ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LẠI HUY AN

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG XUÂN ÁNG,
HUYỆN HẠ HÒA, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LẠI HUY AN

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG XUÂN ÁNG,
HUYỆN HẠ HÒA, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Quang Tháp

HÀ NỘI – 2017


Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng chắc chắn bản Luận văn còn nhiều
thiếu sót. Kính mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các thầy giáo, cô giáo
và các bạn đồng nghiệp.
Trân trọng.
Hà Nội, ngày 01 tháng 01 năm 2017
Tác giả

LẠI HUY AN

ii


BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG TÀI LIỆU
Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt

Ban giám hiệu

BGH

Cán bộ quản lý

CBQL

Cha mẹ học sinh

CMHS

Chủ nhiệm


Giáo viên chủ nhiệm

GVCN

Học sinh

HS

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

HĐGDNGLL

Kỹ năng sống

KNS

Quản lý

QL

Trung học cơ sở

THCS

Trung học phổ thông

THPT

Thanh niên Cộng sản

1.4. Lý luận về quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trƣờng THPT ................... 23
1.4.1. Vai trò của Hiệu trƣởng trong công tác chủ nhiệm lớp ..................... 23
1.4.2. Nội dung quản lý công tác chủ nhiệm lớp ......................................... 24
1.4.3. Quy trình quản lý công tác chủ nhiệm lớp của hiệu trƣởng .............. 25
1.5. Những yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý công tác chủ nhiệm lớp của hiệu
trƣởng .............................................................................................................. 26
1.5.1. Đặc điểm lứa tuổi HS THPT ............................................................. 26
1.5.2.Yêu cầu của đổi mới GD đối với quản lý công tác chủ nhiệm lớp .... 28
iv


Tiểu kết chƣơng 1............................................................................................ 29
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO VIÊN CHỦ
NHIỆM LỚP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG XUÂN ÁNG,
HUYỆN HẠ HÒA, TỈNH PHÚ THỌ ............................................................ 30
2.1. Khái quát về tình hình giáo dục huyện Hạ hòa, tỉnh Phú Thọ ................. 30
2.1.1. Tình hình GD tại các trƣờng THPT thuộc huyện Hạ Hòa, tỉnh phú
Thọ ............................................................................................................... 30
2.1.2. Chất lƣợng giáo dục toàn diện ở các cấp học .................................... 30
2.1.3. Tình hình GD trƣờng THPT Xuân Áng, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ .... 32
2.2. Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp tại trƣờng THPT Xuân Áng, huyện
Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ...................................................................................... 37
2.2.1. Thực trạng về đội ngũ giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp .......... 37
2.2.2. Thực trạng về năng lực của GVCNL............................................ 38
2.3. Thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trƣờng THPT Xuân Áng,
huyện Hạ Hòa, tỉnh Phu Thọ ........................................................................... 41
2.3.1. Thực trạng về việc phân công giáo viên làm công tác chủ nhiệm .... 41
2.3.2. Thực trạng về quản lý giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp .......... 43
2.3.3. Thực trạng về bồi dƣỡng kỹ năng chủ nhiệm lớp cho GVCN .......... 44
2.4. Đánh giá thực trạng công tác chủ nhiệm lớp và quản lý công tác chủ

3.2.7. Biện pháp 7: Đổi mới việc kiểm tra đánh giá công tác chủ nhiệm ... 67
3.2.8. Biện pháp 8: Tổ chức hội thi giáo viên giỏi cấp trƣờng hàng năm ... 71
3.3. Mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp .................................................... 72
3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi .............................................. 72
Tiểu kết chƣơng 3............................................................................................ 77
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 81
PHỤ LỤC ........................................................................................................ 85

vi


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Kết quả xếp loại hạnh kiểm: ........................................................... 36
Bảng 2.2: Kết quả xếp loại học lực: ................................................................ 36
Bảng 2.3: Bảng tổng hợp về đội ngũ GVCN trƣờng THPT Xuân Áng, huyện
Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ...................................................................................... 38
Bảng 2.4: Bảng khảo sát về năng lực của GVCN ........................................... 39
Bảng 2.5. Bảng khảo sát mức độ hợp lý về chế độ chính sách của Nhà nƣớc
đối với ngƣời làm công tác GVCN ................................................................. 41
Bảng 2.6: Bảng khảo sát về thực trạng lựa chọn các tiêu chí trong việc phân
công GVCN ..................................................................................................... 42
Bảng 2.7: Bảng khảo sát quản lý công tác GVCN ở trƣờng THPT Xuân Áng,
huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ ........................................................................... 43
Bảng 2.8: Bảng khảo sát về thực trạng bồi dƣỡng kỹ năng chủ nhiệm cho
GVCN.............................................................................................................. 45
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp quản lý công tác
GVCN lớp ....................................................................................................... 73
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp quản lý công tác
GVCN lớp ....................................................................................................... 74

