Xay dung dien dan tren web 3
Chương 1
ĐẶT VẤN ĐỀ
I. GIỚI THIỆU CHUNG
Nếu ai đã từng sử dụng Internet chắc sẽ không ít lần nghe hoặc sử dụng dòch vụ
nhóm thảo luận trên Internet (NewsGroup), đây là dòch vụ khá phổ biến hiện nay. Khi
ta gặp một vấn đề thắc mắc, hoặc đang tìm kiếm một thông tin gì đó, thì NewsGroup
sẽ là người trợ giúp đắc lực cho chúng ta. Dòch vụ này cho phép người dùng gửi lên
mạng Internet những câu hỏi hoặc những thắc mắc của mình, sau đó nếu một người
nào đó, ở đâu đó trên thế giới cũng tham gia vào nhóm thảo luận đó nếu họ đọc được
được mẩu tin của chúng ta và biết về thông tin về vấn đề đó họ sẽ trả lời cho ta và
ngược lại ta cũng có thể trở thành một người trả lời. Thật là thú vò khi được mọi người
trên toàn cầu giúp ta giải quyết một vấn đề.
Ngày nay các NewsGroup thường được tích hợp luôn trên web nên tạo điều kiện
thuận lợi hơn cho người sử dụng và người ta gọi đó là các Diễn đàn trên web (web
forum).
Trên mạng Internet hiện đang có rất nhiều diễn đàn nói về nhiều chủ đề khác
nhau. Ví dụ trang www.deja.com đây là trang web nổi tiếng về vấn đề trao đổi thông
tin giữa mọi người qua Internet. Như ta thấy trên hình, người ta chia ra rất nhiều chủ
đề như: copm. (computer): khoa học về máy tính, rec. (recreation): hội thảo về giải trí
nghệ thuật...
Tác dụng lớn nhất của Diễn đàn trên web là mọi người khi tham gia vào mạng có
thể đặt ra một vấn đề gì đó theo một chủ đề nhất đònh để có thể nhận được câu trả lời
Hình 1: Trang web nổi tiếng về diễn đàn (deja.com)
Xay dung dien dan tren web 4
của nhiều người trên toàn thế giới. Để có thể thấy được lợi ích về tính quảng bá và
khối lượng thông tin, kiến thức đồ sộ trên diễn đàn ta có thể so sánh dòch vụ này với
dòch vụ E-mail như sau: Nếu như nói thông tin trao đổi qua mail chỉ là quan hệ 1-1 ,
tức là chỉ có một người gửi và chỉ có một người, hoặc một nhóm người nhận thư. Trong
khi đó Diễn đàn trên web lại có quan hệ 1-n, tức là một người hỏi có nhiều người trả
lời. Như vậy lợi ích mà Diễn đàn trên web đem lại cho người sử dụng là không nhỏ.

động. Trong những năm gần đây để xây dựng các trang web động người ta thường hay
sử dụng các ngôn ngữ như: VBScript, Jscript, ASP. Ngoài ra các trang web cho phép
người sử dụng trao đổi thông tin với nhau nên phải có một cơ sở dữ liệu để lưu trữ các
thông tin mà người sử dụng trao đổi với nhau.
Xay dung dien dan tren web 5
CHƯƠNG 2
CÁC CÔNG CỤ TR GIÚP
Phần này giới thiệu về các thành phần cần thiết để ứng dụng có thể chạy được
và các công cụ giúp cho việc lập trình.
I. YÊU CẦU VỀ MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC CỦA ỨNG DỤNG
Diễn đàn trên Web là một chương trình ứng dụng được viết trên giao diện web
và người sử dụng có thể ngồi tại máy con để truy xuất các trang web của ứng dụng do
vậy yêu cầu đầu tiên là phải có một máy chủ chạy phần mềm web server (thông
thường là IIS (Internet Information Server chạy trên WinNT hay Personal Web Server
chạy trên Win98).
Thứ hai, do đây là trang web có tương tác với cơ sở dữ liệu cần phải có MS
Access hay SQL Server. Thứ ba, phải có một chuẩn kết nối giữa cơ sở dữ liệu để đưa
dữ liệu từ các người sử dụng vào cơ sở dữ liệu cũng như truy xuất các dữ liệu từ các
bảng của cơ sở dữ liệu.
Khi xây dựng chương trình tuy có nhiều cách lựa chọn về môi trường làm việc
của ứng dụng nhưng em chọn môi trường làm việc cho ứng dụng gồm:
- PWS (Personal Web Server)
- Cơ sở dữ liệu: Microsoft Access 98
- Chuẩn kết nối: ODBC
Web Server là một chương trình ứng dụng. Trên web server chứa những site mà
các máy con có thể truy xuất đến các site này. Thông thường trên máy có hệ điều
hành Windows 98 thì web server là Personal Web Server, trên máy WindowsNT
Server thì dùng phần mềm IIS 4.0.
Về cơ sở dữ liệu, các ứng dụng thực tế hiện nay người ta thường hay sử dụng
SQL Server. Tuy nhiên trong quá trình xây dựng chương trình không có một máy tính

