B GIO DC V O TO
TRNG I HC S PHM H NI

LI TH THY NGA

QUảN Lý HOạT ĐộNG Tổ CHUYÊN MÔN CủA HIệU TRƯởNG
ở TRƯờNG TRUNG HọC PHổ THÔNG NGOàI CÔNG LậP
HUYệN THủY NGUYÊN - THàNH PHố HảI PHòNG

LUN VN THC S KHOA HC GIO DC

H NI - 2017


B GIO DC V O TO
TRNG I HC S PHM H NI

LI TH THY NGA

QUảN Lý HOạT ĐộNG Tổ CHUYÊN MÔN CủA HIệU TRƯởNG
ở TRƯờNG TRUNG HọC PHổ THÔNG NGOàI CÔNG LậP
HUYệN THủY NGUYÊN - THàNH PHố HảI PHòNG
Chuyờn ngnh: Qun lý giỏo dc
Mó s: 60140114

LUN VN THC S KHOA HC GIO DC

NGI HNG DN: PGS. TS NGUYN TIN HNG

H NI - 2017



CBCC

Cán bộ công chức

CBQL

Cán bộ quản lý

CMHS

Cha mẹ học sinh

CNTT

Công nghệ thông tin

CSVC

Cơ sở vật chất

ĐDDH

Đồ dùng dạy học

GDCD

Giáo dục công dân

GDQP


QĐ

Quyết định

QL

Quản lý

Sở GD&ĐT

Sở Giáo dục và Đào tạo

THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

TTCM

Tổ trƣởng chuyên môn

TTND

Thanh tra nhân dân

TW

1.1.1. Ở nƣớc ngoài ............................................................................................. 6
1.1.2. Ở trong nƣớc ............................................................................................. 7
1.2. Khái niệm và thuật ngữ liên quan .................................................................... 9
1.2.1. Quản lý ...................................................................................................... 9
1.2.2. Chức năng của quản lý ............................................................................ 10
1.2.3. Quản lý giáo dục ..................................................................................... 11
1.2.4. Quản lý nhà trƣờng ................................................................................. 12
1.2.5. Quản lý nhà trƣờng THPT ...................................................................... 13
1.3. Tổ chuyên môn của trƣờng trung học phổ thông ngoài công lập ................... 15
1.3.1. Khái niệm, cấu trúc, nhiệm vụ của TCM ............................................... 15
1.3.2. Hoạt động TCM ...................................................................................... 16
1.3.3. Tổ trƣởng chuyên môn và quản lý hoạt động TCM ............................... 17
1.4. Hiệu trƣởng và quản lý trƣờng trung học phổ thông ngoài công lập của
hiệu trƣởng ............................................................................................................ 19
1.4.1. Nhiệm vụ của hiệu trƣởng ...................................................................... 20
1.4.2. Quyền hạn của Hiệu trƣởng .................................................................... 20

iii


1.4.3. Nội dung quản lý cơ bản của hiệu trƣởng ............................................... 21
1.5. Nội dung quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng trƣờng trung học phổ
thông ngoài công lập ............................................................................................ 23
1.5.1. Chỉ đạo và tổ chức xây dựng kế hoạch hoạt động của các TCM ........... 23
1.5.2. Chỉ đạo, tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động TCM ............................ 24
1.5.3. Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả đạt đƣợc và phản hồi thông tin để
cải tiến hoạt động TCM .................................................................................... 31
1.6. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng trƣờng
trung học phổ thông ngoài công lập ..................................................................... 35
1.6.1. Những yếu tố chủ quan ........................................................................... 35

