DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
An sinh xã hội
Bảo hiểm xã hội
Chủ nghĩa xã hội
Chính trị quốc gia
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Đảng Cộng sản Việt Nam
Hội đồng nhân dân
Hệ thống chính trị cơ sở
Năng lực lãnh đạo
Nhà xuất bản
Mặt trận Tổ quốc
Ủy ban nhân dân
Xã hội chủ nghĩa

Chữ viết tắt
ASXH
BHXH
CNXH
CTQG
CNH, HĐH
ĐCSVN
HĐND
HTCTCS
NLLĐ
Nxb
MTTQ
UBND
XHCN



xã hội ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
2.2. Những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân

29

2.3. Những vấn đề đặt ra và cần giải quyết

62

38

Chương 3. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHÍNH
SÁCH AN SINH XÃ HỘI Ở HUYỆN BA VÌ
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
3.1. Những quan điểm cơ bản chỉ đạo thực hiện chính sách An

65

sinh xã hội ở huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội
3.2. Giải pháp thực hiện thực hiện chính sách An sinh xã hội

65

ở huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

69

mức tối thiểu và có sự chênh lệch giữa vùng núi với vùng đồng bằng ven thị
còn cao.
Những hạn chế nêu trên do nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân chủ
yếu là sự thiếu thống nhất trong nhận thức về nội dung, vị trí và vai trò của
3


thực hiện ASXH trong mô hình phát triển kinh tế - xã hội; nguồn lực tại chỗ
của các huyện nghèo trong thực hiện chính sách ASXH còn hạn chế, chủ yếu
phải dựa vào nguồn ngân sách của Thành phố, của Trung ương; chưa khuyến
khích người dân và các đối tác xã hội tích cực, chủ động tham gia. Vì vậy, An
sinh xã hội trước những khó khăn và thách thức cần thực hiện tốt hơn chính
sách an sinh xã hội, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã
hội của huyện Ba Vì đang là vấn đề cấp thiết trong tình hình hiện nay
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, tôi chọn vấn đề: “Thực
hiện chính sách an sinh xã hôi ở huyện Ba Vì – Thành phố Hà Nội ” làm
đề tài luận văn thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
An sinh xã hội là vấn đề đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học.
Do đó, nhiều công trình đã được công bố, đề cập những khía cạnh khác nhau, với
nội dung và cách tiếp cận phong phú, đa dạng. Trong đó có những công trình tiêu
biểu như:
- “Luận cứ khoa học cho việc đổi mới và hoàn thiện các chính sách bảo
đảm xã hội trong điều kiện nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định
hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”, Công trình nghiên cứu cấp nhà nước
mang mã số KX 04.05 do Viện Khoa học lao động và các vấn đề xã hội thuộc
Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội làm chủ đề tài. Kết quả nghiên cứu của
đề tài đề cập đến một cách khá hệ thống vấn đề đổi mới, hoàn thiện các chính
sách bảo đảm xã hội như: đã làm rõ khái niệm về đảm bảo xã hội; mối quan hệ
giữa bảo đảm xã hội với các chính sách xã hội, vị trí, vai trò và sự cần thiết



Cộng sản, Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về thực hiện an sinh xã
hội trong thời kỳ đổi mới;
Các nghiên cứu trên tuy đã góp phần cung cấp cơ sở khoa học, lý luận
thực tiễn cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống ASXH nói chung ở nước
ta những năm qua. Tuy nhiên, việc nghiên cứu thực hiện ASXH dưới góc độ
của môn kinh tế chính trị ở một huyện miền núi thuộc Thành Phố Hà Nội vẫn
chưa có công trình nào đi sau nghiên cứu, giải quyết thấu đáo những vấn đề
đang đặt ra trong thực hiện chính sách ASXH. Vì vậy, với tình cảm và trách
nhiệm đối với quê hương, tôi chọn đề tài này với mong muốn góp phần nhỏ bé
của mình vào việc đưa ra các biện pháp thực hiện chính sách ASXH ở huyện Ba
Vì, Thành phố Hà Nội.
3. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài
* Mục đích nghiên cứu
Luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn của việc thực hiện chính sách
ASXH ở huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội hiện nay trên góc độ của khoa học kinh
tế chính trị. Trên cơ sở đó đề xuất những quan điểm và giải pháp để thực hiện
chính sách ASXH ở huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về thực hiện chính sách ASXH
ở huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội.
- Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách ASXH ở huyện Ba Vì,
Thành phố Hà Nội hiện nay.
- Đề xuất phương hướng và giải pháp thực hiện chính sách ASXH ở
huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Đối tượng nghiên cứu

7

8


7. Kết cấu của đề tài
Gồm phần mở đầu, 3 chương (6 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham
khảo và phụ lục.

