TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ GIAO ĐẤT LÂM NGHIỆP CHO HỘ DÂN TẠI
XÃ MINH THANH - HUYỆN SƠN DƯƠNG - TỈNH TUYÊN QUANG

Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã ngành:...................................
Lớp:..................Khoá:................
Hệ đào tạo: Chính quy

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Trung Đức
Giáo viên hướng dẫn: ThS.Nguyễn Thị Huệ

Hà Nội, năm 2014


i

LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành đồ án tốt nghiệp, em
đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ tận tình của nhiều tập thể và cá nhân.
Lời đầu tiên, em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến toàn thể thầy giáo,
cô giáo khoa Quản lý đất đai trường Đại Học Tài Nguyên và Môi Trường Hà
Nội đã nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ em trong quá trình hoàn thành đồ án
tốt nghiệp.
Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cô giáo ThS.Nguyễn Thị Huệ –
Người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo em trong suốt quá trình nghiên cứu và
hoàn thành đồ án tốt nghiệp.
Em xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, tập thể cán bộ của Ủy ban nhân

1.2.3 Đặc điểm tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả giao đất lâm nghiệp .............. 8
1.2.3.1 Khái niệm hiệu quả........................................................................... 8
1.2.3.2 Hiệu quả kinh tế ................................................................................. 9
1.2.3.3 Hiệu quả xã hội................................................................................. 10
1.2.3.4 Hiệu quả môi trường ......................................................................... 11
1.3 Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả giao sử dụng đất lâm nghiệp trên
thế giới và Việt Nam .................................................................................... 11
1.3.1 Nghiên cứu trên thế giới ...................................................................... 11
1.3.2 Nghiên cứu tại Việt Nam ..................................................................... 14
1.3.2.1 Chính sách giao đất lâm nghiệp qua các thời kỳ ............................... 14
1.3.2.2 Một số hệ thống sử dụng đất lâm nghiệp ở Việt Nam ....................... 21
1.3.3 Nghiên cứu hiệu quả giao đất lâm nghiệp tại xã Minh Thanh – huyện
Sơn Dương – tỉnh Tuyên Quang ................................................................... 22


iii

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU............................................................................................................. 26
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài ........................................... 26
2.2 Nội dung nghiên cứu của đề tài .............................................................. 26
2.2.1 Điều tra, đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến đất
đai ................................................................................................................ 26
2.2.2 Tình hình công tác giao đất lâm nghiệp và quản lý đất lâm nghiệp tại địa
phương ......................................................................................................... 26
2.2.3 Thực trạng sử dụng đất và sản xuất đất lâm nghiệp tại địa phương ..... 27
2.2.4 Đánh giá hiệu quả giao đất lâm nghiệp ............................................... 27
2.2.5 Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giao đất ............ 27
2.3 Phương pháp nghiên cứu ........................................................................ 27
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ..................................................... 29

3.5 Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả giao đất lâm nghiệp cho hộ
nông dân tại địa bàn nghiên cứu ................................................................... 55
3.5.1 Quan điểm sử dụng đất lâm nghiệp...................................................... 55
3.5.2 Định hướng phát triển đất lâm nghiệp.................................................. 55
3.5.3 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả giao đất lâm nghiệp trên địa
bàn nghiên cứu ............................................................................................. 57
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 60
1. KẾT LUẬN .............................................................................................. 60
2. KIẾN NGHỊ ............................................................................................. 61
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 62
Phụ Lục ........................................................................................................ 63


v

DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Kết quả giao đất lâm nghiệp xã Minh Thanh năm 2011………..24
Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất xã Minh Thanh năm 2013, quy hoạch đến
năm 2020 ……………………………………………………………..........45
Bảng 3.2: Chỉ tiêu phân bổ trồng rừng xã Minh Thanh năm 2013………...49
Bảng 3.3: Hiệu quả kinh tế cây trồng lâm nghiệp 1 chu kỳ sản xuất………51
Bảng 3.4: Sản lượng khai thác cây lâm nghiệp (trồng phân tán) xã Minh
Thanh năm 2013 …………………………………………………… ……..52
Bảng 3.5: Đánh giá các loại cây lâm nghiệp………………………….........54


vi

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT


5

KH

Kế Hoạch

6

UBND

Uỷ Ban Nhân Dân

7

XHCN

Xã Hội Chủ Nghĩa


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đối với mỗi quốc gia, đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản
xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng nhất của môi trường sống, là địa bàn
phân bố các khu dân cư, xây dựng các công trình kinh tế, văn hóa, xã hội, an
ninh, quốc phòng.
Khi nói về vai trò của đất đai với nền sản xuất xã hội - C.Mác đã khẳng
định: "Lao động là cha của của cải vật chất, còn đất là mẹ". Do đó đất đai có ý
nghĩa vô cùng quan trọng và sâu sắc với nền kinh tế, chính trị, xã hội, sự

