao. Đó là điều rất đáng
mừng. Sau đây là kết quả năm học vừa qua của lớp tôi chủ nhiệm:
* Năm học 2015-2016:
+ Duy trì sĩ số : 28/28, đạt tỷ lệ 100%.
+ Học sinh hoàn thành chương trình lớp học 28/28 em đạt tỷ lệ 100%.
+ Đạt 12 học sinh hoàn thành xuất sắc các hoạt động giáo dục, 8 đạt giải cấp
huyện Violympic em trong đó có 1 học sinh đạt giải khuyến khích cấp huyện
Violympic.
+ Lớp đạt thành tích tốt trong công tác Đội và đạt Chi đội vững mạnh.
+ Đạt giải nhất cấp trường “Lớp giữ vở sạch chữ đẹp”
+ Cuối năm lớp đạt tập thể xuất sắc.
* Năm học 2016-2017:
Cuối học kỳ I năm học 2016- 2017, tôi đã áp dụng các biện pháp nêu trên,
kết quả như sau:
1. Đánh giá về năng lực và phẩm chất: 28 em đạt trở lên (100%)
2. Đánh giá về học tập và các hoạt động giáo dục : hoàn thành tốt 8/28 em;
hoàn thành 19/28 em; CCG : 1/28 em.

Giáo viên: Lê Thị Hồng - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
13



14


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

động giáo dục là quan trong nhất, là kỹ năng khởi đầu cho mọi kỹ năng khác phát
triển và nâng cao; không được làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của học
sinh và phải phù hợp với đặc điểm tâm lý của từng em.
Đối với gia đình phụ huynh học sinh: Luôn phải quan tâm đến nhu cầu học
tập của học sinh. Theo dõi sự phát triển của con cái để hiểu được tâm, sinh lí con
cái và đáp ứng các nhu cầu cần thiết trong học tập của học sinh. Luôn gần gũi,
lắng nghe ý kiến con cái để tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về tinh thần, vật chất
cho con cái học tập tốt. Thường xuyên liên lạc với giáo viên chủ nhiệm để có
hướng đi đúng cho con cái và có biện pháp giáo dục con cái tốt nhất.
Đối với cá nhân học sinh: Luôn xác định nhiệm vụ học tập và rèn luyện
trong một tập thể, một môi trường học tập là quan trọng nhất. Có phương pháp
học tập khoa học, có nhận thức rõ ràng, đúng đắn về tầm quan trọng của việc học
và rèn luyện. Luôn có lối sống lành mạnh, trong sáng; học tập những chuẩn mực
đạo đức đúng đắn để có cách ứng xử đúng với thầy cô, cha mẹ, bạn bè và những
người xung quanh. Tích cực tham gia các hoạt động tập thể. Luôn biết lắng nghe
lời dạy của gia đình, thầy cô và sự góp ý của bạn bè. Quan tâm, giúp đỡ bạn bè, tự
giác chấp hành nội quy trường lớp và nhiệt tình để hoàn thành tốt mọi kế hoạch
đề ra.
Điều quan trọng hơn nữa là, trong quá trình chủ nhiệm, để làm tốt công tác
chủ nhiệm của mình, tôi đã không nôn nóng, vội vàng mà luôn điềm tĩnh, vạch
định kế hoạch rõ ràng về thời gian, về nội dung công việc và hình thức thực hiện
công việc. Đồng thời luôn tranh thủ được sự giúp đỡ của những nguồn lực khác
trong nhà trường, từ phía gia đình học sinh và từ chính sự tích cực của các đối
tượng học sinh.
2. Kiến nghị : Không có


1. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên tiểu học Modunle TH34 “ công tác chủ nhiệm
lớp ở trường tiểu học”.
2.Thông tư số 41/2010/TT-BGD ĐT ngày 30/12/2010 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và
đạo tạo về điều lệ trường Tiểu học.
3. Thông tư số 43/ 2010/ TT – BGDĐT ngày 26 tháng 11 năm 2012 của Bộ giáo dục
và đạo tạo về của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đạo tạo về điều lệ trường tiểu học.
4.Tài liệu nâng cao rèn chữ viết cho học sinh Tiểu học.
5.Tài liệu nghiên cứu về tâm lý lưa tuổi học sinh tiểu học.

Giáo viên: Lê Thị Hồng - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
17


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 3 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

MỤC LỤC
MỤC
NỘI DUNG

I

Phần mở đầu

TRANG

01
01

1

II

PHẦN NỘI DUNG
03

1

Cơ sở lý luận
03

2

Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
04

3

Nội dung và hình thức giải pháp
14

III

PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
14

1

Kết luận
15