9


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
AN SINH XÃ HỘI Ở HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

1.1. Những vấn đề chung về an sinh xã hội và chính sách an sinh xã hội
1.1.1. Khái niệm an sinh xã hội
An sinh xã hội là một thuật ngữ được sử dụng khá phổ biến trên thế
giới cũng như ở Việt Nam trong những năm gần đây. Tuy nhiên khái niệm,
bản chất và nội dung của nó vẫn còn nhiều quan điểm nhận thức khác nhau. Vì
vậy, tổ chức hệ thống an sinh xã hội ở các nước vẫn chưa có sự thống nhất. Theo
những tài liệu hiện có thì thuật ngữ an sinh xã hội được sử dụng chính thức lần
đầu tiên trong tiêu đề của một đạo luật ở Mỹ. luật 1935 về an sinh xã hội..
Trong cuốn: “Cẩm nang an sinh xã hội” , ILO đưa ra khái niệm: “ An
sinh xã hội là sự bảo vệ của xã hội đối với các thành viên của mình thông
qua một loạt các biện pháp công cộng để chống lại tình cảnh khốn khổ về
kinh tế và xã hội gây ra bởi tình trạng bị ngưng hoặc giảm sút đáng kể về thu
nhập do ốm đau, thai sản, thương tật trong lao động, thất nghiệp, tàn tật, tuổi
già, tử vong; sự cung cấp về chăm sóc y tế và các khoản tiền trợ cấp giúp cho
các gia đình đông con”.
Bên cạnh khái niệm mà ILO đưa ra, một số nhà khoa học đứng trên các

nghèo còn nhiều…Vì vậy, quan niệm về ASXH cũng rất rõ ràng.
Tại hội thảo Quốc tế với chủ đề: “ Hệ thống ASXH ở Việt Nam” ngày
22/8/2007, tiến sỹ Nguyễn Hải Hữu đại diện cho phía Việt Nam đã đưa ra
khái niệm: “ASXH là một hệ thống các cơ chế chính sách , biện pháp của nhà
nước và xã hội nhằm trợ giúp mọi thành viên trong xã hội đối phó với các rủi
ro, các cú sốc về kinh tế xã hội làm cho họ có nguy cơ bị suy giảm mất nguồn
thu nhập do bị ốm đau, thai sản, tai nạn, bệnh nghề nghiệp, già cả không còn
sưc lao động hoặc vì những nguyên nhân khách quan rơi vào hoàn cảnh

11


nghèo khổ và cung cấp dịch vụ sức khỏe cho cộng đồng, thông qua hệ thống
mạng lưới về BHXH, BHYT và trợ giúp xã hội” .
Do sự đa dạng về nội dung, phương thức và góc độ tiếp cận nên giới
nghiên cứu lý luận cũng như những nhà chỉ đạo thực tiễn hiện có nhiều cách
hiểu về an sinh. Tổng hợp các ý kiến có thể khái quát, phạm trù an sinh xã hội
thường được đề cập đến ở hai nghĩa rộng và hẹp. Theo nghĩa rộng: An sinh xã
hội là sự bảo đảm thực hiện các quyền để con người được an bình, bảo đảm an
ninh, an toàn trong xã hội. Theo nghĩa hẹp, an sinh xã hội là sự đảm bảo thu
nhập và một số điều kiện thiết yếu khác cho cá nhân , gia đình, cộng đồng trong
trường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập vì lý do bị giảm hoặc mất khả năng lao
động hay mất việc làm, cho những người già cô đơn, trẻ mồ côi, người tàn tật,
những người yếu thế, người bị ảnh hưởng bởi thiên tai địch họa…
Việt Nam thì khái niệm của ASXH là: “ASXH là sự bảo vệ của xã hội
đối với các thành viên của mình thông qua hàng loạt các biện pháp công
cộng nhằm chống lại tình cảnh khốn khổ vềkinh tế và xã hội gây ra bởi tình
trạng bị ngừng hoặc giảm sút đáng kể về thu nhaapjdo ốm đau, thai sản,
thương tật trong lao động, thất nghiệp, tàn tật, tuổi già, tử vong, sự cung cấp
về chăm sóc y tế và cả sự cung cấp các khoản tiền trợ cấp cho các gia đình

