MỘT SỐ QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA
VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI VÀ VĂN HOÁ TRONG
TÌNH HÌNH HIỆN NAY

I. MỘT SỐ QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA
a. Quan điểm về vai trò vừa là động lực, vừa là mục tiêu của cách mạng.
- Văn hóa là động lực của cách mạng.
Theo tinh thần Hồ Chí Minh, vai trò của văn hóa là động lực của cách mạng
trước hết thể hiện ở chỗ nó là nền tảng tinh thần của xã hội tạo ra sức mạnh trong
sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Văn hóa có vị trí ngang hàng
các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, thích ứng những nhu cầu và đòi hỏi của sự
sinh tồn. Những thành tố trong cấu trúc văn hóa như chủ nghĩa dân tộc mà hạt nhân
là lòng yêu nước và tinh thần dân tộc, tinh thần độc lập tự cường, tự tôn dân tộc, ý
thức cộng đồng, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái khoan dung, trọng nghĩa tình đạo
lý, v.v.. tạo ra sức mạnh to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước, thắng giặc
ngoại xâm và nội xâm. Đó chính là sự thắng lợi của “văn minh đối với bạo tàn”.
Theo tinh thần Hồ Chí Minh, các yếu tố văn hóa như khoa học (bao gồm khoa học
tự nhiên, khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội – nhân văn), giáo dục đạo đức, pháp
luật... giúp dân tộc vượt qua yếu hèn, thúc đẩy kinh tế - xã hội. Theo Người, một
xã hội có lối sống đẹp, cách ứng xử văn hóa, chú trọng thực hành cần, kiẹm,liêm,
chính tạo nên diện mạo mới và tạo nên sự hưng thịnh cho dân tộc. Những điều trái
lại là biểu hiện của sự suy vong.
Là động lực, văn hóa thể hiện ở tính hướng đích, định hướng giá trị và chức
năng giáo dục:
Một là, bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp. Tư tưởng và tình
cảm là vấn đề chủ yếu nhất cảu đời sống tinh thần; nó có thể đúng đắn,cao đẹp
hoặc ngược lại. Bồi dưỡng tư tưởng phải được tiến hành thường xuyên và chú ý
đến những tư tưởng và tình cảm lớn, chi phối đời sống tinh thần của con người và
dân tộc. Lý tưởng là điểm hội tụ của những tư tưởng lớn. Đó là lý tưởng vì nước
quên mình; vì lợi ích chung mà quên lợi ích riêng, độc lập, tự cường, tự chủ; không




triển phù hợp của quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất ; năng suất lao động; các
yếu tố tinh thần, văn hóa, chính trị, pháp quyền, dân chủ... Con đường để đạt được
mục tiêu đó là độc lập dân tộc, dân chủ, chủ nghĩa xã hội.
Chủ nghĩa xã hội trong quan niện Hồ Chí Minh vừa là mục tiêu phát triển,
vừa là phương thức (phương pháp và cách thức) thực hiện sự phát triển đó, bao
gồm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Đi tới chủ nghĩa xã hội theo quan điểm Hồ
Chí Minh là xây dựng một xã hội phát triển hài hòa, bền vững cả đời sông vật chất,
tinh thần, trong đó chú trọng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, đầy tình
thương và lòng nhân ái với những giá trị cao đẹp Chân – Thiện – Mỹ. Mô thức chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam theo quan điểm Hồ Chí Minh là dựa trên một nền kinh tế
phát triển cao, phải có một nền dân chủ trình độ cao, dân là chủ và dân làm chủ.
Con người không chỉ no cơm, ấm áo, ăn ngon mặc đẹp, mà còn phải sống có lý
tưởng, tình cảm cao đẹp ; có phẩm chất đạo đức trong sạch ; có phong cách lành
mạnh , sống với nhau có lý, có tình nghĩa, có thủy, có chung, có nhân có đức, có
trước có sau, biết trung biết hiếu...
Triết lý phát triển Hồ Chí Minh lấy chất lượng làm cơ bản lâu dài, vì hạnh
phúc con người. Người quan tâm tăng trưởng kinh tế đi đôi với giải quyết thất
nghiệp ; giải quyết sự phân hóa giàu – nghèo, sự bất ổn về xã hội, chú trọng quyền
làm chủ của nhân dân ; bảo đảm môi trường sống, xây dựng nền đạo đức mới của
xã hội và giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc ; xóa bỏ tình trạng nghèo cùng cực ;
đạt phổ cập giáo dục tiểu học và nâng cao dân trí ; tăng cường bình đẳng nam nữ ;
giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em ; tăng cường sức khỏe bà mẹ ; phòng chống dịch bệnh ;
bảo đảm bền vững môi trường ; thiết lập quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển.
Đó thực chất là cơ sở và định hướng phát triển bền vững ở Việt Nam theo
quan điểm Hồ Chí Minh.
Nhân tố con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh phản ánh tập trung
nhất vai trò động lực, mục tiêu của văn hóa. Bởi vì, như chính người Mỹ
cùng đã phải thừa nhận: "Ai cũng biết rằng trong thế kỷ XX, chính vật chất

