Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trường học là nơi đào tạo nhiều thế hệ học trò, là môi trường tạo dựng cho
đất nước những con người xã hội chủ nghĩa – có đủ tài năng trí tuệ và những phẩm
chất đạo đức cách mạng, để sau này thực sự là những chủ nhân tương lai của đất
nước. Người trực tiếp đào tạo những con người như thế không ai khác là giáo viên,
giáo viên giảng dạy bộ môn, giáo viên chủ nhiệm lớp. Đặc biệt người đặt nền
móng đầu tiên cho các em đó chính là giáo viên Tiểu học. Người giáo viên chủ
nhiệm ở Tiểu học được ví như là một người “hiệu trưởng nhỏ” - có một vị trí vô
cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự
phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng
sống cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở. Vì vậy công việc của một
giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là rất nặng nề, vất vả và vô cùng phức tạp.
Trong thực tế, chủ nhiệm lớp là công tác vô cùng khó khăn, phức tạp, thành
công cũng có, thất bại cũng không phải là hiếm. Bởi lẽ, mỗi một tập thể lớp đều có
những đặc thù riêng của từng lớp. Nhưng chắc chắn rằng mỗi lớp đều có học sinh
có năng khiếu về học tập, về đạo đức, hoặc ngược lại cũng có lớp có học sinh có
hoàn cảnh gia đình khó khăn về kinh tế, con mồ côi, bố mẹ li thân, bố mẹ đi làm ăn
xa… vì vậy vai trò của giáo viên chủ nhiệm càng trở nên quan trọng hơn bao giờ
hết. Trong suốt quá trình giảng dạy cũng như trong nhiều năm làm công tác chủ
nhiệm, bản thân tôi đã từng gặp phải những khó khăn rất lớn khi làm chủ nhiệm
lớp. Những khó khăn ấy cũng xuất phát từ nguyên nhân chủ quan về phía năng lực,
nhận thức của tôi; cũng có những nguyên nhân từ phía gia đình học sinh hay chính
các em. Tuy nhiên, đó chỉ là những khó khăn khi những năm đầu mới được phân
công làm công tác chủ nhiệm. Nhưng hơn 10 năm được làm chủ nhiệm lớp, bản
thân tôi tự nhận ra rằng giáo viên chủ nhiệm mới là người có ảnh hưởng lớn nhất
quyết định về chất lượng cũng như mọi hoạt động giáo dục của lớp. Chính vì lí do
đó, bản thân tôi đã từng trăn trở, suy nghĩ để tìm ra những giải pháp có thể áp dụng
nâng cao công tác chủ nhiệm. Sau nhiều năm nghiên cứu, tìm tòi và học hỏi, bản

- Phân tích, tổng hợp, nêu gương, tổ chức trò chơi.
- Phương pháp quan sát sư phạm
- Phương pháp đàm thoại
II Phần nội dung
1. Cơ sở lí luận
Giáo dục hướng vào việc phát triển toàn diện mỗi cá nhân. Xây dựng gương
điển hình về mọi mặt văn hóa cũng như năng lực, phẩm chất của các em. Để thực
Giáo viên: Lê Thị Oanh –TrườngTH Nguyễn Viết Xuân
2


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

hiện mục tiêu đề tài này, người giáo viên chủ nhiệm phải là người có năng lực
quản lí toàn diện học sinh của lớp, quản lí và giáo dục học sinh là hai thể thống
nhất có liên kết trực tiếp với nhau. Muốn giáo dục tốt phải quản lí tốt, quản lí tốt sẽ
giúp giáo dục tốt. . .Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo
viên và học sinh. Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành
tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh.
Đặc biệt trong nhà trường Tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức
quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực
tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa
ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội. Trong giai đoạn hiện nay
công tác chủ nhiệm đòi hỏi sự dày công của mỗi giáo viên bởi đời sống vật chất có
phần ảnh hưởng đến việc học tập cũng như tác động đến sự phát triển tư duy của
các em.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Đối với trường TH Nguyễn Viết Xuân, lãnh đạo nhà trường luôn chú trọng,
quan tâm đến việc giáo dục phát triển học sinh một cách toàn diện “ đức- trí- thểmỹ”. Đồng thời HS trong trường đa phần đều là người Kinh, các em được trang bị
đầy đủ SGK, dụng cụ học tập, cơ sở vất chất của trường tương đối. Bên cạnh đó,

