ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
----------

TRẦN QUỐC HOÀN
Tên đề tài:
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG,
GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CHO MỘT PHẦN CỦA NHÀ MÁY SAMSUNG
TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ PHỔ YÊN – TỈNH THÁI NGUYÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo

: Chính quy

Chuyên ngành

: Địa chính môi trƣờng

Khoa

: Quản lý tài nguyên

Khóa học

: 2012 - 2016

Thái Nguyên, năm 2016




Giảng viên hƣớng dẫn : PGS.TS. Đỗ Thị Lan

Thái Nguyên, năm 2016


i

LỜI CẢM ƠN
Thực tập tốt nghiệp là giai đoạn cần thiết và hết sức quan trọng của mỗi
sinh viên, đây là giai đoạn để sinh viên tiếp cận thực tế, nhằm củng cố và vận
dụng những kiến thức mà mình đã học đƣợc trong nhà trƣờng. Đƣợc sự nhất
trí của Ban giám hiệu nhà trƣờng, ban chủ nhiệm khoa Quản lí tài
nguyên,Trƣờng đại học Nông Lâm Thái Nguyên, em tiến hành thực hiện đề
tài: “Đánh giá thực trạng công tác bồi thƣơng ,giải phóng mặt bằng cho nhà
máy SamSung trên địa bàn Thị xã Phổ Yên – Tỉnh Thái Nguyên.”
Thời gian thực tập tuy không dài nhƣng đem lại cho em những kiến thức
bổ ích và những kinh nghiệm quý báu, đến nay em đã hoàn thành đề tài tốt
nghiệp của mình.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn trân thành tới các thầy giáo, cô giáo trong
khoa Quản lý Tài nguyên, ngƣời đã giảng dạy và đào tạo hƣớng dẫn chúng
em và đặc biệt là cô giáo PSG.TS Đỗ Thị Lan, ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn
em một cách tận tình và chu đáo trong suốt thời gian thực tập và hoàn thành
đề tài tốt nghiệp này.
Em xin gửi lời cảm ơn tới các bác, cô chú, anh chị đang công tác tại
phòng Tài nguyên và Môi trƣờng TX.Phổ Yên – Tỉnh Thái Nguyên đã nhiệt
tình giúp đỡ chỉ bảo em hoàn thành bản báo cáo tốt nghiệp này.
Do thời gian có hạn, lại bƣớc đầu mới làm quen với phƣơng pháp mới
chắc chắn báo cáo không tránh khỏi thiếu sót. Em rất mong nhận đƣợc ý kiến
đóng góp của các thầy, cô giáo cùng toàn thể các bạn sinh viên để đề tài này

STT Chữ viết tắt

Ý nghĩa

1

CP

Chính phủ

2

NĐ

Nghị định

3

GPMB

Giải phóng mặt bằng

4

BTC

Bộ tài chính

5


HĐND

Hội đồng nhân dân

11

TW

Trung ƣơng


v

MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU .....................................................................................................1
1.1. Đặt vấn đề .............................................................................................................1
1.2. Mục đích của đề tài ...............................................................................................2
1.3. Yêu cầu của đề tài .................................................................................................3
1.4. Ý nghĩa của đề tài .................................................................................................3
1.4.1. Trong học tập và nghiên cứu khoa học .............................................................3
1.4.2.Trong thực tiễn ...................................................................................................4
PHẦN 2. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ...................................................5
2.1. Cơ sở lí luận .........................................................................................................5
2.1.1 Giải phóng mặt bằng ..........................................................................................5
2.1.2. Bồi thƣờng .........................................................................................................6
2.1.3 Thu hồi đất .........................................................................................................6
2.1.4 Hỗ trợ .................................................................................................................7
2.1.5 Tái định cƣ .........................................................................................................7
2.2 Cơ sở pháp lý ........................................................................................................8
2.2.1. Những văn bản luật của Chính phủ ...................................................................8