2.3.8. Thực trạng quản lý bồi dƣỡng, tự bồi dƣỡng chuyên môn, nghiệp
vụ và nghiên cứu khoa học cho giáo viên thông qua các buổi sinh hoạt của
TCM .................................................................................................................. 63
2.4. Đánh giá thực trạng thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động TCM của
Hiệu trƣởng các trƣờng trung học phổ thông huyện Thủy Nguyên,Hải Phòng ... 66
2.4.1. Các yếu tố chủ quan ảnh hƣớng đến việc quản lý hoạt động TCM của
Hiệu trƣởng các trƣờng trung học phổ thông ................................................... 69
2.4.2. Các yếu tố khách quan ảnh hƣớng đến việc quản lý hoạt động TCM
của Hiệu trƣởng các trƣờng trung học phổ thông ............................................. 70
2.5. Đánh giá chung về thực trạng trong quản lý hoạt động TCM của hiệu
trƣởng các trƣờng trung học phổ thông ngoài công lập huyện Thủy nguyên, Hải
Phòng .................................................................................................................... 72
2.5.1. Mặt mạnh ................................................................................................ 72
2.5.2. Mặt hạn chế ............................................................................................. 73
2.5.3. Nguyên nhân ........................................................................................... 74
Tiểu kết chƣơng 2 ..................................................................................................... 76
Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA
HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGOÀI CÔNG LẬP
HUYỆN THỦY NGUYÊN, HẢI PHÒNG .............................................................. 77
3.1. Định hƣớng đổi mới giáo dục trung học phổ thông ngoài công lập Hải
Phòng .................................................................................................................... 77
3.2. Nguyên tắc để đề xuất các biện pháp ............................................................ 78
3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý ........................................................... 78
3.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ......................................................... 78
3.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ......................................................... 79
3.2.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ............................................................ 79
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát huy ........................................ 79
3.3. Một số biện pháp quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng trƣờng trung
học phổ thông ngoài công lập huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng .......................... 80
v

TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

vi


DANH MỤC BẢNG SỐ
Bảng 2.1. Quy mô trƣờng lớp .................................................................................. 40
Bảng 2.2. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên ...................................... 41
Bảng 2.3. Chất lƣợng đầu vào .................................................................................. 41
Bảng 2.4. Xếp loại văn hóa ...................................................................................... 42
Bảng 2.5. Xếp loại hạnh kiểm .................................................................................. 42
Bảng 2.6. Số lƣợng học sinh tốt nghiệp THPT ........................................................ 42
Bảng 2.7. Số học sinh thi đỗ vào các trƣờng Đại học và CĐ ................................... 42
Bảng 2.8. Cơ sở vật chất - thiết bị dạy học .............................................................. 43
Bảng 2.9. Số lƣợng TCM ở các trƣờng THPT NCL huyện Thủy Nguyên năm
học 2016- 2017 ......................................................................................................... 44
Bảng 2.10. Thực trạng quản lý hoạt động kế hoạch của TCM của các trƣờng
THPT NCL huyện Thủy Nguyên ............................................................................. 45
Bảng 2.11. Thực trạng quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng trƣờng THPT
NCL huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng ..................................................................... 48
Bảng 2.12. Thực trạng quản lý nội dung sinh hoạt TCM ........................................ 50
Bảng 2.13. Thực trạng quản lý việc thực hiện nội dung chƣơng trình dạy học theo
quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo ..................................................................... 52
Bảng 2.14. Thực trạng quản lý bài soạn của giáo viên ............................................ 54
Bảng 2.15. Thực trạng quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên ............................ 56
Bảng 2.16. Thực trạng quản lý thực hiện quy chế chuyên môn thông qua kiểm
tra đột xuất, kiểm tra định kỳ giáo viên ................................................................... 57
Bảng 2.17. Thực trạng quản lý xây dựng, sử dụng và bảo quản thiết bị dạy học .... 59
Bảng 2.18. Thực trạng quản lý việc cho điểm, đánh giá, xếp loại học sinh ............ 61



MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài và lịch sử nghiên cứu vấn đề
Giáo dục và đào tạo có vị trí, vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển
của mỗi quốc gia, dân tộc. Nhiều quốc gia trên thế giới đã đạt đƣợc những thành tựu
to lớn trong quá trình phát triển nhờ sớm coi trọng vai trò của giáo dục và đào tạo
nhƣ Nhật Bản với quan điểm coi “Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu; cần kết
hợp hài hoà giữa bản sắc văn hóa lâu đời phƣơng Đông với những tri thức Phƣơng
Tây hiện đại”; hay Singapore với phƣơng châm “Thắng trong cuộc đua về giáo dục
sẽ thắng trong cuộc đua về phát triển kinh tế”; cƣờng quốc Mỹ cũng luôn chú trọng
đến việc “Tập trung cho đầu tƣ giáo dục - đào tạo và thu hút nhân tài”; một ngƣời
bạn lớn của Việt Nam là Liên xô trƣớc đây cũng đã khẳng định “Chính sách về con
ngƣời là điểm bắt đầu và là điểm kết thúc của mọi chính sách kinh tế - xã hội”.
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn thế hệ trẻ “Non sông Việt
Nam có trở nên tƣơi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bƣớc tới đài vinh quang
sánh vai cùng các cƣờng quốc năm châu đƣợc hay không, chính là nhờ một phần
lớn ở công học tập của các em” (HCM toàn tập, 1995, tập 4, tr33).
Lời dạy của Ngƣời chứa đựng toàn bộ giá trị chân lý của thời đại mang tên
Ngƣời. Để không bị tụt hậu, để xây dựng và phát triển thành công một đất nƣớc độc
lập tự do theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa thì rất cần phải nhận thức rõ hơn nữa vị
trí và vai trò của giáo dục và đào tạo. Hiện nay nền kinh tế tri thức là giai đoạn phát
triển mới của lực lƣợng sản xuất xã hội, đồng thời là xu thế phát triển tất yếu của xã
hội loài ngƣời. Trong thế kỷ XVIII, đã diễn ra quá trình chuyển đổi kinh tế nông
nghiệp sang kinh tế công nghiệp. Thực chất đây là quá trình chuyển từ nền kinh tế
dựa chủ yếu vào lao động và đất đai sang nền kinh tế dựa vào máy móc và tài
nguyên. Trong thế kỷ XXI, con ngƣời đang chuyển từ nền kinh tế dựa vào tài
nguyên, máy móc sang kinh tế dựa chủ yếu vào tri thức và phát triển một nền kinh
tế tri thức toàn diện. Nói về quá trình xây dựng và phát triển kinh tế tri thức trong
thời đại ngày nay, GS.TS Phùng Xuân Nhạ (Bộ trƣởng Bộ GD & ĐT) đã phát biểu:

Quan điểm coi GD&ĐT là quốc sách hàng đầu đã đƣợc cụ thể hoá thành các
chính sách nhƣ: Chính sách đầu tƣ cho giáo dục. Việt Nam là một trong những quốc
gia có sự đầu tƣ ngân sách cho giáo dục lớn.
Vì vậy con ngƣời đứng ở vị trí trung tâm là mục tiêu và động lực chính của
chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội. Giáo dục góp vai trò rất quan trọng góp phần
trực tiếp trong việc bồi dƣỡng, đào tạo con ngƣời. Nó là con đƣờng cơ bản nhất,

2


vững bền nhất để hình thành ngƣời lao động, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh
tế - xã hội. Chỉ có nhờ giáo dục và đào tạo trình độ học vấn của nhân dân mới có thể
đƣợc nâng cao, mở ra những khả năng to lớn trong việc nắm bắt và sử dụng những
thành tựu của khoa học kỹ thuật đang phát triển trên thế giới mạnh mẽ nhƣ vũ bão
để tạo nên những thành tựu lớn lao, đẩy nhanh tiến độ đi lên của đất nƣớc.
Tại Nghị quyết Hội nghị 8, Ban Chấp hành Trung ƣơng khóa XI (Nghị quyết
số 29-NQ/TW) với nội dung Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định
hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Đảng và Nhà nƣớc xác định mục tiêu
của đổi mới lần này là: Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lƣợng, hiệu quả
giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc
và nhu cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện
và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân. Ban bí thƣ TW
Đảng đã ra chỉ thị số 40 CT/TW về việc xây dựng, nâng cao năng lực đội ngũ giáo
viên và cán bộ quản lý giáo dục, chất lƣợng giáo dục ở nhà trƣờng phổ thông thông
qua kết quả tổng hợp của nhiều hoạt động giáo dục, trong đó chất lƣợng hoạt động
của TCM trong nhà trƣờng giữ vai trò quan trọng.
Hoạt động của TCM trong nhà trƣờng góp phần quan trọng trong việc nâng
cao chất lƣợng Giáo dục - Đào tạo. Tổ chuyên môn thực hiện các nhiệm vụ hoạt
động chuyên môn của nhà trƣờng phổ thông, TCM là đơn vị hành động, thi công cơ

