BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
---------

VŨ THỊ LAN

THIẾT KẾ TÌNH HUỐNG DẠY HỌC HÌNH HỌC
GẮN VỚI THỰC TIỄN Ở TRƯỜNG THPT
Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Toán
Mã số: 60 14 01 11

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Chu Cẩm Thơ

Hà Nội - 2015


MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nước ta đang trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với
phát triển nền kinh tế tri thức, điều này đòi hỏi người lao động Việt Nam phải có các
phẩm chất như: năng động, chủ động, sáng tạo, có chuyên môn, có khả năng thích
ứng với sự thay đổi của môi trường, có năng lực thực hành giỏi. Để có những người
lao động đạt yêu cầu như vậy, ngành giáo dục có vai trò rất quan trọng. Nhận thức
được vai trò của ngành giáo dục, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã
đưa ra nhiệm vụ và giải pháp về giáo dục là: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện. Đổi mới cơ cấu, tổ chức, nội dung, phương pháp dạy và học theo hướng “chuẩn
hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”. Phát huy trí sáng tạo, khả năng vận dụng, thực hành
của người học. Đề cao trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội”.
Hiện nay, tuy môn Toán luôn được coi là môn học quan trọng ở các cấp học,

Do hạn chế về mặt thời gian cũng như trình độ nghiên cứu nên đề tài chỉ tập
trung vào việc nghiên cứu và xây dựng một số tình huống dạy học hình học gắn với
thực tiễn ở trường trung học phổ thông.
3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Mục đích của đề tài này là: Nghiên cứu đưa ra những tình huống gắn với thực
tiễn trong dạy học nội dung hình học ở trường trung học phổ thông, nhằm tạo ra tài
liệu bổ ích giúp giáo viên vận dụng vào giờ dạy học cụ thể, góp phần nâng cao hiệu

1.
2.
3.

quả giáo dục.
4. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu: Tình huống dạy học là gì? Thế nào là dạy học theo thuyết tình huống?
Nghiên cứu: Thế nào là những tình huống gắn với thực tiễn và tác dụng của nó.
Xây dựng một số tình huống gắn với thực tiễn trong dạy học nội dung hình học ở

4.

trường trung học phổ thông.
Nghiên cứu việc áp dụng những tình huống gắn với thực tiễn vào trường trung học

phổ thông có hiệu quả như thế nào.
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối với nhiệm vụ 1, 2, 3: sử dụng phương pháp nghiên cứu lí luận: phân tích, so
sánh các luận văn, luận án, sách giáo khoa, giáo trình, bài báo, quan điểm, các văn
kiện của đảng, luật giáo dục.
Nhiệm vụ 4 được thực hiện bằng phương pháp thực nghiệm giáo dục, quan sát
điều tra: Giảng dạy một số giờ có sử dụng các tình huống gắn với thực tiễn ở trên và

mà thầy giáo đứng bên ngoài.
Điều kiện để một tình huống là tình huống học tập lí tưởng:
Người học đã có một cách giải quyết cho nhiệm vụ đặt ra.
Cách giải quyết của người học tỏ ra chưa đầy đủ, chưa hiệu quả.
Trong tình huống học tập đó người học có khả năng tự đánh giá kết quả của mình.
Tình huống đó phải gợi nhu cầu nhận thức.

(i)
(ii)
(iii)
(iv)

Các kiểu tình huống học tập lí tưởng:
•
•
•
•

Tình huống hành động
Tình huống giao lưu
Tình huống kiểm chứng
Tình huống dạy học
Tình huống dạy học cũng được phân thành ba kiểu: tình huống hành động, tình
huống giao lưu và tình huống kiểm chứng.

1.1.2.
1.1.2.1.

Dạy học theo thuyết tình huống
Định nghĩa

ra không hiệu quả cần phải điều chỉnh lại (học sinh đã thực hiện đồng hóa và

điều tiết).
Vận dụng lí thuyết tình huống vào dạy học

1.1.2.3.

