DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đu
Đô la Mỹ
Khu công nghiệp
Khu chế xuất
Ủy ban nhân dân
Tổ chức Thương mại Thế giới
Chữ viết tắt
USD
KCN
KCX
UBND
WTO
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN THI
TRƯỜNG NHÀ CHO THUÊ ĐỐI VỚI CÔNG
NHÂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP HUYỆN
ĐÔNG ANH
1.1.
Nhà cho thuê, thị trường nhà cho thuê đối với công nhân
1.2.
Quan niệm và nội dung phát triển thị trường nhà cho
thuê đối với công nhân các khu công nghiệp huyện
Đông Anh thành phố Hà Nội
1.3.
g
3
10
10
25
31
39
39
42
61
61
67
82
83
87
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tất yếu dẫn đến quá
trình hình thành và phát triển các khu công nghiệp. Sự phát triển khu công
nghiệp tạo ra sự thu hút lao động rất lớn, góp phần quan trọng giải quyết việc
gây ảnh hưởng nhất định đến hoạt động của chính quyền địa phương và hiệu
quả sản xuất kinh doanh của các khu công nghiệp.
Việc nghiên cứu về thị trường nhà cho thuê ở các khu công nghiệp vừa
mang tính thời sự lại vừa mang tính thực tiễn sâu sắc không chỉ đối với huyện
Đông Anh mà còn có ý nghĩa nhất định đối với các quận huyện khác của thành
phố Hà Nội nói riêng, các khu vực có khu công nghiệp trên phạm vi cả nước nói
chung. Vì vậy vấn đề “Phát triển thị trường nhà cho thuê đối với công nhân các
khu công nghiệp ở huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội hiện nay” được tác giả
lựa chọn làm đề tài luận văn Thạc sĩ Kinh tế chính trị.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Trước đổi mới do chế độ bao cấp của nhà nước nên về cơ bản vấn đề
nhà ở cho người lao động không cần phải giải quyết thông qua thị trường vì vậy
việc nghiên cứu thị trường này chưa được đặt ra. Từ khi nước ta chuyển sang
phát triển kinh tế thị trường và chủ trương đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại
hoá, vấn đề thị trường bất động sản nói chung, thị trường nhà cho thuê nói riêng
trở nên phổ biến. Từ đó, các vấn đề về thị trường bất động sản cũng như vấn đề
nhà ở cho thuê đã được nhiều tác giả nghiên cứu ở các góc độ khác nhau. Trong
số đó có các công trình liên quan đến đề tài đã được công bố như sau:
Quản lý nhà nước đối với thị trường nhà ở và đất ở đô thị của tác giả
Nguyễn Văn Hoàng, do Nxb Khoa học và Kỹ thuật phát hành. Trong công
trình này, tác giả tập trung phân tích cơ sở lý luận về nâng cao năng lực quản
lý nhà nước đối với thị trường nhà ở, đất ở đô thị. Đánh giá năng lực quản lý
nhà nước đối với thị trường nhà ở, đất ở đô thị Hà Nội. Giải pháp nâng cao
năng lực quản lý nhà nước đối với thị trường nhà ở, đất ở Hà Nội
4
Quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản ở Việt Nam, của tập thể
các tác giả Đinh Thị Nga (ch.b), Bùi Văn Huyền, Đặng Ngọc Lợi, do Nxb Chính
trị Quốc gia phát hành (2011). Công trình đi sâu phân tích cơ sở lý luận và thực
ổn giá đất trên thị trường. Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp xây dựng thị
trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh và hiệu quả.
Các giải pháp để hoàn thiện thể chế thúc đẩy sự phát triển của thị
trường bất động sản Việt Nam, của các tác giả Đinh Thị Mai Phương (ch.b.),
Chu Thị Hoa, Phạm Văn Bằng, Sách tham khảo do nhà xuất bản Chính trị
Quốc gia phát hành (2013). Công trình tập trung trình bày cơ sở lý luận về thị
trường bất động sản và thể chế thị trường bất động sản. Phân tích thể chế thị
trường bất động sản ở Việt Nam hiện nay. Trên cơ sở đó đề xuất giải pháp
hoàn thiện thể chế thúc đẩy sự phát triển thị trường bất động sản Việt Nam.
