ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN VĂN CƢỜNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH PHÚ THỌ
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN VĂN CƢỜNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH PHÚ THỌ
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Phạm Thị Thanh Hải

HÀ NỘI – 2017



1. CB, GV, NV

Cán bộ, giáo viên, nhân viên

2. CBQL

Cán bộ quản lý

3. CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

4. ĐHQG

Đại học Quốc gia

5. GDTH

Giáo dục tiểu học

6. GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

7. HĐND

Hội đồng nhân dân

8. HS

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................... i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................... ii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ................................................................... vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ..................................................................... ix
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
QUẢN LÝ TRƢỜNG TIỂU HỌC................................................................. 7
1.1. Sơ lƣợc lịch sử nghiên cứu về phát triển đội ngũ CBQL trƣờng tiểu
học ................................................................................................................. 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản.................................................................... 12
1.2.1. Phát triển ....................................................................................... 12
1.2.2. Đội ngũ .......................................................................................... 14
1.2.3. Cán bộ quản lý .............................................................................. 15
1.2.4. Đội ngũ cán bộ quản lý ................................................................. 17
1.2.5. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trƣờng ........................................... 18
1.2.6. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng tiểu học đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục ...................................................................................... 22
1.3. Một số vấn đề chung về trƣờng tiểu học .......................................... 28
1.3.1. Vị trí của trƣờng tiểu học .............................................................. 28
1.3.2. Mục tiêu giáo dục tiểu học ............................................................ 28
1.3.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của trƣờng tiểu học .................................... 29
1.4. Nội dung phát triển đội ngũ CBQL trƣờng tiểu học ...................... 29
1.4.1. Quy hoạch phát triển đội ngũ CBQL trƣờng tiểu học .................. 29
1.4.2. Bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm và luân chuyển cán bộ quản lí
trƣờng tiểu học ........................................................................................ 30
1.4.3. Đánh giá, xếp loại cán bộ quản lí trƣờng tiểu học ........................ 31
1.4.4. Đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ quản lí trƣờng tiểu học ...................... 32

iii

2.3.3. Cơ cấu giới, độ tuổi và thâm niên quản lý cán bộ quản lý............ 49

iv


2.3.4. Chất lƣợng đội ngũ cán bộ quản lý các trƣờng tiểu học huyện Tam
Nông ........................................................................................................ 50
2.3.5. Đánh giá chung về đội ngũ CBQL các trƣờng tiểu học huyện Tam
Nông, tỉnh Phú Thọ ................................................................................. 64
2.4. Thực trạng về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trƣờng tiểu
học huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ ....................................................... 65
2.4.1. Quy hoạch đội ngũ CBQL trƣờng tiểu học ................................... 68
2.4.2. Bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm và luân chuyển CBQL trƣờng
tiểu học .................................................................................................... 69
2.4.3. Đánh giá, xếp loại CBQL trƣờng tiểu học .................................... 70
2.4.4. Đào tạo, bồi dƣỡng CBQL trƣờng tiểu học .................................. 70
2.4.5. Thực hiện chế độ chính sách, tạo môi trƣờng phát triển đội ngũ
CBQL trƣờng tiểu học............................................................................. 71
2.5. Đánh giá chung về phát triển đội ngũ CBQL ở các trƣờng tiểu học
huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ .............................................................. 72
2.5.1. Điểm mạnh .................................................................................... 72
2.5.2. Điểm tồn tại ................................................................................... 73
2.5.3. Nguyên nhân tồn tại ...................................................................... 74
Kết luận chƣơng 2 ................................................................................. 76
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
QUẢN LÝ TRƢỜNG TIỂU HỌC HUYỆN TAM NÔNG TỈNH PHÚ
THỌ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC .................................. 77
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản
lý trƣờng tiểu học ...................................................................................... 77
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện ............................................... 77