Khi vận dụng lí thuyết tình huống vào dậy học người giáo viên phải tạo ra một
tình huống gợi vấn đề, nhưng như thế là chưa đủ, trong tình huống đó học sinh phải
gặp trở ngại về nhận thức, học sinh phải hoạt động, giải quyết vấn đề, phải thay đổi
nhận thức để có tri thức mới.
Ưu điểm và hạn chế của dạy học theo thuyết tình huống: Do học sinh phải tham gia
hoạt động tích cực, nhờ đó học sinh bớt thụ động,thông qua quá trình kiến tạo kiến thức
mới học sinh được phát triển các năng lực trí tuệ. Tuy nhiên việc dạy học vận dụng lý
thuyết tình huống còn nhiều hạn chế như: tốn kém thời gian để chuẩn bị cũng như thực
hiện, đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ mới có thể thiết kế, tổ chức được tình
huống đạt yêu cầu, lựa chọn nội dung để vận dụng cho phù hợp, hơn nữa trình độ học
sinh hiện nay không đồng đều.
1.1.2.4.


Cơ hội và thách thức của dạy học theo tình huống
Cơ hội:
Làn sóng đổi mới phương pháp dạy học đang diễn ra trên thế giới nói chung và
Việt Nam nói riêng luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của các cơ quan giáo dục từ
trung ương đến địa phương.
5

5



•

giáo viên phải cân nhắc, chọn lựa nội dung sao cho phù hợp với mục tiêu dạy học.
Môi trường dạy học, điều kiện cơ sở vật chất, qui mô lớp học, sự hợp tác của các tổ

1.2.
1.2.1.

chức khác
Tình huống gắn với thực tiễn
Thực tiễn là gì? Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
Phần này được trình bày dựa theo [5, tr. 106 - 124]
Thực tiễn là một phạm trù của triết học chỉ toàn bộ những hoạt động vật chất có
mục đích, có tính lịch sử của con người nhằm cải tiến tự nhiên, xã hội.
Hoạt động thực tiễn có ba hình thức cơ bản: Hoạt động sản xuất vật chất, hoạt
động chính trị xã hội, hoạt động thực nghiệm khoa học.
Nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người, là hành
động (quá trình) con người tìm hiểu thế giới tự nhiên. Hành động nhận thức là hành
động nhận ra, hiểu được về một vấn đề cụ thể trong đời sống vật chất hoặc tinh thần
của con người.
Vai trò của thực tiễn với nhận thức:
6

6


Thực tiễn vừa là cơ sở, động lực vừa là mục đích của nhận thức. Không
những thế thực tiễn còn là tiêu chuẩn để kiểm tra kết quả nhận thức, kiểm tra
chân lý.


Thiết kế tình huống gắn với thực tiễn
Để tạo ra một tình huống gắn với thực tiễn thỏa mãn các yêu cầu là không hề dễ,
cần phải xác định một quy trình cụ thể, dựa vào kinh nghiệm của người đi trước, tôi
đưa ra một số việc giáo viên cần thực hiện để giúp giáo viên có thể thiết kế tình
huống dễ dàng hơn.

7

7


-

Xác định những nội dung có thể thực hiện thiết kế tình huống gắn với thực tiễn.
Trong chương trình toán trung học phổ thông có các nội dung như: sắc xuất thống kê,

-

tích phân, hình học không gian, véc tơ.
Xác định mục tiêu và nội dung chính của bài học, những nội dung nào có thể dạy học

-

theo lí thuyết tình huống.
Thu thập dữ liệu: đó là các tài liệu, tranh ảnh, báo, tạp chí,ca dao, tục ngữ, những câu

-

chuyện có liên quan…

8

8


hiện nay nó càng có vai trò và ý nghĩa quan trọng hơn, là một phần không thể thiếu
của trình độ văn hóa phổ thông của con người mới.
Tình hình dạy học môn toán theo hướng gắn với thực tiễn ở trung học phổ thông

1.1.

