LỜI CAM ĐOAN

Tên tôi là : Tiến Thị Mai
Công tác tại trƣờng Đại học Tài Nguyên và Môi Trƣờng Hà Nội
Sau một thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, đến nay tôi đã
hoàn thành luận văn thạc sỹ với đề tài “ Huy động cộng đồng trong giáo dục
quốc phòng an ninh cho sinh viên trƣờng Đại học Tài Nguyên và Môi
Trƣờng Hà Nội”
Thuộc chuyên ngành : Gáo dục và phát triển cộng đồng
Mã số : Thí điểm
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dƣới sự
hƣớng dẫn của PGS.TS Nuyễn Hồi Loan, các kết quả nghiên cứu là trung
thực và chƣa đƣợc cồng bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.
Lời cam đoan này đảm bảo nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm .
Hà Nội, tháng 6 năm 2017
Ngƣời viết cam đoan

Tiến Thị Mai


LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học tập và hoàn thiện luận văn , tác giả đã nhận đƣợc
sự quan tâm động viên, khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ tận tình của
các cấp lãnh đạo , chuyên viên, giáo viên, sinh viên trƣờng Đại học Tài
Nguyên và Môi Trƣờng Hà Nội và Quận Bắc Từ Liêm.
Tác giả chân thành cảm ơn các thầy, các cô Trƣờng Đại học sƣ phạm Hà
Nội, mà trực tiếp là các thầy, cô Khoa Tâm lý Gáo dục sau Đại học đã tận tình
giảng dạy, hƣớng dẫn, giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập tại trƣờng.
Tác giả xin trân thành cảm ơn sự động viên, tạo điều kiện giúp đỡ của
Ban chỉ huy quân sự quận bắc từ liêm, lãnh đạo , phòng ban, giảng viên,các
anh chị đồng nghiệp trƣờng đại học Đại học Tài Nguyên và Môi Trƣờng Hà

1.1.2.Giáo dục Quốc phòng – An ninh trong giáo dục đại học. ..................... 15
1.1.3. Kinh nghiệm quốc tế về giáo dục Quốc phòng - An ninh. ................... 20
1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI ..................................... 21
1.2.1. Quốc phòng – An ninh .......................................................................... 21
1.2.2. Huy động cộng đồng ............................................................................. 28
1.3. TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO
DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC ........................... 30
1.3.1. Những thuận lợi và thách thức đặt ra đối với hoạt động huy động cộng
đồng trong Giáo dục Quốc phòng – An ninh cho sinh viên trong bối cảnh mới
......................................................................................................................... 30
1.3.2. Tầm quan trọng của giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên
......................................................................................................................... 33


1.4. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG
NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO SINH
VIÊN ĐẠI HỌC ................................................................................................ 39
1.4.1.Mục tiêu, nội dung chƣơng trình và phƣơng pháp ................................. 39
1.4.2.Cán bộ quản lí, giảng viên ..................................................................... 40
1.4.3. Phối hợp với cộng đồng tổ chức hoạt động học của sinh viên ............. 41
1.4.4.Phát triển cơ sở vật chất, thiết bị dạy học. ............................................. 43
1.4.5.Chủ trƣơng chính sách của nhà nƣớc, của địa bàn dân cƣ ..................... 43
1.4.6. Nhận thức và tham gia huy động phát triển giáo dục quốc phòng của
các tổ chức xã hội ............................................................................................ 44
1.4.7.Nhận thức của gia đình, cha mẹ sinh viên ............................................. 44
Tiểu kết chƣơng 1 .......................................................................................... 45
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG NHẰM
NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH CHO SINH
VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI.......................... 46
2.1. KHÁI QUÁT VỀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA

NỘI TRONG BỐI CẢNH MỚI. ...................................................................... 79
3.1. NHỮNG NGUYÊN TẮC ĐỂ XÂY DỰNG BIỆN PHÁP...................... 79
3.1.1. Yêu cầu, nguyên tắc của việc đề xuất các biên pháp ............................ 79
3.2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG QUỐC
PHÒNG - AN NINH CHO TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI
TRƢỜNG HÀ NỘI ......................................................................................... 80
3.2.1.Tuyên truyềnnâng cao nhận thức cho các lực lƣơng trong và ngoài
trƣờng về tầm quan trọng của việc huy động cộng đồng trong Giáo dục Quốc
phòng - An ninh............................................................................................... 80