là khẳng định và nhấn mạnh hệ tư tưởng của nền văn hóa mới, bao gồm tư tưởng
về chính trị, triết học, đạo đức, nghệ thuật. Phải làm cho thế giới quan Mác-Lênin


chiếm vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội. Mọi hoạt động văn
hóa phải làm nổi bật “chủ đề” độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
- Quan điểm về chiến sĩ văn hóa
Khái niệm “mặt trận” và “chiến sĩ” văn hóa luôn luôn đi liền với nhau,
có “mặt trận” thì có “chiến sĩ’. “Chiến sĩ’ ở đây là những người hoạt động
trên mặt trận văn hóa - tư tưởng. Họ có nhiệm vụ nặng nề, sứ mệnh vẻ vang,
vinh dự lớn lao.
Chiến sĩ văn hóa phải có lập trường, tư tưởng vững vàng. Họ phải
dứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân, nắm chắc tư tưởng MácLênin là một vũ khí không gì có thể so sánh nổi.
Ngòi bút của các chiến sĩ văn hóa là một vũ khí sắc bén trong sự
nghiệp “phò chính trừ tà”. Họ có nhiệm vụ “phụng sự cách mạng, phụng sự
kháng chiến, phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân”. Muốn làm điều dó,
chiến sĩ văn hóa phải gắn bó với đời sống, với thực tiễn, với nhân dân; phải
“từ trong quần chúng ra, trở lại nơi quần chúng”. Cuộc sống thực tiễn sẽ tạo
điều kiện cho họ có những tác phẩm xứng đáng với dân tộc anh hùng, thời
đại vẻ vang.
Chiến sĩ văn hóa phải có trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức cách mạng, chuyên
môn nghiệp vụ sâu để tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh cách mạng,
chống mọi kẻ thù. Trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập
dân tộc, kẻ thù là bọn thực dân đế quốc, phong kiến tay sai. Khi xây dựng xà
hội mới thì phải tập trung vào kẻ thù tư tưởng, thói quen truyền thống lạc
hậu, “giặc nội xâm” theo tinh thần “mỗi vần thơ là bom đạn chống tham
nhũng, lãng phí, quan liêu”. Đã là chiến sĩ thì phải đối mặt với mọi kẻ thù,
đứng về phía nhân dân, bênh vực, ca ngợi Chân - Thiện - Mỹ; phanh phui,
loại bỏ cái sai, cái ác, cái xấu, cái giả dối, lừa lọc.
Người chiến sĩ văn hóa phải biết quý trọng, giữ gìn, khai thác, phát

quan trọng là phải trở về với cuộc sống thực tại của quần chúng, tránh lối
viết rau muống, dài rỗng tuếch, thích dùng chữ nước ngoài. Phải làm cho
quần chúng hiểu, yêu thích, tạo những chuyển biến tích cực trong tư tưởng,