mà quên đi ở lứa tuổi tiểu học các em còn nhỏ, tính hiếu động nên các em rất thích
vừa học vừa chơi; “Chơi mà học; học mà chơi”. Ngoài những khó khăn trên thì lứa
tuổi các em còn nhỏ nên chưa xác định rõ nhiệm vụ học tập dẫn đến chưa tích cực
và tự giác học bài, còn ham chơi các trò chơi vô bổ điện tử làm ảnh hưởng đến việc
học tập.
Tập thể lớp 4B năm học 2015-2016 có sĩ số là 29 học sinh, trong đó đa số
học sinh là con em gia đình làm nông nghiệp, có 1 em bị khuyết tật; 4em có hoàn
cảnh gia đình khó khăn ( hộ nghèo, bố mất ); 2 em bố mẹ ly dị ở với ông bà nên
thiếu sự quan tâm, chăm sóc và tình thương yêu của cha mẹ; còn một số phụ huynh
chưa thật sự quan tâm đến việc học của con cái, chưa tạo điều kiện cho con em
tham gia các phong trào sợ con em mệt vất vả dẫn đến một số em còn rụt rè, thiếu
tự tin trong giao tiếp, bày tỏ ý kiến còn ấp úng, diễn đạt câu từ lủng củng không rõ
ý, thiếu nội dung. Điều này cũng là một yếu tố khó khăn đối với giáo viên chủ
nhiệm.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a.Mục tiêu của giải pháp
Giúp giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp nói chung, giáo viên chủ nhiệm
lớp 4 nói riêng có thêm một số kỹ năng trong dạy học cũng như trong quản lý học
sinh lớp mình chủ nhiệm nhằm đem lại hiệu quả 2 mặt giáo dục tốt nhất; góp phần
nâng cao chất lượng toàn diện trong nhà trường.
Thông qua việc áp dụng các giải pháp này nhằm xậy dựng được một tập thể
lớp đoàn kết, biết yêu thương, chia sẻ những buồn, vui trong cuộc sống cùng động
viên nhau vươn lên trong học tập cũng như trong sinh hoạt hàng ngày; giúp các em
mạnh dạn, tự tin, tự lập, biết làm việc hợp tác đem lại hiệu quả cao trong mọi công
việc. Học sinh lớp 4B của trường hứng thú hơn trong giờ học, các em nhanh nhẹn,
mạnh dạn tự tin có kỹ năng làm việc hợp tác trong nhóm, phát huy năng lực sở
trường; đặc biệt nâng cao chất lượng môn toán, tiếng Việt, thúc đẩy phong trào
mũi nhọn tạo hứng thú học sinh tham gia ôn luyện toán qua mạng; tạo môi trường
học tập nhân ái đối với học sinh khuyết tật góp phần nâng cao chất lượng đại trà.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

đọc hay nói thì các bạn rất khó để nghe được. Mặc dù Quỳnh lớn hơn các bạn cùng
lớp đến 2 tuổi nhưng lúc nào em cũng phải quàng chiếc khăn ở cổ vì nước giãi rất
hay chảy. Gia đình em lại vô cùng khó khăn, bố em mất khi đi làm phụ hồ để kiếm
tiền cho em ra Hà Nội chữa trị. Thế là ước mơ của em được trở thành người lành
lặn như bạn bè đành khép lại. Vì từ đây mẹ em một nách phải nuôi hai đứa con, đất
đai nương rẫy không có, mọi chi tiêu trong gia đình là tiền mẹ em bán hàng lặt vặt
và may vá quần áo cho hàng xóm láng giềng. Để lo miếng ăn cho ba mẹ con hàng
ngày còn khó thì lấy đâu ra tiền cho em chữa trị. Cũng chính vì lẽ đó mà khi được
phân công chủ nhiệm lớp tôi xác định được trách nhiệm của mình, trong đầu tôi đặt
ra bao nhiêu câu hỏi làm gì để em có thể học tập những kiến thức đơn giản? Làm
thế nào để em không cảm thấy cô đơn khi đến lớp? Và làm sao để gắn kết được em
với các thành viên trong lớp? Đó là những câu hỏi mà bất kỳ người giáo viên có
tâm huyết nào cũng phải trăn trở. Nên việc đầu tiên khi được phân công chủ nhiệm
lớp tôi đã gặp gỡ giáo viên chủ nhiệm cũ để trao đổi và nắm tình hình. Sau đó, tôi
lên kế hoạch giáo dục cụ thể cho năm; kỳ, tháng. Hàng tháng tôi xem xét kết quả
học tập của học sinh và điều chỉnh kế hoạch tháng sau cho phù hợp.
Để em Quỳnh tự tin vui chơi cùng các bạn, tôi thường nhắc cả lớp rủ bạn
cùng chơi, cùng tham gia các hoạt động của lớp. Em nào có tinh thần tương thân
tương ái giúp bạn vượt khó sẽ được tuyên dương trước lớp, trước cờ. Trong các
hoạt động vui chơi của lớp, tôi luôn hướng các em vào các hoạt động, các vấn đề
đòi hỏi sự hợp tác của nhiều học sinh để các em tự tin hơn, hòa đồng và cùng có
trách nhiệm trong công việc.
Giáo viên: Lê Thị Oanh –TrườngTH Nguyễn Viết Xuân
5


