BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI
---  ---

HOÀNG THỊ THANH THỦY

QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC CHO
GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở HUYỆN PHÚ XUYÊN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU DẠY
HỌC THEO MÔ HÌNH TRƢỜNG HỌC MỚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI
---  ---

HOÀNG THỊ THANH THỦY

QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC CHO
GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở HUYỆN PHÚ XUYÊN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU DẠY
HỌC THEO MÔ HÌNH TRƢỜNG HỌC MỚI

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ

: 60 14 01 14

Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Giáo dục-Đào tạo huyện Phú Xuyên,
cán bộ, giáo viên các trường huyện Phú Xuyên đã giúp đỡ và cộng tác để tôi
hoàn thành nội dung nghiên cứu của luận văn.
Cảm ơn gia đình, bạn bè, các anh, chị đồng nghiệp và tập thể lớp cao học
quản lý giáo dục K25 đã động viên, chia sẻ và giúp đỡ tôi trong quá trình học
tập và thực hiện luận văn.
Hà Nội, tháng 5 năm 2017
Tác giả luận văn

Hoàng Thị Thanh Thủy


DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt

Cán bộ quản lý

CBQL

Đại học sư phạm

ĐHSP

Giáo dục tiểu học

GDTH

Giáo dục và Đào tạo


Phương pháp dạy học

PPDH

Tiểu học

TH

Trung học cơ sở

THCS

Trung học phổ thông

THPT


DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ
Bảng 2.1. Chất lượng giáo dục tiểu học năm học 2015-2016 của huyện Phú
Xuyên .......................................................................................................................31
Bảng 2.2. Về đội ngũ CBQL, giáo viên, nhân viên GDTH huyện Phú Xuyên ......32
Bảng 2.3. Giáo viên Tiểu học và giáo viên Tiểu học dạy theo mô hình trường học
mới của huyện Phú Xuyên ......................................................................................33
Bảng 2.4 Quy ước xử lý thông tin phiếu khảo sát..................................................37
Bảng 2.5 Sự cần thiết bồi dưỡng năng lực sư phạm cho GV tiểu học huyện Phú
Xuyên đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ............................38
Bảng 2.6 Hiệu quả của hình thức, phương pháp bồi dưỡng năng lực sư phạm cho
giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ...............39
Bảng 2.7 Kết quả khảo sát mức độ cần thiết của chương trình đào tạo, bồi dưỡng

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................. 1
Chƣơng 1 .................................................................................................................. 7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC SƢ PHẠM
CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU DẠY HỌC THEO
MÔ HÌNH TRƢỜNG HỌC MỚI ........................................................................ 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ........................................................................... 7
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên và bồi dưỡng năng lực
sư phạm cho giáo viên .............................................................................................. 7
1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quản lí bồi dưỡng giáo viên và quản lí bồi
dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên .................................................................10
1.2. Các khái niệm cơ bản ......................................................................................11
1.2.1. Khái niệm năng lực sư phạm của giáo viên tiểu học .................................11
1.2.2. Khái niệm bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu
cầu dạy học theo mô hình trường học mới ............................................................16
1.2.3. Khái niệm quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp
ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ..............................................20
1.3. Nội dung quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp ứng
yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới......................................................21
1.3.1. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học
đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ...................................21
1.3.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu
học đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ...........................22
1.3.3. Chỉ đạo, lãnh đạo công tác bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu
học đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ...........................23
1.3.4. Kiểm tra, đánh giá bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp
ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ..........................................24
1.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo
viên tiểu học đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới .................25
1.4.1. Nhóm yếu tố thuộc về sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước ........25

chuẩn nghề nghiệp ...................................................................................................46
2.4.2. Đánh giá chung về thực trạng và nguyên nhân ...........................................56
Chƣơng 3 ................................................................................................................64
YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC SƢ
PHẠM CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC HUYỆN PHÚ XUYÊN, THÀNH
PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH
TRƢỜNG HỌC MỚI...........................................................................................64
3.1. Yêu cầu quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp ứng
yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới......................................................64
3.1.1. Quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu
cầu dạy học theo mô hình trường học mới phải hướng vào thực hiện tốt mục tiêu
giáo dục tiểu học .....................................................................................................64
3.1.2. Quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu
cầu dạy học theo mô hình trường học mới phải phù hợp với điều kiện kinh tế, xã
hội, giáo dục của địa phương .................................................................................64


