MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Ở thời đại nào cũng vậy, người tài giỏi đều được mọi người ngưỡng mộ,
được xã hội tôn vinh và kính trọng. Bởi vì họ là những con người xuất chúng, có
năng lực trí tuệ đặc biệt, có tầm nhìn xa trông rộng và có khả năng xử lý hiệu quả và
nhanh chóng những vấn đề phức tạp nảy sinh trong cuộc sống. Người tài giỏi là
những trụ cột quan trọng trong mọi lĩnh vực của đất nước, quyết định đến sự hưng
thịnh của một quốc gia dân tộc như người xưa đã từng khẳng định: “Hiền tài là
nguyên khí của quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao, nguyên
khí suy thì thế nước yếu rồi xuống thấp. Vì vậy các đấng thánh đế minh vương
chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí
làm việc đầu tiên” [18,tr.31].
Hoạt động bồi dưỡng HSG và quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở các trường
THPT là nhiệm vụ quan trọng và rất cần thiết trong tình hình hiện nay. Bởi vì trong
thời gian tới đây, thế giới sẽ có nhiều thay đổi lớn về kinh tế - xã hội. Các quốc gia
đều phải tập trung nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực, bồi dưỡng và phát triển nhân tài để đáp ứng yêu cầu phát triển đất
nước. Đây là vấn đề quan trọng trong chiến lược con người mà Đảng và Nhà nước
ta xác định phải quan tâm trong thời kì đổi mới, đặc biệt là trong bối cảnh toàn
ngành Giáo dục đang triển khai thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và
đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH trong điều kiện hội nhập quốc tế. Trong thực
tiễn Cách mạng, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định: “Phát triển giáo dục là quốc
sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”
[23,tr.3]. “Phải chú trọng thỏa mãn nhu cầu phát triển của mỗi người học, những
người có năng khiếu được phát triển tài năng” và “chú trọng xây dựng các cơ sở
giáo dục tiên tiến, trọng điểm, chất lượng cao để đào tạo bồi dưỡng các tài
năng”[33,tr.5].
Trong trường THPT hiện nay, việc phát hiện và bồi dưỡng HSG đã có những
bước phát triển lớn, lãnh đạo các trường cũng đã thấy được vai trò quan trọng của

1


2


Đức: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Thanh Thủy,
huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, 2014.
Trong phần cơ sở lý luận của các đề tài Luận văn Thạc sĩ trên đa số đều nêu
lên được các khái niệm cơ bản về năng lực, tài năng, năng khiếu, các giai đoạn phát
triển tài năng, khái niệm HSG THCS. Các đề tài trên đa số cũng đã xác định được
nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG gồm: Công tác kế hoạch hóa, công tác
tổ chức, công tác chỉ đạo và công tác kiểm tra hoạt động bồi dưỡng HSG. Các đề tài
này cũng đã xác định được các yếu tố tác động đến hoạt động bồi dưỡng HSG trong
nhà trường. Trong phần cơ sở thực tiễn, các đề tài trên đi vào phân tích hai thực
trạng là thực trạng hoạt động bồi dưỡng HSG và thực trạng quản lý hoạt động bồi
dưỡng HSG. Phần đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG, các đề
tài cũng đã đề xuất được các biệp pháp như: Nâng cao nhận thức, xây dựng kế
hoạch, xây dựng CSVC, phối hợp các lực lượng giáo dục, bồi dưỡng đội ngũ giáo
viên, cách phát hiện HSG, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh, đổi mới phương pháp
dạy bồi dưỡng, ứng dụng CNTT vào giảng dạy bồi dưỡng, biện pháp cải tiến công
tác thi đua khen thưởng, …
Nhìn chung các công trình nghiên cứu trên đã đáp ứng một phần thực tiễn
hoạt động dạy và học cũng như hoạt động bồi dưỡng HSG trong các nhà trường
hiện nay. Các đề tài đã đi sâu vào làm rõ cơ sở lý luận về hoạt động bồi dưỡng
HSG, phân tích đánh giá thực trạng yếu kém, xác định các nguyên nhân dẫn đến
tình trạng yếu kém, bất cập của hoạt động bồi dưỡng HSG. Từ đó đề xuất các giải
pháp để cải thiện hoạt động bồi dưỡng HSG trong nhà trường nhằm nâng cao chất
lượng dạy và học. Đây là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để từng bước nâng cao
vị thế của nhà trường trong xu thế hội nhập ngày nay.
Tuy nhiên, các công trình trên khi nghiên cứu các tác giả chưa làm rõ được
phần cơ sở lý luận của đề tài. Những vấn đề lý luận về hoạt động bồi dưỡng HSG ở