tầng thứ hai, gồm các chiến lược giảm thiểu thiệt hại do rủi ro của hệ thống an
sinh xã hội, có vai trò đặc biệt quan trọng. nội dung quan trọng nhất trong tầng
này là các hình thức bảo hiểm, dựa trên các nguyên tắc đóng, hưởng như: bảo
hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, nhóm chính sách này rất nhạy
cảm, nếu phù hợp sẽ thúc đẩy sự tham gia tích cực của người dân, tiết kiệm
nguồn lực cho nhà nước, tăng độ bao phủ hệ thống. ngược lại , nếu chính sách
không phù hợp, người dân sẽ không tham gia hoặc chính sách sẽ bị lạm dụng.
Thứ ba, những chính sách, chương trình khắc phục rủi ro, bao gồm các
chính sách chương trình về cứu trợ và trợ giúp xã hội. Đây là tầng cuối cùng
của hệ thống an sinh xã hội với chức năng bảo đảm an toàn cho các thành
viên xã hội khi họ gặp phải rủi ro mà bản thân không tự khắc phục được như :

13


thất nghiệp, người thiếu việc làm, người có thu nhập thấp, người già, người
tàn tật, trẻ em mồ côi, người nghèo,..
Ở Việt Nam cấu trúc an sinh xã hội gồm 5 trụ cột: Bảo hiểm xã hội; Bảo
hiểm y tế; Bảo hiểm thất nghiệp; Cứu trợ xã hội; Trợ giúp và ưu đãi xã hội
Xét về thực chất, 5 trụ cột này là nhằm thực hiện 3 chức năng chiến
lược của hệ thống an sinh xã hội; phòng ngừa rủi ro, giảm thiểu rủi ro và khắc
phục rủi ro. So với mô hình phổ biến trên thế giới , hệ thống an sinh xã hội ở
nước ta có một phần đặc thù, đó là chính sách ưu đãi xã hội, chính sách này
nhằm thực hiện cả mục tiêu cao cả là đền ơn, đáp nghĩa với sự hy sinh , công
lao đặc biệt và cống hiến to lớn của những người có công với cách mạng, với
đất nước, thực hiện trách nhiệm của nhà nước, của xã hội chăm lo, bảo đảm
cho người có công có cuộc sống ổn định và ngày càng được cải thiện.
An sinh xã hội được tất cả các nước trên thế giới cũng như Liên Hợp
quốc thừa nhận một trong những quyền của con người trong mọi thời đại và
mọi chế độ xã hội vì nó có mục tiêu và bản chất rất tốt đẹp. Mục tiêu của

lại được thực hiện theo cả chiều ngang lẫn chiều dọc. Theo chiều nganh có
nghĩa là, phân phối lại giữa những người khỏe mạnh với những việc không may bị
ốm đau, tai nạn giữa nam với nữ, giữa những gia đình không có con hoặc ít con
với những gia đình đông con… Còn theo chiều rộng có nghĩa là phân phối lại
giữa những người giàu có thu nhập cao với những người nghèo có thu nhập thấp
thậm chí mất thu nhập. Kinh nghiệm của các nước kinh tế phát triển cho thấy, tiến
hành phân phối lại theo chiều dọc thường có hiệu quả nhiều hơn và diện được
phân phối sẽ rộng hơn. Bởi vì, thông qua các chính sách thuế thu nhập , giá cả
chính sách chi tiêu công cộng sẽ góp phần làm cho số thu ngân sách ngày càng
tăng, đồng thời lại tiết kiệm được chi tiêu ngân sách. Từ đó, ngân sách nhà nước
và ngân sách địa phương mới có cơ sở vững chắc và đủ lớn để tiến hành phân
phối lại nhằm đảm bảo an sinh xã hội.
* An sinh xã hội là sự che chắn, bảo vệ cho các thành viên trong xã hội
trước các rủi ro và những biến cố bất lợi xảy ra
15