nguồn lực con ngƣời-yếu tố cơ bản của sự phát triển xã hội, tăng trƣởng nhanh
và bền vững”. Đây là yêu cầu cấp bách đối với toàn xã hội nói chung, ngành
giáo dục nói riêng.
Chỉ thị 40-CT/TW của Ban bí thƣ trung ƣơng Đảng đã nêu: ”Phát triển giáo
dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng
thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nƣớc, là điều kiện để phát
huy nguồn lực con ngƣời. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, trong đó nhà giáo
và cán bộ quản lý giáo dục là lực lƣợng nòng cốt, có vai trò quan trọng”.[15]
Nhƣ vậy Đảng và nhà nƣớc ta đã xác định phát triển giáo dục và đào tạo là
mục tiêu chiến lƣợc trong công cuộc đổi mới và xây dựng đất nƣớc, đƣợc xem là
cuộc cách mạng có tính thời đại sâu sắc. Để đạt đƣợc mục tiêu này, vấn đề cấp
thiết đặt ra cho ngành giáo dục là phải ” Tiếp tục nâng cao chất lƣợng giáo dục
toàn diện, đổi mới nội dung, phƣơng pháp dạy và học”.
Trong giáo dục, nhân tố làm nên bộ mặt nhà trƣờng, quyết định chất lƣợng
giáo dục toàn diện chính là đội ngũ giáo viên, những ngƣời đƣợc xã hội giao phó
trọng trách đào tạo thế hệ trẻ, ngƣời chủ tƣơng lai của xã hội.
Trong nhà trƣờng phổ thông, giáo viên chủ nhiệm có một vai trò hết sức
quan trọng trong các hoạt động giáo dục của nhà trƣờng, trong việc hình thành
1


và phát triển nhân cách của học sinh. Nói một cách hình ảnh giáo viên chủ
nhiệm trong trƣờng phổ thông, là linh hồn của lớp học, là ngƣời lĩnh xƣớng của
dàn nhạc giao hƣởng hình thành nhân cách toàn vẹn cho thế hệ trẻ. Và ngày nay,
với sự nhận thức về quản lý giáo dục, có thể coi giáo viên chủ nhiệm nhƣ một
nhà quản lý với các vai trò: Ngƣời lãnh đạo lớp học; Ngƣời điều khiển lớp học;
Ngƣời làm công tác tổ chức lớp học; Ngƣời giúp hiệu trƣởng thực hiện việc
kiểm tra sự tu dƣỡng và rèn luyện của học sinh; Ngƣời có trách nhiệm phản hồi
tình hình lớp…
Nhƣ vậy có thể thấy rõ tầm quan trọng của giáo viên chủ nhiệm trong các

viên trƣờng trung học phổ thông Xuân Áng, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ nay
nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện học sinh trong nhà trƣờng.
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trƣờng trung học phổ thông.
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên trƣờng trung học phổ thông
Xuân Áng của Hiệu trƣởng nhà trƣờng.
5. Phạm vi nghiên cứu
5.1. Phạm vi về nội dung
Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm bao gồm nhiều hoạt động, trong đề tài
luận văn tác giả tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm
lớp cho giáo viên chủ nhiệm của Hiệu trƣởng nhà trƣờng THPT.
5.2. Phạm vi về không gian, thời gian
Địa điểm nghiên cứu chính là trƣờng trung học phổ thông Xuân Áng,
huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ
6. Giả thuyết khoa học
Công tác chủ nhiệm lớp là một trong những hoạt động quan trọng thƣờng
xuyên trong nhà trƣờng phổ thông, nếu tìm ra các biện pháp quản lý phù hợp
góp phần nâng cao năng lực sƣ phạm của ngƣời giáo viên chủ nhiệm thì chắc
chắn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện ở trƣờng trung học phổ
thông.
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Đề tài nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận của việc quản lí bồi
3


dƣỡng công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trƣờng trung học phổ thông.
- Đề xuất đƣợc một số biện pháp quản lý bồi dƣỡng công tác chủ nhiệm lớp
cho giáo viên trong nhà trƣờng THPT phù hợp với thực tiễn trên cơ sở đúc kết

Xin ý kiến góp ý của các nhà chuyên môn về cách xử lý kết quả điều tra,
các biện pháp tổ chức, cách thực nghiệm.
8.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phƣơng pháp thống kê toán học và các phần mềm tin học để xử lí
các số liệu thông qua phiếu điều tra và thực nghiệm sƣ phạm.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo,
phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở
trƣờng trung học phổ thông.
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trƣờng
trung học phổ thông Xuân Áng, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ.
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trƣờng
trung học phổ thông Xuân Áng, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ.

