ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------------------

NGUYỄN THANH HUYỀN

VẤN ĐỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ
DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ ĐƢỢC UNESCO CÔNG NHẬN
TẠI VIỆT NAM TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Hà Nội, 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------------------

NGUYỄN THANH HUYỀN

VẤN ĐỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ
DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ ĐƢỢC UNESCO CÔNG NHẬN
TẠI VIỆT NAM TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ

Chuyên ngành: Báo chí học
Mã số: 60.32.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. Nguyễn Thị Minh Thái

báo điện tử VnExpress, báo điện tử VietNamNet...
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn với gia đình, ngƣời thân và bạn bè về
sự động viên giúp đỡ trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày 10 tháng 4 năm 2017
Học viên

Nguyễn Thanh Huyền


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................................1
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài .....................................................................................4
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................9
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................9
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu .........................................................10
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài ...............................................................12
7. Kết cấu của luận văn...........................................................................................13
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ ĐƢỢC
UNESCO CÔNG NHẬN TẠI VIỆT NAM TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ ...................14
1.1. Hệ thống khái niệm liên quan đến đề tài .....................................................14
1.1.1. Các khái niệm về di sản văn hóa và di sản văn hóa vật thể ........................14
1.1.2. Các khái niệm về di sản trong Công ước bảo vệ di sản văn hóa và thiên
nhiên thế giới năm 1972 của UNESCO ................................................................15

2.2.2. Số lượng bài của 3 báo điện tử về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di
sản văn hóa: Quần thể di tích cố đô Huế, Phố cổ Hội An (01/2014 - 12/2015)45
2.2.3. Nội dung các bài báo điện tử về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị của 2 di sản văn
hóa: Quần thể di tích cố đô Huế, Phố cổ Hội An trên 3 báo điện tử khảo sát ................47
2.2.4. Hình thức thể hiện tác phẩm báo chí điện tử của VnExpress, VietNamNet,
Đất Việt về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị 2 di sản văn hóa: Quần thể di tích
cố đô Huế, Phố cổ Hội An ....................................................................................56
2.3. Thực trạng truyền thông về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản
thiên nhiên: Vịnh Hạ Long, Vƣờn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng trên báo
điện tử VnExpress, VietNamNet, Đất Việt (từ 01/2014-12/2015).....................62
2.3.1. Số lượng bài của 3 báo điện tử về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản
thiên nhiên: Vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng .....................62


2.3.2. Nội dung các bài báo điện tử về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị của 2 di
sản thiên nhiên: Vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng trên 3 báo
điện tử khảo sát .....................................................................................................65
2.3.3. Hình thức thể hiện tác phẩm báo chí điện tử của VnExpress, VietNamNet,
Đất Việt về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị 2 di sản thiên nhiên: Vịnh Hạ
Long, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng ........................................................69
2.4. So sánh thực trạng truyền thông về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị hai
di sản văn hóa và hai di sản thiên nhiên trên 3 báo điện tử khảo sát .............72
2.4.1. Về số lượng tác phẩm .................................................................................72
2.4.2. Về nội dung .................................................................................................73
2.4.3. Về hình thức thể hiện ..................................................................................74
2.5. Đánh giá chung về thực trạng truyền thông vấn đề bảo tồn và phát huy
giá trị di sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận trên 3 báo điện tử
VietNamNet, VnExpress, Đất Việt ......................................................................75
2.5.1. Thành công về nội dung và hình thức .........................................................75
2.5.2. Hạn chế về nội dung và hình thức ..............................................................82

PGS.TS: Phó Giáo sƣ, Tiến sĩ
PGĐ: Phó Giám đốc
QĐ-BVHTT: Quyết định - Bộ Văn hóa thông tin
Sở VHTT&DL: Sở Văn hóa thể thao và du lịch
TS: Tiến sĩ
TSKH: Tiến sĩ khoa học
TP.HCM: Thành phố Hồ Chí Minh
UBND: Ủy ban nhân dân
UNESCO: United United Nations Educational Scientific and Cultural
Organization, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc
VASC: Công ty Phần mềm và Truyền thông
VN: Việt Nam
VQG: Vƣờn quốc gia
WHC: Ủy ban di sản thế giới


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Thống kê bài báo đề cập tới vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản
văn hóa Phố cổ Hội An (01/01/2014-30/12/2015).................................45
Bảng 2.2. Thống kê bài báo đề cập tới vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản
văn hóa Quần thể di tích cố đô Huế (01/01/2014-30/12/2015) .............46
Bảng 2.3.