vi


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Bảng thống kê quy mô trƣờng, lớp, học sinh tiểu học ................... 45
Bảng 2.2. Bảng thống kê số lƣợng đội ngũ CBQL trƣờng tiểu học ............... 47
Bảng 2.3. Thống kê trình độ chuyên môn, trình độ chính trị, trình độ quản lí
của CBQL trƣờng tiểu học .............................................................................. 48
Bảng 2.4. Thống kê cơ cấu giới, độ tuổi, thâm niên quản lí của CBQL trƣờng
tiểu học ............................................................................................................ 49
Bảng 2.5. Thống kê số liệu khảo sát phẩm chất chính trị của CBQL trƣờng
tiểu học ............................................................................................................ 51
Bảng 2.6. Thống kê số liệu khảo sát đạo đức nghề nghiệp của CBQL trƣờng
tiểu học ............................................................................................................ 52
Bảng 2.7. Thống kê số liệu khảo sát lối sống, tác phong; giao tiếp ứng xử của
CBQL trƣờng tiểu học ..................................................................................... 53
Bảng 2.8. Thống kê số liệu khảo sát học tập, bồi dƣỡng của CBQL trƣờng tiểu
học ................................................................................................................... 54
Bảng 2.9. Thống kê số liệu khảo sát trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sƣ phạm
của CBQL trƣờng tiểu học .............................................................................. 55
Bảng 2.10. Thống kê số liệu khảo sát hiểu biết nghiệp vụ quản lý, Xây dựng
và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển nhà trƣờng của CBQL
trƣờng tiểu học ................................................................................................ 56
Bảng 2.11. Thống kê số liệu khảo sát Quản lý tổ chức bộ máy, cán bộ, giáo
viên, nhân viên nhà trƣờng; Quản lý học sinh; Quản lý hoạt động dạy học và
giáo dục của CBQL trƣờng tiểu học ............................................................... 57
Bảng 2.12. Thống kê số liệu khảo sát quản lý tài chính, tài sản nhà trƣờng; Quản
lý hành chính và hệ thống thông tin của CBQL trƣờng tiểu học ......................... 60
Bảng 2.13. Thống kê số liệu khảo sát Tổ chức kiểm tra, kiểm định chất lƣợng
giáo dục; Thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trƣờng của CBQL

Biểu đồ 3.1. So sánh mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp đƣợc đề
xuất ................................................................................................................ 104

ix


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong xu thế phát triển của thời đại ngày nay, giáo dục và đào tạo
(GD&ĐT) có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc
gia, dân tộc. Giáo dục nƣớc ta đang phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa và
hội nhập quốc tế đã trở thành xu thế tất yếu. Cách mạng khoa học công nghệ,
thông tin và truyền thông, kinh tế tri thức ngày càng phát triển mạnh mẽ tạo ra
nhiều cơ hội to lớn, đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sự nghiệp
phát triển GD&ĐT. Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng ban hành Nghị quyết số
29-NQ/TW ngày 04/11/2013 “Về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) trong điều kiện kinh
tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa (XHCN) và hội nhập quốc tế" [17].
Muố n GD&ĐT thƣ̣c hiê ̣n tố t sƣ́ mê ̣nh của miǹ h , bên ca ̣nh viê ̣c đổ i mới toàn
diê ̣n tấ t cả các khâu từ quan điểm, tƣ tƣởng chỉ đạo, đến mục tiêu, nội dung,
phƣơng pháp, cơ chế, chính sách, ... thì mô ̣t trong nhƣ̃ng vấn đề quan tro ̣ng
cần phải thực hiện chính là xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý

(CBQL), giáo

viên đủ về số lƣơ ̣ng, đồ ng bô ̣, hơ ̣p lý về cơ cấ u , có trình độ chuyên môn, trình
độ quản lý và phẩ m chấ t chính trị, đa ̣o đƣ́c tố t.
Chính vì vậy, cùng với phát triển đội ngũ giáo viên (GV), phát triển đội
ngũ CBQL là một trong những nhiệm vụ đƣợc Đảng, Chính phủ, Bộ GD&ĐT
đặc biệt quan tâm.