5


CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
LỚP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Chỉ thị số 40/CT-TW của Ban bí thƣ trung ƣơng Đảng nhấn mạnh: ”Mục tiêu
là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm
bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu…đáp ứng đòi hỏi ngày càng
cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.[15]
Muốn phát triển kinh tế xã hội thì trƣớc hết phải xây dựng và thực hiện tốt
chiến lƣợc phát triển toàn diện con ngƣời. Nguồn lực con ngƣời là sự kết hợp hài
hòa giữa trí lực, thể lực và tâm lực (nhân cách). Vì thế trong nhiệm vụ phát triển
nguồn nhân lực luôn đặt ra mục tiêu phát triển con ngƣời. Con ngƣời phát triển

NXBGD, 2010.
- Một số vấn đề trong Công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT hiện nay Nguyễn Thanh Bình (chủ biên), Nhà xuất bản ĐHSP, 2011. [8]
- Rèn luyện kĩ năng sư phạm - Hà Nhật Thăng - Phạm Quang Sơn, 2010. [37]
Ở đây các tác giả đề cập đến những vấn đề cơ bản của công tác chủ nhiệm
lớp nhƣ: vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ và những nội dung trong công tác
của ngƣời giáo viên chủ nhiệm lớp ở trƣờng trung học phổ thông hiện nay từ góc
nhìn của chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học.
Tác giả Nguyễn Thị Kim Dung cũng thể hiện quan điểm của mình trong
đào tạo bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm cho sinh viên sƣ phạm (Kỷ yếu hội thảo
khoa học - Nâng cao chất lượng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên các trường
Đại học sư phạm, 2010). [13]
Một số tác giả còn đi sâu vào nghiên cứu những khía cạnh khác có liên
quan đến công tác chủ nhiệm nhƣ Nguyễn Thanh Bình với tác phẩm Giáo dục
kỹ năng sống - Nhà xuất bản Đại học sƣ phạm Hà Nội - 2011[8]; Nguyễn Thị
Kim Dung và cộng sự Hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
(Tài liệu dành cho lớp 11); Nguyễn Thị Kim Dung với đề tài Rèn luyện kĩ năng
làm việc nhóm của học sinh tiểu học thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp -2007, mã số: B 2006-17-01-2007.
7


Một số không nhiều bài báo, tài liệu khác viết về công tác GVCN lớp nhƣ:
Rèn luyện một số kỹ năng làm công tác giáo viên chủ nhiệm lớp cho sinh viên
Cao đẳng sư phạm của Vũ Đình Mạnh. Tạp chí Giáo dục số 126 (11/2005); Một
số biện pháp rèn luyện kỹ năng làm công tác giáo viên chủ nhiệm lớp cho sinh
viên Cao đẳng sư phạm của Vũ Đình Mạnh. Tạp chí Giáo dục số 135 (kỳ 1 –
4/2006).
Nghiên cứu về biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp có Một số biện
pháp tăng cường quản lý của Hiệu trưởng đối với công tác chủ nhiệm lớp trong
các trường THPT tỉnh Bắc Ninh – 2005 của Nguyễn Khắc Hiền.