Việc dạy Toán trong nhà trường trung học phổ thông ở nước ta đã có nhiều cải
cách, nhưng nhìn chung vẫn loay hoay trong luồng tư duy cũ, thay đổi một cách chắp
vá, chương trình dạy học ở trường trung học phổ thông vẫn còn nặng tính hàn lâm, ít
liên hệ với thực tiễn cuộc sống.
Xảy ra tình trạng trên có thể do một số nguyên nhân sau:
1)

Thứ nhất: Do áp lực thi cử kết hợp với bệnh thành tích, hay suy nghĩ “học sinh lớp 12 thì
phải thi đỗ đại học” đã tồn tại và ăn sâu vào tiềm thức của hầu hết mọi người. Mặt khác
đề ra trong các kì thì hầu như không đề cập đến các ứng dụng thực tiễn. Vì vậy mà giáo

2)

viên cũng như học sinh chỉ chú ý vào các nội dung có trong đề thi.
Thứ hai: Do sách giáo khoa và tài liệu tham khảo.
Sách giáo khoa hiện nay tuy đã thay đổi theo hướng gắn với thực tiễn hơn, tuy
nhiên số lượng còn rất ít, chưa sâu và không hấp dẫn. Sách giáo khoa đã ít sách tham
khảo càng hầu như không có, đa phần các sách tham khảo chỉ là các dạng, chủ đề
luyện thi đại học. Với sự liên hệ quá ít như vậy sẽ không hình thành và rèn luyện cho

Là người nghiên cứu đề tài, chúng tôi hiểu khi bắt tay vào thiết kế một tình
huống dạy học, giáo viên sẽ gặp rất nhiều khó khăn như: phải tìm hiểu kiến thức thực
tiễn có liên quan đến bài học, cách tổ chức, cách đặt vấn đề …Chính vì vậy chúng tôi
đã cố gắng thiết kế một số tình huống dạy học gắn với thực tiễn, với hi vọng sẽ giúp
đỡ được phần nào khó khăn mà giáo viên gặp phải khi thiết kế một tình huống dạy
học gắn với thực tiễn.
CHƯƠNG II: MỘT SỐ TÌNH HUỐNG GẮN VỚI THỰC TIỄN
TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG HÌNH HỌC Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
2.1. Những định hướng dạy học môn Toán theo hướng tăng cường liên hệ với
thực tiễn
Phần này được trình bày dựa theo [29, tr.32- 36].
•

Định hướng 1: Đảm bảo sự tôn trọng và kế thừa chương trình, sách giáo khoa, kế

•

hoạch dạy học hiện hành.
Định hướng 2: Tăng cường đưa những tình huống trong cuộc sống vào dạy học ở bậc

•

phổ thông, rèn luyện cho học sinh khả năng và ý thức ứng dụng Toán học vào thực tế.
Định hướng 3: Tăng cường các hoạt động thực hành nhằm rèn luyện các kĩ năng
thực hành toán học gắn với thực tiễn.
Để việc dạy học toán với thực tiễn thành công thì cần chú ý những yêu cầu sau:
(1)
(2)

Giáo viên có hiều biết về các ứng dụng của toán học trong thực tiễn.