3.2.2. Tăng cƣờng huy động sức mạnh tổng hợp của cấp ủy đảng, chính quyền
địa phƣng và của các tổ chức xã hội trong cộng đồng đối với việc Giáo dục
Quốc phòng - An ninh cho sinh viên. ............................................................. 84
3.2.3. Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lí, giảng viên đủ về số lƣợng, mạnh về
chất lƣợng và hợp lí về cơ cấu ........................................................................ 86
3.2.4. Phân loại đối tƣợng để huy động và định rõ cách thức để huy động
......................................................................................................................... 90
3.2.5. Đổi mới nội dung chƣơng trình, phƣơng pháp dạy học giáo dục Quốc
phòng - An ninh cho sinh viên củaTrƣờng Đại học Tài nguyên và Môi trƣờng
Hà Nội phù hợp với mục tiêu yêu cầu giáo dục .............................................. 91
3.2.6. Tăng cƣờng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ
thông tin trong dạy học Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trƣờng
Đại học Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Nội ................................................... 92
3.2.7. Phối hợp các lực lƣợng thực hiện giáo dục Quốc phòng - An ninh cho
sinh viên Trƣờng Đại học Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Nội ....................... 96
3.3. KHẢO NGHIỆM TÍNH CẦN THIẾT, TÍNH KHẢ THI VÀ HIỆU QUẢ
CỦA CÁC BIỆN PHÁP................................................................................ 100
3.3.1.Tính cần thiết, tính khả thi của biện pháp ............................................ 107
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................. 111

GDĐT

Giáo dục đào tạo

GDQP

Giáo dục quốc phòng

GDQP - AN

Giáo dục Quốc phòng – An ninh

HS

Học sinh

MTTQ

Mặt trận tổ quốc

QP - AN

Quốc phòng – An ninh

SV

Sinh viên

XHCN



1


khác nhau qua rất nhiều các phƣơng tiện thông tin đại chúng: Đài, báo,
internet… Tuy nhiên không phải thông tin nào cũng đúng, cũng mang tính
khách quan. Tình hình đó làm cho nhiệm vụ Quốc phòng ngày nay đã có
nhiều thay đổi cả về nội dung, phƣơng thức và đối tƣợng. Nghị quyết Đại hội
Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ IX về Quốc phòng – An ninh đã chỉ rõ
những yêu cầu mới về bảo vệ Tổ quốc: “Bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là
bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ
An ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, Nhà
nƣớc, nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích quốc
gia, dân tộc”.
Thế giới đang đứng trƣớc những vấn đề có tính toàn cầu, bản thân mỗi
nƣớc không thể tự giải quyết đƣợc mà phải có sự phối hợp đa phƣơng nhƣ: bảo
vệ hoà bình; ngăn chặn nạn khủng bố; các bệnh hiểm nghèo; bảo vệ môi trƣờng;
chống tội phạm quốc tế... đã đặt ra những vấn đề mới về bảo vệ Tổ quốc.
Yêu cầu mới về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi phải nâng cao hơn
nữa chất lƣợng, hiệu quả công tác Quốc phòng bảo đảm cho đất nƣớc nói
chung và từng khu vực tỉnh, thành phố phải luôn chủ động, sẵn sàng, không
để bị bất ngờ trƣớc mọi tình huống xảy ra; giữ vững ổn định, ngăn ngừa, đẩy
lùi mọi nguy cơ chiến tranh, để tập trung xây dựng đất nƣớc. Điều đó đặt ra
yêu cầu quan trọng là phải tăng cƣờng GDQP toàn dân. Phải gắn kết chặt chẽ
quá trình Giáo dục – đào tạo với việc thực hiện nhiệm vụ Quốc phòng – An
ninh, nhằm tăng cƣờng tính hiệu quả trong việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến
lƣợc. Thực hiện tốt các mặt công tác Quốc phòng, trong đó có nhiệm vụ
GDQP cho sinh viên là thiết thực góp phần ổn định chính trị, trật tự, an toàn
xã hội tạo điều kiện thuận lợi để phát triển sự nghiệp giáo dục – đào tạo.
Trong thời gian qua, nhiều cán bộ, giáo viên giáo dục Quốc phòng – An

phòngcòn kém hiệu quả, chậm đổi mới tƣ duy và phƣơng thức thực hiện.