4.2. Đánh giá kết quả công tác bồi thƣờng GPMB của dự án xây dựng nhà máy
SamSung – khu công nghiệp Yên Bình – xã Đồng Tiến – Huyện Phổ Yên – Tỉnh
Thái Nguyên. .............................................................................................................42
4.2.1. Tổng quan công tác giải phóng mặt bằng của dự án .......................................42
4.2.2. Đánh giá kết quả bồi thƣờng về đất và tài sản gắn liền với đất tại khu vực
GPMB........................................................................................................................42
4.3. Kết quả công tác tái định cƣ và các chính sách hỗ trợ sau khi GPMB. .............49
4.3.1. Đánh giá các chính sách hỗ trợ .......................................................................49
4.3.2. Kết quả công tác bố trí tái định cƣ ..................................................................50
4.3.2: Tổng hợp kinh phí bồi thƣờng ........................................................................52
4.4. Đánh giá công tác GPMB của dự án thông qua ý kiến của ngƣời dân ..............53


vii
4.5. Những thuận lợi, khó khăn và một số giải pháp trong công tác bồi thƣờng
GPMB........................................................................................................................55
4.5.1. Thuận lợi .........................................................................................................55
4.5.2. Khó khăn .........................................................................................................56
4.5.4. Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi trong công tác bồi thƣờng GPMB ..57
PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀO KIẾN NGHỊ ................................................................59
5.1. Kết luận ..............................................................................................................59
5.2. Kiến nghị ............................................................................................................60
TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................................62


1

PHẦN I
MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề

chặt chẽ giữa các cấp, các ngành; chƣa làm tốt công tác tuyên truyền, vận
động, giải thích cho nhân dân hiểu rõ quy định của pháp luật hoặc né tránh,
thiếu cƣơng quyết, không giải quyết dứt điểm, làm cho việc giải phóng mặt
bằng bị kéo dài nhiều năm.
Những vấn đề nêu trên đặt ra yêu cầu và thách thức không nhỏ. Làm thế
nào để thiết kế đƣợc những quy định phù hợp, bảo đảm quyền lợi và sự bình
đẳng cho ngƣời có đất bị thu hồi; hài hòa lợi ích giữa Nhà nƣớc, ngƣời có đất
bị thu hồi, nhà đầu tƣ thực hiện các dự án; hạn chế khiếu nại, tố cáo trong
công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất là một bài
toán khó.
Trên địa bàn Thị xã Phổ Yên - tỉnh Thái Nguyên trong những năm qua
đã tổ chức thực hiện nhiều dự án và công tác bồi thƣờng giải phóng mặt bằng
đã thu đƣợc nhiều kết quả tốt. Nhƣng bên cạnh đó cũng bộc lộ không ít những
khó khăn liên quan đến tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội. Do vậy
cần nghiên cứu để làm rõ về cơ sở lý luận và tìm ra giải pháp tháo gỡ trong cơ
chế tổ chức và thực hiện.
Xuất phát từ những vấn đề trên, đƣợc sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà
trƣờng, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, Trƣờng Đại học Nông lâm
Thái Nguyên, dƣới sự hƣớng dẫn trực tiếp của cô giáo PGS.TS Đỗ Thị Lan,
em tiến hành thực hiện đề tài : “Đánh giá thực trạng công tác bồi thường,
giải phóng mặt bằng cho một phần của nhà máy SamSung trên địa bàn Thị
xã Phổ Yên – Tỉnh Thái Nguyên”.
1.2. Mục đích của đề tài
- Tìm hiểu khái quát về địa bàn nghiên cứu và dự án


3
- Đánh giá kết quả công tác bồi thƣờng GPMB của dự án nhà máy

SamSung Elictronics – khu công nghiệp Yên Bình, thi xã Phổ Yên, từ đó tìm

mở rộng và hoàn thiện vốn hiểu biết của mình.


4

1.4.2. Trong thực tiễn
Có thể nâng cao hiệu quả và đảm bảo áp dụng chính xác, đúng, đủ về bồi
thƣờng, hỗ trợ tái định cƣ cho những hộ dân bị nhà nƣớc thu hồi đất. Rút kinh
nghiệm trong việc giải quyết những vƣớng mắc và đối thoại với nhân dân cho
những dự án sau này.