•
•

giải thích được hiện tượng tát nước gầu dây.
Học sinh thấy thích thú, hợp tác thực hiện các nhiệm vụ.
Cách thức thực hiện
Sự chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Hoạt động 1: Đặt vấn đề
Học sinh lắng nghe, quan sát hình ảnh.
Giáo viên giới thiệu bài thơ:
Anh ở bên kia, em phía này
Đồng lòng chung sức thả hồn bay
Tay nâng gàu tát lòng vui sướng
Miệng hát nghêu ngao dạ đắm say
Nước ruộng chưa đầy chân phải vững
Mương tràn lúa ngập mới dừng tay
Được mùa lúa chính mừng thu hoạch
Thắm đẫm tình quê tại xứ này
Bạn có biết khung cảnh trong bài thơ là cảnh gì không?
Câu hỏi này chắc chắn là câu hỏi không dễ với các bạn ở thành phố, tuy nhiên
nó lại khá đơn giản với các bạn ở vùng nông thôn.
Bài thơ đang miêu tả lại cảnh tát nước trên các cánh đồng ở vùng quê Việt Nam.
(Hình 1)
Hình ảnh hai người tát nước có thể rất lạ đối với các bạn ở thành phố, nhưng đối
với các bạn ở vùng nông thôn thì hình ảnh đó gắn liền với tuổi thơ của các bạn.
Người nông dân tát nước vào ruộng trong mùa cấy, họ tát nước bằng cách buộc
dây vào một cái gầu và hai người đứng kéo hai bên.(Hình 4)
11

11

-

Tình huống vận dụng quy tắc hình bình hành để giải thích sự chuyển động của
vật trên mặt phẳng nghiêng
Mục tiêu
Học sinh phân tích được các lực tác dụng lên vật, vận dụng quy tắc hình bình hành để
xác định tổng hợp lực tác dụng nên vật, từ đó giải thích được tại sao một vật có thể tự

2.2.2.2.

chuyển động được trên mặt phẳng nghiêng.
Học sinh thích thú và hợp tác tìm cách giải thích câu hỏi đặt ra.
Cách thức thực hiện
Để dạy học tình huống này, giáo viên cần chuẩn bị: máy tính, máy chiếu, giáo án
và hệ thống các câu hỏi. Học sinh cần tìm hiểu lại quy tắc hình bình hành và các lực
tác dụng lên một vật.
12

12


•

Hoạt động 1: Đặt vấn đề
Ai trong số chúng ta cũng đã lái xe, ô tô, xe máy hay xe đạp. Khi đi xuống dốc
ta đều thả cho xe tự đi, thậm chí còn phải sử dụng phanh khi dốc cao. Điều gì làm cho
những chiếc xe tự chuyển động như vậy khi đi xuống dốc?

•


quyết vấn đề, thấy được ứng dụng của đường Parabol ngoài cuộc sống.
Rèn luyện kĩ năng phân tích, tổng hợp, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm.
Học sinh hào hứng, hợp tác.
Cách thức thực hiện
Để dạy học tình huống này giáo viên cần chuẩn bị máy tính, máy chiếu, giáo án,
hệ thống câu hỏi, hình ảnh, giấy A4. Học sinh cần tìm hiểu lại về hàm số bậc hai và
đường Parabol.

•

Hoạt động 1: Đặt vấn đề
Học sinh quan sát hình ảnh để thấy được hình ảnh của đường Parabol ngoài thực
tế.
13

13


Gateway Arch (Cổng vào hình cung) là một công trình cao nhất nước Mỹ và thế
giới. Đây được xem là một kiến trúc bằng thép, đẹp và vĩ đại. Cao hơn cả Tượng Nữ
Thần Tự Do, Kim Tự Tháp, và Tháp Eiffel, cổng vào hình cung thuộc đài tưởng niệm
tên “Jefferson National Expansion Memorial” - Đài tưởng niệm sự mở mang quốc gia
của Jefferson. Gateway Arch là một cửa lớn cao vút tầng mây chế bằng thép không gỉ
sáng lấp lánh, cổng vòng cung tương trưng cho thời kỳ đầu khai hoang St. Louis với
tác dụng “thông đến cửa lớn miền Tây”. (Hình 9)
Cổng Gateway Archđược làm bằng thép giống như tháp Eiffel, nó sẽ bị nở vì
nhiệt. Vậy phải làm thế nào có thể đo chiều cao của nó để xem nó đã cao lên bao
•

nhiêu? Hãy thử đề xuất cách đo chiều cao của cổng.

việc nhóm.
Học sinh thích thú, hợp tác.
Cách thức thực hiện
Chuẩn bị của giáo viên và học sinh: Giáo viên cần chuẩn bị máy tính, máy
chiếu, giáo án, hệ thống câu hỏi, hình ảnh, ảnh in trên giấy A4. Học sinh cần chuẩn bị
thước kẻ, bút.