II. CÁC CÔNG CỤ TR GIÚP TRONG LẬP TRÌNH
1. Jscript (javascript):
Jscript được phát triển bởi Microsoft nhằn làm tăng tính năng cho trình duyệt
Internet Explorer.
Trước đây các trang web được viết bằng HTML có khả năng tương tác với người
sử dụng rất kém thì nay với Jscript chúng ta có thể tạo ra được những trang web đầy
sống động và khả năng tương tác rất mạnh.
Nếu ai đã từng lập trình với Java thì việc học Jscript sẽ rất dễ dàng. Mặt dù chức
năng của Jscript không mạnh bằng các ngôn ngữ lập trình như Java hay C++ nhưng
cũng đủ để người lập trình viết những chương trình nhỏ cho các trang web. Trong thực
tế người ta thường hay sử dụng Jscript để tạo ra những trang web tương tác với người
dùng như: các form nhập số liệu, các nút bấm trên trang web, hoặc những hình ảnh
chuyển động trên trang web..., làm cho trang web giống như một chương trình thực
thụ.
2. VBScript (visual basic script)
Vbscript cũng do Microsoft phát triển. Cũng như Jscript, Vbscript được chèn vào
trang web để làm tăng thêm tính năng tương tác cho trang web.
Thường Vbsript được dùng để viết những đoạn chương trình tính toán số liệu trên
trang web, hoặc có thể dùng nó để viết những đoạn chương trình trao đổi dữ liệu giữa
trang web và các cơ sở dữ liệu.
Tóm lại, Jscript và Vbscript không phải là phiên bản của bất kỳ một ngôn ngữ
nào mặc dù Jscript thì trông gần giống như Java hay Vbscript thì trông gần giống như
Visual basic. Thêm vào đó Jscript và VBScript không dùng để tạo ra được các ứng
dụng độc lập mà nó phải được chạy kèm vào trong các trang web và các đoạn mã của
các ngôn ngữ này sẽ được dòch và thực thi trên web server hay trên trình duyệt của
người sử dụng.
3. ASP (active server page)
Microsoft Active Server Page (ASP) là một môi trường kòch bản trên máy chủ
dùng để tạo ra những ứng dụng Web động và có tương tác. ASP có một tập các đối
tượng có sẵn với nhiều tính năng phong phú, khả năng hỗ trợ VBScript và JScript cùng

SERVER
SERVER
REQUEST OBJECT
Cookies
Form
QueryString
ServerVariables
ClientCertificate
REQUEST OBJECT
Cookies
Form
QueryString
ServerVariables
ClientCertificate
RESPONSE OBJECT
Cookies
(properties)
(methods)
RESPONSE OBJECT
Cookies
(properties)
(methods)
SERVER OBJECT
(methods)
SERVER OBJECT
(methods)
APPLICATION OBJECT
(methods)
(properties)
APPLICATION OBJECT