5. Câu hỏi nghiên cứu
Thực trạng đội ngũ CBQL các trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Tam
Nông, tỉnh Phú Thọ hiện nay ra sao? Những biện pháp để phát triển đội ngũ
CBQL trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục?
6. Giả thuyết khoa học
Đổi mới giáo dục phổ thông đang đặt ra những yêu cầu mới đối với cán
bộ quản lí trƣờng tiểu học. Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp
phát triển đội ngũ CBQL trƣờng tiểu học, tập trung vào công tác quy hoạch;
bổ nhiệm; đào tạo, bồi dƣỡng; kiểm tra, đánh giá; xây dựng môi trƣờng, tạo
động lực làm việc cho đội ngũ CBQL trƣờng tiểu học thì có thể phát triển đội
ngũ CBQL trƣờng tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
7. Nhiệm vụ nghiên cứu
7.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài.
7.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của đề tài.
4


7.3 Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trƣờng tiểu học huyện
Tam Nông, tỉnh Phú Thọ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
7.4. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nƣớc, Ngành giáo
dục và các tài liệu khoa học có liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
8.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phƣơng pháp quan sát: Quan sát hoạt động quản lý của các Hiệu
trƣởng, Phó Hiệu trƣởng trƣờng tiểu học thuộc địa bàn nghiên cứu.
- Phƣơng pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp lãnh đạo UBND huyện,
lãnh đạo Phòng Nội vụ huyện, lãnh đạo Phòng GD&ĐT, Hiệu trƣởng, Phó



CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƢỜNG TIỂU HỌC
1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu về phát triển đội ngũ CBQL trường tiểu học
Ngày nay trong sự phát triển đất nƣớc, quản lý nói chung và quản lý
giáo dục nói riêng luôn là vấn đề thu hút đƣợc sự quan tâm của các nhà lãnh
đạo, các nhà khoa học và các nhà quản lý. Vấn đề quản lý giáo dục, phát triển
đội ngũ CBQL giáo dục là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong việc "Nâng cao
dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dƣỡng nhân tài", đặc biệt có ý nghĩa to lớn
trong việc nâng cao chất lƣợng GD&ĐT của nhà trƣờng.
Trên thế giới có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục của
các tác giả nhƣ: "Những vấn đề về quản lý trƣờng học" (P.V Zimin, M.I
Kônđakốp), "Quản lý vấn đề quốc dân trên địa bàn huyện" (M.I Kônđakốp).
Nhà giáo dục học Xô-viết V.A Xukhomlinxki khi tổng kết những kinh
nghiệm quản lý chuyên môn trong vai trò là Hiệu trƣởng nhà trƣờng cho rằng
"Kết quả hoạt động của nhà trƣờng phụ thuộc rất nhiều vào công việc tổ chức
đúng đắn các hoạt động dạy học". Cùng với nhiều tác giả khác ông đã nhấn
mạnh đến sự phân công, sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất quản lý giữa Hiệu
trƣởng và Phó hiệu trƣởng để đạt đƣợc mục tiêu đề ra.
Mô hình quản lý trƣờng học ƣu việt SEM [8], đề cập đến lãnh đạo nhà
trƣờng, lãnh đạo tài năng: “Ngƣời lãnh đạo phải nêu gƣơng sáng, có khả năng
lãnh đạo, hiểu rõ mục đích, tôn trọng, khuyến khích nhân viên. Một ngƣời
lãnh đạo lĩnh hội đƣợc sứ mệnh của trƣờng học với các mục tiêu cụ thể, năng
lực lãnh đạo tốt, và sự thông cảm cũng nhƣ tôn trọng đồng nghiệp sẽ là động
lực cho những ngƣời khác noi theo. Với vai trò của minh, hiệu trƣởng phải
vạch ra một tầm nhìn đối với những thành tích, kết quả dự định đạt đƣợc và
tạo ra một môi trƣờng học tập lý tƣởng cho học sinh và cả giáo viên. Hiệu
trƣởng cần duy trì liên tục mục đích tăng cƣờng năng lực cho giáo viên để đối