3


- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, không đảm bảo về chất lƣợng cũng
nhƣ số lƣợng.
- Sinh viên có tâm lý xem nhẹ coi môn giáo dục Quốc phòng là môn
phụ nên có sự lơ là trong việc học tập.
- Sinh viên chƣa có ý thức học tập môn giáo dục Quốc phòng dẫn đến
kết quả học tập chƣa cao.
Căn cứ vào mục tiêu yêu cầu và thực tiễn đào tạo của nhà trƣờng, với
mong muốn góp phần
Quốc phòng
ởTrƣờng Đại học Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Nội, tôi tiến hành nghiên cứu
đề tài “Huy động cộng đồng trong giáo dục quốc phòng – an ninh cho sinh
viên trường đại học tài nguyên và môi trường Hà Nội ”
2.Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu một số nội dung huy động cộng đồng trong giáo dục Quốc
phòng - An ninh cho sinh viên trƣờng đại học Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Nội
3.Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1.Khách thể nghiên cứu: Công tác huy động cộng đồng nhằm nâng
cao chất lƣợng giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trƣờng Đại học
Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Nội .
3.2. Đối tƣợng nghiên cứu:Biện pháp huy động cộng đồng trong GDQP
–AN cho sinh viên trƣờng đại học tài nguyên và môi trƣờng Hà Nội
4. Giả thuyết khoa học
Hiện nay, việc huy động cộng đồng nhằm nâng cao chất lƣợng Giáo
dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trƣờng Đại học Tài nguyên và Môi
trƣờng Hà Nội đang đƣợc quan tâm và thực hiện. Tuy nhiên, hiệu quả còn

Phân tích, phƣơng pháp tổng hợp, hệ thống hoá các văn bản, tài liệu
khoa học có nội dung liên quan đến đề tài.
7.2. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phƣơng pháp điều tra
7.2.2. Phƣơng pháp quan sát
7.2.3. Phƣơng pháp phỏng vấn và phỏng vấn sâu
7.2.4. Phƣơng pháp chuyên gia

5


7.2.5. Tổng kết kinh nghiệm huy động cộng đồng trong giáo dục Quốc
phòng – An ninh cho sinh viên tại một số trƣờng đại học.
7.3. Phƣơng pháp thống kê toán học
8. Dự kiến cấu trúc của luận văn
Mở đầu
Chƣơng 1. Cơ sở lí luận về huy động cộng đồng trong hoạt động dạy
học giáo dục giáo dục Quốc phòng – An ninh trong các trƣờng đại học
Chƣơng 2. Thực trạnghuy động cộng đồng trong hoạt động dạy học
giáo dục Quốc phòng – An ninh cho sinh viên tại Trƣờng Đại học Tài nguyên
và Môi trƣờng Hà Nội hiện nay
Chƣơng 3. Đề xuất một số biện pháp huy động cộng đồng trong giáo
dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trƣờng Đại học Tài nguyên và Môi
trƣờng Hà Nội.

6


Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONGGIÁO DỤC

7


XHCN chúng ta cần xây dựng một thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh
nhân dân trong đó sinh viên ở các trƣờng đại học, cao đẳng nói chung và
sinh viên trƣờng Đại học Tài nguyên và Môi trƣờng nói riêng là một lực
lƣợng hùng hậu, có sức khỏe, có trình độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo,
có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học kỹ thuật hiện đại, chủ nhân
tƣơng lai của đất nƣớc.
T