tình cảm, tâm hồn của mọi người. Muốn vậy, tác phẩm văn nghệ phải vừa
hay vừa chân thực, nội dung phong phú, hình thức trong sáng, vui tươi. Một
tác phẩm, bài nói, bài viết hay, theo quan niệm của Hồ Chí Minh, không cứ
dài mới hay. Khi nào tác phẩm ấy chỉ diễn đạt vừa đủ những điều đáng nói,
khi nó được trình bày sao cho mọi người ai cũng hiểu được và khi đọc xong độc
giả phải suy ngẫm, thì tác phẩm ấy mới xem như là một tác phẩm hay và biên soạn
tốt. Quần chúng mong muốn những tác phẩm có nội dung chân thật và phong phú,
có hình thức trong sáng và vui tươi, hấp dẫn. Khi chưa xem thì muốn xem, xem rồi
thì có bổ ích.
Văn hóa phục vụ quần chúng thể hiện ở tính hướng đích của văn hóa. Một
mặt, văn hóa phải thể hiện được tính hiện thực, chân thật. Mặt khác, phải hướng
quần chúng loại bỏ cái giả, cái ác, cái sai, cái xấu để vươn tới cái lý tưởng - không
chỉ cho hôm nay, mà còn để giáo dục con cháu mai sau. Mục tiêu, lý tưởng cao đẹp
nhất là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hạnh phúc của con người.
Ngoài ra, văn hóa phục vụ quần chúng nhân dân còn thể hiện ở sự phong
phú, đa dạng của các hoạt động văn hóa. Nhiều thể loại, nhiều tác phẩm, nhiều
món ăn bổ ích khác nhau trên một cái nền sáng tạo không ngừng của văn nghệ sĩ.
Muốn giải quyết tốt những vấn đề nêu trên thì Đảng phải lãnh đạo mọi hoạt
động văn hóa và xây dựng văn hóa trong Đảng, để Đảng “là đạo đức, là văn minh”,
tiêu biểu cho trí tuệ, lương tâm, danh dự của dân tộc.
d. Quan điểm về giữ gìn và tiếp thu văn hỏa
- Giữ gìn cốt cách văn hóa dân tộc
Cốt cách (bản sắc) là bản chất, tính chất đặc biệt vốn có. Cốt cách văn hóa dân
tộc là bản sắc của dân tộc, bao gồm những giá trị văn hóa bền vững của cộng đồng
các dân tộc Việt Nam, được vun đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Hệ giá trị của cốt

không nằm ngoài quy luật đó. Trong quá trình hình thành và phát triển, văn hóa
Việt Nam đã tiếp nhận và biến đổi những giá trị văn hóa Đông phương và Tây
phương. Nói đến văn hóa Việt Nam, Hồ Chí Minh cho rằng đó là văn hóa Đông
phương và Tây phương chung đúc lại. Người nhắc nhở phải mở rộng kiến thức của
mình về văn hóa thế giới.


Nội dung tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại theo quan điểm Hồ Chí Minh
là hết sức toàn diện. Trước hết là tiếp thu cả Đông, Tây, kim, cổ, tìm mẫu số chung
của các nền văn hóa trên thế giới. Tính toàn diện còn thể hiện ở chỗ tiếp thu nhiều
mặt: học thuật tư tưởng như Khổng giáo, phật giáo, Thiên chúa giáo, tư tưởng triết
học thời Phục Hưng, Thế kỷ Ánh sáng, tư tưởng Găngđi, Tôn Trung Sơn..., đặc
biệt nhất là tư tưởng Mác-Lênin. Ngoài ra, còn tiếp thu khoa học, văn học
nghệ thuật, kiến trúc hội họa, danh nhân văn hóa.
Mục đích tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại là trau dồi cho văn hóa Việt Nam
giàu đẹp hơn, để xây dựng một nền văn hóa Việt Nam hợp với tinh thần dân chủ.
Tiêu chí tiếp thu văn hóa nhân loại là tiếp thu cái hay, cái tốt. Văn hóa dân
tộc và văn hóa nhân loại chứa đựng những giá trị văn hóa trường tồn và có mối
quan hệ mật thiết với nhau. Nhưng chỉ trên cơ sở biết trân trọng, giữ gìn, phát huy,
phát triển văn hóa dân tộc, tức là phải lấy văn hóa dân tộc làm gốc thì mới có thể
“đi tới được cái nhân loại”.
đ, Quan điểm về văn hóa chính trị
Văn hóa bao trùm tất cả các mặt của đời sống, nên chúng ta có thể nói về
văn hóa theo các mặt riêng biệt của cuộc sống, trong đó, văn hóa chính trị giữ vai
trò quan trọng, thậm chí là lớn nhất trong các lĩnh vực văn hóa cụ thể.
Muốn hiểu quan điểm Hồ Chí Minh về văn hóa chính trị, trước hết phải hiểu
chính trị là gì? Chính trị không phải là triết học, không phải là quản lý; nhà chính trị
không phải là nhà quản lý. Mà chính trị trước hết là một hình thái ý thức xã hội. Thứ hai
là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng. Vì vậy, chính trị là một hoạt động đặc biệt để
giải quyết mối quan hệ giữa các giai cấp, các tập đoàn xã hội trong một quốc gia và