5

PHẦN 2
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
2.1. Cơ sở lí luận
Trong công cuộc CNH - HĐH, việc thu hút vốn đầu tƣ nƣớc ngoài và
phát triển cơ sở hạ tầng là yếu tố quan trọng trong chiến lƣợc đƣa đất nƣớc ta
đến năm 2020 cơ bản trở thành nƣớc công nghiệp theo đúng lộ trình. Có thể
nói công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng có vai trò không thể thiếu trong
quá trình phát triển kinh tế, đẩy nhanh tốc độ xây dựng cơ sở hạ tầng, đƣa đất
nƣớc lên tầm cao mới.
Giải phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp. Nó thể hiện khác
nhau đối với mỗi một dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên
tham gia và lợi ích của toàn xã hội. Công tác giải phóng mặt bằng kéo dài sẽ
làm chậm tiến độ của các dự án, làm ảnh hƣởng tới cuộc sống của ngƣời dân
trong khu vực dự án cũng nhƣ đánh mất niềm tin cho các nhà đầu tƣ.
Bồi thƣờng GPMB là khâu quan trọng mang tính chất đột phá trong quy
hoạch sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút nguồn lực đầu tƣ phát

Từ những nhận thức trên có thể hiểu bản chất của công tác đền bù giải
phóng mặt bằng khi Nhà nƣớc thu hồi đất phục vụ mục đích an ninh, quốc
phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng trong quá trình hiện nay không chỉ
đơn thuần là sự đền bù về mặt vật chất mà còn phải đảm bảo lợi ích của ngƣời
dân phải di chuyển. Đó là họ phải có đƣợc chỗ ở ổn định, điều kiện sống bằng
hoặc tốt hơn nơi cũ, nhƣng chắc chắn phải tốt hơn nơi cũ về mọi mặt thì mới
tạo điều kiện cho ngƣời dân sống và ổn định
2.1.3 Thu hồi đất


7

Thu hồi đất: “Là việc Nhà nƣớc ra quyết định thu lại quyền sử dụng đất
của ngƣời đƣợc Nhà nƣớc trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của ngƣời
sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai” (Quốc Hội, 2013)
2.1.4 Hỗ trợ
Hỗ trợ khi Nhà nƣớc thu hồi đất: “Là việc Nhà nƣớc trợ giúp cho ngƣời
có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển”
2.1.5 Tái định cư
Tái định cƣ (TĐC) trong bồi thƣờng thiệt hại khi Nhà nƣớc thu hồi đất
đƣợc hiểu là việc di chuyển ngƣời có đất bị thu hồi đến sinh sống ổn định tại
một nơi mới thông qua các hoạt động hỗ trợ của Nhà nƣớc nhằm giúp ngƣời
bị thu hồi đất ổn định đời sống, sản xuất tại khu tái định cƣ.
Tái định cƣ là quá trình bồi thƣờng các thiệt hại về đất và tài sản gắn liền
với đất, chi phí di chuyển, ổn định và khôi phục cuộc sống cho những ngƣời
dân bị thu hồi đất để xây dựng các dự án. Tái định cƣ còn bao gồm hàng loạt
các hoạt động nhằm hỗ trợ cho ngƣời bị ảnh hƣởng do việc thực hiện dự án
gây ra, nhằm khôi phục và cải thiện mức sống, tạo điều kiện phát triển những
cơ sở kinh tế và văn hoá - xã hội. Tái định cƣ nhằm giảm nhẹ các tác động
xấu về kinh tế - văn hoá - xã hội đối với một bộ phận dân cƣ phải di chuyển

về hƣớng dẫn thi hành Luật đất đai 2013.
- Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định về bồi
thƣờng thiệt hại, hỗ trợ tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất.
- Thông tƣ số 74/2015/TT-BTC ngày 15 tháng 5 năm 2015 của Bộ Tài
chính hƣớng dẫn việc lập dự toán, sử dụng và thanh quyết toán kinh phí tổ
chức thực hiện bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất.
- Nghị định 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định về giá đât.