phải dựa vào sự nỗ lực của một tổ chức, bất luận tổ chức có mục đích gì, cơ cấu và
qui mô ra sao, đều cần đến hoạt động quản lý và có con ngƣời quản lý để tổ chức
hoạt động và đạt đƣợc mục đích của mình. Vậy hoạt động quản lý là gì?
Theo Đại từ điển tiếng Việt, quản lý là: “Tổ chức, điều khiển hoạt động
của một đơn vị, một cơ quan: quản lý lao động, quản lý cán bộ, quản lý công
việc” hoặc quản lý là: “Trông coi, giữ gìn, theo dõi việc gì: quản lý lý lịch, quản
lý vật tư”.[42]
Theo Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác
động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý(ngƣời quản lý) đến khách
thể quản lý(ngƣời bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành
và đạt đƣợc mục đích của tổ chức”.[24].
Các nhà lý luận quản lý trên thế giới nhƣ: Frederick Winslow Taylor,
[Mỹ,(1856-1915)]; Henri Fayol, [Pháp,(1841-1925)]; Max Weber, [Đức, (18641920)]; đều đã khẳng định: Quản lý là khoa học đồng thời là nghệ thuật thúc đẩy
sự phát triển xã hội. Nói đến hoạt động quản lý ngƣời ta thƣờng nhắc đến ý
tƣởng sâu sắc của K-Marx :“Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển mình còn dàn
nhạc thì cần nhạc trƣởng”.
Quản lý có thể xét theo ngữ nghĩa: Quản lý=Quản+Lý, quá trình “Quản”
gồm sự coi sóc, giữ gìn duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”, quá trình “Lý” gồm sự
sửa sang, sắp xếp đổi mới hệ vào thế “phát triển”. Nếu ngƣời đứng đầu chỉ lo
việc “Quản”, tức là chỉ lo việc coi sóc, giữ gìn thì tổ chức dễ trì trệ, tuy nhiên,
nếu chỉ quan tâm đến việc “Lý” tức là chỉ lo việc sắp xếp tổ chức, đổi mới mà
9


không đặt trên nền tảng của sự ổn định thì sự phát triển của tổ chức không bền
vững. trong “Quản” phải có “Lý”, trong “Lý” phải có “Quản” để động thái của
hệ ở thế cân bằng động: Hệ vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong
mối tƣơng tác giữa các nhân tố bên trong (nội lực) với các nhân tố bên ngoài
(ngoại lực).
Các định nghĩa khác:

tổ chức phát triển.
Nội dung chức năng tổ chức bao gồm:
- Xây dựng cơ cấu tổ chức hợp lý và năng động, phù hợp với yêu cầu thực
thi nhiệm vụ;
- Xây dựng, phát triển đội ngũ đảm bảo yêu cầu của tổ chức;
- Xác lập mối quan hệ và cơ chế hoạt động;
- Tổ chức công việc khoa học.
* Chức năng chỉ đạo là quá trình tác động, ảnh hƣởng tới hành vi thái độ
của cấp dƣới thông qua các hoạt động hƣớng dẫn, giúp đỡ, đôn đốc, động viên
và thúc đẩy những ngƣời dƣới quyền làm việc với hiệu quả cao nhằm đạt đƣợc
mục tiêu đã đề ra.
Nội dung chức năng chỉ đạo:
- Thực hiện quyền chỉ huy, giao việc và hƣớng dẫn triển khai nhiệm vụ;
- Đôn đốc, động viên, kích thích tạo động lực làm việc cho nhân viên;
- Giám sát, sửa chữa đảm bảo các hoạt động đúng hƣớng, bám sát yêu cầu thực
thi kế hoạch của tổ chức;
- Xây dựng môi trƣờng thúc đẩy các hoạt động phát triển.
* Chức năng kiểm tra là quá trình xem xét thực tiễn, đánh giá thực trạng,
khuyến khích những cái tốt, phát hiện những sai phạm, điều chỉnh nhằm đạt tới
những mục tiêu đặt ra và góp phần đƣa toàn bộ hệ thống đƣợc quản lý lên một
trình độ cao hơn.
Nội dung thực hiện chức năng kiểm tra:
- Xác định các tiêu chuẩn để đánh giá;
- Đánh giá kết quả thực tế: thu thập thông tin về đối tƣợng đƣợc kiểm tra;
- So sánh kết quả đo đạc thực tế với chuẩn để phát hiện mức độ thực hiện
tốt, vừa, xấu của các đối tƣợng quản lý;
11