Tác giả Savin N.V trong cuốn "Giáo dục học, tập 2" [39] đã tập trung
làm rõ những vấn đề cơ bản của quản lý nhà trƣờng, phân tích mối quan hệ
8


giữa phát triển giáo dục, phát triển Kinh tế - Xã hội và phát triển nhân lực
giáo dục trong đó tập trung trình bày phƣơng thức phát triển đội ngũ cán bộ
quản lý giáo dục, đối tƣợng ảnh hƣởng trực tiếp đối với mục tiêu nâng cao
chất lƣợng và hiệu quả giáo dục.
Ở Việt Nam, vấn đề xây dựng, phát triển đội ngũ CBQL giáo dục đƣợc
Đảng, Nhà nƣớc và Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức coi trọng. Đặc biệt, trong
những năm gần đây, nƣớc ta đã xây dựng và thực hiện nhiều chủ trƣơng,
chính sách nhằm phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục. Điều đó đã
đƣợc đề cập ở nhiều Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng và Nhà nƣớc; đƣợc quy
định trong Luật Giáo dục, Chiến lƣợc phát triển giáo dục và các Nghị định,
Thông tƣ, các Chƣơng trình, Đề án của Chính phủ và các Bộ, Ngành Trung
ƣơng; tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL
giáo dục. Nhiều công trình nghiên cứu về đội ngũ CBQL giáo dục đã đƣợc
thực hiện.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã dạy: "Có cán bộ tốt việc gì cũng xong,
muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém" [27]. Vì vậy,
xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ CBQL phải đƣợc đặt lên hàng đầu
trong mọi giai đoạn phát triển đất nƣớc.
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Trong sự nghiệp đổi mới giáo dục, việc
phát triển đội ngũ CBQL giáo dục đƣợc đặt ra nhƣ một yêu cầu cấp bách hàng
đầu của việc tiếp tục triển khai, điều chỉnh, đổi mới và nâng cao chất lƣợng
giáo dục [19].
Theo tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải và Đặng Quốc Bảo cho rằng
xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL giáo dục cần phải quy tụ vào ba vấn đề
chính: số lƣợng, chất lƣợng, cơ cấu. Trên cơ sở phân tích thực trạng chất

Một số cuốn sách, giáo trình, trong đó có đề cập đến nội dung phát triển
đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục nhƣ: Tác giả Đặng Quốc Bảo - Nguyễn
Thành Vinh (2010) [4] đã bao quát những nội dung rộng lớn từ những vấn đề
chung đến những vấn đề cụ thể trong quản lý nhà trƣờng, trong đó đề cập
ngƣời Hiệu trƣởng nhà trƣờng Việt Nam trong bối cảnh phát triển mới, các
tình huống trong quản lý nhà trƣờng ...; cuốn sách của các tác giả Bùi Minh
10


Hiền (Chủ biên), Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo (2006) [23] đề cập những
vấn đề lớn và nhiều khó khăn, phức tạp diễn ra trong nền kinh tế đang chuyển
đổi từ tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng XHCN, cuốn
sách là những nghiên cứu mới nhất về quản lý giáo dục trong thành tựu trung
của tiến trình 20 năm đổi mới sự nghiệp giáo dục Việt Nam. Quản lý giáo dục
là nhân tố then chốt đảm bảo sự thành công của phát triển giáo dục, vì thông
qua quản lý giáo dục mà việc thực hiện mục tiêu đào tạo, các chủ trƣơng,
chính sách giáo dục quốc gia, nâng cao hiệu quả đầu tƣ cho giáo dục, nâng
cao chất lƣợng giáo dục ... mới đƣợc triển khai và thực hiện có hiệu quả.
Những tầm nhìn mới về hệ thống giáo dục trong xã hội học tập, những cách
tiếp cận hiện đại về quản lý giáo dục, những thành tự kỹ thuật và công nghệ
tiên tiến đƣợc sử dụng trong quản lý giáo dục, vấn đề quản lý và xây dựng xã
hội học tập mở ... đang phát triển mạnh mẽ và tạo nên những thay đổi lớn cho
diện mạo giáo dục thế giới. Ngoài ra còn nhiều công trình nghiên cứu về quản
lý giáo dục có giá trị đó là: "Giáo trình khoa học quản lý" của tác giả Phạm
Trọng Mạnh; "Khoa học tổ chức và quản lý một số vấn đề lý luận và thực
tiễn" của Trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức quản lý; "Tâm lý xã hội
trong quản lý" của tác giả Ngô Công Hoàn; "Tập bài giảng lý luận đại cƣơng
về quản lý" của tác giả Nguyễn Quốc Chí và tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc...
Bên cạnh đó là một số luận án nghiên cứu về hiệu trƣởng trƣờng tiểu
học hoặc CBQL giáo dục nói chung nhƣ: Luận án của Khăm Keo Vông Phila