toàn diện, vừa kế thừa, phát triển những giá trị văn hóa dân tộc, vừa tiếp thu
có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại, tạo ra những nội dung mới, tiến bộ.
Đó là nền văn hóa dân tộc, khoa học, tiến bộ, nhân văn.
Nền văn hóa đó thể hiện đậm nét trên nhiều lĩnh vực, trong các hoạt
động về giáo dục, văn nghệ, xây dựng đời sống mới trong gia đình, công
xưởng, đơn vị bộ đội, cơ quan, trường học, hợp tác xã. Nền văn hóa mới với
những giá trị về lý tưởng, tình cảm, đạo đức, lối sống, quan hệ giữa con
người với con người... thấm vào từng con người Việt Nam trong quá trình


lao động sản xuất, học tập, chiến đấu, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhờ đó
mà khó khăn về đời sống vật chất, ác liệt, hy sinh trong khói lửa chiến tranh
không làm phai nhạt tình người.
Dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh, nhiều phong trào văn hóa tiếp
nối nhau mang hơi thở của dân tộc và thời đại, đem lại một xung lực tinh
thần to lớn trong chiến đấu, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đó là các phong
trào xây dựng “Đời sống mới” từ sau Cách mạng Tháng Tám 1945, phong
trào "Thi đua yêu nước" từ năm 1948, đến phong trào “Người tốt việc tốt”
năm 1968; phong trào “Hai tốt” (dạy tốt - học tốt). Từ trong các phong trào
đó đã xuất hiện nhiều anh hùng, chiến sĩ thi đua, người tốt việc tốt Đó là những
bông hoa tươi thắm của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Nền văn hỏa Việt Nam, đạo lý dân tộc Việt Nam và những con người Việt
Nam có văn hóa đã đúc thành sức mạnh to lớn làm nên thắng lợi trong Cách mạng
Tháng Tám, huyền thoại trong hai cuộc kháng chiến chống những đế quốc to và
bước đầu tạo nên khuôn mặt mới của nền văn hóa Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.
II. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI VÀ VĂN HOÁ
TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY

1. Những vấn đề đặt ra với văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ
nguyên toàn cầu hóa

hùng, thương binh, gia đình liệt sĩ, các hoạt động nhân đạo, từ thiện... thu hút sự
tham gia rộng rãi của các tầng lớp nhân dân.
Đặc biệt, chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã được Đảng ta vận
dụng sáng tạo và phát triển ngày càng tỏ rõ giá trị bền vững của một học thuyết cách
mạng và khoa học, làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và
của cách mạng nước ta. Từ đó tạo ra sự nhất trí trong Đảng, sự đồng thuận trong xã
hội phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Nhiều nét mới có giá trị văn hóa đạo đức được hình thành và từng bước phát
triển: tính năng động trong hoạt động kinh tế - xã hội, tính tích cực công dân được
1

Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện đại hội đại biếu toàn quốc lần thứ X Nxb. Chính trị Quốc gia, H.2006, tr.57-

58.


khơi dậy và phát huy thay cho tâm lý thụ động, ỷ lại. Thế hệ trẻ có ý chí vươn lên
lập thân, lập nghiệp. Mặt bằng dân trí được nâng cao; năng lực, sở trường cá nhân
được khuyến khích; không khí dân chủ, cởi mở trong xã hội tăng lên; phong trào
hướng về cội nguồn, tưởng nhớ anh hùng dân tộc, đền ơn đáp nghĩa ngày càng
phát huy hiệu quả. Phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở gia đình, khu dân cư
được nhân dân hoan nghênh, hưởng ứng...
- Hạn chế
Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường hiện nay, một số giá trị văn hóa
và đạo đức suy giảm; sự suy thoái, sa đọa về tư tưởng và đạo đức lối sống
trong bộ phận không ít cán bộ có chức có quyền. Họ cơ hội luồn lách, dối
trá, nịnh bợ, bè cánh, chạy theo chức, quyền, danh, lợi, mắc các tội lỗi tham
ô, tham nhũng, lãng phí, quan liêu.
Nhiều tệ nạn xã hội phát triển: buôn lậu, ma túy, mại dâm, mê tín dị
đoan, nhiều hủ tục cũ, mới lan tràn. Một bộ phận thanh niên đang tụt dốc về

