ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
––––––––––––––––––––––

TRẦN VĂN HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA
NỘI BỘ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG,
THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
––––––––––––––––––––––

TRẦN VĂN HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA
NỘI BỘ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG,
THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14





LỜI CẢM ƠN
Thời gian được học tập và nghiên cứu dưới mái trường Đại học sư phạm
Thái Nguyên tuy không dài nhưng đã để lại trong tôi những những ấn tượng
sâu sắc, những kỷ niệm thật đẹp. Đó là khoảng thời gian chúng tôi được cùng
các thầy cô trong nhà trường và khoa Tâm lý nỗ lực cố gắng hết mình vượt qua
những khó khăn để hoàn thành chương trình khóa học.
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và triển khai đề tài "Quản lý hoạt
động kiểm tra nội bộ trường THPT thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình”,
tôi đã nhận được sự khuyến khích động viên và tạo điều kiện giúp đỡ của các
thầy giáo, cô giáo, anh chị em, bạn bè đồng nghiệp và gia đình.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Trường Đại học Sư phạm - Đại
học Thái Nguyên cùng các thầy cô giáo tham gia giảng dạy và giúp đỡ tôi trong
quá trình học tập và nghiên cứu. Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
PGS.TS Từ Đức Văn, người đã tận tâm chỉ dẫn cho tôi về kiến thức và phương
pháp luận trong suốt thời gian thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Sở
GD&ĐT Thái Bình, Ban Giám hiệu và giáo viên các trường THPT thành phố
Thái Bình, tỉnh Thái Bình đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học tập, nghiên
cứu khoa học, cung cấp số liệu, tham gia giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn này.
Dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn chắc chắn không thể tránh khỏi
thiếu sót, kính mong nhận được các ý kiến chỉ dẫn của các thầy cô giáo, các
bạn đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2016
Tác giả luận văn

Trần Văn Hương

1.3. Cơ sở lý luận về kiểm tra nội bộ trường Trung học phổ thông ........................... 18
1.3.1. Trường THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân ............................................. 18
1.3.2. Hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT ......................................................... 20
1.4. Quản lý hoạt động KTNB trong trường Trung học phổ thông ............................ 23
1.4.1. Tầm quan trọng của Quản lý hoạt động KTNB trường THPT ......................... 23
1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động KTNB trường THPT ........................................... 24
1.4.3. Chủ thể quản lý hoạt động KTNB trường THPT ............................................. 27
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

iii




1.5. Các yếu tố quản lý ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động kiểm tra nội bộ
trường Trung học phổ thông ....................................................................................... 37
1.5.1. Yếu tố chủ quan ................................................................................................ 37
1.5.2. Yếu tố khách quan ............................................................................................ 38
Kết luận chương 1 ....................................................................................................... 39
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ
CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH .......... 40
2.1. Khái quát về sự phát triển giáo dục Trung học phổ thông thành phố Thái
Bình, tỉnh Thái Bình ................................................................................................... 40
2.1.1. Sơ lược về thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình .............................................. 40
2.1.2. Phát triển giáo dục THPT ở thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình ................... 41
2.2. Đánh giá thực trạng hoạt động KTNB trường Trung học phổ thông thành
phố Thái Bình, Tỉnh Thái Bình ................................................................................... 44
2.2.1. Đánh giá mức độ đạt mục tiêu KTNBTH ......................................................... 45
2.2.2. Đánh giá về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện nội dung của hoạt động
KTNB trường Trung học phổ thông ........................................................................... 46

Kết luận chương 2 ....................................................................................................... 69
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ
CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH .......... 70
3.1. Một số nguyên tắc đề xuất các biện pháp ............................................................ 70
3.1.1. Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ .................................................................... 70
3.1.2. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn ................................................................... 70
3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính kế thừa ..................................................................... 70
3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả, khả thi ...................................................... 71
3.2. Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT thành phố Thái
Bình, tỉnh Thái Bình ................................................................................................... 71
3.2.1. Nâng cao nhận thức của đội ngũ CBQL, giáo viên về tầm quan trọng của
quản lý hoạt động KTNB trong nhà trường ................................................................ 71
3.2.2. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ KTNB cho cán bộ quản lý,
giáo viên làm nhiệm vụ KTNB nhà trường ................................................................ 73
3.2.3. Xây dựng nội dung và phương pháp KTNB ở các trường THPT theo yêu
cầu đổi mới công tác thanh tra .................................................................................... 76
3.2.4. Xây dựng kế hoạch KTNB của Hiệu trưởng các trường THPT gắn với chất
lượng và hiệu quả quản lý ........................................................................................... 83
3.2.5. Tăng cường công tác động viên khen thưởng hoạt động KTNB ở các
nhà trường. ................................................................................................................. 85
3.2.6. Đẩy mạnh sử dụng công nghệ thông tin trong KTNB ...................................... 86

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

v




3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .......................................................................... 88


GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

3.