•

Hoạt động 1: Nêu vấn đề
14

14


Trong thế giới tự nhiên có rất nhiều loài động vật, thực vật, mỗi loài lại có đặc
điểm riêng của mình, nhưng cũng có rất nhiều loài có những cấu tạo giống nhau. Hãy
quan sát các hình ảnh sau xem cấu tạo của các loài vật có trong hình giống nhau ở
•

điều gì? Cấu tạo như vậy thì có ý nghĩa gì với chúng? (Hình 11)
Hoạt động 2: Tiếp cận giải quyết vấn đề
Học sinh hoạt động theo nhóm, giáo viên vấn đáp gợi mở hướng dẫn học sinh
quan sát, đo độ dài nhằm phát hiện được đặc trưng của phép đối xứng trục.



Giáo viên hợp thức hóa kiến thức
Hoạt động 3: Mở rộng


Học sinh vận dụng được phép vị tự để vẽ ra hình to hơn từ hình nhỏ theo tỉ lệ được

2.2.5.1.

yêu cầu. Đồng thời rèn luyện kĩ năng phân tích, tổng hợp, giải quyết vấn đề, làm việc

•

nhóm.
Học sinh thích thú, hợp tác.
Cách thức thực hiện
Chuẩn bị của giáo viên và học sinh: Giáo viên cần chuẩn bị máy tính, máy chiếu, giáo

•

án, hình vẽ, hệ thống câu hỏi giấy màu cứng và kéo.
Hoạt động 1: Đặt vấn đề

2.2.5.2.

15

15


Mỗi chúng ta đều đã từng đi chụp ảnh, chụp ảnh kỉ niệm với bạn bè, với gia
đình, hay những bức ảnh về phong cảnh mà bạn thích. Bạn sẽ có những tấm hình thật
to để treo lên tường, như chụp ảnh gia đình, ảnh chân dung chẳng hạn.(Hình 16)
Có lẽ hầu hết mọi người đều biết đến việc có thể phóng một tấm ảnh bé thành
ảnh to. Ví dụ: Đem một tấm ảnh thẻ cỡ 3x4 rửa ra tấm ảnh 4x6 giống y hệt, hoặc

-

Mục tiêu
Học sinh vận dụng được các công thức đã học vào tính thể tích, diện tích xung quanh
để tìm ra biện pháp tốt nhất để tiết kiệm nguyên liệu; rèn luyện năng lực phân tích,
tổng hợp, giải quyết vấn đề, mô hình hóa toán học. Đồng thời học sinh thấy được ứng

2.2.6.2.
•

dụng thực tế của các khối hộp, khối trụ.
Học sinh thích thú, hợp tác.
Cách thức thực hiện
Chuẩn bị của giáo viên và học sinh: Giáo viên cần chuẩn bị máy tính, máy chiếu, giáo
án, hình ảnh, bìa cứng, kéo. Học sinh chuẩn bị thước kẻ, và ôn tập cách tính thể tích,

•

diện tích xung quanh của hình hộp, hình trụ.
Hoạt động 1: Đặt vấn đề
Một nhà sản xuất bột trẻ em cần thiết kế bao bì mới cho một loại sản phẩm mới
có thể tích 1 dm3. Nếu là nhân viên thiết kế bạn sẽ làm thế nào để nhà sản xuất chọn
thiết kế của bạn ?
Vấn đề đặt ra: muốn nhà sản xuất chọn thiết kế của bạn thì thiết kế của bạn vừa
phải có tính thẩm mĩ vừa phải đảm bảo tốn ít vật liệu nhất, nhằm tiết kiệm chi phí.
Thông thường người ta sẽ làm bao bì dạng hình hộp chữ nhật hoặc hình trụ. Vậy
bao bì dạng hình hộp chữ nhật hay hình trụ tốn ít vật liệu hơn ?