9

- Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 05 năm 2007 của Chính phủ
quy định Bổ sung về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ
thục bồi thƣờng, hỗ trợ tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất và giải quyết
khiếu nại về đất đai.
- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính
phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi
thƣờng, hỗ trợ tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất.
- Thông tƣ số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 quy
định bổ xung về quy hoạch sử dụng đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ và
trình tự thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất.
- Thông tƣ 37/2014/TT- BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2014 của Bộ
TNMT quy định chi tiết về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi nhà nƣớc thu
hồi đất.
2.2.2. Những văn bản của địa phương
- Nghị quyết 26/2009/NQ-HĐND ngày 12 tháng 12 năm 2009 về việc
thông qua chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất
trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
- Quyết định số 03/2012/QĐ-UBND ngày 21/02/2012 của UBND tỉnh
ban hành quy trình xác định giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

điều kiện ngày càng tốt hơn cho ngƣời có đất bị thu hồi ổn định đời sống và
sản xuất.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, việc khiếu nại, so bì trong bồi
thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ của ngƣời có đất bị thu hồi và những ngƣời có liên
quan vẫn xảy ra thƣờng xuyên.
Nhằm đảm bảo tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp cho ngƣời bị thu hồi
đất, giảm thiểu khiếu kiện trong bồi thƣờng, giải phóng mặt bằng, Luật Đất
đai 2013 tiếp tục kế thừa những những quy định còn phù hợp của Luật đất
đai 2003 đồng thời đã sửa đổi, bổ sung một số quy định mới nhằm đƣa chính


11

sách về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ trong Nghị quyết 19/NQ-TW đi vào
cuộc sống
Có thể khái quát một số nội dung chủ yếu có tính đổi mới trong lĩnh vực
bồi thƣờng, giải phóng mặt bằng quy định trong Luật Đất đai 2013 so với
Luật Đất đai năm 2003:
- Quy định nguyên tắc bồi thƣờng về đất khi Nhà nƣớc thu hồi đất

Các chế định bồi thƣờng về đất, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu
hồi đất trong Luật Đất đai 2003 đƣợc quy định trong 03 điều (41, 42, và 43),
trên thực tế đã chƣa thể chế hết các quy định mang tính nguyên tắc này để
thực hiện thống nhất khi xử lý những vấn đề phức tạp phát sinh trong thực
tiễn thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ tại các địa phƣơng. Khắc phục
hạn chế này, Luật Đất đai 2013 đã tách nguyên tắc bồi thƣờng về đất và
nguyên tắc bồi thƣờng thiệt hại về tài sản, ngừng sản xuất kinh doanh khi Nhà
nƣớc thu hồi đất thành 02 điều riêng biệt (74 và 88). Trong đó, quy định cụ
thể các nguyên tắc bồi thƣờng về đất và các nguyên tắc bồi thƣờng thiệt hại
về tài sản gắn liền với đất khi Nhà nƣớc thu hồi đất để các bộ, nghành, địa

tƣợng sử dụng đất (từ Điều 77 đến Điều 81).
Theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, việc xác định mức bồi
thƣờng cho ngƣời có đất bị thu hồi đối với đất sử dụng có thời hạn không chỉ
căn cứ loại đất, đối tƣợng sử dụng đất mà còn phải căn cứ thời hạn sử dụng
đất còn lại của ngƣời sử dụng đất đối với đất đó.
- Quy định cụ thể về bồi thƣờng chi phí đầu tƣ vào đất còn lại , cho một

số trƣờng hợp không đƣợc bồi thƣờng đất (Điều 76)
Theo Khoản 13, Điều 3 Luật Đất đai 2013, Chi phí đầu tƣ vào đất còn
lại bao gồm chi phí san lấp mặt bằng và chi phí khác liên quan trực tiếp có
căn cứ chứng minh đã đầu tƣ vào đất mà đến thời điểm Nhà nƣớc thu hồi đất
còn chƣa thu hồi đƣợc.
Những trƣờng hợp đƣợc bồi thƣờng chi phí đầu tƣ vào đất còn lại khi
Nhà nƣớc thu hồi, bao gồm: Đất đƣợc Nhà nƣớc giao không thu tiền sử dụng


13

đất, trừ trƣờng hợp đất nông nghiệp đƣợc Nhà nƣớc giao cho hộ gia đình, cá
nhân quy định tại khoản 1 Điều 54; đất đƣợc Nhà nƣớc giao cho tổ chức
thuộc trƣờng hợp có thu tiền sử dụng đất nhƣng đƣợc đƣợc miễn tiền sử dụng
đất; đất đƣợc Nhà nƣớc cho thuê đất hàng năm, đất thuê trả tiền thuê đất một
lần cho cả thời gian thuê nhƣng đƣợc miễn tiền thuê đất, trừ trƣờng hợp hộ
gia đình, cá nhân sử dụng đất thuê do thực hiện chính sách đối với ngƣời có
công với cách mạng; đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phƣờng,
thị trấn; đất nhận khoán để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy
sản, làm muối.
- Bổ sung quy định về việc bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ đối với các