Thống kê thể loại báo chí đƣợc sử dụng cho cả hai di sản Quần thể di tích cố đô
Huế, Phố cổ Hội An trên 3 báo điện tử VietNamNet, VnExpress, Đất Việt......56

Bảng 2.4. Thống kê bài báo đề cập tới vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản
thiên nhiên vịnh Hạ Long (01/01/2014-30/12/2015) .............................63
Bảng 2.5. Thống kê bài báo đề cập tới vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản thiên
nhiên Vƣờn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (01/01/2014-30/12/2015)......64

đã đƣợc UNESCO ghi vào Danh mục di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới theo
Công ƣớc về việc bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới năm 1972, nhƣ:
Quần thể di tích cố đô Huế (1993), Vịnh Hạ Long (1994, 2000), Phố cổ Hội An
(1999), Khu di tích Chăm Mỹ Sơn (1999), Vƣờn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng
(2003); Hoàng thành Thăng Long (2010); Thành nhà Hồ (2011).
Tồn tại song hành với các di sản văn hóa và thiên nhiên là một kho tàng di sản
văn hóa phi vật thể phong phú, không kém phần đa dạng, bao gồm nhiều loại hình
của các dân tộc sống trên lãnh thổ Việt Nam, trong đó Âm nhạc cung đình Việt
Nam - Nhã nhạc (triều Nguyễn) đã đƣợc UNESCO đƣa vào tuyên bố các kiệt tác về
văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại năm 2003. Qua đây có thể thấy rõ
UNESCO chia thành 2 dòng: di sản văn hóa và thiên nhiên; di sản văn hóa phi vật
thể. Dựa theo cách chia này, Luật di sản văn hóa Việt Nam chỉ chia thành 2 dạng: di
sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể.
Tới cuối năm 2015, thời điểm luận văn nghiên cứu, Việt Nam đã có 17 di sản
đƣợc UNESCO ghi danh vào hạng mục di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi
vật thể. Trong đó, những di sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận có vai
trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là những chứng tích vật chất phản ánh sâu sắc
nhất, toàn vẹn nhất về đặc trƣng văn hóa và cội nguồn dân tộc, là niềm tự hào về giá
trị văn hóa nghìn đời của Việt Nam trên trƣờng quốc tế.

1


Luật Di sản văn hóa Việt Nam năm 2001 cũng cho thấy rõ vai trò quan trọng
của các di sản văn hóa vật thể tại Việt Nam, đồng thời chứng minh đƣợc tính nhất
quán trong sự nghiệp bảo vệ và phát triển di sản văn hóa vật thể của Đảng và Nhà
nƣớc ta, thể hiện nguyện vọng, ý chí chung của toàn dân tộc trong sự nghiệp đầy
khó khăn và thử thách này.
Với những giá trị quan trọng nhƣ vậy, thế nhƣng, với Việt Nam, trong thời
gian gần đây, UNESCO cũng đã có những cảnh báo về tình trạng ô nhiễm ở Vịnh

Hội An; một góc Phu Văn Lâu trƣớc kinh thành Huế bị sập, Quần thể di tích cố đô
Huế đối diện với nhiều thách thức của thời gian cần tu bổ...đƣợc báo chí thông tin,
đặc biệt là báo điện tử. Đây cũng là những sự kiện minh chứng rõ nét nhất cho việc
di sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam đang bị đe dọa bởi
sự phát triển của kinh tế, khai thác du lịch và trải qua sự bào mòn của thời gian cũng
nhƣ sự tàn phá của chiến tranh, các di sản này hiện đã bị xuống cấp khá nhiều.
Thế nhƣng, không chỉ có Di sản văn hóa thế giới đang đối diện với các nguy
cơ bị phá hủy, mà các Di sản thiên nhiên thế giới cũng nhƣ vậy. Trao đổi với tác giả
luận văn, ông Nguyễn Xuân Thắng - Chủ tịch Liên hiệp các Hội UNESCO Việt
Nam - Tổng thƣ ký Liên hiệp Hội UNESCO thế giới nói rõ: "Trong Công ước bảo
vệ di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới UNESCO 1972 có nêu rõ: có hai dạng di
sản văn hóa và thiên nhiên. Thiên nhiên là do tự nhiên kiến tạo lên, văn hóa là do
bàn tay con người làm nên, cả hai di sản đều quý, nhưng mỗi di sản lại đang đối
diện với những nguy cơ khác nhau, nhất là trong thời đại bảo vệ môi trường, nên
cũng có cách bảo tồn khác nhau".
Để làm sáng tỏ điều này, tác giả còn tìm hiểu thêm về thực trạng truyền thông
trên báo điện tử về di sản thiên nhiên thế giới cụ thể là vịnh Hạ Long, Vƣờn quốc
gia Phong Nha - Kẻ Bàng, để so sánh với hai di sản văn hóa: Quần thể di tích cố đô
Huế, Phố cổ Hội An.
Xuất phát từ tình hình thực tế trên, tác giả chọn đề tài “Vấn đề bảo tồn và
phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận tại Việt Nam
trên báo điện tử” làm đề tài luận văn.