3.1.3. Quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu
cầu dạy học theo mô hình trường học mới phải toàn diện, có trọng tâm, trọng
điểm .........................................................................................................................65
3.1.4. Quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu
cầu dạy học theo mô hình trường học mới phải trên cơ sở phát huy vai trò của
nhiều tổ chức và lực lượng có liên quan ................................................................66
3.2. Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp
ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ..............................................66
3.2.1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các chủ thể và đối tượng bồi dưỡng
năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học...............................................................66
3.2.2. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp
ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới ..............................................69
3.2.3. Xây dựng nội dung, chương trình bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên

này cũng phản ánh thực tiễn phát triển giáo dục, theo đó chất lượng giáo dục
không thể cao hơn chất lượng đội ngũ GV mà chính nền giáo dục ấy đã tạo ra.
Văn kiện hội nghị lần 2 Ban chấp hành Trung ương khóa VIII xác định:
“Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh”
[16, tr.19, 28, 45]. Luật Giáo dục hiện hành khẳng định: “Nhà giáo giữ vai trò
quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục. Nhà nước tổ chức đào tạo,
bồi dưỡng nhà giáo; có chính sách sử dụng, đãi ngộ, bảo đảm các điều kiện cần
thiết về vật chất và tinh thần để nhà giáo thực hiện vai trò và trách nhiệm của
mình” [34, tr.27]. Điều đó cho thấy, đội ngũ giáo viên giữ vai trò quan trọng
trong việc quyết định chất lượng giáo dục, tham gia thực hiện các hoạt động của
nhà trường. Vì thế muốn nâng cao chất lượng giáo dục, phải nâng cao chất lượng
đội ngũ giáo viên.
Là cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân, nhà trường tiểu học
thực hiện mục tiêu: “Giúp học sinh (HS) hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát
triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng
cơ bản để tiếp tục học THCS” [34, tr.27]. Hoạt động giáo dục tại trường tiểu học
hướng đến tạo dựng tiền đề ban đầu cơ bản và bền vững trong quá trình phát
triển nhân cách HS, có bản sắc riêng và có tính độc lập tương đối. Để thực hiện
tốt sứ mệnh, mục tiêu này thì giáo dục tiểu học phải hội đủ yếu tố và nguồn lực
cần thiết, nhất là yếu tố liên quan đến nguồn lực con người và chất lượng đội
ngũ GV. Chất lượng giáo dục tiểu học chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi kết quả lao
động sư phạm của GV tiểu học. Hoạt động giảng dạy của GV là một trong
những hoạt động cơ bản nhất trong nhà trường, nó quyết định vấn đề sinh tồn
của nhà trường, quyết định đến chất lượng giáo dục. Nói đến HĐGD nhất thiết
phải nói đến vai trò của người GV. Đội ngũ GV là những nhà giáo dục, bằng
chính trí tuệ và nhân cách của mình, tác động tích cực đến sự hình thành và phát
triển nhân cách của học sinh.
Trong những năm qua, ngành giáo dục huyện Phú Xuyên, thành phố Hà
Nội rất quan tâm và chăm lo đến bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nói chung và bồi
1

học vẫn còn có nhiều vướng mắc, vấn đề cần phải nghiên cứu bàn luận nhằm áp
dụng có hiệu quả cao vào việc dạy cho học sinh học tốt hơn.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Quản lý bồi dƣỡng năng
lực sƣ phạm cho giáo viên tiểu học ở huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội
đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trƣờng học mới” làm đề tài nghiên
cứu của luận văn tốt nghiệp.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và điều tra khảo sát thực tiễn
quản lí bồi dưỡng NLSP cho GV tiểu học huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội,
2


từ đó xây dựng biện pháp quản lý bồi dưỡng NLSP cho đội ngũ GV tiểu học
của huyện đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới, góp phần
nâng cao chất lượng đội ngũ và đáp ứng mục tiêu đổi mới giáo dục.
3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lí bồi dưỡng NLSP cho giáo viên tiểu học huyện Phú Xuyên, thành
phố Hà Nội.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý bồi dưỡng NLSP cho giáo viên tiểu học huyện Phú
Xuyên, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học
mới.
4. Giả thuyết khoa học
Quản lý bồi dưỡng NLSP cho GV tiểu học đáp ứng yêu cầu dạy học theo
mô hình trường học mới đã được phòng Giáo dục và Đào tạo thực hiện và đạt
được một số kết quả nhất định, song vẫn tồn tại khó khăn, bất cập và hạn chế
trong việc thực hiện các chức năng quản lý. Nếu nghiên cứu đầy đủ hệ thống lý
luận, đánh giá đúng thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực cho GV tiểu học đáp
ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới và xây dựng các biện pháp