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

Trong việc lĩnh hội kiến thức, Quỳnh tiếp thu chậm. Chính vì vậy tôi phải
dạy em những kiến thức cơ bản nhất, dễ nhất của môn toán và Tiếng việt. Không

riêng với những học sinh bị bạn phê bình, động viên các em sửa chữa.
Tôi luôn quan tâm động viên và giúp đỡ các em học tập và sinh hoạt, giúp đỡ
các em về vật chất. Kêu gọi phụ huynh và học sinh trong lớp giúp đỡ : ủng hộ sách
vở, quần áo và dụng cụ học tập…..
Bên cạnh đó tôi luôn tận tình thăm hỏi, nắm tình hình để động viên cũng như
có các biện pháp hỗ trợ và giúp đỡ.
Thường xuyên xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiết, đoàn kết, gắn bó, sẵn
sàng giúp đỡ nhau trong học tập, các hoạt động khác. Để làm được điều đó người
Giáo viên: Lê Thị Oanh –TrườngTH Nguyễn Viết Xuân
6


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

giáo viên chủ nhiệm phải luôn tạo ra các hoạt động, các vấn đề đòi hỏi sự hợp tác
của nhiều học sinh.
Thích sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi bổ ích là nhu cầu, là sở thích
của hầu hết các học sinh tiểu học. Vì vậy, khi tổ chức cho các em sinh hoạt tập thể
và tham gia các trò chơi là giáo viên đã giúp các em “học mà chơi, chơi mà học”,
kiến thức và kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành và rèn luyện một cách nhẹ
nhàng, tự nhiên, không gây căng thẳng, gò bó đối với các em.
Trong các tiết sinh hoạt lớp cuối tuần thì hoạt động sau cùng là vui chơi, giúp
các em bớt căng thẳng, hòa mình trong trò chơi. Và cũng chính các tiết sinh hoạt
lớp này tôi mời một, hai thầy cô như cô tổng phụ trách hoặc ( cô dạy mĩ thuật, cô
dạy hát nhạc, thầy, cô trong Ban Giám hiệu trường..) đến dự với lớp. Việc làm này
không chỉ giúp các em ngày tự tin hơn, đỡ lo sợ tâm lý khi có giáo viên tới lớp, tạo
tâm lý tự tin. Chính vì vậy mà trong các tiết sinh hoạt lớp, học sinh nào cũng có
tâm lý chuẩn bị tốt trong tiết sinh hoạt để được cô khen. Kỹ năng giao tiếp ứng xử
của các em ngày một chuyển biến tốt.
* Nội dung 2: Tổ chức các hoạt động đa dạng cho tập thể học sinh (trong đó