Thị trường bất động sản: Những vấn đề lý luận và thực tiễn ở Việt Nam,
Thái Bá Cẩn, Trần Nguyễn Nam, do nhà xuất bản Tài chính phát hành (2003).
Công trình phân tích một số vấn đề cơ bản về thị trường bất động sản; Hoạt động
của thị trường bất động sản ở một vài nước và một số hoạt động của thị trường
bất động sản Việt Nam như: quá trình hình thành, quản lí, mục tiêu, định hướng
phát triển, các giải pháp tài chính và những văn bản pháp luật có liên quan.
Chính sách phát triển nhà ở thương mại tại thành phố Hồ Chí Minh Lý luận và thực tiễn, của các tác giả Dương Thị Bình Minh (ch.b.), Sử Đình
Thành, Phan Thị Bích Nguyệt. Sách chuyên khảo, do nhà xuất bản Phương
Đông phát hành (2012). Công trình phân tích lý luận cơ bản về chính sách
phát triển nhà ở thương mại. Thực trạng chính sách phát triển nhà ở thương
mại tại thành phố Hồ Chí Minh. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp hoàn
thiện chính sách phát triển nhà ở thương mại tại thành phố Hồ Chí Minh
Quản lý nhà nước thị trường bất động sản ở thành phố Hồ Chí Minh Thực trạng và giải pháp, của Nguyễn Điển, Sách chuyên khảo, do nhà xuất bản
Chính trị Quốc gia, 2012. Công trình tổng quan tình hình nghiên cứu về quản
lý nhà nước đối với thị trường bất động sản. Một số vấn đề lý luận và thực tiễn
về quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản ở Việt Nam và trên địa bàn
6
thành phố Hồ Chí Minh. Định hướng và giải pháp tăng cường quản lý nhà
nước đối với thị trường bất động sản trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
Cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển các kênh huy động vốn đầu tư nhà ở
đô thị tại Việt Nam, của Đinh Trọng Thắng, Luận án tiến sỹ Kinh tế, Viện Nghiên
cứu Quản lý Kinh tế Trung ương 2012. Công trình đánh giá tác động của hệ thống
điều kiện tới sự hình thành và phát triển của 5 kênh huy động vốn đầu tư nhà ở đô
thị chủ yếu tại Việt Nam. Dự báo triển vọng phát triển và lộ trình phát triển của
từng kênh huy động vốn đầu tư nhà ở đô thị tại Việt Nam trong giai đoạn 2012 2020.
Mặc dù có nhiều công trình đã được công bố có liên quan đến đề tài. Tuy
nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu đến vấn đề thị trường nhà ở cho thuê.
Đặc biệt, chưa có công trình nào nghiên cứu trực tiếp vấn đề thị trường nhà cho
công nhân thuê các khu công nghiệp tập trung. Vì vậy, đề tài mà tác giả nghiên
cứu không trùng lặp với các công trình đã được công bố.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu cua đề tài
* Mục đích nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển thị trường nhà ở cho công
nhân thuê, trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đánh giá thực
trạng thị trường nhà cho thuê đối với công nhân thuê quanh các khu công ở huyện
Đông Anh. Trên cơ sở đó đề xuất quan điểm cơ bản và giải pháp chủ yếu nhằm phát
triển thị trường nhà cho thuê đối với công nhân ở huyện Đông Anh trong thời gian tới.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về thị trường nhà cho thuê
đối với công nhân.