GV

Giáo viên

4.

HĐNN

Hội đồng Nhà nước

5.

HĐKTNB

Hoạt động kiểm tra nội bộ

6.

HS

Học sinh

7.


QLGD

Quản lý giáo dục

13.

TDTT

Thể dục thể thao

14.

TTrNN

Thanh tra nhà nước

15.

THPT

Trung học phổ thông

16.

TTrGD

Thanh tra giáo dục

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

trường Trung học phổ thông ......................................................................63
Bảng 2.14: Đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý hoạt động KTNB trường
Trung học phổ thông (cho điểm theo thang điểm 10) ................................ 64
Bảng 3.1: Sự cần thiết của các biện pháp quản lý .......................................................89
Bảng 3.2: Tính khả thi của các biện pháp quản lý .......................................................90
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

v




MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đặt ra yêu cầu cấp bách về việc
đổi mới nhanh chóng nền giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Hội nghị lần
thứ tám Ban chấp hành Trung ương khóa XI đã ra Nghị quyết 29, chuyên đề: “Đổi mới
căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa
trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” trong
đó nhấn mạnh “Giáo dục và đào tạo là vấn đề đặc biệt quan trọng, là quốc sách hàng
đầu, là động lực phát triển kinh tế -xã hội”, “Giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của toàn
Đảng, của Nhà nước và toàn dân” "[8].
Công tác quản lý giáo dục, quản lý đối với các nhà trường có vai trò đặc biệt to lớn,
điều hành hoạt động giáo dục đi theo đúng mục tiêu đã quy định. Trong các nội dung của
quản lý giáo dục, công tác kiểm tra nội bộ trường học giữ một vị trí quan trọng không thể
thiếu. Thông qua hoạt động kiểm tra nội bộ trường học sẽ góp phần nâng cao chất lượng
của cơ sở giáo dục, từ đó điều chỉnh nâng cao chất lượng toàn diện của mỗi nhà trường.
Để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và giáo dục Trung học phổ thông nói riêng
người Hiệu trưởng phải làm tốt chức năng quản lý của mình thể hiện toàn diện trên tất cả
các khâu: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.

dục, kiểm tra nội bộ cung cấp thông tin tin cậy cho thanh tra, thanh tra sử dụng số
liệu, kết luận, đánh giá của kiểm tra nội bộ đồng thời lại giúp cho công tác kiểm tra
nội bộ được chính xác hơn, hiệu quả hơn
Thời gian qua, Sở GD&ĐT Thái Bình đã tích cực, chủ động chỉ đạo và quản lý
hoạt động kiểm tra nội bộ trường học ở tất cả các cấp học. Qua hoạt động kiểm tra
nội bộ trường học đã có tác dụng bước đầu đảm bảo chất lượng giáo dục bền vững,
ổn định ở các đơn vị giáo dục. Tuy nhiên, so với mục đích yêu cầu của kiểm tra nội
bộ vẫn còn một số vấn đề hạn chế, chưa phát huy được tối đa hiệu quả, chưa có tác
dụng điều chỉnh và thúc đẩy nhận thức ở cán bộ quản lý đối với các đơn vị giáo dục.
Thực hiện công tác kiểm tra nội bộ ở một số đơn vị giáo dục còn mang tính hình
thức, chống đối, chưa thường xuyên liên tục, chưa thực hiện đúng quy trình. Một số
đơn vị giáo dục khi thực hiện còn lúng túng, còn yếu về phương pháp thực hiện.
Với yêu cầu cấp bách của một nền giáo dục đổi mới, hiện đại, công tác kiểm
tra nội bộ là yêu cầu tất yếu, đòi hỏi hoạt động quản lý phải vận hành, thực hiện hiệu
quả Qua nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác kiểm tra nội bộ nhà trường tại Thái
Bình, tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ các trường Trung học phổ
thông thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình” để góp phần nâng cao hiệu quả của công
tác kiểm tra nội bộ trường học tại địa phương nơi công tác.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội
bộ trường THPT tại Thái Bình, đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của
công tác quản lý kiểm tra nội bộ trường học các trường THPT trên địa bàn thành phố
Thái Bình nói riêng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, kỉ cương nền
nếp nhà trường ở Thái Bình trong giai đoạn hiện nay.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