Tuy nhiên, cứu trợ và diện được che chắn và bảo vệ lại không giống nhau
ở mỗi nước và ngay trong một nước cũng luôn có sự khác nhau giữa các thời kỳ.
bởi vì, tất cả còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội và thể chế chính trị của
từng nước. Chẳng hạn, trong thời kỳ bao cấp ở nước ta cũng như nhiều nước
XHCN, tuy ngân sách nhà nước có hạn, song người dân đi khám chữa bệnh
không phải trả tiền, người lao động không bị thất nghiệpvà tính ưu việt thể hiện
khá rõ trong các chính sách xã hội. tuy nhiên do điều kiện kinh tế yếu kém nên
không thể thực hiện và duy trì được lâu dài cho dù mục tiêu là hết sức tốt đẹp. vì
thế, khi bước vào cơ chế thị trường, Chính phủ các nước XHCN đã buộc phải
thay đổi lại chính sách. Và trong hoàn cảnh đó bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất
nghiệp đã lần lượt ra đời ở mỗi nước trên cơ sở đóng góp của cộng đồng để hình
thành quỹ bảo hiểm, đồng thời có sự bảo trợ của nhà nước. Cũng do điều kiện
kinh tế - xã hội chi phối mà diện được bảo vệ vệ và che chắn trong hệ thống

Thực hiện chính sách an sinh xã hội là tổng thể các hoạt động của toàn
xã hội dựa trên các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước nhằm huy động, hình thành và sử dụng đúng mục đích, có hiệu
quả các nguồn lực vật chất, tài chính cho các đối tượng được hưởng chính
sách ASXH, để tạo điều kiện cho họ đảm bảo, nâng cao mức sống vật chất,
văn hóa, tinh thần và tái sản xuất sức lao động.
Từ khái niêm trên, cần hiểu thực hiện chính sách ASXH theo nghĩa đầy
đủ là công việc của toàn xã hội trên một lĩnh vực rất rộng lớn, phức tạp và
quan trọng của toàn bộ đời sống xã hội. Đó là hoạt động mà mục tiêu cao cả
của nó là vì cuộc sống hạnh phúc và các quyền con người trong chế độ ta.
Cho nên thực hiện chính sách ASXH không phải là sự ban phát hay đem đến
cho đối tượng nào đó được hưởng thụ những giá trị vật chất mang tính tạm
thời giống như một sự cứu trợ vì lý do của những hoàn cảnh không may mà
đây là hoạt động có ý nghĩa kinh tế, chính trị, xã hội mang tính nhân văn hết
sức sâu sắc.
Nếu xét trong quá trình tái sản xuất xã hội thì nó thuộc về quá trình tái
sản xuất sức lao động và tái sản xuất các quan hệ sản xuất xã hội. Rõ ràng
17


thực hiện chính sách ASXH phản ảnh bản chất của một chế độ kinh tế - xã hội
nhất định. Bởi vậy, ở nước ta thực hiện chính sách ASXH được đặt dưới sự
lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước, là sự nghiệp của toàn
dân mà đối tượng được hưởng là mọi công dân Việt Nam. Tất nhiên tùy theo
hoàn cảnh, điều kiện khác nhau việc thực hiện chính sách ASXH đối với từng
đối tượng cụ thể sẽ có những nội dung và sự quan tâm không giống nhau. Để
xây dựng hoàn thiện hệ thống các giải pháp về thực hiện chính sách ASXH,
không thể không tiếp cận theo phương pháp trong cách nhìn nhận đánh giá
Thực hiện chính sách ASXH ở Huyện Ba Vì là vấn đề quan trọng trong việc
thực hiện mục tiêu:” dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” là