- Đánh giá thực trạng thị trường nhà cho thuê đối với công nhân các
khu công nghiệp ở huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội
- Đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm phát triển ổn định thị trường nhà
cho thuê đối với công nhân các khu công nghiệp ở huyện Đông Anh.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu nghiên cứu cua đề tài
* Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu thị trường nhà cho thuê đối với công nhân với tư cách là
8
9
luận văn được kết cấu thành 3 chương (8 tiết).
10
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG NHÀ
CHO THUÊ ĐỐI VỚI CÔNG NHÂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP
HUYỆN ĐÔNG ANH
1.1. Nhà cho thuê, thị trường nhà cho thuê đối với công nhân
1.1.1. Quan niệm và đặc điểm của nhà cho thuê đối với công nhân
Nhà ở là một sản phẩm của lao động nó thoả mãn được nhu cầu ở, một
trong những nhu cầu thiết yếu cho sự tồn tại và phát triển của con người. Nếu
người ta xây dựng nhà để bản thân sử dụng thì ngôi nhà đó không phải là
hàng hoá cho dù có thể chi phí để xây dựng ngôi nhà đó rất lớn. Tuy nhiên,
trong nền kinh tế thị trường nhà được xây dựng nên không chỉ để đáp ứng nhu
cầu ở của người chủ sở hữu, mà còn được chủ sở hữu cho người khác thuê với
giá cả dựa trên sự thoả thuận giữa người thuê và người cho thuê, để người cho
thuê được hưởng một phần thu nhập.
Cho đến nay, ở nước ta chưa từng có một khái niệm chung về nhà ở
cho thuê. Cũng chưa có khái niệm thống nhất nào về nhà ở cho công nhân,
người lao động thuê các khu công nghiệp.
Trong “Chương I: Những quy định chung” của Nghị định số
90/2006/NĐ-CP ngày 6 tháng 9 năm 2006 về Quy định chi tiết và hướng dẫn
thi hành Luật Nhà ở, có khái niệm nhà ở xã hội: Nhà ở xã hội được hiểu là
nhà ở do nhà nước hoặc tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế đầu tư
người. Bất cứ hàng hoá nào cũng có một hay một số công dụng nhất định.
Chính công dụng đó (tính có ích đó) làm cho hàng hoá có giá trị sử dụng.
Giá trị sử dụng của nhà cho thuê đối với công nhân, là công dụng của
nó đối với người thuê nhà. Công dụng của nhà cho thuê rất khác nhau có
thể là dùng để ở, làm cửa hàng, làm văn phòng, xưởng sản xuất. Tuy nhiên,
đối với trường hợp nhà cho thuê đối với công nhân, công dụng của nó là để
ở đáp ứng được nhu cầu chỗ ở của người làm việc tại các khu công nghiệp.
Mức độ hữu ích của nhà ở đối với công nhân, phụ thuộc vào hai nhân tố hết
sức cơ bản sau đây:
12
Một là, nhân tố bên trong cấu thành giá trị sử dụng của nhà ở cho thuê.
Nhân tố bên trong cấu thành giá trị sử dụng của nhà ở cho thuê là các
tiện nghi do thiết kế xây dựng ngôi nhà đem lại. Trong thực tế, mặc dù đối
tượng thuê nhà là công nhân, song không phải mọi người công nhân đều có
nhu cầu như nhau. Họ có thể khác nhau về khả năng tài chính thuê nhà, khác
nhau về sở thích,... vì vậy sự đánh giá về mức độ hữu ích của ngôi nhà ở là rất
khác nhau. Ngôi nhà cho thuê này có thể là hiện đại và tiện ích đối với người
này nhưng lại không tiện ích nắm đối với người thuê nhà khác. Thông thường
đối với nhà ở cho thuê mà kết cấu của ngôi nhà do thiết kế của gia chủ mà
hợp lý thì nó có thể đem lại tiện ích lớn đối với người thuê, nó đảm bảo sự
tiện lợi và phù hợp về nơi ăn ở, nghỉ ngơi, sinh hoạt của người thuê nhà, vì
vậy công năng sử dụng của nhà ở đó là cao.