2




Tự kiểm tra công tác quản lý của hiệu trưởng... thực hiện ở các cấp học, từ bậc mầm
non đến THPT. Trong phạm vi đề tài tôi chỉ tập trung vào việc nghiên cứu những

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

3




biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ của hiệu trưởng các
trường THPT ở thành phố Thái Bình.
6.2. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt
động kiểm tra nội bộ trường học của hiệu trưởng các trường THPT trên địa bàn thành
phố Thái Bình tỉnh Thái Bình.
6.3. Giới hạn về địa bàn khảo sát
Địa bàn khảo sát được thực hiện ở một số trường THPT trên địa bàn thành phố
Thái Bình (tại ba trường THPT công lập từ năm 2013 đến năm 2015). Khách thể
khảo sát là cán bộ quản lý thuộc văn phòng Sở, cán bộ quản lý tại các trường THPT,
tổ trưởng chuyên môn và một số giáo viên cốt cán của các đơn vị.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp tiếp cận
7.1.1. Tiếp cận hệ thống
Theo cách tiếp cận này, hoạt động kiểm tra nội bộ trường học là nhân tố quan
trọng của quá trình quản lý, vì vậy việc nâng cao hiệu quả của hoạt động kiểm tra nội
bộ trường học phải gắn liền với các hình thức tổ chức quản lý nhà trường, việc xác
định mục đích, nhiệm vụ dạy học, đổi mới phương pháp giảng dạy và các hoạt động
giáo dục trong các trường THPT ở thành phố Thái Bình.
Đặt hoạt động kiểm tra nội bộ trường học với việc xác định mục tiêu chiến

công tác kiểm tra nội bộ trường THPT:
- Tư tưởng Hồ Chí Minh, Văn kiện Đại hội Đảng, Luật Giáo dục liên quan đến
công tác giáo dục, quản lý giáo dục.
- Các tác phẩm về tâm lý học, giáo dục học, khoa học giáo dục, khoa học quản
lý giáo dục trong và ngoài nước.
- Các công trình nghiên cứu về khoa học quản lý giáo dục, các công trình
nghiên cứu về kiểm tra nội bộ trường học như luận văn, luận án, các báo cáo khoa học, các
chuyên khảo.
- Các văn bản dưới luật, Nghị định 42/2013, Thông tư 39/2013 của Bộ
GD&ĐT, các văn bản hướng dẫn về công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học
của Bộ GD&ĐT, của Sở GD&ĐT Thái Bình.
7.2.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra.
+ Tiến hành điều tra thống kê để nắm được chất lượng công tác kiểm tra nội bộ
trường học các trường THPT trên địa bàn thành phố Thái Bình. Thống kê kết quả
kiểm tra nội bộ trường học theo từng tiêu chí, chỉ số...
+ Đối tượng điều tra, khảo sát là cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán một số
nhà trường.
+ Kết quả khảo sát, điều tra được phân tích, so sánh để tìm ra những thông tin
cần thiết, những cơ sở thực tiễn phục vụ cho công tác nghiên cứu đề tài.
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động.
+ Nghiên cứu, phân tích báo cáo kiểm tra nội bộ của các trường THPT ở thành
phố Thái Bình.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