nông dân có thu nhập khá từ các hoạt động sản xuất kinh doanh trên diện tích
đất được giao.Tuy nhiên, trong quá trình giao đất lâm nghiệp ở mỗi địa
phương có những thuận lợi và khó khăn riêng, do vậy việc đánh giá hiệu quả
giao đất lâm nghiệp trong giai đoạn hiện nay và đưa ra một số phương hướng
cho giai đoạn tiếp theo là một việc làm cần thiết.
Minh Thanh là một xã có địa hình đa dạng, có nhiều rừng núi của huyện Sơn
Dương, tỉnh Tuyên Quang.Có thể nói rằng, xã Minh Thanh là một địa phương
có điều kiện tự nhiên điển hình cho sản xuất lâm nghiệp, phát triển rừng.
Xuất phát từ tình hình thực tế trên được sự cho phép của nhà trường và địa
phương tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiệu quả giao đất lâm
nghiệp cho hộ nông dân tại xã Minh Thanh – Huyện Sơn Dương – Tỉnh
Tuyên Quang”.
2. Mục tiêu của đề tài
- Nghiên cứu tình hình giao đất lâm nghiệp tại xã Minh Thanh – Huyện Sơn
Dương – Tỉnh Tuyên Quang.
- Đánh giá các điều kiện tự nhiên , kinh tế xã hội ảnh hưởng đến việc giao đất
lâm nghiệp.


3

- Đánh giá hiện trạng giao đất lâm nghiệp cho hộ nông dân.
- Đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, môi trường công tác giao đất lâm nghiệp
tại địa phương.
- Đề xuất các giải pháp giao đất lâm nghiệp cho hộ nông dân có hiệu quả cao
hơn.
- Nâng cao hiệu quả sử dụng đất lâm nghiệp tại địa bàn nghiên cứu.
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề sử dụng hợp lý và hiệu quả đất lâm
nghiệp.
- Tìm hiểu thực trạng giao đất lâm nghiệp tại xã Minh Thanh - Huyện Sơn

- Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 30/01/2006 của BCH đảng bộ tỉnh (khóa
XIV) về việc phát triển kinh tế lâm nghiệp giai đoạn 2006-2010, định hướng
đến năm 2020.
- Thông tư liên tịch số 80/2003/TTLT/BNN-BTC ngày 03/09/2003 Bộ Nông
Nghiệp và PTNT-Bộ Tài Chính về hướng dẫn thực hiện Quyết định
178/2001/QĐ-TTg ngày 12/11/2001 của Thủ Tướng Chính Phủ về quyền
hưởng lợi,nghĩa vụ của hộ gia đình,cá nhân được giao,được thuê,nhận khoán
rừng và đất lâm nghiệp.
- Chương trình 327/CP/1992 của Chính Phủ về việc phủ xanh đất trống đồi
núi trọc.
- Dự án 661 trồng mới 5 triệu ha rừng.
- Kế hoạch số 49/KH-UBND triển khai thực hiện kết luận số 30-KL/TU ngày
02/08/2011 của BCH đảng bộ tỉnh (khóa XV) về nhiệm vụ, giải pháp đẩy
mạnh phát triển kinh tế lâm nghiệp giai đoạn 2011-2015, định hướng 2020.


5

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1 Vấn đề hiệu quả giao đất và đánh giá hiệu quả giao đất lâm nghiệp
Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là điều kiện tồn tại và phát
triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất. Đất đai tham gia vào tất
cả các hoạt động của con người như: kinh tế, xã hộ chính trị, an ninh quốc
phòng, … Trong sản xuất lâm nghiệp, đất đai là yếu tố hàng đầu và là một tư
liệu sản xuất đặc biệt không cái gì có thể thay thế được. Đất đai không chỉ là
chỗ tựa, chỗ đứng để lao động mà còn là nguồn cung cấp thức ăn cho cây
trồng, mọi tác động của con người vào cây trồng đều dựa vào đất và thông
qua đất đai. Chính vì vậy, việc tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên đất đai hợp
lý, có hiệu quả là nhiệm vụ quan trọng để đảm bảo cho lâm nghiệp phát triển
bền vững.

luật, chính sách của nhà nước tại địa phương trong việc quản lý tài nguyên
rừng nói riêng và tài nguyên thiên nhiên nói chung.
1.2 Đặc điểm và phương pháp đánh giá hiệu quả giao đất lâm nghiệp
1.2.1 Khái quát về đất lâm nghiệp
Đất lâm nghiệp được xác định là đất có rừng và đất không có rừng hoặc
là đất trống, đồi núi trọc được quy hoạch sử dụng cho mục tiêu phát triển
lâm nghiệp.Để có cơ sở quản lý, sử dụng có hiệu quả và bền vững đất lâm
nghiệp việc phân loại sử dụng đất cần phải được tiến hành đầu tiên.Có 2
hệ thống phân loại chủ yếu sau:
+ Phân loại tổng quát đất lâm nghiệp bao gồm:
- Đất có rừng trong đó có rừng tự nhiên và rừng trồng.
- Đất chưa có rừng, đất không còn rừng và thảm thực vật tự nhiên được
quy hoạch cho mục đích lâm nghiệp.