Hai là, nhân tố bên ngoài cấu thành giá trị sử dụng của nhà cho thuê
đối với công nhân
Nhân tố bên ngoài cấu thành giá trị sử dụng của ngôi nhà trước hết được
thể hiện thông qua vị trí của nhà cho thuê. Nếu ngôi nhà cho thuê đối với công
nhân có vị trí thuận lợi như: gần đường giao thông, nằm ở trung tâm đô thị, gần
khu làm việc, gần trung tâm hành chính thương mại, gần trường học... thì chính
cả thuê nhà sẽ cao hơn.
Ba là, giá cả của hàng hoá sức lao động.
Giá cả của sức lao động cũng là yếu tố cấu thành nên giá trị của ngôi
nhà. Các yếu tố sức lao động kết tinh trong ngôi nhà nó bao gồm cả lao động
gián tiếp như: lao động thiết kế và lao động trực tiếp là lao động tổ chức thi
công xây dựng ngôi nhà.
Lao động thiết kế: lao động thiết kế có vị trí quan trọng nó sẽ tạo ra
tính hữu dụng của ngôi nhà. Nói cách khác, tính hữu dụng của ngôi nhà nhiều
hay ít nó phụ thuộc vào trình độ tay nghề của người thiết kế. Cũng là một
mảnh đất nếu người thiết kế ngôi nhà là người có trình độ cao, từng có kinh
nghiệm trong việc thiết kế nhà, thì sẽ tạo ra sự hợp lý cho ngôi nhà hơn là
14
người không có chuyên môn thiết kế tự thiết kế lấy. Trong điều kiện ngày
nay, yếu tố thiết kế được xem như là không thể thiếu, nó sẽ tạo nên linh hồn
của ngôi nhà, đặc biệt là đối với nhà xây dựng với những công dụng đa năng.
Vì vậy, chi phí của lao động thiết kế là loại lao động khác so với lao động
khác, nếu chi phí cho thiết kế của ngôi nhà càng cao thì nó góp phần làm cho
giá thành của ngôi nhà càng cao. Còn nếu thiết kế đơn giản thì chi phí giành
cho thiết kế ít từ đó góp phần làm cho giá thành của ngôi nhà thấp hơn. Chính
điều này nó ảnh hưởng đến giá cả nhà cho thuê.
Tổ chức thi công: Tổ chức thi công là một công việc rất quan trọng
trong xây dựng nhà ở nó đảm bảo cho hoạt động của công trình xây dựng.
Nếu tổ chức thi công chặt chẽ, đảm bảo tiến độ của công trình sẽ tiết kiệm
được nguyên nhiên vật liệu và thời gian. Nếu tổ chức thi công bị kéo dài, có
thể giá cả của các yếu tố cấu thành nên ngôi nhà tăng lên, làm cho chi phí lao
động tăng làm cho giá thành của ngôi nhà sẽ tăng lên.
Đặc điểm của nhà cho thuê đối với công nhân
Nhà cho thuê đối với công nhân cũng như các loại nhà ở cho thuê khác
thụ tiện ích của nhà thuê do người cung cấp nhà thuê đó mang lại, không mua
quyền sở hữu nhà ở đó. Bởi vậy, người có nhà ở cho thuê đó phải đảm bảo
chất lượng của nhà, căn phòng cho thuê đó theo hợp đồng trong suốt thời gian
người thuê nhà sử dụng, chủ nhà cho thuê phải đảm bảo các điều kiện đi kèm;
đảm bảo điện nước, sinh hoạt, môi trường, an ninh trật tự... cho người công
nhân thuê nhà.