- Điều chỉnh. Bao gồm: tƣ vấn (uốn nắn, sửa chữa); thúc đẩy (phát huy



Theo Từ điển Giáo dục- NXB Từ điển bách khoa: “Giáo dục là hoạt động
hướng tới con người thông qua một hệ thống các biện pháp tác động nhằm truyền
thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng và lối sống, bối dưỡng tư
tưởng và đạo đức cần thiết cho đối tượng, giúp hình thành và phát triển năng lực,
phẩm chất, nhân cách, phù hợp với mục đích, mục tiêu chuẩn bị cho đối tượng
tham gia lao động sản xuất và đời sống xã hội”.[42]
Theo Nguyễn Sinh Huy, Nguyễn Văn Lê:
- Nghĩa rộng: “Giáo dục là sự hình thành có mục đích và tổ chức những sức
mạnh thể chất và tinh thần của con người, hình thành thế giới quan, bộ mặt đạo
đức và thị hiếu thẩm mỹ cho con người, với nghĩa rộng nhất khái niệm này bao
hàm cả giáo dưỡng, dạy học và tất cả những yếu tố tạo nên những nét tính cách và
phẩm hạnh của con người đáp ứng các yêu cầu kinh tế- xã hội”[20].
- Nghĩa hẹp: “Giáo dục bao gồm quá trình hoạt động nhằm tạo ra cơ sở
khoa học của thế giới quan, lý tưởng đạo đức, thái độ thẩm mỹ đối với hiện thực
của con người kể cả việc phát triển nâng cao thể lực. Qúa trình này xem như
một bộ phận của giáo dục tổng thể”[20].
Khái niệm quản lý giáo dục
Nhà nƣớc quản lý mọi hoạt động của xã hội, trong đó có hoạt động giáo
dục. Nhà nƣớc quản lý giáo dục thông qua tập hợp các tác động hợp quy luật
đƣợc thể chế hoá bằng pháp luật của chủ thể quản lý, nhằm tác động đến các
phân hệ quản lý để thực hiện mục tiêu giáo dục mà kết quả cuối cùng là chất
lƣợng, hiệu quả đào tạo thế hệ trẻ.
Đã có nhiều nghiên cứu về quản lý nói chung cho nên cũng có nhiều quan
niệm khác nhau về QLGD.
- QLGD theo nghĩa tổng quát là “Hoạt động điều hành, phối hợp các lực
lượng xã hội nhằm đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội”. Ngày nay,
với sứ mệnh phát triển giáo dục thƣờng xuyên, công tác giáo dục không chỉ
giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi ngƣời; tuy nhiên trọng tâm vẫn là giáo dục thế

cách của mình. Nhà trƣờng thực hiện chức năng kiến tạo các kinh nghiệm xã hội
thông qua quá trình sƣ phạm hay nói cách khác, nhà trƣờng là thiết chế chủ yếu
để thực hiện quá trình sƣ phạm.
14


Trong bối cảnh hiện đại, nhà trƣờng đƣợc thừa nhận rộng rãi nhƣ một thiết
chế chuyên biệt của xã hội để giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ trở thành những công
dân có ích cho tƣơng lai. Thiết chế đó có mục đích rõ ràng, có tổ chức chặt chẽ,
đƣợc cung ứng các nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện chức năng của mình
mà không một thiết chế nào có thể thay thế đƣợc. Những nhiệm vụ của nhà
trƣờng cũng đƣợc đề cập đến từ nhiều khía cạnh khác nhau. Việc quản lý nhà
trƣờng cũng có nhiều cách để tiếp cận. Bản chất giai cấp của nhà trƣờng đƣợc
khẳng định bởi tính mục đích cũng nhƣ cách thức vận hành của nó và một điều
đƣợc khẳng định là: Khi nhà trƣờng thực hiện chức năng giáo dục trong một xã
hội cụ thể, bản sắc văn hoá dân tộc in dấu sâu đậm trong toàn bộ hoạt động của
nhà trƣờng.
Ta có thể thấy rõ các dấu hiệu phân biệt nhà trƣờng với các thiết chế khác
là: Tính mục đích tập trung hay mục đích hẹp, mục đích đƣợc “chiết xuất”; Tính
tổ chức và tính kế hoạch cao; Tính hiệu quả giáo dục – đào tạo cao nhờ quá trình
truyền thụ có ý thức; Tính biệt lập tƣơng đối hay tính lý tƣởng hoá các giá trị xã
hội; Tính chuyên biệt cho từng đối tƣợng hay tính chất phân biệt đối xử theo
phát triển tâm lý và thể chất.
Trƣờng học là tổ chức cở sở giáo dục trực tiếp của ngành, là một hệ thống
con trong hệ thống giáo dục Quốc dân. Nói cụ thể hơn, trƣờng học là tế bào của
hệ thống giáo dục các cấp từ Trung ƣơng đến địa phƣơng, là thành tố khách thể
cơ bản của tất cả các cấp quản lý giáo dục, đồng thời nó cũng là một hệ thống
độc lập, tự quản của xã hội. Bởi vậy mọi hành động của quản lý giáo dục cấp
trên đều phải hƣớng về trƣờng học. Có thể nói quản lý giáo dục suy cho đến
cùng là quản lý trƣờng học.