3


2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Việt Nam là một đất nƣớc có lịch sử 4000 năm xây dựng và phát triển, qua đó
để lại nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trên các vùng miền tổ quốc. Cùng
với đó là rất nhiều công trình, sách nghiên cứu về di sản văn hóa, công tác bảo tồn



luận văn, khóa luận của sinh viên ngành báo chí cũng đã tiếp cận đề tài này theo
từng mảng đề tài với các mức độ khác nhau.
Đáng kể có các công trình sau: Luận văn "Công tác tuyên truyền về bảo tồn và
phát huy giá trị các di tích lịch sử văn hóa ở huyện Thanh Oai - Thành phố Hà Nội
hiện nay", của Thạc sĩ Lƣu Thị Huyền Trang, năm 2016, do PGS.TS Phạm Ngọc
Trung hƣớng dẫn, Học viện Báo chí và tuyên truyền; Luận văn "Bảo tồn và phát
huy di sản văn hóa vật thể Hà Nội trên báo in" của Thạc sĩ Ngô Thị Hà, năm 2015,
do TS. Đỗ Thị Quyên - Trƣờng Đại học Văn Hóa hƣớng dẫn; Luận văn “Báo chí
với vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá Hà Nội” của Thạc sĩ Hoàng Hƣơng
Trà (năm 2007), do GS Hà Minh Đức - Trƣờng Đại học Khoa học xã hội và Nhân
văn hƣớng dẫn; Luận văn "Quá trình truyền thông hai di sản văn hóa phi vật thể
được UNESCO công nhận: Hát xoan (2011) và tín ngưỡng thờ cúng vua Hùng
(2012) (Khảo sát báo: Phú Thọ, Văn hóa, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật từ 2010 đến
2013)", của Thạc sĩ Nguyễn Thị Hồng Nga, năm 2014, do PGS.TS Nguyễn Thị
Minh Thái, Trƣờng Đại học khoa học xã hội và nhân văn hƣớng dẫn; "Vấn đề bảo
tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể trên Báo và Đài PT – TH Thừa Thiên
Huế", năm 2015, của Thạc sĩ Trần Thị Phƣơng Nhung, do PGS.TS. Đinh Văn
Hƣờng - Đại học quốc gia Hà Nội hƣớng dẫn. Luận văn: "Báo điện tử với việc quảng
bá các di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận (Khảo sát Quần thể di tích
Cố đô Huế , Phố cổ Hội An , Thánh địa Mỹ Sơn , Khu di tích trung tâm Hoàng thành
Thăng Long , Thành nhà Hồ trên VnExpress

, Dân trí , VietNamNet trong năm

2013)", của Thạc sĩ Triệu Thúy Hà, do PGS. TS. Hoàng Anh hƣ ớng dẫn. Luận văn:
"Mối quan hệ giữa văn hóa và phát triển với việc bảo tồn, phát huy các giá trị di
sản văn hóa Huế", năm 2015, của thạc sĩ Nguyễn Thị Ngân, do PGS.TS Lê Văn
Đính hƣớng dẫn. Luận văn“Vấn đề truyền thông bốn di sản văn hóa phi vật thể của

Thánh địa Mỹ Sơn, Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long , Thành nhà Hồ
trên VnExpress, Dân trí , VietNamNet trong năm 2013)", của Triệu Thúy Hà, qua
khảo sát nội dung và hình thức của các tá

c phẩ m báo chí trên ba báo điê ̣n tƣ̉

VnExpress, Dân trí , VietNamNet, luâ ̣n văn làm rõ hiê ̣u quả quảng bá di sản văn hóa
trong năm 2013; đánh giá điể m ma ̣nh , hạn chế trong việc quảng bá trên ba báo điện
tƣ̉, tƣ̀ đó khái quát nhƣ̃ng đă ̣ c điể m quan tro ̣ng của viê ̣c quảng bá hình ảnh các di
sản văn hóa Việt Nam trên báo điện tử nói chung . Tƣ̀ thƣ̣c tế khảo sát đó , đƣa ra đề