Tuy nhiên, để đảm bảo hiện trạng ngôi nhà cho thuê và đảm bảo người
công nhân thuê nhà có đúng mục đích đã hợp đồng hay không, người cho thuê
nhà luôn phải thường xuyên giám sát việc sử dụng của người thuê nhà, để
điều chỉnh hành vi sử dụng nhà thuê, đúng với những thoả thuận trong hợp
đồng giữa hai bên, cũng như bảo vệ căn nhà cho thuê của mình. Đồng thời, đó
cũng là cơ sở để người cho thuê nhà có quyết định cho người công nhân đó
thuê tiếp hay không.
16
Thứ hai, nhà cho thuê đối với công nhân là một loại bất động sản
Không giống như các hàng hoá thông thường khác, nhà cho thuê đối
với công nhân được cố định về mặt vị trí, không di dời được. Đặc biệt, nhà
cho thuê đối với công nhân còn phải gần với các khu công nghiệp, tức là gần
với vị trí làm việc của họ. Điều đó có nghĩa, không thể di chuyển nhà cho
thuê từ vị trí này, sang vị trí khác, như các hàng hoá khác theo ý muốn chủ sở
hữu. Hơn nữa, do nhà cho thuê đối với công nhân phải gần với các khu công
nghiệp, nên không phải ai cũng có thể xây nhà để cho thuê đối với công nhân,
vì vậy tính cạnh tranh không cao.
Do tính cố định vị trí của nó cho nên có thể làm cho cung và cầu về nhà
cho thuê đối với công nhân không ăn khớp với nhau. Thực tiễn cho thấy, có
nơi cung lớn nhưng nhu cầu quá ít, ngược lại, gần các khu công nghiệp, nhu
cầu về nhà cho thuê đối với công nhân quá lớn trong khi đó cung về nhà ở thì
lại rất ít. Vì vậy, làm cho người có nhà muốn cho thuê nhưng lại không tìm
quỹ nhà không phải để phục vụ cho nhu cầu ở, mà sẵn sàng bán quyền sử dụng nhà
ở đó cho người khác sử dụng trong một thời gian nhất định để có thu nhập.
Hai là, người thuê nhà. Người thuê nhà là những người công nhân có nhu
cầu sử dụng nhà để ở, làm việc tại các khu công nghiệp. Do không có đủ khả năng
tài chính để được sở hữu một ngôi nhà, họ phải trả cho chủ nhà cho thuê một
khoản tiền nhất định, theo sự thoả thuận giữa hai bên cho thuê và đi thuê, để được
quyền sử dụng ngôi nhà hay một căn phòng đó trong một thời gian nhất định.
Có thể thấy rằng, cho thuê nhà ở là một loại hình kinh doanh dịch vụ,
nó xuất phát từ mâu thuẫn giữa một bên là có nhà nhưng lại không sử dụng,
một bên là người công nhân không có nhà nhưng lại muốn sử dụng nhà để ở.
Vì vậy, sự ra đời và phát triển loại hình kinh tế dịch vụ cho thuê nhà ở trở
thành một tất yếu khách quan, nó chính là kết quả của việc giải quyết mâu
thuẫn trên để đảm bảo trạng thái cân bằng của nó. Đó là một hiện tượng có
tính quy luật trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Nó luôn vận động
phát triển theo kinh tế thị trường.
18
1.1.2. Thị trường nhà cho thuê đối với công nhân trong nền
kinh tế thị trường
* Khái niệm
Thị trường là nơi chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm, dịch vụ hoặc
tiền tệ, nhằm thỏa mãn nhu cầu của hai bên cung và cầu về một loại sản phẩm
nhất định theo các thông lệ hiện hành, từ đó xác định rõ số lượng và giá cả
cần thiết của sản phẩm, dịch vụ. Thực chất, Thị trường là tổng thể các khách
hàng tiềm năng cùng có một yêu cầu cụ thể nhưng chưa được đáp ứng và có
khả năng tham gia trao đổi để thỏa mãn nhu cầu đó.