Với một trang HTML có sẵn, ta có thể dễ dàng tạo ra các trang ASP bằng cách
thêm vào các lệnh ASP Script cần thiết và đổi phần mở rộng thành .asp.
- Cách chèn các ASP Script vào trang ASP:
ASP Script phải được đặt giữa ký hiệu <% và %> hoặc giữa khối
<script runat = “server” language = [language]>
</script>
Những lệnh nằm giữa <% %> phải sử dụng ngôn ngữ scripting chính thức qui
đònh cho trang đó. Để chỉ đònh ngôn ngữ chính thức cho trang ASP, ta dùng chỉ dẫn <
%language = language> đặt ở dòng đầu tiên của trang ASP. Lưu ý, ngôn ngữ Vbsvript là
ngôn ngữ chính thức ngầm đònh cho trang ASP.
Dùng khối <script runat = “server” language = [language]> </script> để đònh
nghóa các Procedure (Sub hoặc Function) có sử dụng trong trang ASP (các Procedure
thường đặt ở cuối trang).
4. Visual InterDev (visual Internet Development)
Visual InterDev là một phần mềm được phát triển bởi Microsoft. Đây là một
phần mềm có hỗ trợ cho lập trình thiết kế web đặc biệt phần mềm có cho phép người
lập trình có thể nhìn thấy trực tiếp trang web của mình đang thiết kế. Visual InterDev
hỗ trợ rất mạnh cho việc lập trình các trang web có tương tác. Tất cả các đối tượng của
ASP đều được phầm mềm này hỗ trợ.
Do tất cả các đối tượng của ASP được phần mềm này hổ trợ nên việc lấy Visual
Interdev để soạn thảo các trang asp sẽ rất nhanh và ít gặp lỗi.
Xay dung dien dan tren web 9
- Những ưu điểm của phần mềm:
Hỗ trợ mạnh cho người lập trình tạo ra những trang ứng dụng bằng ngôn ngữ
HTML hay các ngôn ngữ mới như DHTML.
Là một công cụ lập trình mạnh cho web, phần mềm có rất nhiều công cụ được
xây dựng sẵn, các đối tượng được xây dựng sẵn trong thư viện. Ngoài ra người lập
trình có thể sử dụng đến các công cụ gỡ rối chương trình, kiểm tra chương trình hay
tạo ra những trang web một cách nhanh chóng
Tích hợp tất cả các thuộc tính, các đối tượng của các ngôn ngữ như VBScript,

trang web khác phải được mở ra).
Có thể dùng DHTML để hiển thò thông tin trong cơ sở dữ liệu.

Các công cụ hỗ trợ cho
lập trình các trang web
Cho phép gỡ rối chương trình
Tạo ra 1 Project để chứa tất
cả các file trong web site
Nhìn thấy trực tiếp
kết quả lập trình
Xem mã nguồn của
chương trình
Hình 6: Có thể quản lý được 1 project, thấy được trực quan kết quả lập trình, hỗ trợ
các công cụ...
Xay dung dien dan tren web 11
CHƯƠNG 3
PHÂN TÍCH CHƯƠNG TRÌNH
I. TỔNG QUÁT VỀ CHỨC NĂNG CỦA DIỄN ĐÀN TRÊN WEB
- Gửi bài lên diễn đàn.
- Xem bài đã được gửi theo các chủ đề khác nhau
- Trả lời bài đã được gửi
- Tìm kiếm một bài
- Đăng ký trở thành thành viên của diễn đàn
- Đánh dấu bài ưa thích
- Xoá các bài đã có trên diễn đàn
- Thêm người sử dụng
- Xoá người sử dụng
- Thêm chủ đề cho diễn đàn
- Xoá chủ đề.
Chức năng chính của Diễn đàn trên web là cho phép người sử dụng đưa được ý