7

+ Phân loại chi tiết đất lâm nghiệp theo mục đích sử dụng bao gồm:
1. Rừng đặc dụng: loại rừng này được xác định nhằm mục đích bảo tồn
thiên nhiên, mẫu chuẩn hệ sinh thái, nguồn gen thực vật và động vật rừng,
nghiên cứu khoa học, bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa danh lam thắng cảnh,
phục vụ nghỉ ngơi, du lịch.
2. Rừng phòng hộ: loại rừng này được xác định với mục đích sử dụng
chủ yếu để xây dựng và phát triển rừng cho mục đích bảo vệ và điều tiết
nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn, hạn chế thiên tai (chống gió
bão,cản sóng bảo vệ đê ngăn nước mặn vùng ven biển…) điều hòa khí
hậu, bảo đảm cân bằng sinh thái và an ninh môi trường.
3. Rừng sản xuất: loại rừng này được xác định chủ yếu để xây dựng, phát
triển rừng cho mục đích sản xuất, kinh doanh lâm sản (trong đó đặc biệt là
gỗ và các loại đặc sản rừng) và kết hợp phòng hộ môi trường, cân bằng

lượng hoạt động sản xuất kinh doanh là nội dung của đánh giá hiệu quả.
Từ những khái niệm chung về hiệu quả, ta xem xét trong lĩnh vực sử dụng
đất thì hiệu quả là chỉ tiêu chất lượng đánh giá kết quả sử dụng đất trong hoạt
động kinh tế, thể hiện qua lượng sản phẩm, lượng giá trị thu được bằng tiền.
Đồng thời về mặt hiệu quả xã hội là thể hiện mức thu hút lao động trong quá
trình hoạt động kinh tế để khai thác sử dụng đất. Riêng đối với ngành lâm
nghiệp, cùng với hiệu quả kinh tế về giá trị và hiệu quả về mặt sử dụng lao
động trong nhiều trường hợp phải coi trọng hiệu quả về mặt hiện vật là sản
lượng lâm sản thu hoạch được.
Như vậy, hiệu quả giao đất là kết quả của cả một hệ thống các biện pháp tổ
chức sản xuất, khoa học, kỹ thuật, quản lý kinh tế và phát huy các lợi thế,
khắc phục các khó khăn khách quan của điều kiện tự nhiên, trong những hoàn


9

cảnh cụ thể còn gắn sản xuất lâm nghiệp với các ngành khác của nền kinh tế
quốc dân, gắn sản xuất trong nước với thị trường quốc tế.
Hiện nay, các nhà khoa học đều cho rằng, vấn đề đánh giá hiệu quả giao đất
không chỉ xem xét đơn thuần ở một mặt hay một khía cạnh nào đó mà phải
xem xét trên tổng thể các mặt bao gồm: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và
hiệu quả môi trường.
1.2.3.2 Hiệu quả kinh tế
Theo Các Mác thì quy luật kinh tế đầu tiên trên cơ sở sản xuất tổng thể là
quy luật tiết kiệm thời gian và phân phối có kế hoạch thời gian lao động theo
các ngành sản xuất khác nhau. Theo nhà kinh tế Samuel – Nordhuas thì “Hiệu
quả là không lãng phí”. Theo các nhà khoa học Đức (Stienier, Hanau,
Rusteruyer, Simmerman) hiệu quả kinh tế là chỉ tiêu so sánh mức độ tiết kiệm
chi phí trong một đơn vị kết quả hữu ích và mức tăng kết quả hữu ích của hoạt
động sản xuất vật chất trong một thời kỳ, góp phần làm tăng thêm lợi ích cho

nhân dân... Hiệu quả xã hội cao góp phần thúc đẩy xã hội phát triển, phát huy
được nguồn lực của địa phương, nâng cao mức sống của nhân dân. Sử dụng
đất phải phù hợp với tập quán, nền văn hoá của địa phương thì việc sử dụng
đất bền vững hơn.
Hiệu quả xã hội được phân tích bởi các chỉ tiêu sau:
+ Đáp ứng mục tiêu chiến lược phát triển của vùng;
+ Thu hút nhiều lao động, giải quyết công ăn việc làm cho nông dân;
+ Góp phần định canh định cư, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Ngoài ra việc giao đất lâm nghiệp cho hộ nông dân nhằm giải quyết tình
trạng nhàn rỗi sức lao động, tránh lãng phí đất rừng bỏ trống.