6.3. Về địa bàn nghiên cứu:
Trường tiểu học thị trấn Phú Minh, trường tiểu học thị trấn Phú Xuyên,
trường tiểu học Vân Từ, trường tiểu học Nam Phong huyện Phú Xuyên, thành
phố Hà Nội. .
6.4. Giới hạn về thời gian
Các số liệu điều tra trong 3 năm học (2014 -2016)
7. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện
chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng
Cộng sản Việt Nam về giáo dục. Đồng thời, trong quá trình nghiên cứu tác giả
còn dựa trên các cách tiếp cận: hệ thống - cấu trúc, tiếp cận theo quan điểm lịch
sử - logic, tiếp cận thực tiễn, và tiếp cận chức năng quản lý.
7.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hóa nội dung cơ bản,
trọng tâm tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.2.1. Phương pháp điều tra giáo dục: Phương pháp này được sử dụng
nhằm mục đích thu thập thông tin cần thiết về thực trạng bồi dưỡng năng lực sư
phạm cho GV tiểu học đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới,
thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho GV tiểu học đáp ứng yêu cầu
dạy học theo mô hình trường học mới .
7.2.2.2. Phương pháp trao đổi, xin ý kiến chuyên gia: Thực hiện phương
pháp này bằng cách trao đổi, phỏng vấn và tham khảo ý kiến nhà khoa học, cán
bộ giảng dạy, nghiên cứu, CBQL giáo dục và GV về tính cần thiết và tính khả
thi của biện pháp quản lý bồi dưỡng NLSP cho GV tiểu học đáp ứng yêu cầu
dạy học theo mô hình trường học mới đã đề xuất trước khi tiến hành thực
nghiệm một số biện pháp cụ thể.
4

Mở đầu
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho
giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu dạy học theo mô hình trường học mới.
Chƣơng 2. Cơ sở thực tiễn quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho
giáo viên tiểu học ở huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu dạy
học theo mô hình trường học mới.
Chƣơng 3. Yêu cầu và biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm
cho giáo viên tiểu học ở huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu
dạy học theo mô hình trường học mới.
5


Kết luận và kiến nghị
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục

6


Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC SƢ PHẠM
CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU DẠY HỌC THEO
MÔ HÌNH TRƢỜNG HỌC MỚI
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên và bồi dưỡng
năng lực sư phạm cho giáo viên
1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu của tác giả nước ngoài:
Ở Liên Xô trước đây, đã có nhiều tác giả nghiên cứu về nghề dạy học
như: "Chuẩn bị cho sinh viên làm công tác giáo dục ở trường phổ thông" của
N.L Bôndurep. Tác giả đã nhấn mạnh vai trò của kỹ năng sư phạm đối với nghề

cao NLSP cho giáo viên, nên vấn đề này đã được nhiều nhà khoa học, nhiều nhà
quản lý giáo dục, nhiều cán bộ giảng dạy... quan tâm nghiên cứu ở các góc độ,
nội dung, hình thức khác nhau. Tuy nhiên, trước năm 1970 việc nghiên cứu về
xây dựng đội ngũ giáo viên không theo những đề tài riêng mà được tiến hành
gắn với các đề tài giáo dục học và tâm lý học, về nội dung và phương pháp dạy
học các môn học.
8


Bước vào thời kỳ đổi mới (1986) đặc biệt từ năm 1987 sau khi các cơ
quan nghiên cứu của Bộ giáo dục hợp nhất thành Viện KHGDVN, ban nghiên
cứu CCSP trở thành trung tâm nghiên cứu đào tạo và bồi dưỡng giáo viên với
nhiệm vụ nghiên cứu những vấn đề cơ bản và cấp bách về người giáo viên và về
việc xây dựng đội ngũ giáo viên, các nhà khoa học đã tập trung nghiên cứu
nhiều về nghề dạy học, nhất là vấn đề rèn luyện NVSP như:
Nguyễn Quang Uẩn "Về rèn luyện NVSP cho sinh viên" (thông báo khoa
học ĐHSP1 - 1/97); Đặng Vũ Hoạt với "Kế hoạch rèn luyện NVSP thường
xuyên" (Cục đào tạo bồi dưỡng 1989)…
Sau năm 1990, ngành giáo dục đã rất quan tâm đến vấn đề đào tạo, bồi
dưỡng giáo viên và có nhiều công trình nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên.
Trước hết phải kể đến đề tài "Người thầy giáo theo yêu cầu của sự phát triển
giáo dục" (đề tài cấp nhà nước) do trường ĐHSP Hà Nội 1 chủ trì, với sự tham
gia của nhiều nhà khoa học - với 154 bài viết. (Thông báo khoa học số 3/1991 ĐHSP Hà Nội 1). Các nhà khoa học tham gia đề tài này đã làm sáng tỏ một số
đề về nhân cách người thầy giáo, về mục tiêu đào tạo cụ thể của một số loại hình
giáo viên, về đặc điểm lao động sư phạm của người thầy giáo... Đề tài đã góp
phần đáng kể trong việc cải tiến công tác đào tạo và bồi dưỡng giáo viên.
Ngoài ra, còn một số công trình tập trung nghiên cứu về đào tạo, bồi
dưỡng giáo viên, về nghề dạy học như: Nguyễn Kế Hào với "Học sinh Tiểu học
và nghề dạy học" (1992); Lê Trần Lâm với "Đào tạo và bồi dưỡng giáo
viên"(1992); Nguyễn Hữu Long (chủ nhiệm đề tài): "Xây dựng và hoàn thiện