1. Phân cấp người sử dụng
Không phải tất cả người sử dụng diễn đều có quyền thực hiện tất cả các khả
năng trên. Ví dụ, một người sử dụng thông thường không thể có quyền xoá bài trên
diễn đàn, hoặc có thể đánh dấu một bài... Do vậy, phân quyền cho người sử dụng là
điều cần thiết và khi tham gia vào diễn đàn tuỳ theo quyền của mình mà có các chức
năng khác nhau.
Chương trình chia người sử dụng thành 3 cấp: cấp 0, cấp 1 và cấp 2.
- Cấp 0: người sử dụng chưa đăng ký
- Cấp 1: là những người quản lý hệ thống.
- Cấp 2: người sử dụng có đăng ký tên truy nhập.
a. Người sử dụng thông thường
Diễn đàn trên mạng là nơi mà tất cả mọi người đều có thể tham gia và đóng góp
các ý kiến, các câu hỏi của mình. Do vậy, một người không cần đăng ký có thể tham
gia vào diễn đàn và có các khả năng sau:
- Xem nội dung của một bài bất kỳ.
- Gửi câu hỏi mới theo một chủ đề nhất đònh nào đó
- Gửi câu trả lời cho những câu mà mình biết.
- Sắp xếp trật tự của các bài gởi theo ý muốn: theo chủ đề của bài gửi, theo tiêu
đề, theo ngày tháng năm, theo người gửi, ...
- Tìm kiếm: tìm kiếm bất kỳ một bài gởi nào đó trên diễn đàn theo: nội dung của
bài gởi, theo chủ đề, theo tiêu đề của bài gửi.
Thêm User
Quá trình tìm kiếm
bµi
Hoạt động của User đăng ký
Các chức năng của người quản lý
Hình 9: Xem nội dung 1 bài
Hình 10: Gửi bài mới, hoặc trả lời
Xay dung dien dan tren web 13
b. Người sử dụng có đăng ký

Gửi bài mới
Về trang hiển thò
Quay về trang
hiển thò
Trang Login
Trang đăng
ký
Thành công
Thất bại
Danh sách
bài ghi nhớ
Ghi nhớ bài
Xem
nội
dung
1 bài
Xem, gửi bài
Tìm kiếm
Đăng ký
Login
Danh sách
bài
Thêm chủ
đề
Xoá chủ đề
Danh sách
chủ đề
Xoá
bài
Danh sách



Quá trình tìm kiếm
bµi

Hoạt động của User đăng ký

Các chức năng của người quản lý
Quá trình xem, gửi và trả lời
bài
Hình 11: Qui trình hoạt động của các trang web
Xay dung dien dan tren web 15
2. Hoạt động của chương trình:
Khi người sử dụng gửi yêu cầu đến server có chứa ứng dụng, nếu yêu cầu được
đáp ứng trang web giao tiếp với người sử sụng sẽ hiện ra trên máy của người dùng. Từ
đây người sử dụng có thể tiếp tục gửi các yêu cầu của mình đến server bằng cách
chọn các chức năng tương ứng đã được thiết kế sẵn trên các trang web và server sẽ
nhận các yêu cầu này sau đó xử lý tính toán ngay trên server và trả về cho người dùng
những gì mà họ yêu cầu.
Cụ thể qui trình hoạt động của các trang như sau:
• Qui trình gửi và xem bài
Trang đầu tiên sẽ là trang hiển thò danh sách các bài được gửi dưới dạng các siêu
liên kết. Người sử dụng muốn xem nội dung của một bài nào đó thì kích vào tiêu đề
của bài. ở trang xem nội dung người sử dụng có thể trả lời cho bài có nội dung vừa
đọc. Ngoài ra người sử dụng có thể gửi một bài mới.
• Qui trình tìm kiếm bài
Áp dụng đối với: Người sử dụng bình thường, người sử dụng có đăng ký, người
quản lý.
Khi người sử dụng muốn tìm kiếm một bài nào đó, sẽ có một trang tìm kiếm và ở
trang tìm kiếm

lý có thể thêm người sử dụng vào hệ thống và ngược lại có thể xoá người sử dụng ra
khỏi hệ thống.
- Thêm chủ đề , xoá chủ đề
Để cho diễn đàn ngày càng phong phú, người quản lý có thể thêm vào diễn đàn
những chủ đề cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Ngược lại, nếu có một chủ đề nào đó
mà quá lâu ngày không có người tham gia thì người quản lý có thể xoá chủ đề đó đi.
Việc xoá chủ đề cũng theo nguyên tắc là tất cả các bài thuộc chủ đó cũng xoá theo.
U
s
e
r
C
h
ư
a