5






Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

6




Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Trong lịch sử phát triển của nhân loại nói chung, giáo dục giữ vai trò trọng
yếu. Giáo dục là hoạt động mang tính đặc thù và tất yếu của xã hội loài người, là điều
kiện không thể thiếu được trong sự tồn tại và phát triển của mỗi cá nhân con người,
sự đi lên của xã hội loài người. Ngay từ thời xa xưa để chống chọi với sự khắc nghiệt
của thiên nhiên và để duy trì sự tồn tại của mình con người đã phải kết thành từng
nhóm, cũng từ đây quá trình lao động đòi hỏi có sự tổ chức, điều khiển và phối hợp
hành động tức là cần có sự quản lý. Quản lý nhằm tạo ra sự chung sức hợp lực, một
môi trường thuận lợi, một thuộc tính mới, đạt được mục tiêu của nhóm, của tập thể.
Các Mác đã khẳng định: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung
chừng nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ
đạo để điều hoà những cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự
vận động của toàn bộ CSVC, khác với sự vận động của những khí quan độc lập của
nó. Một người độc tấu vĩ cầm thì tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì
cần phải có nhạc trưởng”[6].
Trong xã hội hiện đại ngày nay, giáo dục ngày càng giữ một vị trí quan trọng.
Loài người bước vào cuộc cách mạng của nền kinh tế tri thức bằng văn minh công
nghệ, văn minh tin học. Giáo dục trở thành con đường truyền tải hiệu quả nhất trong
công cuộc đó. Mỗi quốc gia đều nhận rõ tầm quan trọng của giáo dục đối với sự phát

chỉ có nhiệm vụ, thậm chí không phải nhiệm vụ tóm bắt và vạch mặt mà phải cải tổ
Bộ dân uỷ thanh tra công nông để tăng cường sự kiểm tra từ phía quần chúng nhằm
tiêu diệt thứ cỏ dại của chủ nghĩa quan liêu” [38]. Ở Việt Nam, ngay từ những ngày
đầu xây dựng nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa non trẻ, Đảng, Bác Hồ, Nhà nước ta,
đã xác định vị trí quan trọng của công tác thanh, kiểm tra, kiểm tra nội bộ. Ngày
08/9/1945, Chính phủ lâm thời Việt Nam dân chủ cộng hòa đã ra Sắc lệnh số 16/SL
thành lập cơ quan Thanh tra học vụ để “Kiểm soát việc học theo đúng chương trình
giáo dục của Chính phủ”. Ngày 23/11/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số
64/SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt của Chính phủ, có nhiệm vụ là giám sát tất cả
các công việc và các nhân viên của Ủy ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ.
Để phù hợp với thực tiễn đổi mới đất nước, ngày 01/4/1990 Hội đồng nhà nước
(HĐNN) nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Pháp lệnh thanh tra,
đánh dấu một bước ngoặt quan trọng về tổ chức và hoạt động của TTrGD, từ đó
TTrGD được tiếp tục củng cố, là bộ phận cấu thành của hệ thống tổ chức Thanh tra
nhà nước (TTrNN), được tổ chức ở cấp Bộ và cấp Tỉnh.
Thi hành Pháp lệnh thanh tra của Hội đồng nhà nước, ngày 28/9/1992, Hội
đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Nghị định số 358/HĐBT về tổ chức
và hoạt động của Thanh tra giáo dục. Bộ GD&ĐT đã ban hành Quyết định số
478/QĐ ngày 11/3/1993 về tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo dục và
đào tạo, các vấn đề về chức năng, nhiệm vụ, bộ máy tổ chức và phương thức hoạt
động của TTrGD được quy định cụ thể thêm một bước. Nhờ đó, hoạt động TTrGD
được đẩy mạnh, ngày càng phát huy vai trò tích cực, góp phần chấn chỉnh các mặt
công tác quản lý sự nghiệp giáo dục. Luật giáo dục năm 1998 (hiệu lực thi hành từ
ngày 01/6/1999) và Luật giáo dục năm 2005 (hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2006)
tại Chương VII “Quản lý Nhà nước về giáo dục” gồm có bốn mục đã dành mục 4
“Thanh tra giáo dục” quy định cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, tổ chức
và hoạt động của TTrGD phù hợp với Luật Thanh tra năm 2004, đánh dấu một bước
trưởng thành mới về công tác lập pháp của Nhà nước ta, là dấu mốc quan trọng trong
sự nghiệp đổi mới quản lý giáo dục.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

thực hiện các quyết định đã đề ra, tức là đòi hỏi những liên hệ ngược chính xác, vững
chắc giữa các phân hệ quản lý…" hay "Quản lý mà không kiểm tra thì quản lý sẽ ít
hiệu quả và trở thành quản lý quan liêu" [21, tr.26].
Gần đây, một số bài viết đăng trên Tạp chí thông tin QLGD, các bài giảng
trong các lớp bồi dưỡng TTrGD tại Học viện quản lý giáo dục, các báo cáo thu hoạch
về công tác TTrGD của các lớp tập huấn, bồi dưỡng cán bộ thanh tra chuyên
ngành...nhiều tác giả cũng quan tâm đến một số vấn đề về công tác TTrGD, nhưng
chủ yếu đề cập đến các nội dung chung xung quanh hoạt động thanh tra, đánh giá một
nhà trường, một giáo viên, quy trình tiến hành một cuộc thanh tra, kiểm tra, giải quyết
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