cơ sở giáo dục khác.
2. Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:
a) Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt;
b) Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ;
11


c) Đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp;
d) Lý lịch bản thân rõ ràng.
3. Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông,
giáo dục nghề nghiệp trình độ sơ cấp nghề, trung cấp nghề, trung cấp chuyên
nghiệp gọi là giáo viên. Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục đại học, trường cao
đẳng nghề gọi là giảng viên [27; tr 49].
Như vậy, có thể hiểu: Giáo viên là những nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo
dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp trình độ sơ cấp nghề,
trung cấp chuyên nghiệp.
Điều 33 Điều lệ trường tiểu học quy định: Giáo viên làm nhiệm vụ giảng
dạy, giáo dục học sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện
chương trình giáo dục tiểu học.
Giáo viên tiểu học là những người có trình độ, kiến thức theo quy định,
làm công tác giảng dạy, giáo dục trong trường tiểu học. Giáo viên tiểu học là
những giáo viên có bằng tốt nghiệp từ trung cấp sư phạm trở lên; dạy các môn
học từ lớp 1 đến lớp 5 theo chương trình của hệ thống giáo dục quốc dân do Bộ
Giáo dục và Đào tạo quy định.
Theo quy định thì giáo viên TH phải đạt trình độ chuẩn từ trung học sư
phạm trở lên hoặc tốt nghiệp ở khoa Sư phạm thuộc các trường trung cấp, cao
đẳng, Đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đối tượng của giáo viên TH
chủ yếu là học sinh từ 6 đến 11 tuổi. Giáo viên TH khác với giáo viên THCS và
THPT chính là ở sự phân công giáo viên giảng dạy rất nhiều môn. Vì thế đòi
hỏi giáo viên TH phải có kiến thức sâu về nhiều bộ môn giảng dạy, đồng thời

Khái niệm năng lực: Năng lực là tổ hợp các thuộc tính độc đáo của cá
nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho
hoạt động đó có kết quả.
Năng lực được phân ra hai loại cơ bản:
+ Năng lực chung là loại năng lực cần thiết cho nhiều lĩnh vực hoạt động
khác nhau (những thuộc tính về thể lực, trí tuệ, …).
+ Năng lực riêng biệt (còn gọi là năng lực chuyên môn chuyên biệt) thể
hiện sự độc đáo của các phẩm chất riêng biệt có tính chuyên môn, nhằm đáp
ứng nhu cầu của một lĩnh vực hoạt động chuyên biệt với kết quả cao.
Năng lực sư phạm là khả năng thực hiện các hoạt động dạy học và giáo
dục đạt kết quả ở một mức độ nào đó; là tổ hợp hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ
xảo và những xu hướng nghề nghiệp sư phạm đảm bảo cho giáo viên thực hiện
có hiệu quả các hoạt động dạy học và giáo dục.
Hiện nay còn có nhiều cách xem xét cấu trúc NLSP của giáo viên. Theo
chúng tôi, NLSP của GV gồm các yếu tố sau
* Nhóm năng lực dạy học
Năng lực dạy học là tổ hợp các phẩm chất, tâm sinh lý của người giáo
viên, đảm bảo cho họ thực hiện có hiệu quả các hoạt động dạy học. Năng lực
dạy học bao gồm:
- Năng lực hiểu học sinh. Đó là năng lực “Thâm nhập” vào thế giới bên
trong của người học, sự hiểu biết tường tận về nhân cách của chúng, cũng như
năng lực quan sát tinh tế những biểu hiện tâm lý của người học trong quá trình
dạy học và giáo dục. Thông qua đó, giúp cho người học có điều kiện lĩnh hội tri
thức văn hóa xã hội.
13