đ
a
ê
n
g

k
y
ù
U
s
e
r
C

U
s
e
r
đ
a
õ

đ
a
ê
n
g

k
y
ù
Xay dung dien dan tren web 17
CHƯƠNG 4
PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG
Như đã nói trong phần giới thiệu tổng quan về hoạt động của diễn đàn, người sử
dụng khi gửi một bài lên diễn đàn thì các thành phần của một bài gửi: thông tin về
người gửi, tiêu đề bài gửi, nội dung... đều phải được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu trên
máy chủ.
Thông thường người ta thường dùng các mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ để chứa
các thông tin về bài gửi như SQL Server hay MS Access.
Trong đồ án này em chọn cơ sở dữ liệu là Access để lưu các thông tin về bài gửi.
Do có liên quan nhiều đến cơ sở dữ liệu, đồng thời các thông tin của bài gửi đòi hỏi
phải được tổ chức một cách hợp lý và chặt chẽ nên trong phần này chủ yếu trình bày
về phần phân tích và thiết kế hệ thống.

ù
U
s
e
r
C
h
ư
a

đ
a
ê
n
g

k
y
ù
U
s
e
r
đ
a
õ

đ
a
ê

1
Các bài viết trên diễn đàn
Các chủ đề của diễn đàn
Sắp xếp bài theo
tiêu đề, thời gian,
chủ đề...
1
.
1
U
s
e
r
C
h
ư
a

đ
a
ê
n
g

k
y
ù
U
s
e

Phân tích bài
được gởi
3
Tìm kiếm
4
Xử lý yêu cầu
của Admin
7
Login
5
A
d
m
i
n
A
d
m
i
n
U
s
e
r
đ
a
õ

đ
a

Đăng ký
2
Đăng ký
Bảng chỉ mục, bảng từ khoá
Dữ liệu các bài gởi
Danh sách User
Các chủ đề của forum
User
chưa
đăng ký
User đã
đăng ký
Admin
Xay dung dien dan tren web 19
Hình 15: DFD cấp 1 của phân tích bài được gởi lên diễn đàn
(3)
Phân tích
bài được
gởi
3
Các bài viết trên diễn đàn
Các chủ đề của diễn đàn
Bảng chỉ mục, bảng từ khoá
phân tích nội
dung của bài
gởi
3
.
1
Phân tích các

Đăng ký
2
Danh sách người sử dụng
Kiểm tra
cho phép
đâng ký
2
.
1
Xay dung dien dan tren web 20
Hình 19: DFD cấp 1 của quá trình xử lý yêu cầu của Admin
(7)
Xử lý yêu cầu
của Admin
7
Thêm chủ đề
7.1
Xoá các bài
đã gởi
7.5
Thêm User
7.3
Các chủ đề của forum
Dữ liệu nội dung bài
gởi
Danh sách User
Xoá User
7.4
Xoá chủ đề
7.2

- Họ tên người gửi
- Đòa chỉ mail của người gửi
- Ngày giờ gửi
- Nội dung của bài gửi.
b. Dữ liệu về người sử dụng
Mỗi người sử dụng khi đăng ký sẽ có những thuộc tính sau:
- Mã người sử dụng
- Tên truy nhập
- Mật khẩu
- Quyền truy cập (Admin hay User)
- Đòa chỉ Email
c. Dữ liệu về chủ đề của các bài gửi
Các chủ đề của các bài trên web forum có các thuộc tính sau:
- Mã chủ đề
- Tên chủ đề
3. Các cấu trúc kiểu
Dựa vào các dữ liệu thu lượm được ta có xây dựng thành các cấu trúc kiểu. Từ
các cấu trúc kiểu này ta có thể xây dựng được các mô hình
biểu diễn hệ thống thông tin của web forum
a. Dữ liệu bài gửi:
Dữ liệu Mã bài gửi là khoá của thực thể BàiGửi vì nó
cho phép chỉ đònh một bài duy nhất
Các kiểu dữ liệu khác đều là thuộc tính của thực thể
BàiGửi vì có các phụ thuộc hàm giữa khoá là MãBàiGửi và
mỗi thuộc tính của nó. Vậy ta nhận được cấu trúc kiểu phiếu
là BAIGUI
Vậy mỗi giá trò của khoá MãBàiGửi tương ứng với một
và chỉ một giá trò thuộc tính khác của thực thể BAIGUI
BàiGửi
MãBàiGửi