dùm hoặc mạnh dạn gặp cô để cô hướng dẫn làm bài.
Muốn làm tốt bài tập trước hết các em phải nhớ lý thuyết, nhớ các công thức
tính, phân biệt các dạng bài, cách chia. Khi làm bài các em phải đọc kỹ đề, suy
nghĩ câu từ, cách giải, vận dụng lý thuyết đã học để làm. Kiên trì làm không nản
lòng khi gặp bài tập nâng cao dần độ khó.
Để buổi học ngày mai học tốt, hiểu bài thì các em phải xem bài trước, đọc bài
ít nhất 2-3 lần và tự trả lời câu hỏi. Riêng với các môn Toán, Tiếng Việt phải
nghiên cứu dạng bài và làm bài vào vở nháp.
* Nội dung 3: Tổ chức các hoạt động giáo dục.
Trong công tác chủ nhiệm lớp, nhiệm vụ quan trọng là nâng cao chất lượng
đại trà lớp thì công tác phụ đạo học sinh tiếp thu kiến thức chậm là rất quan trọng
và đòi hỏi thời gian tương đối dài lâu, nhưng để xây dựng một lớp điển hình với
những phong trào mũi nhọn và tạo nguồn dự thi các phong trào do trường, phòng
giáo dục tổ chức thì đòi hỏi việc đầu tư bồi dưỡng không kém phần khó khăn.
a.Nâng cao chất lượng đại trà.
Nâng cao chất lượng đại trà đó là công việc đòi hỏi mỗi giáo viên chủ nhiệm
phải trăn trỏ và tìm tòi những biện phấp tối ưu nhất.
Ngay từ đầu năm học với các bài kiểm tra khảo sát dể phân loại đối
tượng học sinh để xây dựng kế hoạch ôn luyện. Xác định môn học hạn chế của
các học sinh. Sắp xếp chỗ ngồi hợp lý, phân công những em khá, giỏi giúp đỡ
kịp thời . Tôi dành nhiều thời gian cho việc ôn luyện kiến thức từ đơn giản đến
phức tạp, kết hợp củng cố lí thuyết với thực hành, ôn luyện nhuần nhuyễn dạng
bài trước khi chuyển sang dạng khác, sau một hoặc hai tuần thường có bài kiểm
tra tổng hợp các dạng bài để xác định khả năng ghi nhớ của học sinh, điều chỉnh
bổ sung phương pháp dạy của giáo viên.
Giáo viên: Lê Thị Oanh –TrườngTH Nguyễn Viết Xuân
8


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

đặc biệt chú trọng đến các nội dung sau:
Giáo viên: Lê Thị Oanh –TrườngTH Nguyễn Viết Xuân
9


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

Xây dựng cách học tập theo nhóm để các em phát huy hết năng lực sở
trường về môn toán, môn tiếng Việt cũng như nâng cao kỹ năng giao tiếp, đánh
giá nhận xét các bạn trong nhóm; góp phần nuôi dưỡng những hạt nhân trong
phong trào mũi nhọn ( thi giải toán qua mạng ) Các bài toán về số và chữ số,
các bài toán về dãy số, các bài toán về điền số và phép tính, các bài toán về dấu
hiệu chia hết, các bài toán về phân số và các bài toán về tính tuổi, các bài toán
về suy luận lô gic, các bài toán có nội dung hình học, các bài toán vui và toán
cổ ở tiểu học.
Song song với các chuyên đề, cần ôn tập và rèn kỹ năng nhận dạng các dạng
toán, lựa chọn các phương pháp giải toán. Các phương pháp giải toán mà học sinh
cần thành thạo là: Phương pháp dùng sơ đồ đoạn thẳng, phương pháp rút về đơn vị,
phương pháp dùng tỉ số, phương pháp dùng giả thiết tạm, phương pháp quy ước về
đơn vị, phương pháp khử và phương pháp thế
Dạy phần lý thuyết cơ bản song rồi tôi cho các em thực hành trên máy, mỗi
em tự lập cho mình ít nhất từ 3 ních trở lên. Các em luyện tập thường xuyên trên
máy tính của trường vào cuối buổi học thứ hai hoặc vào thứ bảy, những em nào có
máy tính thì luyện tập luôn ở nhà.
Đối với môn Tiếng Việt, học sinh phải nắm chắc cách tả từng thể loại ( tả đồ
vật, cây cối, con vật ). Dạy cho các em cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh, biện pháp so
sánh, nhân hóa, viết câu mở đoạn. Trong các tiết dạy môn Tập đọc, Luyện từ các
em hiểu từ ngữ và trình bày cái hay, cái đẹp trong các câu văn, câu thơ.
Hướng cho các em đọc văn mẫu, chỉ ra câu văn, đoạn văn hay, cách sử dụng
các giác quan, biện pháp so sánh hoặc nhân hóa được tả trong bài. Vận dụng viết