dân, nhất là đối với người nghèo, đồng bào vùng sâu, vùng xa còn nhiều hạn
chế; tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng còn cao và giảm chậm; tỉ lệ người tham gia
Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT) còn thấp; đời sống của một
bộ phận người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số chưa bảo đảm được mức tối
thiểu và có sự chênh lệch giữa vùng núi với vùng đồng bằng ven thị còn cao.
Những hạn chế nêu trên do nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân
chủ yếu là sự thiếu thống nhất trong nhận thức về nội dung, vị trí và vai trò
của thực hiện ASXH trong mô hình phát triển kinh tế - xã hội; nguồn lực tại
chỗ của các huyện nghèo trong thực hiện chính sách ASXH còn hạn chế, chủ
yếu phải dựa vào nguồn ngân sách của thành phố, của trung ương; chưa
khuyến khích người dân và các đối tác xã hội tích cực, chủ động tham gia. Vì
vậy, An sinh xã hội trước những khó khăn và thách thức cần thực hiện tốt hơn
chính sách an sinh xã hội, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của huyện Ba Vì đang là vấn đề cấp thiết trong tình hình hiện nay.
1.2.2. Nội dung thực hiện chính sách an sinh xã hội ở huyện Ba Vì.
Thành phố Hà Nội
Trong nhiều năm qua, huyện Ba Vì đã có nhiều chủ trương, biện pháp,
nhất là các chương trình để thực hiện chính sách ASXH, ưu tiên đầu tư phát
triển kinh tế - xã hội như: Chương trình mục tiêu quốc gia về việc làm và dạy
19


nghề; chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo nhanh và bền vững;
chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục và đào tạo… Tuy nhiên để các
chương trình, dự án phát huy hết hiệu quả trong công cuộc giảm nghèo nhanh
và bền vững trong thời gian tới, huyện cần tập trung tiếp tục xây dựng và thực
hiện cải cách thể chế, đổi mới phương thức hoạt động, xây dựng kế hoạch cụ
thể, chi tiết đến từng hạng mục, nội dung hỗ trợ, khoản mục trợ giúp có như
vậy kết quả đạt được là rất lớn và mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực cho những
đối tượng thụ hưởng. Để thực hiện được điều này cần hình thành cơ quan, tiểu
ban quản lý chương trình theo chuyên môn, lĩnh vực, giảm các đầu mối quản

BHXH; tăng cường công tác đốc thu, truy thu nợ đọng; nâng cao năng lực của
đội ngũ cán bộ thu BHXH; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý
nghiêm minh các trường hợp vi phạm pháp luật về BHXH;tăng cường ứng
dụng công nghệ thông tin vào quản lý thu BHXH;cải cách thủ tục hành chính
Việc thực hiện có hiệu quả các dự án, chương trình, chính sách hỗ trợ phát
triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Trung ương và địa phương, nhất là những
gia đình chính sách, người có công với cách mạng đã góp phần to lớn trong
việc thực hiện xóa đói giảm nghèo, phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cao dân trí,
cải thiện dân sinh, đẩy lùi tập quán lạc hậu, xây dựng nông thôn mới theo
hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, củng cố lòng tin của người dân đối với
Đảng, chính quyền, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, an ninh chính trị,
trật tự an toàn xã hội tại địa phương được giữ vững ổn định, thực hiện thắng
lợi những mục tiêu mà nghị quyết Đại hội lần thứ XXII của huyện đã đề ra.
Hiện nay Huyện Ba Vì đang áp dụng phổ biến cấu trúc thực hiện chính
sách ASXH theo 4 nội dung cơ bản sau:
Một là, nhóm thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo và trợ giúp tạo
việc làm
Chính sách xóa đói giảm nghèo là mục tiêu của toàn xã hội với các hệ
thống chính sách cho vay ưu đãi đối với các đối tượng hộ nghèo, hộ cận
nghèo, học sinh, sinh viên con hộ nghèo hộ có hoàn cảnh khó khăn; trợ cấp xã
21


hội cả thường xuyên, đột xuất; hỗ trợ đầu tư trực tiếp tác động đến sản xuất,
kinh doanh, khu vực nông nghiệp, khu, cụm công nghiệp, làng nghề; tác động
tới việc làm và đời sống của nhân dân và người nghèo.
Công tác giảm nghèo được huyện Ba Vì đặc biệt quan tâm, ưu tiên bố
trí nguồn lực hỗ trợ , có nhiều chính sách đặc thù dành riêng ưu tiên cho đồng
bào nghèo trong huyện, đặc biệt là đồng bào dân tộc miền núi.
Lồng ghép các chương trình nông thôn mới, các chương trình phát triển