Cộng sản.
Các bài nghiên cứu trên chủ yếu đề xuất các biện pháp thực hiện ở cấp quản
lý trong hệ thống giáo dục quốc dân mà chưa đi vào nghiên cứu quản lý cụ thể ở
một huyện hay tỉnh nào. Các bài viết cũng không đi sâu vào làm rõ lý luận chung về
HSG và quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG trong các nhà trường. Đây là yếu tố

4


quan trọng có tác dụng định hướng cho các nhà trường tổ chức hoạt động bồi dưỡng
HSG đạt kết quả cao.
Từ những công trình nghiên cứu của các tác giả trên, học viên nhận thấy
rằng: Từ xưa đến nay công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nhân tài phục vụ
cho đất nước rất được quan tâm và chú trọng. Hệ thống đề tài khoa học từ cấp bộ,
luận văn Thạc sĩ cho đến các bài báo khoa học đã đáp ứng một phần thực tiễn hoạt
động giáo dục trong các nhà trường hiện nay. Thế nhưng chưa có một công trình
nào đi sâu vào nghiên cứu một cách có hệ thống và đầy đủ về vấn đề “Quản lý hoạt
động bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường trung học phổ thông huyện Mỹ Tú, tỉnh
Sóc Trăng”.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở
trường THPT và nghiên cứu làm rõ về thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG
ở các trường THPT huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng, luận văn hướng tới đề xuất các
biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở các trường THPT huyện Mỹ Tú, tỉnh
Sóc Trăng, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, chất lượng giáo dục của tỉnh Sóc
Trăng.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu làm rõ lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường
THPT;

hiện nay vẫn còn nhiều tồn tại yếu kém. Nếu trong công tác quản lý, các chủ thể
phát huy hết vai trò lãnh đạo của Chi bộ Đảng, vai trò quản lý của Ban Giám hiệu;
nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên và học sinh về hoạt động và quản lý hoạt
động bồi dưỡng HSG; tuyển chọn được đội ngũ giáo viên giỏi để dạy bồi dưỡng
HSG; thực hiện tốt khâu phát hiện và tuyển chọn đội tuyển HSG; thực hiện xây
dựng chương trình và đổi mới phương pháp dạy và học bồi dưỡng HSG; chuẩn bị
đầy đủ các điều kiện phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng HSG của nhà trường, thì sẽ
quản lý tốt hoạt động bồi dưỡng HSG ở các trường THPT huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc
Trăng, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, chất lượng giáo dục của tỉnh Sóc
Trăng.

6


6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện
chứng khoa học, quán triệt và cụ thể hóa quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta về giáo dục và phát triển sự nghiệp giáo dục. Quá
trình nghiên cứu vận dụng các quan điểm tiếp cận hệ thống – cấu trúc, quan điểm
logic – lịch sử và quan điểm thực tiễn để luận giải các nhiệm vụ của đề tài.
* Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu, tổng hợp các văn kiện, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước về mục
tiêu, chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo, đặc biệt là nội dung liên quan đến
hoạt động đào tạo bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho đất nước trong thời kỳ mới.
Nghiên cứu, hệ thống hóa các nguồn tài liệu để xây dựng cơ sở lý luận cho
đề tài gồm: Lý luận về quản lý, lý luận về học sinh giỏi, lý luận về quản lý hoạt
động dạy học bồi dưỡng HSG.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

lý, quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT. Qua đó cung cấp thêm căn
cứ khoa học cho các nhà QLGD và giáo viên trong quá trình thực hiện hoạt động
bồi dưỡng HSG trong nhà trường hiện nay.
Đề tài đã đề xuất được những biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG
phù hợp với đặc điểm của các trường THPT huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng. Từ đó
góp phần vào việc đổi mới quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG, nâng cao chất lượng
dạy và học bồi dưỡng HSG, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trường
THPT huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng.
8. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, kiến nghị, danh muc tài liệu tham khảo
và phụ lục, nội dung chính của luận văn này được trình bày trong 3 chương (7 tiết).