* Năm học 2014-2015:
+ Duy trì sĩ số 29/29 đạt 100/%.
+ Hoàn thành chương trình lớp học đạt 100 %
+ Đạt 6 học sinh giỏi cấp trường, 2 học sinh đạt giải nhì và 4 học sinh công
nhận học sinh giỏi huyện ( toán và Tiếng Việt)
+ Đạt 3 học sinh giải toán qua mạng cấp huyện dự thi cấp tỉnh.
+ Lớp cuối năm đạt loại xuất sắc, hoàn thành xuất sắc phong trào đội.
* Năm học 2015-2016:
+ Duy trì sĩ số : 30/30 , đạt 100/%.
+ Hoàn thành chương trình lớp học đạt 100 %
+ Em Nguyễn Thị Quỳnh (HS khuyết tật ) hoàn thành chương trình lớp học
được lên lớp 5
Giáo viên: Lê Thị Oanh –TrườngTH Nguyễn Viết Xuân
11


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

+ Đạt 6 học sinh giỏi cấp trường, 1 học sinh đạt giải nhì và 2 học sinh đạt giải 3;
3 em được công nhận học sinh giỏi huyện (toán và tiếng Việt )
III.Kết luận, kiến nghị

1. Kết luận
Để quản lý và giáo dục học sinh người giáo viên chủ nhiệm phải sử dụng
nhiều biện pháp khác nhau, giáo viên chủ nhiệm là người quản lý giáo dục học sinh
toàn diện trong một lớp; là người chịu trách nhiệm thực hiện mọi quyết định quản
lý đối với lớp; là người vạch kế hoạch, theo dõi và đánh giá việc thực hiện của học
sinh. Chính vì vậy người giáo viên chủ nhiệm phải phối hợp tốt với giáo viên bộ
môn, các tổ chức đoàn thể như: Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, cha mẹ học sinh
để làm tốt công tác dạy- học; giáo dục học sinh trong lớp mình phụ trách.

Điều quan trọng hơn nữa là, trong quá trình chủ nhiệm, để làm tốt công tác
chủ nhiệm của mình, tôi đã không nôn nóng, vội vàng mà luôn điềm tĩnh, vạch
định kế hoạch rõ ràng về thời gian, về nội dung công việc và hình thức thực hiện
công việc. Đồng thời luôn tranh thủ được sự giúp đỡ của những nguồn lực khác
trong nhà trường, từ phía gia đình học sinh và từ chính sự tích cực của các đối
tượng học sinh.
Người giáo viên luôn trau dồi kiến thức, ham học hỏi cộng với sự nhiệt tình,
tâm huyết với nghề. Năng nổ, bám sát và thực hiện tốt kế hoạch của trường, xây
dựng lòng tin đối với trường, đồng nghiệp, học sinh và phụ huynh.
Trăn trở với những khó khăn của lớp, với những gì lớp chưa đạt được và tìm
biện pháp hữu hiệu nhất để thực hiện. Vui cùng học sinh khi có thành quả lao động
của lớp. Động viên khen ngợi các em kịp thời
Trên đây là một số biện pháp của bản thân rút ra trong quá trình hơn 10 năm
làm công tác chủ nhiệm lớp 4 ở Tiểu học, song cũng chưa phải là những biện pháp
hữu hiệu nhất. Rất mong được sự góp ý của bạn bè đồng nghiệp, Ban giám hiệu,
của nhà quản lý chuyên môn để công tác chủ nhiệm lớp của chúng tôi đạt hiệu quả
cao hơn.
Eana, ngày 15 tháng 12 năm 2016
Giáo viên thực hiện

Lê Thị Oanh

Giáo viên: Lê Thị Oanh –TrườngTH Nguyễn Viết Xuân
13


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN



Giáo viên: Lê Thị Oanh –TrườngTH Nguyễn Viết Xuân
16


Đề tài: Một vài biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

Mục lục

I.Phần mở đầu
1
Lý
do
chọn
tài................................................................................................1

đề

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài............................................................................1
3 Đối tượng nghiên cứu........................................................................................1
4 Giới hạn của đề tài............................................................................................2
5 Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 2
II. Phần nội dung
1.Cơ sở lý luận..................................................................................................... 2
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu........................................................................ 2
3. Nội dung và hình thức của giải pháp..............................................................3
a. Mục tiêu của giải pháp.....................................................................................3
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp......................................................3
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp.....................................................8
c. Kết quả khảo nghiệm của vấn đề nghiên cứu...................................................9