7


xuấ t nâng cao hiê ̣u quả quảng bá hin
̀ h ảnh các di sản văn hóa vâ ̣t thể Viê ̣t Nam trên
báo điê ̣n tƣ̉.
Tuy nhiên luận văn mới chỉ chú ý đến công tác quảng bá các di sản văn hóa,
chứ chƣa đi sâu vào vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể đƣợc
UNESCO công nhận.
Đối với luận văn “Báo chí với vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá Hà
Nội” của Thạc sĩ Hoàng Hƣơng Trà, luận văn này là đã đƣa ra một hệ thống khái
niệm khá hoàn chỉnh về di sản văn hóa. Luận văn cũng nêu ra đƣợc quan điểm của
Đảng và nhà nƣớc đối với vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hóa ở Việt Nam.
Ngoài ra luận văn cũng nêu ra đƣợc hƣớng đi và giải pháp phát triển di sản văn hóa
ở Hà Nội. Về vai trò của báo chí đối với công tác này, luận văn đã nêu lên đƣợc báo
chí với nhiệm vụ truyền bá văn hóa, toàn cảnh văn hóa Hà Nội.
Bên cạnh những việc đã làm đƣợc, luận văn này nghiên cứu về di sản văn hóa
Hà Nội nói chung nhƣng chƣa đi sâu vào một loại hình di sản văn hóa vật thể hay
phi vật thể, nên chƣa có yếu tố chuyên sâu.

Để đạt đƣợc mục đích trên, tác giả thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Luận văn sẽ tìm hiểu và nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về di sản
văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận, loại hình báo điện tử; vai trò và ƣu thế
của báo điện tử trong việc truyền thông vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn
hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam.
- Lựa chọn những tác phẩm trên 3 tờ báo điện tử VnExpress, VietNamNet,
Đất Việt với tiêu chí có nội dung liên quan đến vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di
sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam.
Qua đó sẽ phân tích và so sánh thực trạng truyền thông trên ba tờ báo, sẽ đƣa
ra những đánh giá nhận xét khách quan và chính xác về ƣu điểm và hạn chế của báo
điện tử trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể đƣợc
UNESCO công nhận tại Việt Nam.
- Rút ra những bài học kinh nghiệm, phác thảo mô hình truyền thông về vấn
đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại
VIệt Nam trên báo điện tử.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là thực trạng truyền thông về vấn đề bảo tồn
và phát huy di sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam trên báo
9


điện tử.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Luận văn tập trung nghiên cứu những bài báo trên 3 báo điện tử: VietNamNet,
VnExpress, Đất Việt, từ 01/01/2014 đến 30/12/2015 có nội dung về vấn đề bảo tồn và
phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam, qua hai
di sản văn hóa: Quần thể di tích cố đô Huế, Phố cổ Hội An; hai di sản thiên nhiên: Vịnh
Hạ Long, Vƣờn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
Đề tài không đi sâu vào nghiên cứu và tìm hiểu về di sản văn hóa vật thể đƣợc

về vấn để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa nói chung và di sản văn hóa vật
thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam nói riêng đã đƣợc thƣ̣c hiê ̣n trong
những công trình khoa học của những ngƣời đi trƣớc. Tìm hiểu tác phẩm trên báo
điện tử cụ thể là báođiện tử VnExpress, VietNamNet, Đất Việt... để khai thác những
tƣ liệu cần thiết có liên quan đến nội dung nghiên cứu.
- Phƣơng pháp phân tích nội dung: Bằng cách tập hợp, thống kê, phân tích,
chứng minh, đánh giá...các tác phẩm báo chí đăng tải trên 3 tờ báo điện tử
VnExpress, VietNamNet, Đất Việt về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn
hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam trong thời gian khảo sát từ
tháng 01/01/2014 - 30/12/2015 để làm rõ nội dung nghiên cứu.
- Phƣơng pháp phỏng vấn sâu: Tác giả luận văn tiến hành phƣơng pháp
phỏng vấn sâu đối với các phóng viên, nhà báo và lãnh đạo báo điện tử đƣợc khảo
sát, nhà khoa học nhằm tìm hiểu những đánh giá của các đối tƣợng về hiệu quả của
thông tin vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO
công nhận tại Việt Nam trên báo điện tử.
Có thể kể đến những cá nhân tiêu biểu nhƣ ông Nguyễn Xuân Thắng - Chủ
tịch Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, Tổng thƣ ký Liên hiệp Hội UNESCO
thế giới, Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, ông Nguyễn Sự - Nguyên Bí thƣ TP
Hội An, ông Trần Quang Hải - Tổng thƣ ký tòa soạn báo điện tử Đất Việt, bà
Nguyễn Hoàng Hạnh - Thƣ ký tòa soạn báo điện tử Đất Việt. Cùng với các phóng
viên, nhà báo trực tiếp truyền thông về vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn
hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam nhƣ nhà báo Vũ Lan báo điện
tử Đất Việt, nhà báo Trịnh Kim Anh báo điện tử VnExpress và nhà báo Lê Thúy
Tình báo điện tử VietNamNet.
- Một phƣơng pháp khác đƣợc tác giả luận văn lựa chọn là phƣơng pháp làm
việc nhóm. Tác giả sẽ cố gắng trong phạm vi có thể tạo lập một nhóm bao gồm đầy
đủ các thành phần: chuyên gia, phóng viên các tờ báo điện tử. Sau khi thu thập phân
tích số liệu, kết thúc việc phỏng vấn sâu, tác giả sẽ làm việc cùng với nhóm trên để