-

Từ v

c

nh

-

-

c

h

8



(Luật Quốc phòng, Luật Nghĩa vụ quân sự), đƣợc Đảng và Nhà nƣớc quan
tâm, đƣợc quy định trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật, đƣợc xác định
cụ thể về mục tiêu, thời gian và kiến thức tối thiểu. Chỉ thị 12-CT/TW ngày
03/5/2007 của Bộ Chính trị về tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng với công tác
GDQP, an ninh trong tình hình mới; nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giáo
dục toàn diện đối với thế hệ trẻ HS,SV trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc.Gần đây nhất là nghị định 13/2014/NĐ-CP hƣớng dẫn luật GDQP và
an ninh nhằm thực hiện đến năm 2020 có trên 90% giảng viên giáo dục quốc
phòng an ninh đƣợc đào tạo trình độ chuẩn, đúng chuyên ngành giáo dục quốc
phòng an ninh trở lên.

10


Tuy nhiên, xem xét tổng thể sự phát triển của chƣơng trình môn học từ
Huấn luyện quân sự phổ thông, đến GDQP và GDQP-AN đều có thiên hƣớng
giúp SV thành thạo về kỹ năng quân sự.
Vẫn có quan điểm cho rằng GDQP-AN cho SV phải huấn luyện kiến
thức tối thiểu của ngƣời chiến sĩ. Điều này không riêng ngƣời thiết kế chƣơng
trình mà cả những ngƣời tổ chức thực hiện và cơ quan chức năng, chỉ đạo
cũng đều có tƣ duy nhƣ vậy. Vì thế hiện nay vẫn còn nhiều trƣờng, nhiều cán
bộ trong Ngành và ngoài Ngành đều gọi “tuần huấn luyện quân sự”, “tuần
đổi cách nhìn về môn học. Mục tiêu GDQP-AN đối với HS,SV là:
giáo dục toàn diện cho HS,SV về lòng yêu nước, yêu CNXH, niềm tự hào và
sự trân trọng đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc,
của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; có ý thức cảnh giác trước âm
mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch; có kỹ năng quân sự cần thiết để tham
gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân
dân, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.


12


K

-

-

-

-

-

13


tro

GDQP

-

HS,SV

uỳnh. Trung tâm

14


tạo với Quốc phòng - An ninh.
Giáo dục Quốc hòng – An ninh là môn học bao gồm kiến thức khoa
học xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kĩ thuật quân sự và thuộc
nhóm các môn học chung, có tỉ lệ lý thuyết chiếm trên 70% chƣơng trình môn
học. Nội dung bao gồm những kiến thức cơ bản về đƣờng lối quốc phòng,
quân sự của Đảng, công tác quốc phòng quân sự địa phƣơng; về kĩ năng quân
sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn
dân, an ninh nhân dân.
Giáo dục Quốc phòng – An ninh góp phần xây dựng , rèn luyện ý thức
tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học ngay khi sinh viên đang học tập trong các
trƣờng đại học , cao đẳng, trung cấp chuyên ngiệp và khi ra công tác sau này.
Giảng dạy và học tập tốt môn học giáo dục Quốc phòng – An ninh là góp
phần đào tạo cho xã hội một đội ngũ cán bộ khoa học kĩ thuật có chuyên môn
nghiệp vụ có ý thức, năng lực sẵn sàng tham gia thực hiện nhiệm vụ bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trên mọi cƣơng vị công tác.
1.1.2.2. Chương trình
Đến năm học 2011-2012, trên toàn quốc và Thông tƣ 31/2012/TTBGDĐT ban hành chƣơng trình GDQP-AN hệ ĐH, CĐ. Chƣơng trình đƣợc
xây dựng trên cơ sở phát triển trình độ các cấp học dƣới, bảo đảm liên thông,
logíc; mỗi học phần là những khối kiến thức tƣơng đối độc lập, tiện cho sinh
viên tích lũy trong quá trình học tập. Kết chƣơng trình gồm 3 phần chính:

16


Phần 1: Mục tiêu, thời gian, thời điểm thực hiện.
Phần 2: Tóm tắt nội dung các học phần và chƣơng trình.
Học phần I : Đƣờng lối quân sự của Đảng, 45 tiết.
Học phần II: Công tác quốc phòng, an ninh, 45 tiết.
Học phần III: Quân sự chung, 75 tiết.
Sinh viên học 3 học phần, 165 tiết