dự án đặc biệt. Điều 87, Luật Đất đai 2013 quy định theo hƣớng:

nƣớc thu hồi đất nông nghiệp để bồi thƣờng thì ngoài việc đƣợc bồi thƣờng
thƣờng bằng tiền còn đƣợc hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề tìm kiếm việc
làm; trƣờng hợp ngƣời đƣợc hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề tìm kiếm việc
làm trong độ tuổi lao động có nhu cầu đào tạo nghề thì đƣợc nhận vào các cơ
sở đào tạo nghề; đƣợc tƣ vấn hỗ trợ tìm kiếm việc làm, vay vốn tín dụng ƣu
đãi để phát triển sản xuất kinh doanh” (Khoản 1, Điều 84)
+ Quy định về hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho
hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ, khi Nhà nƣớc
thu hồi đất ở mà phải di chuyển chổ ở.
Cụ thể: Đối với hộ gia đình, các nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh
dịch vụ mà nguồn thu nhập chính là từ nguồn kinh doanh dịch vụ, khi Nhà
nƣớc thu hồi mà phải di chuyển chổ ở thì đƣợc vay vốn tín dụng ƣu đãi để
phát triển sản xuất, kinh doanh; trƣờng hợp ngƣời có đất thu hồi còn trong độ
tuổi lao động thì đƣợc hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm
(Khoản 2, Điều 84)
- Về chính sách tái định cƣ.

+ Để khắc phục tình trạng nhiều dự án chƣa có khu tái định cƣ đã thực
hiện thu hồi đất ở, thậm chí có những dự án mà ngƣời có đất bị thu hồi phải đi


15

thuê nhà ở nhiều năm mà vẫn chƣa đƣợc bố trí vào khu tái định cƣ, Luật Đất
đai năm 2013 đã có những quy định mới, nhƣ sau:
+ Bổ sung quy định về lập và thực hiện dự án tái định cƣ (Điều 85) theo
hƣớng: UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện có trách nhiệm tổ chức và thực
hiện dự án tái định cƣ trƣớc khi thu hồi đất; quy định khu tái định cƣ tập trung
phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn xây
dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền; quy


thị cũ theo quy hoạch đô thị.
- Thời hạn thỏa thuận sử dụng đất trong hợp đồng xuất nhƣợng đất đai có

trả tiền đã hết hạn, mà ngƣời sử dụng đất chƣa xin phép kéo dài hoặc việc xin
phép kéo dài chƣa đƣợc phê chuẩn.
- Đất làm đƣơng bộ, đƣờng sắt, sân bay, hầm mỏ đã đƣợc phê chuẩn

ngừng hoạt động.
- Đơn vị giải thể, chuyển đi nơi khác mà ngừng việc sử dụng đất đƣợc

cấp thuộc sở hữu nhà nƣớc.
Về thẩm quyền thu hồi đất: chỉ có chính phủ hoặc chính quyền
tỉnh,thành phố trực thuộc trung ƣơng mới có thẩm quyền thu hồi đất.
Chính phủ có quyền thu hồi đất nông nghiệp từ 35ha trở lên và 70ha trở
lên đối với loại đất khác.Dƣới mức hạn này thì do chính quyền tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ƣơng ra quyết định thu hồi đất.Đất nông nghiệp sau khi
bị thu hồi sẽ chuyển từ đất sở hữu tập thể thành đất thuộc sở hữu nhà nƣớc.
Về nguyên tắc bồi thƣờng: các khoản tiền bồi thƣờng phải đảm bảo cho
ngƣời dân bị thu hồi đất có chỗ ở bằng hoặc cao hơn so với nơi ở cũ. Ơ Bắc
Kinh, phần lớn các gia đình dùng số tiền đó cộng với khoản tiền tiết kiệm của
họ có thể mua đƣợc căn hộ mới. Còn đối với ngƣời dân ở khu vực nông thôn
có thể dùng khoản tiền bồi thƣờng mua đƣợc hai căn hộ ở cùng một nơi. Tuy