Thủy Nguyên đat đƣợc những kết quả đáng kể. Tuy nhiên trong quá trình quản lý còn
tồn tại những bất cập, chƣa thực sự đáp ứng với yêu cầu đổi mới hiện nay, từ đó ảnh
hƣởng không nhỏ đến chất lƣợng dạy học. Nếu đề tài đề xuất đƣợc những biện pháp
hợp lý, có cơ sở khoa học và có tính khả thi, thì có thể nâng cao chất lƣợng hoạt động
của TCM ở trƣờng THPT NCL, từ đó góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học - giáo dục
ở các trƣờng THPT huyện Thủy Nguyên- Thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý TCM của hiệu trƣởng ở các trƣờng
THPT NCL.
5.2. Đánh giá thực trạng về hoạt động của TCM và quản lý hoạt động TCM
của hiệu trƣởng các trƣờng THPT NCL huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng.
5.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng các trƣờng
THPT NCL huyện Thủy Nguyên - tp Hải Phòng.
4


5.4. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
6. Phạm vi nghiên cứu
- Nội dung: Luận văn giới hạn chỉ nghiên cứu những nội dung liên quan đến
quản lí hoạt động TCM của hiệu trƣởng trƣờng THPT NCL.
- Đối tượng khảo sát: Hiệu trƣởng và phó hiệu trƣởng, tổ trƣởng và tổ phó
chuyên môn, giáo viên đang công tác tại các trƣờng THPT NCL thuộc huyện Thủy
Nguyên, Hải Phòng.
- Địa bàn nghiên cứu: 02 Trƣờng THPT ngoài công lập thuộc huyện Thủy
Nguyên, Hải Phòng: Trƣờng THPT 25-10 và THP Nam Triệu.
- Thời gian nghiên cứu: 3 năm từ 2014 đến 2017.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các tài liệu khoa học có
liên quan đến đề tài, các văn bản quản lý giáo dục có liên quan đến trƣờng trung học

(Ngân hàng thế giới - 1997). Giáo dục nói chung, dạy học nói riêng là một hiện
tƣợng xã hội đặc biệt, sinh ra và tồn tại cùng với sự phát triển của xã hội loài
ngƣời. Hoạt động giáo dục là hoạt động cực kỳ quan trọng đã góp phần to lớn thúc
đẩy xã hội loài ngƣời phát triển vì nó có tác động đến mọi hoạt động khác trong xã
hội nhƣ hoạt động kinh tế, chính trị,… Đặc biệt chúng ta đã bƣớc vào thế kỷ thứ
21, thế kỷ của nền kinh tế tri thức, dựa vào tƣ duy sáng tạo và tài năng sáng chế
của con ngƣời. Sự thịnh vƣợng về kinh tế, chính trị của mỗi quốc gia ở thế kỷ 21
là phải dựa trên sức mạnh về chất xám, đội ngũ những ngƣời nghiên cứu khoa học
kỹ thuật và đội ngũ lao động lành nghề, sáng tạo và tự chủ trong công việc. Lúc
này giáo dục có vị trí đặc biệt quan trọng đối với mọi quốc gia và trở thành một
trong những vấn đề quốc sách hàng đầu trong chiến lƣợc phát triển đất nƣớc của
tất cả các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.
Các nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết đã cho rằng: “ Kết quả toàn bộ
hoạt động của nhà trƣờng phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý
công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên”. Với kinh nghiệm 26 năm làm HT,
VAXukhômlinxki (VA.Xukhômlinxki - Một số kinh nghiệm lãnh đạo của HT
trƣờng THPT) đã tổng kết đƣợc những thành công cũng nhƣ thất bại của mình.
Cùng với nhiều tác giả khác, một trong những biện pháp quản lý của trƣờng THPT
6


ông đã đƣa ra là “ Việc phân công công việc hợp lý qua các thành viên trong Ban
giám hiệu, HT, PHT phụ trách chuyên môn”. Các tác giả nhấn mạnh đến sự phối
hợp chặt chẽ, sự thống nhất QL giữa HT và PHT để đạt mục tiêu đề ra, qua đó tất cả
đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của HT.
Hoạt động chuyên môn là hoạt động giáo dục và dạy học trong các nhà
trƣờng, đây là hoạt động đặc thù và then chốt. Quản lý hoạt động chuyên môn là
mục tiêu trung tâm của quản lý nhà trƣờng. Quản lý hoạt động chuyên môn trong
giáo dục đƣợc nhiều nhà khoa học, nhà giáo dục trên thế giới quan tâm, chú ý vì
đây là hoạt động mang tính đặc trƣng và then chốt nhằm nâng cao chất lƣợng giáo