Theo hướng đó có thể hiểu: Thị trường nhà cho thuê đối với công nhân là nơi
mà người công nhân thuê nhà và người cho thuê nhà thỏa thuận được với nhau về số
lượng, chất lượng và giá cả hàng hóa nhà cho thuê trong một thời gian nhất định
Thị trường thứ cấp. Thị trường thứ cấp là thị trường được hình thành do
quá trình giao dịch gồm mua bán cho thuê và thế chấp. Phạm vi nghiên cứu
của Luận văn này, tác giả chỉ đi sâu vào nghiên cứu thị trường thứ cấp. Đây là
mối quan hệ thị trường giữa một bên là người công nhân đi thuê nhà để ở
(cầu), với một bên là người cung ứng dịch vụ nhà ở cho thuê (cung).
* Các nhân tố cấu thành thị trường nhà cho thuê đối với công nhân
Thứ nhất, cầu về thuê nhà ở của công nhân
Trong cuộc sống, muốn tồn tại và phát triển, con người cần phải được
thoả mãn nhu cầu. Nhu cầu bao gồm hai loại cơ bản: nhu cầu vật chất và nhu
cầu tinh thần. Trong đó, có những nhu cầu được xem là thiết yếu không thế
thiếu như: ăn, ở, mặc, đi lại, nghỉ ngơi, y tế... và những nhu cầu cao cấp như:
giải trí, tiêu dùng những mặt hàng xa xỉ...
Nhu cầu tự nhiên của con người là vô hạn. Tuy nhiên, không phải nhu
cầu bất kỳ nào của con người cũng được đáp ứng. Trong nền kinh tế thị
trường, để có thể đáp ứng được nhu cầu tự nhiên, người có nhu cầu đó phải có
khả năng thanh toán. Nhu cầu về nhà thuê để ở của công nhân trong các khu
công nghiệp là một trong những nhu cầu thiết yếu của công nhân lao động, để
20
công nhân có chỗ ở để sống và làm việc được. Tuy nhiên, luận văn không
nghiên cứu nhu cầu bất kỳ, mà chỉ nghiên cứu nhu cầu có khả năng thanh toán
trong nền kinh tế thị trường.
Nhu cầu phải thuê nhà của công nhân trong các khu công nghiệp nó trở
thành nhu cầu tất yếu bởi vì:
Một là, khả năng tài chỉnh của công nhân rất eo hẹp, không thể có đủ
để được sở hữu một ngôi nhà cho riêng mình.
Trong cuộc sống ai cũng muốn mình có quyền sở hữu một ngôi nhà
riêng của mình, để không lệ thuộc vào người khác, được toàn quyền quyết
định về ngôi nhà của mình. Đối với người công nhân cũng vậy, họ cũng muốn
người lao động không phải lo chỗ ở để làm việc. Ngày nay, từ khi chuyển sang
nền kinh tế thị trường, vấn đề nhà ở không còn được bao cấp nữa, người lao
động phải tự lo chỗ ở của mình để làm việc. Nhiều khu công nghiệp cũng đã có
chủ trương xây dựng nhà cho thuê đối với công nhân nhưng mới chỉ đáp ứng
được rất ít nhu cầu nhà ở của công nhân. Vì vậy, đa số công nhân vẫn phải tham
gia vào thị trường nhà ở cho thuê bên ngoài các khu công nghiệp.
Thứ hai, cung về nhà cho thuê đối với công nhân
Trong lịch sử trường phái trọng cầu cho rằng: cầu đẻ ra cung, khi phân
tích thị trường nhà cho thuê đối với công nhân thì đúng với quan điểm của
trường phái trọng cầu vì, khi các khu công nghiệp phát triển mạnh mẽ thì, số
lượng công nhân làm việc trong các khu công nghiệp tăng lên, vì vậy sinh ra
nhu cầu về chỗ ở của người công nhân, nhu cầu bức thiết về nhà ở của công
nhân đã đặt ra cần phải cung ứng.
Cung nhà cho thuê đối với công nhân là khả năng sẵn sàng cung cấp
chỗ ở cho người công nhân dưới hình thức cho thuê, theo thời hạn và mức giá
cả được sự thoả thuận giữa người thuê và người cho thuê nhà ở.