11

giá trị các di sản văn hóa vật thể đƣợc UNESCO công nhận tại Việt Nam.

12


7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, nội dung luận văn
bao gồm 3 chƣơng chính:
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ ĐƢỢC
UNESCO CÔNG NHẬN TẠI VIỆT NAM TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG TRUYỀN THÔNG TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VỀ
VẤN ĐỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ
ĐƢỢC UNESCO CÔNG NHẬN TẠI VIỆT NAM (Khảo sát 4 di sản : Quần thể di
tích cố đô Huế, Phố cổ Hội An, Vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ
Bàng trên 3 báo điện tử)
Chƣơng 3: BÀI HỌC VÀ MÔ HÌNH TRUYỀN THÔNG VỀ VẤN ĐỀ BẢO
TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ ĐƢỢC UNESCO
CÔNG NHẬN TẠI VIỆT NAM TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ.

13


CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ BẢO TỒN
VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ ĐƢỢC
UNESCO CÔNG NHẬN TẠI VIỆT NAM TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
1.1. Hệ thống khái niệm liên quan đến đề tài
1.1.1. Các khái niệm về di sản văn hóa và di sản văn hóa vật thể
Văn hóa là khái niệm bao quát một phạm vi rộng lớn. Trong đời sống, khái

tr.12].
Thông thƣờng, theo cách nhìn nhận về hình thái tồn tại, di sản văn hóa đƣợc
chi thành hai loại: di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể. Tuy có sự
phân biệt nhƣng hai loại hình này luôn có mối quan hệ hữu cơ và biện chứng, chúng
song song tồn tại và có tác động qua lại lẫn nhau. Mỗi một di tích do tiền nhân sáng
tạo đều liên quan một nhu cầu hoạt động tinh thần nào đó.
Cũng có rất nhiều khái niệm về di sản văn hóa vật thể, tuy nhiên đều chung
một đánh giá là một bộ phận của văn hóa nhân loại, thể hiện đời sống tinh thần của
con ngƣời dƣới hình thức vật chất; là kết quả của hoạt động sáng tạo, biến những
vật và chất liệu trong thiên nhiên thành những đồ vật có giá trị sử dụng và thẩm mỹ
nhằm phục vụ cuộc sống con ngƣời.
Di sản văn hóa vật thể quan tâm nhiều đến chất lƣợng và đặc điểm của đối
tƣợng thiên nhiên, đến hình dáng vật chất, khiến những vật thể và chất liệu tự nhiên
thông qua sáng tạo của con ngƣời biến thành những sản phẩm vật chất giúp cho
cuộc sống con ngƣời.
Trong di sản văn hóa vật thể, ngƣời ta sử dụng nhiều kiểu phƣơng tiện: tài
nguyên năng lƣợng, dụng cụ lao động, công nghệ sản xuất, cơ sở hạ tầng sinh sống
của con ngƣời, phƣơng tiện giao thông, truyền thông, nhà cửa, công trình xây dựng
phục vụ nhu cầu ăn ở, làm việc và giải trí, các phƣơng tiện tiêu khiển, tiêu dùng,
mối quan hệ kinh tế...Tóm lại, mọi loại giá trị vật chất đều là kết quả lao động của
con ngƣời.
1.1.2. Các khái niệm về di sản trong Công ước bảo vệ di sản văn hóa và thiên
nhiên thế giới năm 1972 của UNESCO
Tại Công ƣớc quốc tế về việc bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên của thế giới
(đã đƣợc thông qua tại kỳ họp thứ 17 của Đại hội đồng UNESCO tại Paris ngày

15


16/11/1972), có hiệu lực vào năm 1978, đã đƣa ra định nghĩa về di sản văn hóa và