- Bùi Minh Hiền - Quản lý giáo dục - Nxb Đại học sƣ phạm 2006.
- Trần Kiểm - Khoa học quản lý giáo dục - Nxb Đại học sƣ phạm 2008.
- Trần Kiểm - Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục - Nxb Đại
học sƣ phạm 2015.
- Bùi Minh Hiền - Nguyễn Vũ Bích Hiền - Quản lý và lãnh đạo nhà trƣờng Nxb Đại học sƣ phạm 2015...
Bên cạnh đó có những luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục đã
đƣợc nhiều tác giả nghiên cứu, có thể kể đến các luận văn sau:
Bùi Đức Tấn: Quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng các trƣờng trung học
phổ thông thành phố Lào Cai tỉnh Lào Cai, luận văn thạc sĩ QLGD - 2011.
Doãn Thị Thanh Phƣơng: Các biện pháp quản lý hoạt động TCM của hiệu
trƣởng các trƣờng mầm non quận Cầu Giấy - thành thố Hà Nội, luận văn thạc sĩ
QLGD - 2006.
Trần Thị Minh Tâm: Biện pháp quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng
trƣờng tiểu học quận Hồng Bàng - Thành phố Hải Phòng, luận văn thạc sĩ QLGD 2006.
Phú Thị Thanh Huệ: Biện pháp quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng các
trƣờng tiểu học huyện Tứ Kỳ - Hải Dƣơng, luận văn thạc sĩ QLGD - 2008.
Huỳnh Hùng Châu: Quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng các trƣờng
trung học cơ sở thành phố Rạch Giá tỉnh Kiên Giang theo yêu cầu đổi mới giáo dục
hiện nay, luận văn thạc sĩ QLGD - 2008.
Hà Minh Tiến: Biện pháp quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng các
trƣờng trung học phổ thông huyện Văn Chấn tỉnh Yên Bái, luận văn thạc sĩ QLGD 2009.

8


Trần Quang Tuấn: Biện pháp quản lý hoạt động TCM của Hiệu trƣởng
trƣờng trung học phổ thông huyện Kỳ Sơn tỉnh Hòa Bình, luận văn thạc sĩ QLGD 2011.
Nhƣ vậy, có thể thấy, đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu đến vấn đề
quản lý hoạt động chuyên môn ở nhiều khía cạnh khác nhau, với những đối tƣợng
giáo viên và học sinh ở các vùng miền khác nhau và phân bố ở tất cả các bậc học.

quản lý, có sự chịu tác động và thực hiện của khách thể quản lý, là sự tác động
mang tính chủ quan nhƣng phải phù hợp với quy luật khách quan.
Từ những điểm chung của các định nghĩa và theo thực tiễn công tác quản lý,
chúng tôi sử dụng định nghĩa của nhóm tác giả Bùi Minh Hiền - Vũ Ngọc Hải Đặng Quốc Bảo: “Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có hƣớng đích của chủ
thể quản lý tới đối tƣợng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [14].
1.2.2. Chức năng của quản lý
Chức năng của quản lý là một loại hoạt động đặc biệt, sản phẩm của quá
trình phân công lao động và chuyên môn hóa trong quản lý, tiêu biểu bởi tính chất
tƣơng đối độc lập của những bộ phận của quản lý.
Thông qua các chức năng quản lý, toàn bộ hoạt động quản lý đƣợc thực hiện.
Chức năng quản lý chung bao gồm:
- Chức năng kế hoạch hóa là chức năng có vai trò định hƣớng cho toàn bộ
hoạt động. Căn cứ vào thực trạng ban đầu của tổ chức và căn cứ vào nhiệm vụ đƣợc
giao, vạch ra mục tiêu của tổ chức và xây dựng chƣơng trình hành động, tìm biện
pháp, cách thức tốt nhất để thực hiện mục tiêu.
- Chức năng tổ chức là việc thiết lập cấu trúc của bộ máy quản lý, là quá
trình phân phối và sắp xếp nguồn lực theo những cách thức nhất định nhằm thực
hiện tốt mục tiêu của kế hoạch.
- Chức năng chỉ đạo - điều hành là tác động của chủ thể quản lý bằng các
quyết định nhằm điều hành bộ máy vận hành theo đúng kế hoạch đạt tới mục tiêu
quản lý, trong đó bao gồm cả mục tiêu khuyến khích, động viên.
- Chức năng kiểm tra, đánh giá là chức năng rất quan trọng của quá trình
quản lý, là quá trình xem xét, giám sát thực tiễn hoạt động của bộ máy, nhằm kịp
thời điều chỉnh sai sót, đƣa bộ máy đạt đƣợc mục tiêu đã xác định.
- Mặt khác, thông tin rất cần thiết cho quản lý, là chức năng đặc biệt cùng
với 4 chức năng đã nêu trên. Trong đó thông tin là chức năng trung tâm.