•


•
•

Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
Hoạt động 1: Đặt vấn đề
Trong thiên văn học, chúng ta nghe nhiều về việc các nhà khoa học khám phá
các hành tinh cách trái đất 300 hay 400 năm ánh sáng. Mới đây NASA công bố sự tồn
tại của hành tinh Kepler - 452b với những điều kiện khá giống địa cầu và cách chúng
ta 1.400 năm ánh sáng. Vậy các nhà thiên văn học tính toán khoảng cách từ địa cầu
đến các ngôi sao bằng cách nào?

•

Hoạt động 2: Tiếp cận và giải quyết vấn đề
Giáo viên gợi mở, vấn đáp hướng dẫn học sinh nhằm vận dụng định lí sin vào
đo khoảng cách từ trái đất đến các hành tinh.
Phương pháp đầu tiên mà các nhà thiên văn học sử dụng là đạc tam giác. Các nhà
khoa học đã biết quỹ đạo trái đất quay xung quanh mặt trời có đường kính 300 triệu km.
Người ta sẽ sử dụng kính viễn vọng để quan sát một ngôi sao nào đó trong khoảng thời
gian một ngày, sau đó tiếp tục quan sát nó một lần nữa sau 6 tháng.(Hình 20)
Các nhà thiên văn sẽ đo được góc A, B và đã xác định được khoảng cách giữa
mặt trời và trái đất.

•

Mở rộng : Đo chiều cao
Dựa vào cách làm trên của các nhà khoa học hãy đề xuất cách đo chiều cao của
đỉnh Everest của dãy núi Hymalaya.(Hình 21)

•

trên mặt phẳng nghiêng.
Xác định chiều cao cổng Gateway.
Dạy học định nghĩa phép đối xứng trục.
Dạy học định nghĩa phép vị tự.
Thiết kế hộp đựng bột trẻ em.
• Đo khoảng cách từ trái đất đến các hành tinh
Để kiểm tra tính khả thi, cũng như hiệu quả của các tình huống đã thiết kế chúng
tôi tiến hành thực nghiệm hai trong 7 tình huống đã thiết kế.
CHƯƠNG III. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
Trong chương II chúng tôi đã trình bày về một số tình huống dạy học hình học
gắn với thực tiễn ở trường trung học phổ thông. Để kiểm tra tính khả thi và hiệu quả
của các tình huống dạy học đã được thiết kế chúng tôi đã tiến hành dạy thực nghiệm
hai trong bảy tình huống được thiết kế, bao gồm.



Tình huống “Dạy học vận dụng quy tắc hình bình hành vào giải thích hiện tượng tát



nước gầu dây” cho học sinh lớp 10.
Tình huống “Dạy học định nghĩa phép đối xứng trục” cho học sinh lớp 11.
3.1. Thực nghiệm sư phạm
3.1.1. Mục đích thực nghiệm
Thực nghiệm sư phạm được tiến hành nhằm kiểm nghiệm tính khả thi, hiệu quả
của việc sử dụng các tình huống đã thiết kế ở chương II.
3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
- Soạn tài liệu thực nghiệm theo hướng gắn với thực tiễn, có sử dụng các tình
huống đã thiết kế.
19

Kết quả thực nghiệm dược đánh giá thông qua một số tiêu chí:

-

Mức độ tham gia hoạt động của học sinh.
Kết quả của hoạt động.
Thái độ học tập của học sinh.
Kết quả điều tra thông qua phiếu đánh giá cuối giờ của học sinh ( phiếu đánh giá nêu
trong phần PHỤ LỤC ). Sau mỗi giờ dạy thực nghiệm chúng tôi đều phát phiếu đánh
giá cuối giờ dạy cho mỗi học sinh. Đối với mỗi câu hỏi trong phiếu học tập học sinh
sẽ trả lời bằng cách chọn đáp án mà mình đồng ý nhất. Sau khi tổng hợp lại chúng tôi
tính phần trăm theo mỗi đáp án.
20