8


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
1.1.1. Khái niệm hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
* Khái niệm hoạt động bồi dưỡng:
Hoạt động: Theo Từ điển Hán – Việt: “Hoạt động là tiến hành những việc
làm có quan hệ chặt chẽ với nhau nhằm một mục đích nhất định trong xã hội”
[40,tr.120].
Bồi dưỡng: Theo Từ điển Giáo dục học: “Bồi dưỡng là quá trình trang bị
thêm kiến thức, kĩ năng nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động
trong các lĩnh vực cụ thể” [37,110].
Hoạt động bồi dưỡng: Là tiến hành những việc làm có quan hệ chặt chẽ với
nhau nhằm làm tăng thêm trình độ hiện có về kiến thức, kĩ năng, hoàn thiện năng
lực hoạt động của con người trong các lĩnh vực cụ thể nào đó.

G

3
Học sinh
giỏi

Tư duy
sáng tạo

Sơ đồ 1.1. Các yêu tố cấu thành học sinh giỏi
* Khái niệm hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ
thông:
Bồi dưỡng học sinh giỏi: Là hoạt động làm tăng thêm trình độ hiện có về
kiến thức, kĩ năng nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực học tập cho
những học sinh có học lực giỏi, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ học tập.
Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông: Là hệ
thống những tác động của giáo viên lên học sinh nhằm tăng thêm trình độ hiện có
về kiến thức, kĩ năng, thái độ và phương pháp học tập cho những học sinh THPT có
năng lực nổi trội về trí tuệ, có tư duy sáng tạo trong học tập nhằm thực hiện hiệu
quả mục tiêu dạy học của nhà trường.
Từ khái niệm trên, chúng ta thầy hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT
có những đặc điểm như sau:
Hoạt động dạy học bồi dưỡng HSG là hệ thống những hành động liên tiếp và
thâm nhập vào nhau của thầy và trò dưới sự hướng dẫn của thầy, nhằm đạt được
mục đích dạy học bồi dưỡng HSG và qua đó phát triển nhân cách của học sinh.

10


Mục đích của hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT là để nâng cao hơn



định vị thế, vai trò của mình; để khơi dậy ở giáo viên lòng yêu nghề, mến trẻ trong
sự nghiệp trồng người.
Hoạt động bồi dưỡng HSG trong nhà trường phát triển là cơ sở để cấp trên
xét thành tích thi đua khen thưởng hàng năm và đây cũng là cơ sở để phấn đấu phát
triển trường chuẩn quốc gia trong những năm tiếp theo. Qua đó tạo được sự quan
tâm và tin tưởng của các bậc phụ huynh, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương
và nhân dân trong địa bàn dân cư đối với nhà trường.
* Nhiệm vụ của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ
thông:
Nhiệm vụ của hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT là tuyển chọn được
những học sinh có năng lực học tập giỏi, đảm bảo đúng về chất để tham gia vào
việc học bồi dưỡng nâng cao chương trình. Cùng với việc tuyển chọn HSG thì việc
tuyển chọn đội ngũ giáo viên giỏi cũng là một nhiệm vụ quan trọng trong nhà
trường. Bởi vì giáo viên là những người trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn các em cách
thức lĩnh hội hệ thống kiến thức.
Một nhiệm vụ rất quan trọng nữa của hoạt động bồi dưỡng HSG là tổ chức
giảng dạy, bồi dưỡng cho những HSG nắm vững hệ thống kiến thức khoa học phổ
thông, từ cơ bản đến nâng cao, rèn luyện cho các em hệ thống kĩ năng, kĩ xảo và
phương pháp học tập hiệu quả.
Tiến hành bồi dưỡng thêm cho những HSG hình thành phát triển năng lực và
những phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy độc lập, sáng tạo trong học tập.
Giúp học sinh hình thành những phẩm chất cần thiết, có thái độ tích cực đối với
cuộc sống.
Nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh trong
nhà trường, nâng cao chất lượng các kì thi tuyển chọn HSG, qua đó nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
* Đặc điểm của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ
thông:

1.2.1. Khái niệm quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường
trung học phổ thông
* Khái niệm quản lý:

13


Xoay quanh khái niệm quản lý, hiện nay có rất nhiều cách tiếp cận với nhiều
quan điểm của nhiều nhà nghiên cứu khác nhau như sau:
Theo Từ điển Giáo dục học: “Quản lý là hoạt động hay tác động có định
hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức
nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [37, tr.326];
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là những tác động có định
hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để
vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [22,tr.130];
Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý
trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn
lực (nhân lực, vật lực và tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một
cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [15,tr.15].
Từ những quan niệm của các tác giả trên, chúng ta có thể hiểu một cách khát
quát về khái niệm quản lý như sau: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có mục đích
của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý bằng các công cụ và phương pháp quản
lý khác nhau nhằm đạt được mục tiêu mà chủ thể quản lý đề ra.
Trong khái niệm quản lý này, ta thấy khái niệm có những đặc điểm cơ bản
như sau:
Quản lý là một chuỗi tác động có tính kế hoạch, có mục đích của chủ thể
quản lý đến đối tượng quản lý nhằm mục đích đảm bảo cho hoạt động diễn ra đúng
kế hoạch, đúng mục tiêu đã xác định;
Quản lý là hoạt động của chủ thể quản lý và đối tượng quản lý. Chủ thể
quản lý là tổ chức hay tập thể hoặc cá nhân được biên chế và được phân công trách

mật thiết với nhau trong quá trình quản lý, bao gồm:
Chức năng lập kế hoạch: Lập kế hoạch là việc xác định các mục đích, mục
tiêu; xây dựng chương trình hành động cụ thể; xác định thời gian thực hiện và định
ra những điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện đạt được các mục tiêu đề ra.
Chức năng tổ chức: Tổ chức là việc phân phối và sắp xếp các nguồn nhân
lực, vật lực, tài lực, ... theo những cách thức tốt nhất để đảm bảo thực thi hiệu quả
kế hoạch đã đề ra. Vấn đề cơ bản nhất của chức năng tổ chức là trả lời các câu hỏi
sau đây: Làm gì, ai làm, làm lúc nào, với trách nhiệm và quyền hạn gì?
Chức năng lãnh đạo: Lãnh đạo là điều khiển, chỉ đạo cho hệ thống tổ chức
hoạt động theo đúng kế hoạch, giải quyết những mẫu thuẫn, vướng mắc trong quá
trình thực hiện kế hoạch nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động bộ máy tổ chức, thực
hiện thắng lợi mục tiêu đã đề ra.

15


Chức năng kiểm tra: Kiểm tra là xem xét sự vận hành của bộ máy tổ chức
trong việc thực hiện kế hoạch có phù hợp với dự tính hay không, kết quả thực hiện
kế hoạch ra sao, đồng thời vừa phát hiện và khuyến khích những nhân tố tích cực,
vừa phát hiện những sai lệch và đưa ra những quyết định điều chỉnh kịp thời nhằm
đạt được các mục tiêu đã xác định.
Mối quan hệ của các chức năng quản lý được minh họa qua sơ đồ dưới:
Kế hoạch

Kiểm tra

Quản lý

Tổ chức


đây cụ thể là Hiệu trưởng của nhà trường.
Đối tượng quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT là con người,
ở đây cụ thể là toàn bộ đội ngũ giáo viên và học sinh tham gia vào hoạt động bồi
dưỡng HSG.
Mục tiêu của quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở các trường THPT là tổ
chức và thực hiện các hoạt động bồi dưỡng HSG một cách hợp lý nhất, kinh tế nhất
và hiệu quả nhất; góp phần thiết thực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục chung
của nhà trường.
Quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG mang tính chất quản lý hành chính sư
phạm tức là quản lý theo pháp luật, theo những nội quy quy chế, theo quyết định có
tính chất bắt buộc của nhà trường.
Quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG phải tuân thủ các quy luật của quá trình
dạy học, giáo dục diễn ra trong môi trường sư phạm, lấy hoạt động dạy – học của
thầy và trò làm đối tượng quản lý.
Quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG mang đặc trưng của khoa học quản lý,
tức là thực hiện các chức năng quản lý.
1.2.2. Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung
học phổ thông

17


1.2.2.1. Quản lý kế hoạch hóa hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
Trong quản lý nói chung và quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG nói riêng, xây
dựng kế hoạch có vai trò rất quan trọng. Bởi vì kế hoạch giúp nhà quản lý biết được
mục tiêu của công việc là gì? Để làm được việc đó cần có những điều kiện, phương
tiện nào và bằng cách nào thể thực hiện thành công việc đó và như vậy cũng xác
định được thời gian khi nào sẽ đạt được mục tiêu của công việc đã đề ra.
Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng HSG là xác định, hình thành các mục tiêu;
xây dựng chương trình hành động cụ thể cho các hoạt động và lựa chọn, quyết định