10




11


- Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang, quản lý giáo dục là khái niệm đa cấp (bao
gồm cả quản lý hệ giáo dục quốc gia, quản lý các phân hệ của nó, đặc biệt là quản lý
trƣờng học), cụ thể: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế
hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đƣờng
lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện các tính chất của nhà trƣờng xã hội chủ
nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đƣa giáo
dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [27].
- Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là tổ chức hoạt động dạy
học, có tổ chức đƣợc các hoạt động dạy học, thực hiện đƣợc các tính chất của nhà
trƣờng phổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa, mới quản lý đƣợc giáo dục, tức là cụ
thể hóa đƣờng lối giáo dục của Đảng và biến đƣờng lối đó thành hiện thực, đáp ứng
nhu cầu của nhân dân, đất nƣớc” [11].
- Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục là sự tác động liên tục, có tổ
chức, có hƣớng đích của chủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm tạo ra tính
vƣợt trội của hệ thống, sử dụng một cách tối ƣu các tiềm năng, các cơ hội của hệ
thống nhằm đƣa hệ thống đến mục tiêu một cách tốt nhất trong điều kiện bảo đảm
sự cân bằng với môi trƣờng bên ngoài luôn luôn biến động” [20].
- Tác giả Phạm Viết Vƣợng: “Mục đích cuối cùng của quản lý giáo dục là tổ
chức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạo lớp tài năng thông minh sáng tạo, năng
động, tự chủ, biết sống và phấn đấu vì hạnh phúc của bản thân và của xã hội” [31].
Nói chung, QLGD đƣợc hiểu là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách
thể quản lý trong lĩnh vực giáo dục. Nói một cách rõ ràng hơn, đầy đủ hơn, QLGD
là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản
lý trong hệ thống giáo dục, là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các cơ sở
giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng
nhân tài. QLGD là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm đẩy

hoạt động giáo dục và dạy học của nhà trƣờng đạt tới mục tiêu giáo dục, ngày càng
phát triển bền vững.
1.2.5. Quản lý nhà trường THPT
Giáo dục THPT là cấp học cuối cùng của bậc học phổ thông. Nhà trƣờng
THPT là một tổ chức sƣ phạm - xã hội. Trƣờng THPT đƣợc coi là trung tâm giáo
dục, văn hóa, khoa học kỹ thuật tại cộng đồng, góp phần tích cực vào quá trình phát
triển kinh tế - xã hội của cộng đồng.

13


Điều 26 Luật Giáo dục (2005) ghi rõ: “Giáo dục THPT đƣợc thực hiện trong
ba năm từ lớp mƣời đến lớp mƣời hai. Học sinh vào học lớp 10 phải có bằng tốt
nghiệp trung học cơ sở, có tuổi là 15 tuổi” [21].
Mục tiêu giáo dục THPT là: “Giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố và
phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ
thông và có những hiểu biết thông thƣờng về kỹ thuật và hƣớng nghiệp, có điều
kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hƣớng phát triển, tiếp tục học đại học,
cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động” [21].
Giáo dục THPT nhằm góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức, có tay nghề,
có năng lực thực hành, tự chủ, năng động và sáng tạo, có đạo đức cách mạng, có
tinh thần yêu nƣớc, yêu chủ nghĩa xã hội. Nhà trƣờng đào tạo thế hệ trẻ theo hƣớng
toàn diện và năng lực chuyên môn sâu, có ý thức và khả năng tự tạo việc làm trong
nền kinh tế nhiều thành phần, có khả năng làm việc hợp tác theo nhóm.
Quản lý nhà trƣờng nói chung, quản lý trƣờng THPT nói riêng là tổ chức chỉ
đạo và điều hành quá trình giảng dạy của thầy và hoạt động học của trò, đồng thời
quản lý những điều kiện cơ sở vật chất và công việc phục vụ cho dạy học nhằm đạt
đƣợc mục đích giáo dục và đào tạo.
Nhà trƣờng THPT ngoài công lập nằm trong hệ thống quốc dân Việt Nam.