BỘ GIÁO VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN VIẾT TRUNG

QUẢN LÝ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP
THÂN THIỆN, NÂNG CAO Ý THỨC HỌC TẬP CHUYÊN CẦN
CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT MÙN CHUNG
HUYỆN TUẦN GIÁO TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2017


BỘ GIÁO VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN VIẾT TRUNG

QUẢN LÝ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP
THÂN THIỆN, NÂNG CAO Ý THỨC HỌC TẬP CHUYÊN CẦN
CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT MÙN CHUNG
HUYỆN TUẦN GIÁO TỈNH ĐIỆN BIÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
(Chương trình đào tạo theo định hướng ứng dụng)
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ngọc Bích

TRONG LUẬN VĂN
Viết tắt

Viết đầy đủ

CBQL

Cán bộ quản lí

CM

Chuyên môn

CSVC - TBDH

Cơ sở vật chất - thiết bị dạy học

CTQL

Công tác quản lí

GD&ĐT

Giáo dục đào tạo

GDQD

Giáo dục quốc dân

GV


QLHĐDH

Quản lí hoạt động dạy học

QLHĐGD

Quản lí hoạt động giáo dục

THTT - HSTC

Trường học thân thiện học sinh tích cực

THCS - THPT

Trung học cơ sở - Trung học phổ thông

XH

Xã hội

XHCN

Xã hội chủ nghĩa


MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG

2.2. Khái quát về trường THPT Mùn Chung - Tuần Giáo - Điện Biên.......... 40
2.2.1. Mục tiêu chung của nhà trường .......................................................... 41
2.2.2. Cơ cấu tổ chức của nhà trường ........................................................... 41
2.2.4. Các trang thiết bị phục vụ giảng dạy của nhà trường .......................... 42
2.3. Thực trạng chất lượng đào tạo của nhà trường trong 3 năm (2013-2014,
2014-2015, 2015-2016) ................................................................................ 42
2.3.1. Kết quả đạo đức.................................................................................. 42
2.3.2. Kết quả học lực................................................................................... 42
2.3.3. Kết quả các cuộc thi về Văn hóa - Văn nghệ - TDTT, KHKT cấp tỉnh42
2.4. Thực trạng việc quản lý xây dựng môi trường học tập thân thiện, nâng cao ý
thức học tập chuyên cần cho học sinh ở trường THPT Mùn Chung, Tuần Giáo,
Điện Biên (năm học 2013-2014; 2014- 2015; 2015-2016)................................ 43
2.4.1. Thực trạng về xây dựng môi trường cảnh quan thân thiện .................. 43
2.4.2. Thực trạng về xây dựng môi trường học tập thân thiện....................... 45
2.4.3. Thực trạng đổi mới hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh .. 48
2.4.4. Thực trạng công tác giáo dục và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh52
2.4.5. Thực trạng học sinh tham gia tìm hiểu, bảo quản các di tích lịch sử, văn
hóa ở địa phương.......................................................................................... 55
Kết luận chương 2 ...................................................................................... 56
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC
TẬP THÂN THIỆN, NÂNG CAO Ý THỨC HỌC TẬP CHUYÊN CẦN
CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MÙN
CHUNG, HUYỆN TUẦN GIÁO, TỈNH ĐIỆN BIÊN .............................. 58
3.1. Những căn cứ đề xuất biện pháp quản lý việc xây dựng môi trường học
tập thân thiện nâng cao ý thức học tập chuyên cần cho học sinh................... 58
3.1.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp........................................................ 58
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu...................................................... 58
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ..................................................... 59
3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả........................................................................ 59


Bảng 2.6: Mô tả mức độ thực hiện giáo dục KNS của GV trong nhà trường:......... 52
Bảng 2.7: Quan điểm của GV về mức độ tiếp nhận thông tin trong giáo dục và
rèn luyện các kĩ năng cho HS (N = 23)........................................................ 52
Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý việc
xây dựng nhà trường thân thiện tại trường THPT Mùn Chung .................... 81
Bảng 3.2. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý việc
xây dựng nhà trường thân thiện tại trường THPT Mùn Chung - Tuần Giáo.. 83


1

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Về lý luận và xu thế, chiến lược:
Trong bối cảnh toàn cầu hóa đang diễn ra một cách mạnh mẽ và nhanh
chóng, Việt Nam đang đứng trước những cơ hội và thách thức lớn, đặc biệt
đối với nền kinh tế, trong tất cả các ngành nghề, các lĩnh vực. Hơn lúc nào
hết, sự nghiệp giáo dục có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của đất
nước và đang là vấn đề được xã hội quan tâm. Giáo dục đồng nghĩa với sự
phát triển và có thể khẳng định rằng không có giáo dục thì không có bất cứ sự
phát triển nào đối với con người -"Giáo dục và Đào tạo là chìa khóa để mở
cửa tiến vào tương lai". Để chuẩn bị nguồn nhân lực cho Việt Nam trong thời
kỳ mới, thời kỳ hội nhập và cạnh tranh thì việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân
lực, bồi dưỡng nhân tài là nhiệm vụ quan trọng mà Đảng và Nhà nước đặt lên
hàng đầu. Phát triển Giáo dục là nền tảng cho nguồn nhân lực thúc đẩy sự
nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội,
tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
Từ năm 2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động phong trào thi đua
"Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" nhằm nâng cao chất