kiện cụ thể của nhà trường và có tính khả thi cao.
Trong quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG của các trường, thường có các loại
kế hoạch hoạt động cơ bản như sau:
Kế hoạch chiến lược bồi dưỡng học sinh giỏi có thời hạn từ 5 đến 10 năm:
Là đưa ra các quyết định và các hành động cơ bản của nhà trường để định hướng và
chỉ dẫn cho biết nhà trường làm cái gì, làm như thế nào và tại sao làm như vậy, với
sự tập trung vào tương lai của hoạt động bồi dưỡng HSG.
Kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi năm học có thời hạn từ một năm trở lên:
Kế hoạch này đi sâu vào các hoạt động dạy và học bồi dưỡng HSG cùng các biện
pháp nâng cao chất lượng đào tạo bồi dưỡng học sinh phù hợp với các chủ trương
chỉ đạo hàng năm của Sở, Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Kế hoạch bồi dưỡng HSG có thời hạn dưới một năm hoặc có thời hạn tính
theo tháng, tuần, ngày: Kế hoạch này nhằm đi sâu triển khai thực hiện cụ thể của kế
hoạch bồi dưỡng HSG năm học, kế hoạch này luôn có sự thay đổi cho phù hợp với
thực tế hoạt động để đạt được mục tiêu tác nghiệp.
Khi xây dựng kế hoạch hoạt động bồi dưỡng HSG cần phải tuân theo quy
trình và kĩ thuật chung của một bản kế hoạch. Thông thường một bản kế hoạch phải
có các nội dung chính như sau:
Đánh giá tình hình những thuận lợi, khó khăn, những tác động bên trong,
bên ngoài ảnh hưởng đến sự phát triển của các hoạt động giáo dục;
Xác định mục tiêu, nhiệm vụ thực hiện của hoạt động giáo dục sẽ đạt được
trong tương lai;

19


Xác định các nguồn lực, các phương tiện và điều kiện cần thiết để thực hiện
đạt được mục tiêu đã đề ra;
Đề xuất, quyết định các biện pháp tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện
của nhà trường để thực hiện thắng lợi mục tiêu.

môn vững vàng, có phương pháp giảng dạy và giáo dục học sinh hiệu quả, có tinh
thần trách nhiệm, tâm huyết nhiệt tình với nghề, được các Hiệu trưởng và các đồng
nghiệp tín nhiệm cao.
Đây là lực lượng giáo viên không phải trường nào cũng có nhiều cho nên
Hiệu trưởng các trường phải có kế hoạch phát triển và chăm bồi. Thực hiện tuyển
chọn đội ngũ giáo viên dạy bồi dưỡng HSG phải thực hiện theo một quy trình tuyển
chọn chặt chẽ, dựa trên nguyên tắc khách quan, công bằng để chọn đúng người có
đủ tiêu chuẩn dựa trên trình độ, năng lực, phẩm chất, phù hợp với chuyên môn được
đào tạo, đáp ứng được yêu cầu dạy bồi dưỡng HSG trong thời kỳ đổi mới giáo dục.
Tổ chức biên soạn nội dung chương trình dạy bồi dưỡng học sinh giỏi chung
cho toàn khối và toàn trường
Nội dung chương trình dạy bồi dưỡng HSG là chương trình được tổ chức
biên soạn hệ thống kiến thức nâng cao, hiện đại và toàn diện dựa trên kiến thức phổ
thông để dạy cho những học sinh có năng lực học tập vượt trội, nhằm nâng cao chất
lượng dạy và học bồi dưỡng HSG.
Hoạt động bồi dưỡng HSG trong nhà trường hiện nay không có chương trình
dành riêng cho việc dạy bồi dưỡng HSG cho nên các nhà trường phải thực hiện biên
soạn chương trình giảng dạy riêng của mình. Để làm được điều này, Hiệu trưởng
các trường tiến hành phân công các giáo viên có nhiều kinh nghiệm giảng dạy,
nghiên cứu phân tích chương trình, tham khảo các nguồn tài liệu khác nhau, huy
động trí tuệ tập thể của bộ môn để xây dựng chương trình dạy bồi dưỡng HSG riêng
cho nhà trường.
Yêu cầu quan trọng của chương trình dạy bồi dưỡng HSG là phải vừa đảm
bảo bao quát hết mảng kiến thức trọng tâm của chương trình phổ thông, bám sát
theo yêu cầu về cấu trúc đề thi của Sở Giáo dục và Đào tạo, vừa phải đảm bảo được
tính nâng cao của chương trình, phù hợp với trình độ nhận thức, khả năng học tập
của HSG, trong đó cần chú trọng đến thực hành và rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến

21


22


với hoạt động dạy bồi dưỡng HSG cần thỏa đáng với công lao của giáo viên và học
sinh để kích thích họ dạy và học có hiệu quả.
- Về thi đua khen thưởng: Khen thưởng kịp thời đối với những giáo viên và
học sinh đạt thành tích cao trong dạy và học bồi dưỡng HSG. Các trường cần quan
tâm động viên, khen thưởng các giáo viên có thành tích về mặt vật chất như: Nâng
các thang, bậc lương trước thời hạn, tạo điều kiện thuận lợi trong sinh hoạt, nhà
ở, ... cho giáo viên. Những kích thích trên có ý nghĩa tích cực đối với giáo viên và
học sinh trong việc dạy và học của hoạt động bồi dưỡng HSG, khiến họ lao động
nhiều hơn, hiệu quả hơn, năng suất hơn.
1.2.2.3. Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
Sau khi xây dựng xong kế hoạch và sắp xếp tổ chức công việc cho hoạt động
bồi dưỡng HSG của nhà trường thì nhà quản lý phải quản lý chỉ đạo, điều khiển cho
hệ thống thực hiện hiệu quả, diễn ra đúng hướng nhằm thực hiện thành công mục
tiêu đã đề ra.
Lãnh đạo, điều khiển hoạt động bồi dưỡng HSG là sự can thiệp của người
CBQL trong toàn bộ quá trình thực hiện hoạt động bồi dưỡng HSG. Đó là thiết lập
quyền chỉ huy, quyền giám sát và điều chỉnh công việc. Thực hiện hướng dẫn, giúp
đỡ, đôn đốc, động viên và thúc đẩy những người được phân công phụ trách làm việc
hiệu quả nhằm đảm bảo cho hoạt động bồi dưỡng HSG trong tổ chức diễn ra đúng
kỷ cương, trật tự và đạt được mục tiêu đã xác định.
Thực hiện chức năng lãnh đạo (chỉ đạo) trong quản lý cần đảm bảo những
vấn đề sau:
Thường xuyên đôn đốc, động viên giáo viên và học sinh hoàn thành nhiệm
vụ dạy và học bồi dưỡng học sinh giỏi: Thường xuyên đôn đốc các thành viên thực
hiện nhiệm vụ bảo đảm tiến độ của công việc. Động viên kịp thời là để phát huy
năng lực của giáo viên và học sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đạt mục tiêu
đề ra.

phát hiện những sai phạm trong hoạt động bồi dưỡng thực tiễn, chỉ ra các nguyên
nhân gây nên những sai sót đó, để làm cơ sở cho việc ra các quyết định nhằm khắc
phục các sai lệch trên;
Điều chỉnh bao gồm phát huy những yếu tố tích cực, uốn nắn sửa chữa
những lệch lạc và định hướng xử lí các vi phạm trong dạy bồi dưỡng HSG nếu có.

24


1.2.3. Những yếu tố tác động đến quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh
giỏi ở trường trung học phổ thông
1.2.3.1. Chiến lược phát triển nguồn nhân lực
Nguồn nhân lực và trình độ của nguồn nhân là yếu tố quyết định, một thước
đo chủ yếu đối với sự phát triển của mỗi quốc gia. Ở nước ta hiện nay, trong điều
kiện đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập quốc tế, phát triển nguồn nhân lực được coi
là một trong ba khâu đột phá của chiến lược chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế xã hội của đất nước; đồng thời phát triển nguồn nhân lực trở thành nền tảng phát
triển bền vững và tăng lợi thế cạnh tranh quốc gia. Cho nên vấn đề phát triển nguồn
nhân lực được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm và đã ban hành quyết định
phê duyệt chiến lực phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2010 – 2020 nhằm để nâng
cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất
nước. Trong các nhà trường hiện nay, mọi hoạt động giáo dục phải được thực hiện
đúng theo mục đích, yêu cầu của chiến lược của Nhà nước, của địa phương và của
ngành giáo dục về đào tạo nguồn nhân lực nhất là nguồn nhân lực có chất lượng
cao.
1.2.3.2. Công tác quản lý của Hiệu trưởng
Mọi hoạt động trong nhà trường THPT đều chịu tác động rất lớn bởi hoạt
động quản lý của Hiệu trưởng. Quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG là quá trình thực
hiện các chức năng quản lý của người Hiệu trưởng, tức là Hiệu trưởng phải thực
hiện xây dựng kế hoạch hoạt động bồi dưỡng HSG để xác định các mục tiêu cần
đạt, quyết định các biện pháp thực hiện bồi dưỡng HSG cho nhà trường; tổ chức