- Tri thức và tầm hiểu biết của giáo viên là năng lực cơ bản của NLSP,
một trong những năng lực trụ cột của nghề dạy học. Người giáo viên có nhiệm
vụ phát triển nhân cách học sinh nhờ một trong những phương tiện đặc biệt là tri

đạt tới hình mẫu trọn vẹn của con người mới. Năng lực vạch dự án phát triển
nhân cách người học được tạo nên bởi yếu tố tâm lý như óc tưởng tượng sư
phạm, tính lạc quan sư phạm, niềm tin vào sức mạnh giáo dục, niềm tin vào con

14


người và óc quan sát sư phạm. Nhờ có năng lực này, công việc của người giáo
viên trở nên có kế hoạch, chủ động, sáng tạo.
- Năng lực giao tiếp sư phạm là năng lực nhận thức nhanh chóng những
biểu hiện bên ngoài và những biểu hiện tâm lý bên trong của người học và của
chính bản thân, đồng thời biết sử dụng hợp lý các phương tiện ngôn ngữ và phi
ngôn ngữ, biết cách tổ chức, điều chỉnh quá trình giao tiếp nhằm đạt mục đích
giáo dục. Năng lực giao tiếp sư phạm thường được biểu hiện ở các kỹ năng
chính như kỹ năng định hướng giao tiếp, kỹ năng định vị, kỹ năng làm chủ trạng
thái cảm xúc của bản thân, kỹ năng sử dụng phương tiện giao tiếp.
- Năng lực “cảm hóa” người học là năng lực gây ảnh hưởng trực tiếp của
mình đến với người học về mặt tình cảm và ý chí hoặc khả năng làm cho người
học nghe, tin và làm theo giáo viên bằng tình cảm, bằng niềm tin. Sức hút của sự
“cảm hóa” hoàn toàn bắt nguồn và hiện thân từ chính bộ mặt chính trị đạo đức
và tài nghệ sư phạm của người giáo viên.
- Năng lực khéo léo đối xử sư phạm được xem như một thành phần quan
trọng của “Tài nghệ sư phạm”. Điều đó, đòi hỏi người giáo viên phải hiểu biết
tâm lý học sinh, hiểu được những điều đang diễn ra trong tâm hồn các em; mặt
khác phải đòi hỏi người giáo viên phải biết giải quyết linh hoạt và sáng tạo
những tình huống sư phạm của từng cá nhân cũng như tập thể học sinh. Muốn
ứng xử tốt, người giáo viên phải có tài ứng xử.
* Nhóm năng lực tổ chức hoạt động sư phạm
Người giáo viên vừa là người tổ chức lao động cho cá nhân và tập thể học
sinh trong những điều kiện sư phạm khác nhau, vừa là hạt nhân để gắn người

này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ
năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề
nghiệp.
Bồi dưỡng chỉ để nâng cao, mở rộng, đào sâu vốn kiến thức, kỹ năng
hiện có nhưng chưa đến mức thay đổi được trình độ chuyên môn, từ một bậc
thấp lên bậc cao hơn, do đó không được cấp một cái bằng nào mà chỉ được cấp
chứng chỉ hoặc không.
Bồi dưỡng là các hoạt động bồi bổ, làm tăng thêm trình độ hiện có về kiến
thức, kỹ năng, thái độ nhằm giúp cho người dạy thực hiện nhiệm vụ đạt kết quả
tốt hơn. Như vậy, thực chất của bồi dưỡng là quá trình bổ sung tri thức, kỹ năng
để nâng cao trình độ trên lĩnh vực hoạt động chuyên môn nào đó.
Mục đích của bồi dưỡng nhằm nâng cao phẩm chất và năng lực chuyên
môn để người lao động có cơ hội củng cố, mở mang hoặc nâng cao hệ thống tri
thức, kỹ năng, kỹ xảo, chuyên môn nghiệp vụ có sẵn nhằm nâng cao hiệu quả
công việc đang làm. Trong hoạt động bồi dưỡng yếu tố quyết định chất lượng
các hoạt động vẫn là vai trò chủ thể của người học, thông qua con đường tự học,
tự đào tạo, tự bồi dưỡng nhằm phát huy nội lực cá nhân.
Từ những phân tích trên đây, có thể hiểu khái niệm Bồi dưỡng NLSP cho
giáo viên như sau:
Bồi dưỡng NLSP cho giáo viên là quá trình tác động tự giác của các chủ
thể giáo dục tới đối tượng được bồi dưỡng là những giáo viên và tập thể giáo
viên, tạo cơ hội cho giáo viên tham gia vào các hoạt động dạy học, giáo dục,
học tập trong và ngoài nhà trường để cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ năng,
chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng tư tưởng tình cảm nghề nghiệp nhằm nâng
16