thống phúc lợi xã hội; chính sách BHXH bao gồm các chế độ hưu trí, mất sức
lao động; ốm đau, thai sản, tại nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và tử tuất. Tuy
nhiên, chế độ ốm đau lại được giải quyết chủ yếu thông qua chính sách bảo
hiểm y tế bắt buộc và số lượng tham gia không lớn, do vậy vẫn có trụ cột thứ
ba là BHYT với phạm vi rộng hơn so với bảo hiểm y tế bắt buộc.
Cấu phần BHXH bao gồm: bảo hiểm y tế; bảo hiểm xã hội tự nguyện;
bảo hiểm xã hội bắt buộc; bảo hiểm thất nghiệp.
Ba là, nhóm thực hiện các chính sách trợ giúp xã hội và hỗ trợ giảm nghèo
Trợ giúp xã hội là sự trợ giúp bằng tiền mặt hoặc bằng hiện vật của
Nhà nước (lấy từ nguồn thuế, không phải đóng góp của người nhận) nhằm
đảm bảo mức sống tối thiểu cho đối tượng được nhận. Hầu hết các khoản trợ
cấp dựa trên cơ sở đánh giá gia cảnh hoặc mức thu nhập nhất định. Theo quan
điểm hiện đại, trợ giúp xã hội bao gồm 3 loại hình: hỗ trợ thu nhập, trợ cấp
gia đình và dịch vụ xã hội. Các chính sách, chương trình này hướng vào
những người sống trong nghèo cùng cực, nghèo và dễ bị tổn thương, ngăn
chặn sự suy giảm trong thu nhập và năng lực tiêu dùng của những người trong
tình huống dễ bị tổn thương, kết nối và tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ trợ
giúp xã hội.
Chính sách giảm nghèo là tập hợp các chính sách, biện pháp và dự án
nhằm thúc đẩy khả năng tiếp cận của người nghèo đến dịch vụ sản xuất và
dịch vụ xã hội, như: chương trình mục tiêu giảm nghèo, chương trình 134,
chương trình 135, và chương trình giảm nghèo nhanh và bền vững tại 63
23


huyện nghèo trong cả nước (Nghị quyết 30a của Chính phủ). Hỗ trợ giảm
nghèo cho các đối tượng yếu thế (đối tượng bảo trợ xã hội) bao gồm trợ cấp
xã hội hàng tháng cho đối tượng bảo trợ xã hội (trẻ em mồ côi; người già cô
đơn; người 90 tuổi trở lên không có nguồn thu nhập; người tàn tật nặng; gia
đình có từ hai người tàn tật nặng trở lên không có khả năng tự phục vụ; người

nơi nương tựa; giúp người tàn tật có khả năng sống độc lập hơn và tham gia
một cách tích cực trong các hoạt động kinh tế cũng như hoạt động cộng đồng;
* Dịch vụ y tế: thúc đẩy việc chăn sóc sức khỏe, chính sách và các
chương trình trợ giúp người nghèo (chính sách và chương trình xóa đói giảm
nghèo). Đây là một hệ thống chính sách, giải pháp mới được hình thành trong
vài thập kỷ gần đây, ở Việt Nam bắt đầu từ thập kỷ 90 của thế kỷ XX.
1.2.2. Vai trò của thực hiện chính sách An sinh xã hội
Thực hiện chính sách ASXH là một lĩnh vực hoạt động rất rộng lớn
trong toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội lấy con người làm đối tượng của mọi
quốc gia nên nó có ý nghĩa rất quan trọng trên nhiều mặt kinh tế, chính trị, xã
hội…Đối với nước ta ý nghĩa đó càng trở nên đặc biệt trên con đường phát
triển theo định hướng XHCN, vì chính trên lĩnh vực hoạt động này tính ưu
việt của chế độ kinh tế, chính trị, xã hội mà Đảng và nhân dân ta lựa chọn
được thể hiện rất rõ nét. Vai trò, ý nghĩa của thực hiện chính sách ASXH đối
công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc ở nước ta có thể trình bày trên một số
nội dung sau:
Thứ nhất: thực hiện chính sách ASXH là sự thể hiện rõ nét bản chất ưu
việt của chế độ XHCN, mục tiêu xây dựng xã hội dân giàu nước mạnh, dân
chủ, công bằng, văn minh tất cả vì hạnh phúc của con người.
Thuật ngữ ASXH chỉ mới xuất hiện trong những văn kiện, tài liệu, sách
báo ở nước ta thời gian gần đây nhưng những nội dung cơ bản của nó đã được
Bác Hồ khẳng định trong tư tưởng của người và được xác định từ rất lâu trong
các văn kiện, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà
nước ta. Trong sự nghiệp đổi mới xây dựng đất nước theo con đường XHCN
25