Theo Từ điển Tiếng Việt, phát triển có nghĩa là:“Biến đổi hoặc làm
cho biến đổi từ ít đến nhiều, là sự vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến
phức tạp” [32, tr37]. Theo đó cái mới, cái tiến bộ sẽ hình thành và thay thế
cho cái cũ, cái lạc hậu. Nét đặc trƣng của phát triển là hình thức xoáy ốc và
theo các chu kỳ. Lý luận của phép Biện chứng duy vật khẳng định: Mọi sự
vật, hiện tƣợng không phải chỉ là sự tăng lên hay giảm đi về mặt số lƣợng mà
cơ bản chúng luôn biến đổi, chuyển hóa từ sự vật hiện tƣợng này đến sự vật
hiện tƣợng khác, cái mới kế tiếp cái cũ, giai đoạn sau kế thừa giai đoạn trƣớc
tạo thành quá trình phát triển, tiến lên mãi mãi.

12


Nguyên nhân của sự phát triển là ở sự liên hệ tác động qua lại của các
mặt đối lập vốn có bên trong các sự vật hiện tƣợng. Hình thái, cách thức của
sự phát triển đi từ những biến đổi về lƣợng đến những biến đổi chuyển hoá về
chất và ngƣợc lại. Con đƣờng xu hƣớng của sự phát triển tiến lên từ từ, từ đơn
giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, từ kém hoàn thiện đến ngày càng hoàn
thiện hơn. Phát triển có thể là một quá trình thực hiện nhƣng cũng có thể là
một tiềm năng của sự vật, hiện tƣợng.
Những đặc trƣng cơ bản của phát triển đƣợc biểu hiện nhƣ:
- Sự phát triển của tất cả mọi sự vật, hiện tƣợng đều có mối liên hệ, tác
động qua lại và quy định lẫn nhau, là quá trình vận động không ngừng.
- Phát triển từ những thay đổi về số lƣợng đƣợc chuyển hoá thành
những thay đổi về chất lƣợng; Phát triển thông qua sự đấu tranh giữa các mặt
đối lập; Phát triển có thể diễn ra bằng cách chuyển hoá, xoáy ốc và nhảy vọt.
Phát triển là thuật ngữ đƣợc sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực nhƣ
phát triển kinh tế, phát triển xã hội, phát triển nguồn nhân lực, phát triển đội
ngũ,... Còn theo quan điểm triết học, phát triển là khái niệm biểu hiện sự thay
đổi tăng tiến cả về chất, cả về không gian lẫn thời gian của sự vật, hiện tƣợng

nghệ đòi hỏi sự phát triển con ngƣời toàn diện, cân đối ở mức độ rất cao về trí
tuệ, thể chất và tâm năng.
1.2.2. Đội ngũ
Từ điển Tiếng Việt giải thích: “Đội ngũ là tập hợp số đông ngƣời, cùng
chức năng nghề nghiệp thành một lực lƣợng” [32].
Khái niệm “đội ngũ” dùng các tổ chức trong xã hội một cách khá rộng rãi
nhƣ: Đội ngũ trí thức; đội ngũ y, bác sỹ; đội ngũ thanh niên xung phong; đội ngũ
giáo viên;... Các khái niệm đó đều xuất phát theo cách hiểu thuật ngữ quân sự về
đội ngũ, đó là gồm nhiều ngƣời tập hợp thành một lực lƣợng, hàng ngũ chỉnh tề.
Tuy nhiên, ở một nghĩa chung nhất chúng ta có thể hiểu: Đội ngũ là tập
hợp một số đông ngƣời hợp thành một lực lƣợng để thực hiện một hay nhiều
chức năng, có thể cùng nghề nghiệp hoặc khác nghề, nhƣng có chung mục
đích xác định. Họ làm theo kế hoạch và gắn bó với nhau bằng lợi ích vật chất
và tinh thần cụ thể.

14