20


3.2.1. Tiết tự chọn có sử dụng tình huống “Dạy học vận dụng quy tắc hình bình
hành vào giải thích hiện tượng tát nước gầu dây” hình học 10, chương
Vector, Hình học 10
Bài “Các định nghĩa”, chương Vector, hình học 10, được thực hiện dạy ở hai lớp
10A1 và 10A7, trường THPT Uông Bí, mỗi lớp thực dạy một tiết.
Bài dạy được thực hiện ở hai lớp mà kết quả học tập môn Toán có sự chênh lệch,
cho ta kết quả khách quan hơn về nhu cầu muốn biết về ứng dụng của Toán học trong
cuộc sống. Đồng thời cũng đánh giá được việc sử dụng các tình huống dạy học gắn
với thực tiễn có làm cho học sinh thích thú với bài học, tiếp thu kiến thức tốt hay
không và sự ảnh hưởng của nó đến hai lớp có trình độ khác nhau như thế nào.
Kết quả điều tra về ý kiến học sinh về giờ dạy được cho trong bảng 3.1 PHẦN
PHỤ LỤC
Thông qua kết quả thể hiện ở bảng 3.1 cho thấy đa số học sinh đều cảm thấy

động, tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn.
Sự cài đặt khéo léo các tình huống gắn với thực tiễn đã làm cho giáo viên thực hiện
giảng dạy khá tự nhiên, không miễn cưỡng, tránh được việc áp đặt kiến thức cho học

-

sinh.
Nếu trong quá trình dạy học, giáo viên thường xuyên liên hệ Toán học với thực tiễn
sẽ góp phần: rèn luyện kĩ năng phân tích, tổng hợp, giải quyết vấn đề, mô hình hóa
Toán học, khả năng làm việc nhóm; tạo hứng thú học tập, học sinh cũng biết thêm
kiến thức về thực tiễn và mối liên hệ của Toán học với đời sống; hình thành và rèn
luyện ý thức “Toán học hóa tình huống thực tiễn”. Đồng thời góp phần quan trọng
vào việc nâng cao hiệu quả dạy học môn Hình học và hoàn thành nhiệm vụ giáo dục
toàn diện của trường trung học phổ thông. Phương pháp giảng dạy theo hướng nghiên
cứu của đề tài là một trong những định hướng đổi mơi quan trọng về phương pháp
dạy học của Đảng, Nhà nước và của nghành giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Đồng
thời kế thừa, phát huy những kinh nghiệm dạy học tiên tiến trên thế giới.

KẾT LUẬN CHUNG
Các kết quả chính mà luận văn đã thu được:
1.

Đã làm rõ được sự cần thiết phải đưa các tình huống thực tiễn vào trong quá trình
giảng dạy môn Toán: Việc dạy học gắn với thực tiễn là một xu hướng của các nước
có nền giáo dục phát triển, đồng thời nó cũng là chủ trương của Đảng và nhà nước ta
trong giai đoạn kinh tế hội nhập hiện nay. Tình hình dạy học môn Toán hiện nay ở
nước ta tuy đã có nhiều thay đổi, nhưng việc liên hệ toán học với thực tiễn còn chưa

2.


tình huống đã thiết kế.
Hạn chế của luận văn:
Đối tượng thực nghiệm chỉ nằm ở hai khối lớp 10, 11 và mới chỉ ở ba lớp , điều
đó làm hạn chế sự kiểm nghiệm về hiệu quả của các tình huống.
Như vậy có thể khẳng định, mục đích nghiên cứu của luận văn đã được cơ bản
hoàn thành, nhiệm vụ nghiên cứu đã được hoàn thành và giả thiết khoa học đã nêu ra
có thể chấp nhận được.

23

23