3,94
Những năm qua, ngành giáo dục ở Điện Biên đã có nhiều cố gắng
trong công tác phổ cập giáo dục cũng như việc huy động học sinh đến trường
và đã thu được những kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, vấn đề duy trì sĩ số
chưa đạt hiệu quả đồng đều giữa các vùng miền, giữa các đơn vị trường học
trên cùng một địa bàn (Các trường ở vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn có tỷ
lệ học sinh bỏ học và đi học không chuyên cần cao hơn các trường trong lòng
chảo thành phố Điện Biên Phủ.....). Tình trạng học sinh bỏ học, đi học không
chuyên cần vẫn đang tiếp diễn ở tất cả các cấp học, các trường học trong tỉnh
nói chung và đặc biệt gia tăng ở các trường THPT thuộc các xã có nền kinh tế
đặc biệt khó khăn nói riêng khiến những ai có tâm huyết với giáo dục không
khỏi băn khoăn, trăn trở. Vấn đề này nếu không được quan tâm đúng mức sẽ
đưa đến những hậu quả xấu cho bản thân HS bỏ học, gia đình của các em và
ảnh hưởng không nhỏ đến xã hội.
Biểu số lượng học sinh THPT đầu năm, cuối năm qua các năm học của
toàn ngành giáo dục tỉnh Điện Biên
Năm học
Học sinh đầu năm
Học sinh cuối năm
Số HS giảm
HS bỏ học

2014-2015

2015-2016

2016-2017

Ghi chú


sinh của nhà trường, học sinh vẫn còn chưa hào hứng đến trường nên dẫn tới
còn hiện tượng bỏ học, trốn học (Theo báo cáo tổng kết công tác tuyển sinh
và duy trì sỹ số học sinh giai đoạn 2013-2016 của Sở Giáo dục và Đào tạo
Điện Biên tháng 9/2016). Học sinh vẫn còn thụ động trong việc tiếp thu kiến
thức....Môi trường cảnh quan trong nhà trường: Ít cây xanh, thiếu diện tích
sân chơi, nhà vệ sinh chưa sạch, lớp học trang trí chưa đẹp.... Môi trường học
tập còn có hiện tượng chưa thực sự thân thiện, thu hút học sinh. Vấn đề giáo
dục kỹ năng sống, giá trị sống cho học sinh chưa được quan tâm đúng mức.
Do đó nhiều học sinh chưa mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, còn giáo viên
chưa cởi mở trình bày tâm tư nguyện vọng với cán bộ quản lý....
Là một cán bộ quản lý của trường THPT đóng trên địa bàn một xã đặc
biệt khó khăn của huyện Tuần Giáo, tôi thấy mình phải có trách nhiệm tìm
hiểu thực trạng, nguyên nhân bỏ học, đi học không chuyên cần của học sinh
(HS) hiện nay để từ đó đề ra những giải pháp xây dựng môi trường học tập
thân thiện, lành mạnh nhằm thu hút học sinh tới lớp, tới trường đặc biệt có thể
tạo được động cơ học tập tích cực cho các em với mong muốn góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục của trường nói riêng và của tỉnh Điện Biên nói chung.


5

Với tất cả các lý do trên, tôi chọn đề tài “Quản lý xây dựng môi
trường học tập thân thiện, nâng cao ý thức học tập chuyên cần cho học
sinh ở trường THPT Mùn Chung huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên" để
nghiên cứu, mong tìm được những giải pháp quản lý có hiệu quả, góp một
phần nhỏ vào việc giải quyết vấn đề đang tồn tại lâu nay tại đơn vị.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác
quản lý xây dựng môi trường học tập thân thiện để duy trì, nâng cao ý thức
học tập chuyên cần và tích cực cho học sinh THPT, từ đó góp phần vào việc

6. Cấu trúc của luận văn
* Giải thích những từ viết tắt trong luận văn
* Mục lục
* Ngoài phần Mở đầu, luận văn bao gồm:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý xây dựng môi trường học tập
thân thiện, nâng cao ý thức học tập chuyên cần cho học sinh trường THPT.
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý xây dựng môi trường học tập
thân thiện, nâng cao ý thức học tập chuyên cần cho học sinh ở trường THPT
Mùn Chung - Tuần Giáo - Điện Biên.
Chương 3: Một số giải pháp quản lý xây dựng môi trường học tập thân
thiện, nâng cao ý thức học tập chuyên cần cho học sinh ở trường THPT Mùn
Chung - Tuần Giáo - Điện Biên.
* Kết luận và kiến nghị
* Tài liệu tham khảo
* Phụ lục


7

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG
MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP THÂN THIỆN, NÂNG CAO Ý THỨC
HỌC TẬP CHUYÊN CẦN CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT

1.1. Vài nét về một số nghiên cứu liên quan đến đề tài
1.1.1 Trên thế giới
Rất nhiều nghiên cứu trên thế giới về việc quản lý xây dựng môi trường
học tập thân thiện, nâng cao ý thức học tập chuyên cần cho học sinh ở trường
trung học phổ thông. Các nền giáo dục và nhà trường đạt đến giá trị đích thực
và chân chính đều phải phải quán triệt sự khoan dung, sự thân thiện. "Khoan