lạc hậu, đoàn kêt với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hòa
bình độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
- Có ý thức tập thể, đoàn kết, phấn đấu vì lợi ích chung.
- Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần kiệm, trung thực,
nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước của cộng đồng; có ý
thức bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái.
- Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp, có kỹ thuật, sáng tạo,
năng suất cao vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xã hội.
- Thường xuyên học tập, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn,
trình độ thẩm mỹ và thể lực.
b. Biện pháp xây dựng con người mới
Xây dựng con người mới là một công trình khoa học lớn, đòi hỏi sự
đồng bộ của cả một hệ giải pháp.
- Trước hết, mỗi người phải tự tu dưỡng. Tu dưỡng hằng ngày, bền bỉ suốt
đời, gắn với thực tiễn cách mạng. Trong khi xây dựng những đức tính tốt, phải có


bản lĩnh chống lại mọi thói hư tật xấu như lối sống bàng quan, vị kỷ cá nhân, thiếu
tinh thần trách nhiệm. Chống tham nhũng, xa hoa, lãng phí,v.v..
- Phải dựa vào sức mạnh tổ chức của cả hệ thống chính trị. Đó là vai
trò của chi bộ Đảng, của các tổ chức chính trị - xã hội như công đoàn, đoàn
thanh niên, hội phụ nữ, hội thanh niên, sinh viên Việt Nam...
- Phải thông qua các phong trào cách mạng như: Thi đua yêu nước,
phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng văn hóa, trong các phong trào như:
Người tốt việc tốt, uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa, xóa đói giảm
nghèo, xây dựng gia đình vàn hóa, làng, xã, phường văn hóa.
4. Xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc
dân tộc dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh
Phương hướng
Phương hướng chung của sự nghiệp văn hóa nước ta là phát huy chủ

Bản sắc văn hóa dân tộc còn đậm nét trong các thức biểu hiện mang tính dân tộc
độc đáo như cách cảm, cách nghĩ của dân tộc, phong tục tập quán, lễ hội...
Thứ ba, nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong
cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Hơn 50 dân tộc anh em có những sắc thái văn hóa riêng, có sự bình
đẳng và phát huy tính đa dạng, làm phong phú nền văn hóa Việt Nam, củng
cố sự thống nhất dân tộc.
Thứ tư, xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảng
lãnh đạo, trong đó đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng.
Cách mạng Việt Nam, xây dựng nền văn hóa Việt Nam là sự nghiệp
của mọi người Việt Nam. Công nhân, nông dân, trí thức là nền tảng của khối
đại đoàn kết toàn dân tộc, cũng là nền tảng của sự nghiệp xây dựng và phát
triển văn hóa. Đội ngũ trí thức với vai trò, chức năng của mình giữ vai trò
quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa.
Thứ năm, văn hóa là một mặt trận; xây dựng và phát triển văn hóa là một sự
nghiệp cách mạng lâu dài, đỏi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì thận trọng.


Bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, sáng
tạo những giá trị văn hóa mới, làm cho văn hóa thấm sâu vào tâm lý quốc
dân, tạo dựng một xã hội văn hóa, không thể một sớm một chiều mà là một
quá trình cách mạng lâu dài, nhiều khó khăn, gian khổ.
Cuộc đấu tranh trên mặt trận văn hóa phải thể hiện tính chiến đấu, găn
bó chặt chẽ giữa “xây” và “chống”; lấy “xây” là chính. Xây dựng, biểu
dương những cái tốt, chống lại mọi thói hư, tật xấu, giặc nội xâm.
Trên cơ sở phương hướng chung, 5 quan điểm chỉ đạo cơ bản và 10
nhiệm vụ cụ thể được nêu lên trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban
chấp hành Trung ương khóa VIII (7-1998), Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ X (4-2006) có một số điểm mới, xác định: “Phát triển văn hóa - nền tảng
tinh thần của xã hội” Nhiệm vụ phát triển văn hóa đã được đặt trong chiến

tưởng Hồ Chí Minh vẫn sống mãi trong kho tàng văn hóa của nhân loại”. Nghiên cứu
tư tưởng Hồ Chí Minh là nghiên cứu một di sản văn hóa không phải chỉ của quá khứ
và hiện tại mà là một nền văn hóa của tương lai. Hồ Chí Minh là “con người kỳ diệu
cho mọi thời đại”, là “nhân vật trở nên huyền thoại ngay khi còn sống”, là “Người
chiếu sáng”, v.v... Hồ Chí Minh để lại cho dân tộc và nhân loại một tầm vóc, trí tuệ,
bản lĩnh và minh triết về văn hóa theo tinh thần của UNESCO: “Xét đến cùng, sự
thăng hoa của văn hóa là đỉnh cao nhất của sự phát triển”.