10




khiếu nại, tố cáo. chưa có nhiều nội dung chỉ đạo, hướng dẫn nội dung, quy trình, cách
thức tổ chức hoạt động kiểm tra nội bộ của các cơ sở giáo dục vì vậy việc tổ chức tập
huấn, triển khai công tác kiểm tra nội bộ tới các nhà trường gặp không ít khó khăn
Kế thừa những nghiên cứu lý luận này, đã có những công trình nghiên cứu của
một số học viên về chức năng kiểm tra và quản lý hoạt động kiểm tra trong quản lý
giáo dục. Song những nghiên cứu này hoặc dừng ở nghiên cứu khái quát hoặc nghiên
cứu về hoạt động kiểm tra nội bộ ở một trường cụ thể. Tính đến nay đã có một số
đồng nghiệp có đề tài nghiên cứu về công tác kiểm tra nội bộ trường học như:
Nguyễn Ngọc Huynh với đề tài "Một số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt
động kiểm tra nội bộ trường Trung học phổ thông ở huyện Quan Sơn Thanh Hóa";
Lại Thị Thanh Huyền với đề tài "Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường
Tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc"; ... các tác giả đã đề cập đến một số
vấn đề chung về công tác thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ trường học và các giải
pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ. Bên

Uốn nắn sai
lệch
Xác lập
chuẩn KT

Đo lường
thành tích

So sánh thành tích
có phù hợp chuẩn?

Xử lý nếu
có

Phát huy
thành tích
Sơ đồ 1.1: Các bước cơ bản của quá trình kiểm tra trong quản lý
- Xác lập chuẩn kiểm tra và phương pháp đo lường
- Tổ chức việc đo lường
- So sánh sự phù hợp của thành tích với chuẩn mực đề ra
- Ra quyết định điều chỉnh
Cả bốn bước cơ bản trên có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, không thể tách rời,
bởi nếu thiếu một trong các bước đó thì quy trình kiểm tra coi như không hoàn chỉnh,
không phát huy tác dụng vốn có và cần phải có.
Căn cứ vào nội dung chuyên đề khi tiến hành kiểm tra có thể xác định các loại
kiểm tra theo các nguồn khác nhau như:
Kiểm tra của cấp trên và bên ngoài hệ thống: Đó là kiểm tra được người lãnh
đạo cấp trên và từ bên ngoài cơ sở giáo dục thực hiện đối với cơ sở giáo dục. Trong
giáo dục hình thức kiểm tra này thường được Bộ giáo dục, Sở giáo dục, Phòng giáo
dục thực hiện. Hình thức kiểm tra của cấp trên đối với đơn vị cấp dưới trực thuộc có

nhau sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực sự trong công tác quản lý của mình.
1.2.2. Thanh tra
- Thanh tra: Điều 3 Chương 1 của Luật thanh tra năm 2010 do Quốc hội nước
cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành đã giải thích rõ "Thanh tra nhà nước
là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định
của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật,
nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Thanh tra nhà nước bao gồm
thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành" [33, tr.32].
Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm
quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách,
pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao.
Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm
quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành
pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc
ngành, lĩnh vực đó.
1.2.3. Thanh tra giáo dục, Kiểm tra nội bộ trường học
1.2.3.1. Thanh tra giáo dục
Là thanh tra chuyên ngành về giáo dục, thực hiện quyền thanh tra trong phạm
vi quản lý nhà nước về giáo dục nhằm bảo đảm việc thi hành pháp luật, phát huy
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

13




nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền
và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục. Thanh tra giáo dục
thực hiện nhiệm vụ:
- Thanh tra việc thực hiện chính sách và pháp luật về giáo dục