Người cung cấp dịch vụ cung ứng nhà cho thuê đối với công nhân trên
thị trường bao gồm nhà nước, các doanh nghiệp kinh doanh nhà ở và tư nhân.
Trong đó, nhà nước thường hướng vào dịch vụ cho thuê nhà phục vụ cộng
22
đồng dân cư, các doanh nghiệp kinh doanh nhà ở và tư nhân là những nhà đầu
tư để tìm kiếm khả năng sinh lợi cao nhất, trên cơ sở chi phí thấp nhất về thời gian
và tiền vốn. Cung về nhà cho thuê đối với công nhân phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
Một là, số lượng chủ thể cung cấp nhà ở trên thị trường.
Cung về nhà ở cho thuê phụ thuộc vào số lượng chủ thể cung cấp nhà ở
trên thị trường. Nếu số lượng chủ thể cung ứng dịch vụ cho thuê nhà nhiều,
thì sẽ đảm bảo được về số lượng nhà cho thuê và giá cả nhà ở cho thuê sẽ thấp,
chống được giá cả độc quyền, bảo vệ lợi ích cho người thuê nhà. Đồng thời,
tăng kịp với sự thay đổi của cầu.
Thứ ba, giá cả nhà cho thuê đối với công nhân
Giá cả của nhà ở cho thuê là số tiền thoả thuận giữa người có nhà cho
thuê và người công nhân thuê nhà tại một thời điểm nhất định. Trong nền kinh
tế thị trường, giá cả nhà cho thuê đối với công nhân được quyết định bởi thị
trường. Cũng như các loại hàng hóa khác, chúng chịu sự tác động và điều tiết
của các quy luật kinh tế của thị trường như: quy luật giá trị, quy luật cạnh
tranh, quy luật cung - cầu. Tuy nhiên, giá cả thuê nhà không phải là biểu hiện
của giá trị của ngôi nhà, căn nhà đó, mà chỉ là giá phải trả để được sử dụng
trong một thời gian nhất định. Như vậy, giá cả thuê nhà của công nhân có sự
khác biệt với giá của ngôi nhà, căn phòng cho thuê:
Thứ nhất, giá cả của ngôi nhà hoặc căn hộ lớn hơn rất nhiều so với giá
cả cho thuê.
Đối với với ngôi nhà ở hoặc căn hộ được xây dựng trên đất đai, tại một vị
trí xác định, khi bán bao giờ cũng bán theo quyền sử dụng đất lâu dài. Vì vậy, giá
cả của ngôi nhà hoặc căn hộ lớn hơn rất nhiều so với giá cả thuê nhà. Ngược lại,
giá cả thuê nhà, không phải do giá trị của ngôi nhà đem lại, mà giá trị sử dụng của
nhà cho thuê đó đem lại. Do đó, giá thuê nhà thấp hơn rất nhiều giá trị của ngôi
nhà đó. Giá cả thuê nhà phụ thuộc vào công năng, độ tiện ích của ngôi nhà. về
thực chất giá cả nhà cho thuê chính là giá của quyền sử dụng ngôi nhà cho thuê.
Tuy nhiên, trên bề mặt của thị trường bất động sản sự thay đổi của giá
24
cả thuê nhà, vẫn xoay quanh giá trị của nó, dưới sự tương tác của quan hệ
cung - cầu. Điều đó có nghĩa, giá cả thuê thuê nhà vẫn phải dựa trên cơ sở
hao phí lao động xã hội cần thiết để xây dựng nên ngôi nhà hoặc căn phòng
cho thuê đó. Mặt khác, giá cả thuê nhà tuy vẫn tuân theo nguyên tắc thị
trường là do thoả thuận giữa người cho thuê và người đi thuê, nhưng phụ
thuộc rất lớn vào lượng cầu của khách hàng trên thị trường. Nếu số lượng